Кіріспе

Корольдік Нидерланд Әскери-теңіз күштері жеңіл крейсері

HNLMS Якоб ван Хеемскерк – Корольдік Нидерланд Әскери-теңіз күштерінің жеңіл крейсерлерінің екіншісі және соңғысы, адмирал Якоб ван Хеемскерк (1567–1607) құрметіне аталған. 1931 жылғы Декердің флот жоспарында флотилия жетекшісі және торпедалық крейсер ретінде белгіленген ол 1940 жылдың 10 мамырында Германия Нидерландыға басып кірген кезде асығыс түрде қолданысқа енгізілді. Бірақ, қару-жарағы болмағандықтан, ол Ұлыбританияға қашып кетті, онда ол әуе қорғанысына арналған крейсер ретінде қайта жабдықталды, себебі қолда бар қарудың осы түрі ғана болды және конвойлерді қорғау үшін осындай кемелерге қажеттілік артып кетуде. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде экипаж өз кемесіне құдайдың қанатының тигенін сезінді және оған Oude Jacob (Ескі Якоб) деген лақап ат берді. Ол өте тиімді кеме ретінде танылды, және ол қызметте болғанда бірде-бір конвой кемесі жоғалған жоқ.

Қызмет тарихы

Кеме немістер шабуыл жасаған күні сынақтарды бастауға тиіс болған, бірақ оны қолға түсірмеу үшін «Хемскерк» дереу қызметке кірістірілді. Ол қару-жарағы болмағандықтан, тек аз ғана экипажбен бірге Ұлыбританияға аттанды. Портсмутқа келген соң, оған қару-жарақ беруге әрекеттер жасалды. Ол G13 және G15 торпедалық кемелерінен тереңдік зарядтарын алды. 1940 жылдың 18 мамырында королева Вильгельмина кемеге сапар жасады. Айдың соңында «Хемскерк» пен крейсер ханшайым Юлиана мен оның екі баласын (соның ішінде кейін Нидерландтың королевасы болған Беатрикс) Канадаға тасымалдау міндетін алды. Кемелер 2 маусымда теңізге шығып, 11 маусымда Галифаксқа жетті. «Хемскерк» жалғыз Англияға қайтып, шілдеде Портсмутқа келді, онда оны қайта қаруландыру бағдарламасы басталды. Британдық Әскери-теңіз министрлігі оны зениттік кемеге айналдыруға шешім қабылдады. Жұмыс 1941 жылдың 17 ақпанында аяқталды, теңіз сынақтары 29 ақпанға дейін жалғасты. 1942 жылдың қаңтарында ол эскорт міндетінен босатылып, Голландтың Шығыс Индиясындағы қорғаныс флотын күшейту үшін жіберілді. Кеме Жава теңізіндегі шайқасқа қатысуға кеш келді және 1942 жылы Шығыс флотына қайта тағайындалды. 1942 жылдың қыркүйегінде кеме «Stream» және «Jane» операцияларына қатысты, екеуі де Мадагаскарды қайтарып алуға бағытталған. 25 қазан күні «Хемскерк» Австралияның Фримантл қаласына келді және Батыс Австралиядағы Одақтас Әскери-теңіз күштерінің басқаруына өтті, онда ол конвойлерді сүйемелдеу міндетін орындады. 1942 жылдың 28 қарашасында «Хемскерк», австралиялық крейсермен бірге, неміс жабдықтау кемесін және блокаданы бұзушы «Рамсес» кемесін анықтап, зақымдады, ал оның экипажы Үнді мұхитында оны суға батырды. 1943 жылдың 1 желтоқсанында кеме Шығыс флотына оралды және 27 желтоқсанда Жерорта теңізіне бағыт алды, онда ол қайтадан конвойлерді сүйемелдеу міндетін орындады, кейін 1944 жылдың маусымында күтімге шақырылып Англияға қайтарылды. 1945 жылдың 26 шілдесінде «Якоб ван Хемскерк» Амстердамға келді, бұл Азат ету күнінен кейін Нидерландтың әскери кемесінің алғашқысы болды. Сол жылдың қыркүйегінде ол Голландтың Шығыс Индиясына бағыт алды, онда 1946 жылдың 22 шілдесіне дейін патрульдік міндеттерді орындады. Ол сол жылдың тамызында Нидерландыға оралды.

Соғыстан кейінгі

1951 жылдың 12 наурызынан бастап ол Влиссингендегі теңізшілерді даярлауға арналған казарма кемесі ретінде қызмет етті. Ол осы қызметін тағы бірнеше жерде атқарды. Круизер 1969 жылдың 20 қарашасында қызметтен босатылды және 1970 жылдың 27 ақпанында Теңіз тіркелімінен алынып тасталды. 1970 жылдың 23 маусымында кеме металл тескісіне сатылды.