Дион Дублин: Футболшы, тележүргізуші және «Dube» ойлап тапқан суырып салмашы

Кіріспе

Ағылшын футболшысы (туған 1969)

Дион Дублин (22 сәуір 1969 жылы туған) – ағылшын бұрынғы кәсіби футболшысы, тележүргізуші және сарапшы. Қазіргі кезде «Кембридж Юнайтед» клубының директоры. Ойыншы ретінде орталық шабуылшы ретінде танымал болды, әсіресе «Манчестер Юнайтед», «Ковентри Сити» және «Астон Вилла» клубтарында Премьер-лигада ойнады. Сондай-ақ, «Селтик» (Шотландия премьер-лигасы), «Уайкомб Уондерерс» (Конференция) және «Кембридж Юнайтед», «Барнет», «Миллуолл», «Лестер Сити» және «Норвич Сити» («Футбол лигасы») клубтарында доп теуіп жүрді. Англия құрамасы сапында төрт рет алаңға шықты. Футболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Дублин ойын-сауық индустриясына қадам басты. Ол сонымен қатар әуесқой перкуссияшы және «The Dube» деп аталатын перкуссиялық музыкалық аспапты өнертапты. 2011 жылы «Ocean Colour Scene» тобымен бірге Норвичтегі Шығыс Англия университетінде концертке қатысты. 2015 жылы BBC One телеарнасының күндізгі «Homes Under the Hammer» шоуының жүргізушілер тобына қосылды және «BBC Sport» арнасында «Football Focus», «Match of the Day» және «Final Score» бағдарламаларында тұрақты сарапшы ретінде көрінді. Сонымен қатар, ол тікелей эфирде көрсетілетін ФА Кубогы матчтарына кейде комментарий береді.

Норвич қаласы

Даблин Лестерде дүниеге келген. Оқушы кезінде ол «Вигстон Филдс» және «Турмастон Магпис» сияқты Лестершир жастар командаларының бірнеше құрамында ойнады. 1985 жылы мектепті бітірген соң, ол «Норвич Сити» клубында кәсіби футболшы жолын бастады, бірақ негізгі құрамда бірде-бір ойын өткізбеді және 1988 жылы клубтан шығарылды.

Кембридж Юнайтед

1988 жылдың тамызында Дублин «Кембридж Юнайтед» клубына тегін трансфермен, «Норвич Ситиде» ойнаған орталық шабуылшы ретінде қосылды. Бірақ жарақаттарға байланысты ол бірнеше ойында орталық қорғаушы болып та алаңға шығуға мәжбүр болды. Оның нәтижелі голдары «Юнайтедтің» бірнеше рет жоғары дивизионға өтуіне көмектесті. 1988–89 маусымында Дублин қысқа мерзімге «Барнет» және «Уайкомб Уондерерс» клубтарына жалға берілді. 1989–90 маусымында «Кембридж» төртінші дивизионнан плей-офф арқылы жоғарылады, және Дублин «Уэмбли» стадионындағы плей-офф финалында гол соққан алғашқы ойыншы болды. 1990–91 маусымында клуб үшінші дивизионның чемпионы атанды, сондай-ақ клуб екі маусым бойы ФА кубогының ширек финалына дейін жетті, Дублин 1991 жылы «Арсеналға» қарсы гол соқты. 1991–92 маусымында ол «Кембридждің» футбол лигасының тарихындағы ең жоғары көрсеткішіне жетуіне үлкен үлес қосты, бұрынғы Екінші дивизионның соңғы маусымында бесінші орынға ие болды. Бірақ «Кембридж» плей-офф арқылы жоғары дивизионға өте алмағаннан кейін Дублин сатылымға қойылды. Ол көп рет «Кембридж Юнайтед» клубына деген құрметін білдірді.

Манчестер Юнайтед

Дублинді кубок ойынында көргеннен кейін, «Манчестер Юнайтед» бас жаттықтырушысы Алекс Фергюсон 1992 жылғы 7 тамызда оны 1 миллион фунт стерлингке сатып алды, «Челси» және «Эвертон» клубтарының қызығушылығын жеңіп. Дублин «Юнайтед» үшін күтпеген сатып алу болды, себебі Фергюсон «Саутгемптоннан» Алан Ширерді алуға тырысқан, бірақ «Блэкберн Роверс» клубына ұтылып қалды. Ол 1992–93 маусымның төртінші Премьер-лига матчында гол соқты, «Юнайтедтің» «Саутгемптонға» қарсы 1–0 есебімен жеңіске жеткендегі соңғы минуттағы шешуші гол. Алайда, 2 қыркүйекте «Олд Траффордта» «Кристал Пэлас» клубына қарсы 1–0 есебімен жеңіске жеткен кезде Эрик Янгтың соққысынан кейін аяғы сынды және ол алты айға жарысқа қатыса алмады. Бірақ ол жазылған кезде «Юнайтед» Эрик Кантонамен келісім жасады және француз Марк Хьюзбен бірінші нөмірлі шабуылдау серігі ретінде бекітілді. «Юнайтед» сол маусымда 1967 жылдан бері алғаш рет лига жеңімпазы атанды, бірақ Дублин Премьер-лигада 10 матч өткізуге қажетті талапты орындамағандықтан, жеңімпаз медалін автоматты түрде алмады. Дегенмен, Премьер-лигадан жасалған арнайы рұқсатқа ие болды. 1993–94 маусымында Дублин денсаулығын қалпына келтірді, бірақ Кантона мен Хьюздің табысты серіктестігі оның негізгі құрамға кіру мүмкіндіктерін шектеді. 1993 жылдың желтоқсан айында Фергюсон «Эвертонның» бас жаттықтырушысы Говард Кендаллмен келісімге келді, бұл Дублиннің «Гудисон Паркке» ауысуын қарастырды, бірақ «Эвертонның» директорлар кеңесінің бір мүшесі, Кендалл ұсынған ақшаға Дублин лайық емес деп есептеп, трансферге кедергі келтірді – бұл дау Кендаллдың бас жаттықтырушы лауазымынан кетуіне себеп болды. Дублин тағы тоғыз ай «Юнайтед» ойыншысы болып қалды, бірақ негізгі құрамда тұрақты орын таба алмады. Ол сол маусымда лигада бес матч өткізіп, сәуір айының басында «Олдхэм Атлетикке» қарсы өткен 3–2 есебімен жеңіске жеткен кезде бір гол соқты. Оның голы «Юнайтед» ұпайларын жоғалта бастаған және «Блэкберн Роверс» оларға жақындаған кезде титул үшін маңызды жеңіске жеткізді. Сондай-ақ, ол Футбол лигасы кубогының екінші раундының бірінші матчында тағы бір гол соқты, бірақ «Юнайтед» «Виктория Граундта» «Сток Ситиге» 2–1 есебімен жеңіліп қалды. «Олдхэмге» соққан гол Дублиннің «Олд Траффордта» «Юнайтед» сапындағы жалғыз ресми голы болды. Ол «Челсиге» қарсы ФА кубогын жеңіп алған командаға кірмеді және тағы бір Премьер-лига жеңімпаздарының медалін алуға жеткілікті матчтар өткізе алмады. 1994 жылдың қыркүйегінде ол 2 миллион фунт стерлингке «Ковентри Ситиге» сатылды – сол кезде «Ковентри Сити» үшін рекордтық трансфер, сонымен қатар «Манчестер Юнайтед» алған ең үлкен сомалардың бірі.

Having seen Dublin in a cup tie, Manchester United manager Alex Ferguson signed him for £1 million on 7 August 1992, fighting off competition from Chelsea and Everton. Dublin was something of a surprise purchase for United, after Ferguson had tried to sign Alan Shearer from Southampton but lost out to Blackburn Rovers. He scored in United's fourth Premier League game of the 1992–93 season, a last minute winner in United's first Premier league victory – 1–0 against Southampton at The Dell. However, on 2 September, he suffered a broken leg against Crystal Palace in a 1–0 win at Old Trafford, after a tackle by Eric Young, and was out of action for six months. By the time he had recovered, however, United had signed Eric Cantona and the Frenchman was firmly established as first choice strike partner to Mark Hughes. United won the league that season for the first time since 1967, but Dublin failed to make the 10 Premier League appearances required to automatically gain a title winner's medal. However, he was given a medal as a result of special dispensation from the Premier League. In the 1993–94 season, Dublin regained his fitness, but his first team chances were restricted by the successful partnership of Cantona and Hughes. In December 1993, Ferguson agreed a deal with Everton manager Howard Kendall, that would have seen Dublin moving to Goodison Park, but a member of Everton's board of directors, apparently feeling that Dublin was not worth the money Kendall had offered United, intervened to prevent the transfer going through – this dispute sparked Kendall's resignation as manager. Dublin would remain a United player for another nine months, but never managed to claim a regular place in the first team. He managed five league appearances that season, scoring once in a 3–2 home win over Oldham Athletic in early April, his goal helping secure a vital victory in the title run in during a spell when United started to drop points and Blackburn Rovers were closing in on them. He also managed a further goal in the Football League Cup second round first leg, as United were beaten 2–1 by Stoke City at the Victoria Ground. The goal against Oldham was the only competitive goal that Dublin scored for United at Old Trafford. He was left out of the FA Cup winning team against Chelsea and failed to make enough appearances to merit another Premier League title winners medal. In September 1994, he was sold to Coventry City for £2 million – a record signing for Coventry City at the time – and also one of the largest fees received by Manchester United.

Ковентри қаласы

Төрт жыл бойы «Ковентри» сапында ойнаған Дублин Премьер-лиганың ең үздік шабуылшыларының бірі ретінде танылды және 1997–98 маусымында Англия құрамасына төрт рет шақырылды. Сол маусымда ол барлық турнирлерде 23 гол соғып, ең жоғары дивизиондағы бір маусымдағы ең көп гол соққан «Ковентри Сити» клубының рекордын теңестірді. 1995 жылы Фил Нилдің кеткенінен кейін Рон Аткинсон мен Гордон Страханның келуі Дублинге Аткинсонның дәстүрлі шабуылдық командасына енуге мүмкіндік берді. Команда құрамында Ноэль Уилан, Джон Салако және Даррен Хакерби сияқты ойыншылар болды, олар бұрыннан шабуылға бейім Питер Ндловуға қосылды. 1996 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатынан кейін Гари МакАллистердің қосылуы ортаңғы кестеде тұрақтылықты қамтамасыз етуі керек еді, бірақ команданың қорғаныс нашарлығы жиі Дублиннің гол соғуын қиындатты. Бұл 1997 жылдың мамырында Премьер-лига тарихындағы ең керемет құтқару операцияларының біріне әкелді. «Ливерпульге» қарсы матчта (Дублин соңғы секундта гол соқты) және сәуір айының басында «Челсиді» өз алаңында жеңгеніне қарамастан, «Sky Blues» келесі үш ойында тек екі ұпай ғана жинады. Команда соңғы турда турнир кестесінде екінші соңғы орында тұрды, оларға «Тоттенхэмді» өз алаңынан тыс жерде жеңу ғана емес, сонымен қатар лигадағы басқа матчтардың нәтижелері де оларға көмектесуі керек еді. Олар ең қиын құтқаруды орындады: Дублин мен Пол Уильямс бірінші таймда гол соғып, «Ковентри» «Уайт Харт Лейн» стадионында 2:1 есебімен жеңіске жетті, ал «Сандерленд» «Уимблдоннан» жеңіліп, «Миддлсбро» «Лидспен» тең түсті. «Ковентри» маусымды 17-орында аяқтады, құлдырау аймағынан бір ұпай үстін. Келесі маусымда «Sky Blues» өз алаңында жақсы өнер көрсетіп, ортаңғы кестеде тұрақтылыққа қол жеткізді. Дублин Даррен Хакербимен керемет серіктестік құрды, олар бірнеше есте қаларлық голдар соғып қана қоймай, «Sky Blues» командасын ФА кубогының ширек финалына дейін жеткізді, бірақ олар пенальти сериясында тартысқа түсті. 1997 жылдың 8 қарашасында Дублин Премьер-лига тарихындағы ең ерекше голдың бірін соқты. «Ньюкаслға» қарсы матчтың басында қақпашы Шей Гивен оң жақтан берілген пасқа қол жеткізіп, допты өзінің алдына қойды. Доп әлі ойында болды, және креске ұмтылған, ал қазір Гивеннің артында тұрған Дублин қайта пайда болып, бос қақпаға допты тынышпен соқты. Бұл «Шей Гивен – Дублиннің қайда екенін білмейтін жалғыз ирланд» деген әзілге әкелді. Матч 2:2 есебімен аяқталды, Дублин екінші таймда «Ситидің» екінші голын соқты. 1997–98 маусымында Дублин Премьер-лиганың үздік мергені атағын «Блэкберн» клубының ойыншысы Крис Саттонмен және «Ливерпуль» клубының ойыншысы Майкл Оуэнмен бөлісті – әрбір ағылшын футболшысы лигада 18 гол соқты. Осы маусымда «Блэкберн» клубының бас жаттықтырушысы Рой Ходжсон Дублинге ұсыныс жасады, бірақ ол одан бас тартты. Ол «Хайфилд Роудта» қалды және «Ковентридің» Премьер-лигадағы ең жақсы нәтижесіне (11-орын) үлес қосты.

In four years with Coventry, Dublin established himself as one of the Premier League's top strikers and during the 1997–98 season won the first of his four full England caps. That season, he equalled the Coventry City record for most goals in a top division season, with 23 goals in all competitions. Following Phil Neal's departure in 1995, the arrival of Ron Atkinson and Gordon Strachan would see Dublin fit into an attacking team in the typical Atkinson mould. It included the likes of Noel Whelan, John Salako and Darren Huckerby to add to the already attack minded Peter Ndlovu. The addition of Gary McAllister, following UEFA Euro 1996, should have provided mid table stability, but the team's defensive frailties often undermined Dublin's scoring at the other end. This culminated in possibly one of the greatest escapes in Premier League history in May 1997. Despite having won away to Liverpool (Dublin scoring in the dying seconds) and at home to Chelsea at the start of April, the Sky Blues could only manage two points from their following three games. City went into the final day second from bottom of the table, needing not only to beat Tottenham away from home, but also for results elsewhere in the league to go their way for them to escape relegation. They achieved the most unlikely of escapes; first half goals from Dublin and Paul Williams gave Coventry a 2–1 win at White Hart Lane, while Sunderland lost at Wimbledon and Middlesbrough could only manage a draw at Leeds. Coventry finished the season in 17th place, one point outside the relegation zone. The following season, the Sky Blues improved at home and enjoyed a season of mid table security. Dublin formed an impressive partnership with Darren Huckerby which not only produced some memorable goals, but also propelled the Sky Blues to the FA Cup sixth round against Sheffield United; a game they narrowly lost in a penalty shoot out. On 8 November 1997, Dublin scored one of the most bizarre goals in Premier League history. Early in the match against Newcastle, goalkeeper Shay Given collected a cross from the right and placed the ball in front of him. The ball was still in play, and Dublin, who had attempted to meet the cross and was now behind Given, reappeared and calmly slotted the ball into the empty goal. This led to the joke: "Shay Given, the only Irishman who doesn't know where Dublin is." The match ended 2 2, with Dublin also scoring City's second goal in the second half. The 1997–98 season also saw Dublin share elite status as the Premier League's top scorer with Blackburn's Chris Sutton and Liverpool's Michael Owen – each Englishman scoring 18 league goals. During this season, Blackburn manager Roy Hodgson tabled a bid which Dublin rejected. He remained at Highfield Road and contributed to Coventry's best finish to date in the Premiership (11th).

Астон Вилла

Дублин 1997–98 маусымда Премьер-лиганың үздік бомбардирі болғанына қарамастан, 1998 жылғы ФИФА әлем чемпионаты құрамасына даулы түрде шақырылмады. Дегенмен, клуб деңгейіндегі табыстары әлі де көп назар аудартып, 1998 жылдың күзінде ол 5,75 миллион фунт стерлингке «Астон Вилла» клубына ауысты. Жаңа клубындағы алғашқы төрт ойында ол жеті гол соқты, оның ішінде «Саутгемптонға» қарсы өткен екінші ойынында есімді қақтырды. Осының нәтижесінде ол Премьер-лига клубы үшін қатарынан төрт ойында гол соққан алты футболшының бірі болды. 1999 жылдың желтоқсан айында «Шеффилд Уэнсдейге» қарсы «Астон Вилла» сапында ойнаған кезде, өміріне қауіп тудыратын мойынның ауыр жарақатын алды, нәтижесінде үш мойын омыртқасын бірге ұстап тұратын титан пластина орнатылды. Осы жарақат алған күндердің алдында «News of the World» газетінде «Астон Вилла» клубы Дублинді шамамен 6 миллион фунт стерлингке сатуға ниеттеніп отырғаны жайлы хабар таратты, себебі клуб бас жаттықтырушысы Джон Грегоридің ойыншыларға жасаған үлкен шығындарынан кейін акциялар құны төмендеп кеткен. Алайда, бұл жарақат Дублиннің карьерасын аяқтаған жоқ, ол үш айдан кейін қайтадан алаңға оралды. 2000 жылдың сәуір айында, командаға оралғаннан кейін бір апта өткен соң, ол «Астон Вилланың» 43 жылдан бергі алғашқы FA Кубогы финалына өтуіне көмектесті, бірақ олар «Челсиге» 1:0 есебімен ұтылып қалды. Жартылай финалда «Болтон Уондерерсті» жеңіп, пенальтилер сериясінде жеңіске жетті. Жаңа трансферлер – Хуан Пабло Анхель мен Питер Краучтың басты құрамға талапкер болуына байланысты, Дублин 2001–02 маусымының соңында бірінші дивизиондағы «Миллуолл» клубына жалға берілді. Ол онда бес лигалық матчта «Стокпорт Каунти» және «Гримсби Таун» қақпасына екі гол соқты, команданың плей-оффқа өтуіне көмектесті. Бірақ жартылай финалдың бірінші ойынында «Астон Вилланың» принципиалды қарсыласы «Бирмингем Ситиге» гол соқса да, «Миллуолл» екі ойын қорытындысы бойынша 2:1 есебімен жеңіліске ұшырады. «Миллуоллдың» плей-оффтан шығарылғаннан кейін, Дублин «Астон Виллаға» маусымның соңғы матчына, «Челсиге» қарсы «Стэмфорд Бридж» стадионында уақытында оралды. Ол 84-ші минутта Дариус Васселді алмастырып, «Вилланың» 3:1 есебімен жеңіске жеткен үшінші голын соқты. Дублин 2002–03 маусымының басында Дариус Васселмен бірге шабуыл шегіндегі басты ойыншы ретінде танылды. 2003 жылдың наурыз айында «Бирмингем» дербисінде Робби Савиджге басымен соққандықтан «Вилла Паркте» алаңнан қуылды, бұл матч «Бирмингем Ситидің» 2:0 есебімен жеңісімен аяқталды.

Dublin was controversially excluded from the England 1998 FIFA World Cup squad, despite being the Premier League's joint top scorer in the 1997–98 season. However, his exploits at club level were still attracting significant attention, and in the autumn of 1998, he chose to move to Aston Villa for £5.75 million. In his first four games for the club, he would score seven goals, including a memorable hat trick against Southampton in only his second game for Villa. As a result, he is one of only six players to score in the first four consecutive games for a Premier League club. In December 1999, while playing for Aston Villa against Sheffield Wednesday, he sustained a life threatening broken neck, as a result of which he permanently has a titanium plate holding three neck vertebrae together. Just days before suffering this injury, it was reported in the News of the World that Dublin would soon be sold by Aston Villa for a fee of around £6 million as the club looked to finance a fall in its share value as a result of manager John Gregory's heavy expenditure on players. However, the injury did not end Dublin's career and he was back in action three months later. In April 2000, a week after returning to the team, he helped Aston Villa reach their first FA Cup final in 43 years, which they lost 1–0 against Chelsea, scoring a penalty in the semi final shoot out against Bolton Wanderers. Faced with competition for a first team place by new signings Juan Pablo Ángel and Peter Crouch, Dublin spent several weeks on loan at First Division Millwall towards the end of the 2001 02 season. In his time there, he scored two goals, against Stockport County and Grimsby Town in five league matches to help them into the play offs, where despite Dublin's goal in the first leg of the semi final, against Villa's arch rivals Birmingham City, Millwall lost 2–1 on aggregate. Following Millwall's elimination from the play offs, Dublin returned to Aston Villa in time for their final game of the season, against Chelsea at Stamford Bridge. He replaced Darius Vassell in the 84th minute and scored Villa's third goal in a 3 1 win. Dublin once again found himself a first choice striker at the start of the 2002 03 season, partnering Darius Vassell up front. In March 2003, he was sent off at Villa Park for a headbutt on Robbie Savage in the Birmingham derby match, which ended 2–0 to Birmingham City.

Лестер Сити

2004 жылы жазда келісімшарты аяқталған соң, оған тегін трансфер ұсынылды. Ол Премьер-лигадан Чемпиондық лигасына түскен «Лестер Сити» клубымен келісімшарт жасасты. Алғашқы маусымда ол 38 ресми матчта тек төрт гол соқты. 2005–06 маусымында Дублин команданың басты шабуылшысының орнын жоғалтты, бірақ қорғаушы ретінде де ойынға шыға берді. 2006 жылдың 30 қаңтарында «Лестер Сити» клубымен арадағы келісімшарты тараптардың өзара келісімімен бұзылды.

Кельттік

Ол сол кездегі «Селтик» клубының бас жаттықтырушысы Гордон Страханмен Крис Саттонның орнын толтыру үшін, маусым соңына дейін келісімшарт жасасты. «Селтик» сапында Дублин екі құрамада жеңіске жетті – Шотландия Лига Кубогы мен Шотландия Премьер Лигасының жеңімпазы медальдарын иеленді. 2006 жылдың 19 наурызында Дублин ойынға қосымша шақырылып, «Селтик» командасы «Данфермлин» клубын 3:0 есебімен жеңіп, Шотландия Лига Кубогының финалында гол соқты. Сондай-ақ, ол «Селтик» сапында чемпиондық медаль алуға жеткілікті матчтар өткізді. Лигада ол «Селтик» үшін үш ойынды бастап, сегіз ойында алмастырылып кірді, 2006 жылдың 9 сәуірінде «Рэгби Парк» стадионында «Килмарнок» клубына қарсы өткен матчта 4:1 есебімен жеңіске жетіп бір гол соқты. «Паркхед» командасы үшін бірнеше жақсы ойындар өткізгеніне қарамастан, 2006 жылдың мамыр айында Страхан Дублинмен келісімшартты ұзартпады.

Теледидар мансабы

Футболдан зейнеткерлікке шыққаннан бері Дублин Sky Sports телеарнасында сарапшы болып жұмыс істеп келеді. Ричард Кизбен бірге Ford Super Sunday бағдарламасына қатысып, Дублин Мартин Тайлермен бірге УЕФА Чемпиондар Лигасының ойындары сияқты көптеген матчтарға түсіндірме берді. Ол сондай-ақ BBC Radio 5 Live арнасының Fighting Talk бағдарламасының тұрақты мүшесі болды. BBC Radio 5 Live арнасындағы 606 бағдарламасын жүргізіп, Match of the Day 2 бағдарламасына қатысты, сондай-ақ BBC One телеарнасының Шығыс аймағындағы Late Kick Off бағдарламасында да тұрақты түрде пайда болды. 2015 жылы ол Люси Александр мен Мартин Робертспен бірге Homes Under the Hammer бағдарламасында қатысты. BBC үшін ол BBC Sport арнасында, атап айтқанда Футболға назар, Матч күні немесе Соңғы есеп бағдарламаларында тұрақты сарапшы ретінде жұмыс істеді. Ол сондай-ақ тікелей эфирде көрсетілетін ФА Кубогы матчтарына кейде түсіндірме береді. 2021 жылдың тамызында Дублиннің BBC-нің Celebrity MasterChef бағдарламасына қатысатыны жарияланды. Ол финалға дейін жетті.

Жеке өмір

Футболдан тыс, "Норвичпен" ойнаған кезінде ол "Дуб" деп аталатын соққылы музыкалық аспапты өңдеп шығарды, ол кахонның бір түрі. 2011 жылы ол Шығыс Англия университетінде өткен концертте Ocean Colour Scene тобымен бірге болды. 2021 жылдың шілдесінде Дублин бұрынғы клубы "Кембридж Юнайтедтің" директоры болып тағайындалды.