Кіріспе

1959 жылы авиация саласындағы оқиғалар тізімі

Бұл 1959 жылғы авиация саласындағы оқиғалардың тізімі.

Оқиғалар

"Голден Хоукс" канадалық акробатикалық командасы құрылды. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Аэронавтика бюросы мен Орудие бюросы біріктіріліп, Әскери-теңіз қару-жарағы бюросы жаңадан құрылды.

Қаңтар

Northern Aircraft Inc. Downer Aircraft Company Inc. болып қайта аталды.
1 қаңтар – Ұлыбритания үкіметі BAC TSR.2 үстін соққы беретін және барлау жүргізетін әуе шабуылынан қорғаныс ұшағын әзірлеуді жалғастыру туралы шешім қабылдады.
6 қаңтар – Теннесси штатының Бристоль қаласындағы Три-Ситис аймақтық әуежайына қонбаққа келген кезде, Оңтүстік-Шығыс әуе компаниясының 308 рейсі, Дуглас DC 3A бағытынан жаңсылып, Холстон тауына құлап, борттағы 10 адамның барлығы қаза тапты.
11 қаңтар – Lufthansa әуе компаниясының 502 рейсі, Lockheed L 1049G Super Constellation, Рио-де-Жанейро қаласындағы Галеао халықаралық әуежайына қонуға дайындалып келе жатып, ұшу-қону жолағына жетпей апатқа ұшырады. Апат салдарынан 39 адамның 36-сы қаза тауып, аман қалған үш адам жарақат алды.
18 қаңтар – Тынық мұхитындағы құпия әскери базаның бірінде тұрған АҚШ Әскери-әуе күштеріне қарасты F 100C Super Sabre ұшағы, ядролық бомбасымен бірге, жаттығу барысында сыртқы жанармай бактерілері түсіріліп, жарылып өртенді. Өрт жеті минут ішінде сөндірілді, ядролық жарылыс болған жоқ.
25 қаңтар – American Airlines әуе компаниясы Боинг 707 ұшағымен Нью-Йорк пен Лос-Анджелес арасындағы алғашқы реактивтік рейсін бастады.
31 қаңтар – АҚШ Ground Observer Corps ұйымын таратып жіберді.

Наурыз

15 наурыз – Кеңес Одағында Туполев Ту-104 (тіркеу CCCP-42419) коммерциялық реактивті ұшағы Ленинградтың Шоссейная әуежайынан (кейіннен Пулково әуежайы) алғаш рет ұшып шықты. 1950 жылдардың ортасынан бері әуежайда ұшу-қону жолақтарын ұзарту жұмыстары жүргізілді, осылайша реактивті ұшақтарды қабылдауға мүмкіндік болды. 20 наурыз – Trans World Airlines компаниясы Боинг 707-131 ұшағымен Сан-Франциско, Калифорния, мен Нью-Йорк арасындағы алғашқы рейсін бастады. 29 наурыз – Орталық Африка Республикасының тәуелсіз аумағының (кейіннен Орталық Африка Республикасы) премьер-министрі Бартелем Боганданың ұшағы, UAT Nord Noratlas, Букпоянга үстінде жарылып, борттағы тоғыз адамның барлығы қаза тапты. 31 наурыз – BOAC Ұлыбританиядағы Лондоннан Нью-Йорк, Сан-Франциско және Гонолулу арқылы Токиоға (Жапония) және одан Лондонға бағытталған алғашқы жоспарлы әлемді айналып ұшу қызметін бастады.

Сәуір

Kuwait Airways British International Airlines (BIA) компаниясының активтерін иеленеді. 8 сәуір – Бірінші дүниежүзілік соғыстың итальяндық асы және әйгілі гидросамолет жарысының ұшқышы Марио де Бернарди Рим әуежайының үстінде жеңіл ұшақта акробатикалық қимылдар жасап жатқанда жүрек ұстамасына шалдығады. Ол ұшақты қауіпсіз жерге қондырады, бірақ бірнеше минуттан кейін 65 жасында қайтыс болады. 10 сәуір – Алты бүлікші Гаитиде Les Cayes қаласынан Port au Prince қаласына ішкі рейсте 32 адаммен Compagnie Haitienne de Transports Aériens (COHATA) Douglas DC 3 ұшағын басып алады, ұшқышты атып өлтіреді және қосалқы ұшқышты Кубадағы Сантьяго-де-Кубаға ұшақпен ұшуға мәжбүрлейді. 16 сәуір – 22 адаммен бірге Кубаның Гавана қаласынан Isla de la Juventud қаласына ұшуға дайындалып тұрған Aerovías Cubanas Internacionales әуе компаниясының ұшағы (мүмкін Curtiss C 46 Commando) ұшқаннан кейін он минут өткен соң, төрт ер адам қаруын шығарып, ұшақты Флорида штатының Майами қаласына ұшуға мәжбүр етеді. 23 сәуір – Air Charter Limited Avro Super Trader IV ұшағы Ұлыбританиядан Австралияның Вумера әуеайлағындағы зымыран полигонына құпия жабдықтарды тасымалдап бара жатып, Түркияның Супхан тауында құлайды, салдарынан борттағы 12 адам қаза табады. Ұшақтың қирандылары 29 сәуірде ғана табылады. 25 сәуір – Майами, Флоридадан Варадеро, Кубадан Гаванаға бағытталған рейстің соңғы бөлігінде Варадероға отырған екі ер адам мен екі әйел 12 адаммен Cubana de Aviación Vickers Viscount ұшағын басып алып, оны Флориданың Ки-Уэст қаласына ұшуға мәжбүрлейді. 29 сәуір – Iberia Douglas C 47A 75 DL Skytrain (тіркеу нөмірі EC ABC) Барселонадан Мадридке бағытталған рейсі кезінде Испанияның Куэнка қаласындағы Телеграф төбесінен Сиерра-де-Вальдемеканың шығыс беткейіне құлайды, нәтижесінде борттағы 28 адамның барлығы қаза табады. Қаза тапқандардың арасында Испанияның гимнастика чемпионы Хоакин Блум және оның жүкті әйелі бар. 12 мамыр – Capital Airlines 75 рейсі, Vickers 745D Viscount, қатты турбуленттілік салдарынан бөлініп, Мэриленд штатының Чейс қаласына жақын ауылдық жерге құлайды, борттағы 31 адамның барлығы қаза табады.

Тамыз

3 тамыз – 70,000 фут (21336 м) биіктікте, Юта штаты үстінде Lockheed U-2 ұшағымен АҚШ Әуе күштерінің U-2 оқу бағдарламасының жетінші рейсінде Қытай Республикасы Әуе күштерінің майоры Хсичун "Майк" Хуа отын таусылуынан күтпеген өрт сөнуге ұшырайды. Техастағы Лафлин әуе базасына қайта орала алмай, ол U-2 ұшағын Колорадо штатының Кортез қаласындағы Кортез қалалық әуежайына қонуға жібереді, ұшақты айналдырып жібергенімен, оны зақымсыз қондырады. Осы жетістігі үшін АҚШ Әуе күштері оған "Ерекше көзге көргендік үшін" орденін табыс етеді. 19 тамыз – Ұлыбританиялық Ұлттық студенттер одағы жалдаған, 29 британдық студент пен үш экипаж мүшесін тасымалдаған Transair Douglas Dakota ұшағы бағытынан жаңылып, Испанияның Каталониядағы Монтсень тауларына құлайды, барлық адам қаза табады. Бұл Transair үшін алғашқы апат. 24 тамыз – Pan American World Airways компаниясы Boeing 707 ұшақтарын пайдалана отырып, континенттік АҚШ пен Гавай арасындағы алғашқы реактивтік қызметін бастайды.

Қыркүйек

4 қыркүйек – Кеңес Әуе Күштерінің сынақ ұшқышы Владимир Ильюшин Сухой Т-431 ұшағымен әлемдік абсолютті биіктік рекордын орнатады, биіктікке жетіп. 17 қыркүйек – Скотт Кросфилд екінші Солтүстік Америка X-15 (56-6671) ұшағымен алғашқы қуатты X-15 ұшуын жасап, 52 341 фут (15 954 м) биіктікте Мах 2.11 жылдамдыққа жетеді. 23 қыркүйек – АҚШ Әуе Күштері Солтүстік Американың XF-108 Rapier әуе шанағын ресми түрде жобадан шығарады. 24 қыркүйек – Transports Aériens Intercontinentaux (TAI) Douglas DC-7C F-BIAP Бордо–Мериньяк әуежайынан (Франция, Мериньяк) ұшып кете алмай, ағаштарға соғылып құлайды. Апаттан 65 адамның 54-і қаза табады, ал қалған 11 аман қалған жараланады. 25 қыркүйек – Вашингтон штатының Уидби аралының жанындағы Пьюджет саундта қарусыз ядролық тереңдік бомбасы бар АҚШ Әскери-теңіз күштерінің P5M Marlin суға түседі. Бомба табылмады. 29 қыркүйек – Бранифф әуе компаниясының 542 рейсіндегі Lockheed L-188 Electra ұшағы Техас штатының Буффало қаласының жанында ауада ыдырап, барлығы 34 адам қаза табады.

Қараша

5 қараша – Ұшу кезінде қозғалтқышы өртенгеннен кейін, Скотт Кросфилд басқарған екінші «Солтүстік Америкалық X-15», 56-6671 нөміріндегі ұшақ, Калифорниядағы Розамонд құрғақ көліне шұғыл қону жасау кезінде сынды. 3 желтоқсан – 1928 жылдың наурызынан 1934 жылдың тамызына дейін жұмыс істеген итальяндық «Società Aerea Mediterranea» (SAM) әуе компаниясы «Alitalia» еншілес компаниясы ретінде қайта іске қосылды. 6 желтоқсан – «McDonnell F4H 1 Phantom II» ұшағымен ұшқан АҚШ Әскери-теңіз күштерінің командирі Лоуренс Э. Флинт «Жоғары ұшу операциясы» аясында 98 556 фут (30 040 м) биіктікте жаңа әлемдік рекорд орнатты. 14 желтоқсан – АҚШ Әуе күштерінің «Lockheed F 104C Starfighter» ұшағы 103 389 фут (31 513 м) биіктікте жаңа әлемдік рекорд орнатты. 15 желтоқсан – АҚШ Әуе күштерінің майоры Дж. В. Робертс «Convair F 106 Delta Dart» ұшағымен жаңа әлемдік жылдамдық рекордын жасады.

Наурыз

26 наурыз – Бреге Ализа француз теңіз әскери авиациясымен.

Сәуір

20 сәуір – «Аэрофлот» әуе компаниясының «Илюшин Ил-18» ұшағы.

Мамыр

Convair F 106 Delta Dart Америка Құрама Штаттары Әуе күштерінің 498-ші истребитель-перехватшы эскадрильясымен Гейгер әуе алаңында, Спокан, Вашингтон штаты.

Маусым

12 маусым – АҚШ Әуе күштерінің 463-ші әскер тасымалдаушы қанатындағы Lockheed C-130 Hercules ұшағы.

Қыркүйек

18 қыркүйек – Delta Air Lines және United Air Lines әуе компанияларының Douglas DC-8 ұшақтары.

Желтоқсан

GAM-77 "Хаунд Дог" әуеден жерге зымырандық қанатты зымыраны АҚШ Әуе күштерінің Стратегиялық әуе командасының B-52 "Стратофортресс" бомбалаушыларымен қолданылды.

Ең қауіпті апат

Биылғы ең қасіретті апат – TWA 891 рейсі, Lockheed L 1649 Starliner ұшағы Италияның Милан қаласынан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай құлап, борттағы барлық 68 адам қаза тапты.