Кіріспе
1960 жылы авиация саласындағы оқиғалар тізімі
Бұл 1960 жылғы авиация саласындағы оқиғалардың тізімі.
Оқиғалар
Evergreen Helicopters компаниясы құрылды. Кейіннен ол Evergreen International Aviation болып өзгереді. Швейцарияның Ұшақ апаттарын тергеу бюросы қызметін бастады. Жаз – Америка Құрама Штаттарының суастына қарсы ұшақтарды тасымалдайтын Wasp кемесі Конгодан (Киншаса) американдық азаматтарды эвакуациялауды қамтамасыз ету үшін Африканың батыс жағалауында орналастырылды.
Ақпан
9 ақпан – АҚШ Әуе күштері Массачусетс штатындағы Бедфордта Ұлттық ғарыш бақылау орталығын ашты. 13 ақпан – Франция алғашқы ядролық қаруын сынады. 25 ақпан – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Дуглас R6D-1 ұшағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің оркестрінің мүшелерін АҚШ Президенті Дуайт Д. Эйзенхауэр қатысатын дипломатиялық қабылдауға Бразилияға апарып барады. Сол кезде Real Transportes Aéreos Douglas DC-3 ұшағы Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласының Гуанабара шығанағы үстінде, Sugarloaf тауына жақын жерде 1600 метр (5249 фут) биіктікте соқтығысты. Апат салдарынан R6D-дегі 38 адамның 35-і және DC-3-дегі барлық 26 адам қаза тапты. 26 ақпан – Римнен Нью-Йоркке бағыт алған Alitalia Flight 618 рейсінің Дуглас DC-7C ұшағы Шаннон (Ирландия) қаласының зиратына ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай құлап, борттағы 52 адамның 34-і мерт болды.
Наурыз
Lufthansa Boeing 707 ұшақтарын пайдалана отырып, Франкфурт-на-Майне мен Нью-Йорк қалалары арасында әуе тасымалын бастайды. Пакистан халықаралық әуе компаниясы Pan American World Airways компаниясынан Boeing 707 ұшағын жалға алып, Air India-дан кейін паркіне реактивті ұшақ енгізген екінші Азиялық әуе компаниясы болады. Vertol Aircraft Corporation компаниясы Boeing Vertol деп қайта аталды. 10 наурыз – АҚШ Әскери-әуе күштерінің басқаруындағы Солтүстік Америка B-25 Mitchell ұшағының соңғы рейсі жасалады, TB-25J 25 NC, 44-30854 нөмірімен тіркелген, АҚШ Әскери-әуе күштерінің инвентаризациясындағы соңғы Mitchell ұшағы Флорида штатындағы Эглин әуе күштері базасына сақтауға қонды. 15 наурыз – Әлемдегі алғашқы үстін естілетін бомбалаушы, Convair B-58 Hustler, АҚШ Әуе күштерінің операциялық қызметіне кірді. Алғашқы жеткізілімдер 43-ші бомбалаушылық қанатқа, Техас штатындағы Карсвелл әуе базасына жіберілді. 17 наурыз – Northwest Orient Airlines рейсі 710, Lockheed L-188 Electra, Индиана штатының Каннелтон қаласының жанында әуеде ыдырап, борттағы 63 адамның барлығы қаза тапты. Металл шаршағандықтан ұшақтың оң қанаты 18 000 фут (5486 метр) биіктікте бөлініп кеткеніне байланысты осы апат болды. Қаза тапқандардың арасында Орталық барлау агенттігінің оқу орталығының командирі Чиёки Икеда болды. 18 наурыз – Northwest Orient Airlines Boeing 377 Stratocruiser ұшағы Мичиган штатының Лансинг қаласы үстінде екі Ұлттық гвардия ұшағымен соқтығысудан қашу үшін 91 метрлік шұғыл түсіру жасады. Жолаушылардың арасында «Мұз үстіндегі мереке» конькимен сырғанау шоуларының продюсері Моррис Чалфен болды, оның әйелі мен үш баласы өткен күні Northwest Orient Airlines рейсі 710-да қаза тапқан. 24 наурыз – Мәскеудегі Стернберг астрономиялық институтында капитан Б. Тимочук басқарған Туполев Ту-114 (НАТО коды бойынша "Cleat") ұшағы 1000 км (621 миль) қашықтықтағы жабық трассада 25 000 кг (55 116 фунт) немесе одан аз жүк тасымалдап, турбовинтті ұшақтың әлемдік жылдамдық рекордын – 871,38 км/сағ (541,45 миль/сағ) орташа жылдамдықпен жаңартты.
Мамыр
1 мамыр – Кеңес Одағы Свердловск маңында Орталық барлау агенттігінің Lockheed U-2 ұшағын атып түсіріп, оның пилоты Гэри Пауэрсті тұтқынға алады. 12 мамыр – АҚШ Әуе күштері C-130 Hercules ұшағы парашют арқылы рекордтық 35 000 фунт (15 876 кг) жүк түсіреді.
Маусым
Sud Aviation Alouette III тікұшағы жеті адамды алып, француз Альп тауларындағы Монблань тауында 4810 метр биіктікте ұшып-қонады, бұл тікұшақпен мұндай биіктікте жасалған бұрын-соңды болмаған оқиға. Израильде құрастырылған алғашқы Fouga Magister ұшағы бұрынғы жолсерпе ұшағын шығаратын компанияның құрастыру желісінен шығады, ал компания сол сәтте өзін Израиль ұшақ өнеркәсібі деп атап жаңалайды. 1 маусым – Trans Canada Air Lines Атлантикааралық реактивтік авиалиния қызметін бастайды, Монреаль, Квебек, Канада мен Лондон, Англия арасында Douglas DC 8 ұшақтарымен рейстерді жүзеге асырады. 7 маусым – Гелий баллоны жарылып, АҚШ Әуе күштеріне қарасты BOMARC A ядролық жер-әуе зымыранының жанар май бактерілерін бұзады, Нью-Джерси штатындағы МакГайр әуе күштері базасында өрт шығады, зымыран жойылды және оның астындағы және іргелес аумақ радиоактивті материалмен ластанады. 9 маусым – Біріккен Араб Әуе Жолдары, болашақ EgyptAir, өзінің алғашқы реактивтік ұшағын, de Havilland Comet 4C ұшағын қабылдайды. 10 маусым – Trans Australia Airlines өзінің 14 жылдық тарихында алғаш рет жолаушыларының қаза болуына себеп болады, оның 538 рейсі, Fokker F 27 Friendship 100 ұшағы, Австралияның Квинсленд штатындағы Маккей қаласына түнде тұманды жағдайда соңғы жақындау кезінде теңізге құлайды, нәтижесінде борттағы 29 адамның барлығы қаза табады. Бұл оқиға 1950 жылғы Австралияның Ұлттық Әуе Жолдарының Douglas DC 4 ұшағының апатымен бірдей, азаматтық авиация тарихындағы ең қасіретті оқиға және Австралия тарихындағы екінші ең қасіретті авиациялық апат болып табылады. 18 маусым – Колумбия үкіметі Азаматтық авиация департаментін құрды. Департаментке Колумбиядағы авиациялық саясатты анықтау үшін нақты техникалық және әкімшілік міндеттер жүктелді.
Тамыз
16 тамыз – Америка Құрама Штаттары Әскери-әуе күштерінің капитаны Джозеф Киттингер Excelsior жобасында жоғары биіктіктегі парашютпен құтылу жүйелерін сынау кезінде ең биік парашют секірісі (102 200 фут немесе 31 150 метр) және ең ұзақ парашютпен еркін құлау (84 700 фут немесе 25 815 метр) бойынша әлемдік рекордты орнатты. Бұл рекорд 2012 жылдың 14 қазанына дейін күшінде болады. 18 тамыз – C 119 Flying Boxcar ұшағы Discoverer 14 спутнигінен дерек капсуласын ортада ұшып тұрып алып қойды. 21 тамыз – Екі қаскөй Кеңес Одағында "Аэрофлот" авиакомпаниясының ұшағын басып алып, елден шығуды талап етеді. Қауіпсіздік күштері оларды жеңіп алады. Оқиға кезінде экипаждың бір мүшесі қаза табады. 29 тамыз – Air France 343 рейсі, Lockheed L 1049G Super Constellation (тіркеу нөмірі F BHBC), нашар ауа-райы кезінде Дакар, Сенегал, Дакар Йофф халықаралық әуежайына екінші рет қонуға тырысып, әуежайдан 1,6 километр (1 миль) қашықтықтағы Атлант мұхитына жаңбырлы селде құлап, борттағы 63 адамның барлығынан айырылды. Француз Батыс Африкасының ақыны Дэвид Диоп қаза болғандардың арасында.
Қыркүйек
5 қыркүйек – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің McDonnell F4H 1 Phantom II ұшағы 500 км (310.5 миль) жабық трассадағы әлемдік жылдамдық рекордын сағатына 1,216.78 миль (1,958.16 км/сағ) орташа жылдамдықпен жаңартады. 10 қыркүйек – NORAD Skyshield операциясын жүзеге асырып, американдық және канадалық радар жүйелерін сынақтан өткізеді. 15 қыркүйек – Tasman Empire Airways әуе компаниясы соңғы ұшатын қайығын пайдаланудан тоқтатып, қызметтен шығарады. 17 қыркүйек – Шығыс Африка әуе компаниясы Лондон (Англия) және Найроби (Кения) арасында DeHavilland Comet 4 ұшағымен реактивтік рейстерді бастайды. 25 қыркүйек – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің F4H 1 Phantom II ұшағы 100 км (62.1 миль) жабық трассадағы әлемдік жылдамдық рекордын сағатына 1,390.21 миль (2,237.26 км/сағ) орташа жылдамдықпен жаңартады.
Желтоқсан
Корольдік теңіз флоты соңғы поршеньді қозғалтқышпен жұмыс істейтін "Дуглас Скайрайдер" ұшағын жедел қызметтен шығарады. 6 желтоқсан – Бразилия өзінің алғашқы әуе кемесін – "Минас-Жерайс" іске қосты. Бұл Латын Америкасының екінші әуе кемесі. 8 желтоқсан – Кубада Сиенфуэгостан Гаванаға ішкі рейсте Кубаның "Cubana de Aviación" әуелайнерін ұрлап, АҚШ-қа қашуға тырысқан бес кубалықтан кейін атыс басталып, бір адам қаза тапты. Әуелайнер Сиенфуэгос маңында апатқа ұшырады. 24 желтоқсан – Солтүстік Америка әуе қорғанысы қолбасшылығы (NORAD, кейін Солтүстік Америка ғарыш қорғанысы қолбасшылығы деп аталды) 1955 жылы АҚШ Континенттік әуе қорғанысы қолбасшылығы бастаған жыл сайынғы дәстүрді жалғастырып, Рождество қарсаңында Санта Клаустың шанасын қадағалап отырғанын хабарлайды және оның жолын ең толыққанды "баяндама" түрінде ұсынады. Бұл жолы NORAD-тың Канаданың Квебек провинциясындағы Сент-Хуберттегі солтүстік командалық пункті "С. Клаус" басқаратын шана туралы үнемі ақпарат береді, ол "күдіссіз достық" деп сипатталады. Кешке қарай NORAD шананың Гудзон шығанағының мұзына төтенше қонғанын хабарлады, онда Канада Корольдік әуе күштерінің (RCAF) ұшақтары Санта Клаустың "Дэнсер" атты жетекші бұғысының алдыңғы аяғына бинт қойғанын анықтады, содан кейін RCAF ұшақтары оны сапарына қайта оралғанда сүйемелдеді. 26 желтоқсан – Италияда туған американ ұшақ конструкторы және өндірушісі Джузеппе Белланка 74 жасында лейкемиядан қайтыс болды.
Маусым
29 маусым – Корольдік әуе күштерінің 74-эскадрильясымен RAF Coltishall әуе базасындағы «Ағылшын электрлі найзағайы» ұшағы.
Ең қауіпті апат
Осы жылғы ең қасіретті апат 1960 жылы Нью-Йоркте болған әуедегі соқтығысу еді, онда United Airlines McDonnell Douglas DC-8 ұшағы 16 желтоқсанда Нью-Йорк қаласының үстінде TWA Lockheed L-1049 Super Constellation ұшағымен соқтығысып, екі ұшақтағы барлығы 128 адам және жердегі алты адам қаза тапты. Ол кезде бұл – барлық уақыттағы ең қасіретті авиациялық апатқа айналды. Жеке ұшақтың ең қасіретті апаты – World Airways рейсі 830, 19 қыркүйекте Гуамда американдық теңізшілерді тасымалдаған Douglas DC-6 чартерлік ұшағы, оның ішіндегі 94 адамның 80-і қаза тапты.