Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1968 жылғы авиациялық оқиғалар тізімі
List of aviation related events in 1968
Бұл 1968 жылғы авиация саласындағы оқиғалардың тізімі.
This is a list of aviation related events from 1968.
Оқиғалар
1968 жылғы қорғаныс жөніндегі ақ кітапта британдық Лейбористік үкіметі Корольдік теңіз күштерінің ұшақ тасымалдаушы күштері Ұлыбритания Малайзиядан, Сингапурдан және Парсы шығанағынан 1971 жылдың соңында толықтай шыққаннан кейін кезең-кезеңімен таратылатынын жариялайды. Алғашқы Golden West Airlines әуе компаниясы құрылып, бас кеңсесі Калифорния штатының Ван-Ньюс қаласында орналасты.
In the 1968 White Paper on Defence, the British Labour government announces that the Royal Navys aircraft carrier force will be phased out as soon as the United Kingdom has completed its withdrawal from Malaysia, Singapore, and the Persian Gulf, scheduled for the end of 1971. The original Golden West Airlines is founded, headquartered at Van Nuys, California.
Қаңтар
Солтүстік Вьетнамның Антонов Ан-2 ұшақтары Лаосқа бомбалау шабуылдарын жүргізеді және Оңтүстік Вьетнам теңіз күштерінің кемелері мен қайықтарына қарсы түнгі миссияларды орындайды. Кеңес Одағының американдық әуе шабуылынан Хайфонг портындағы кеңес сауда кемесіне келген зиянға шағымдануынан кейін, президент Линдон Б. Джонсон әкімшілігі мұндай зиянның қайталанбауы үшін барлық күшін салатынын уәделейді. 8 қаңтар – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің CH 53A #65 100 тікұшағы Оңтүстік Вьетнамдағы Хай Ланг орманды аймағында құлап, борттағы 46 адамның барлығы қаза тапты. 10 қаңтар – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің C 54P Skymaster ұшағы ауыр турбуленттікке тап болып, бақылаусыз төмендеп, Невада штатының Першинг округіндегі Тобин тауына құлады. Ұшақ таудың шаңырағынан 300 фут (91 метр) төмен құлап, тау бетімен 1,000 фут (305 метр) сырғып түсті, нәтижесінде борттағы 19 адамның барлығы қаза тапты. 16 қаңтар – АҚШ Lockheed P 3A 50 LO Orion ұшағы Жапонияның Ивакуни қаласының жанындағы тауға құлап, борттағы 12 адамның барлығы қаза тапты. 17 қаңтар – АҚШ Әуе күштерінің KC 135A BN Stratotanker жанармай құюшы ұшағы Солтүстік Дакота штатындағы Минот әуе базасынан қарлы боранда ұшып көтерілген кезде айналып, жылдамдығын жойып, құлады, борттағы 13 адамның барлығы қаза тапты. Құрбан болғандардың арасында АҚШ Әуе күштерінің генерал-майоры Чарльз М. Эйзенхарт та бар. 18-19 қаңтар (түнде) – Лейтенант Клайд Э. Лассен басқарған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің UH 2 Seasprite тікұшағы Солтүстік Вьетнамда құлаған ұшқыштарды қауіпсіз құтқарып алды. Лассеннің осы әрекеті үшін Вьетнам соғысы кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің тікұшақ ұшқыштары арасында Құрмет медалімен марапатталған жалғыз адам болды. 19 қаңтар – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің 24-ші әуе көлігі эскадрильясының C 130 Hercules ұшағы және Италияның Сигонелла әскери-әуе базасынан АҚШ Әскери-теңіз күштерінің тікұшақтары Монтеваго маңындағы Белице жер сілкінісінен үйсіз қалған 40 000 адамға көмек жеткізді. 21 қаңтар – АҚШ Әуе күштерінің төрт ядролық қару тасымалдаған B 52 Stratofortress ұшағы Гренландиядағы Туле әуе базасының жанында теңізге құлады. 27 қаңтар – Air Comores de Havilland DH.114 Heron (тіркеу F OCED) ұшағы Моронидегі Принс Саид Ибрагим халықаралық әуежайына қонған кезде ұшу-қону жолағының жанындағы шамға тиіп, көтерілді. Ұшақ қақпақтарын төмендетіп, жартастарға соғылып, Үнді мұхитына құлады, нәтижесінде борттағы 16 адамның 15-і қаза тапты.
North Vietnamese Antonov An 2 utility biplanes conduct bombing raids into Laos and fly night missions against ships and craft of the South Vietnamese Navy. After the Soviet Union complains about damage to a Soviet merchant ship in Haiphong Harbor by American air attack, President Lyndon B. Johnsons administration promises to make every effort to avoid a recurrence of such damage. January 8 – A United States Marine Corps CH 53A #65 100 crashed in the Hải Lăng Forest, South Vietnam, killing all 46 personnel on board. January 10 – A United States Navy C 54P Skymaster encounters severe turbulence, goes into an uncontrolled descent, crashes into Mount Tobin in Pershing County, Nevada, 300 feet (91 m) below its summit, and slides 1,000 feet (305 m) down the mountain's side, killing all 19 people on board. January 16 – A U. S. Navy Lockheed P 3A 50 LO Orion crashes into a mountain near Iwakuni, Japan, killing all 12 people on board. January 17 – A United States Air Force KC 135A BN Stratotanker overrotates during takeoff from Minot Air Force Base, North Dakota, in a snowstorm, stalls, and crashes, killing all 13 people on board. United States Air Force Major General Charles M. Eisenhart is among the dead. January 18–19 (overnight) – A U. S. Navy UH 2 Seasprite piloted by Lieutenant Junior Grade Clyde E. Lassen makes a daring rescue of downed fliers in North Vietnam. For his actions, Lassen will become the only U. S. Navy helicopter pilot to be awarded the Medal of Honor during the Vietnam War. January 19 – A C 130 Hercules of U. S. Navy Air Transport Squadron 24 (VR 24) and U. S. Navy helicopters from Naval Air Station Sigonella, Italy, deliver relief supplies to 40,000 people rendered homeless around Montevago by the Belice earthquake in western Sicily. January 21 – A United States Air Force B 52 Stratofortress carrying four nuclear weapons crashes in the sea near Thule Air Base in Greenland. January 27 – The left wing of an Air Comores de Havilland DH.114 Heron (registration F OCED) strikes a light alongside the runway while landing at Prince Said Ibrahim International Airport in Moroni, Comoros. The plane climbs with its flaps down, crashes into rocks, and plunges into the Indian Ocean, killing 15 of the 16 people on board.
Ақпан
1 ақпан – Канаданың әскери-әуе күштері мен әскери-теңіз күштері таратылды, олар Канада армиясымен бірігіп, біртұтас Канада Қарулы күштерін құрды. 6 ақпан – Пху Куин аралының жанындағы Тайланд шығанағына АҚШ Әскери-теңіз күштерінің P-3B Orion ұшағы құлап, борттағы 12 адамның барлығы қаза тапты. 7 ақпан – Үндістанның әскери-әуе күштеріне қарасты Антонов Ан-12BP (НАТО кодымен "Cub") ұшағы, Үндістан үстінен нашарлаған ауа-райы жағдайында ұшып бара жатқанда, Чандрабага шыңының жанындағы Дакка мұздығында 17 324 фут (5280 м) биіктікте құлады, нәтижесінде 102 адам қаза тапты. Бұл Ан-12 ұшағының тарихындағы ең ірі апат және сол кездегі Үндістан тарихындағы ең ірі авиациялық апат. Ұшақтың қирандылары 2003 жылдың тамызында ғана табылды. 9 ақпан – Өзін АҚШ әуе компаниясының қызметкері деп таныстырған 19 жастағы АҚШ Теңіз корпусының 1-ші дивизиясының жеке құрамы Уильям Ли Кларк, 83 жолаушысы бар Pan Am Douglas DC 6 ұшағына Дананг әуежайынан Гонконгқа демалысқа аттанатын АҚШ әскери қызметшілерін тасымалдауға дайындалып жатқанда отыруға рұқсат алды. Ол пилоттық кабинаға тапаншамен кіріп, ұшқышқа өзін де Гонконгқа ұшыруды бұйырды. Ұшқыштар қозғалтқышты сөндірді, бірақ ол оларды атумен қорқытқандықтан қайта іске қосты. 2 сағат 45 минуттық келіссөздерден кейін ол барлық жолаушыларды босатып жіберді, содан кейін Вьетнамдағы АҚШ әскери күштерінің қолбасшысы, АҚШ армиясының генерал-лейтенант Уильям Уэстморленд ұшаққа көзден жас шығаратын газ тастауға бұйрық берді. Кларк көзден жас шығаратын газға тойтарыс берген кезде, оның қатарласы оны қарусыздандырып, басып тастады. 10 ақпан – .50 калибрлі (12,7 мм) пулеметтен атылған оқтар Оңтүстік Вьетнамның Кхе Санх қаласына соңғы жақындап келе жатқан АҚШ Теңіз корпусының KC-130F Hercules ұшағына тиді, ол жалын шашушыларды және реактивті отынмен толтырылған резеңке баллондарды тасымалдап жатқан. Оқтардың салдарынан отын баллонының бірі мен бір қозғалтқыш өртеніп кетті. Ұшқыш ұшақты Кхе Санхқа қондырды, бірақ ұшақ қонғаннан кейін резеңке баллондар жанып, өртеніп, борттағы 11 адамның сегізін қаза қылды. 16 ақпан – Civil Air Transport Boeing 727-92C ұшағы Тайбэйдегі Тайбэй Сонгшан әуежайының ұшу-қону жолағына қонбастан бұрын, қайтадан көтеріліп, содан кейін ағаштар мен шаруа үйіне соқтығысып, борттағы 63 адамның 21-і мен жердегі бір адам қаза тапты. 17 ақпан – 31 жастағы Томас Бойнтон өзінің Американы жек көретін коммунист екенін мәлімдеп, Флорида штатының Майами қаласына ұшу үшін Пайпер Апач ұшағын жалдады, содан кейін ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай ұшқыштың басына тапаншаны сілтеп, оған Кубаның Гавана қаласына ұшып кетуді бұйырды. Бойнтон Гаванаға келгеннен кейін саяси баспана сұрады, бірақ Куба билігі оны тұтқындады және ол Кубада 20 ай өткізді, көбінесе түрмеде. 1969 жылдың қазан айында Канадаға баруға рұқсат алды, ал 1969 жылдың қараша айында АҚШ-қа қайта оралды. 21 ақпан – Delta Air Lines рейсі 843 – 109 адаммен бірге Дуглас DC-8 ұшағы, оның ішінде кәсіби гольфшы Барбара Ромак, Флорида штатының Палм-Бич қаласына бағытталған, Флорида штатының Тампа қаласындағы Тампа халықаралық әуежайынан ұшып кеткеннен кейін жеті минут өткен соң, Лоуренс Родс әйел бортпроводникке тапаншаны сілтеп, оны Кубаның Гавана қаласына ұшып кетуге мәжбүр етті. Куба билігі ұшақтың Гаванада үш сағат тоқтағанын ескеріп, оған АҚШ-қа оралуға рұқсат берді. 24 ақпан – Royal Air Lao Douglas DC-3 ұшағы тауға соқтығысып, Лаос елінің Бан Напа қаласының жанындағы Меконг өзеніне құлады, бұл Виентьяннан солтүстікке қарай 160 шақырым жерде орналасқан. Әр түрлі деректерге сәйкес, ұшақта 22 мен 37 адам аралығы болған. 29 ақпан – Аэрофлоттың 15-ші рейсі, Ил-18Д (тіркеу CCCP-74252) ұшу кезінде төтенше жағдайға тап болды. Экипаж төтенше түрде төмен түсуді бастады, бірақ ұшақ 10 000 фут (3048 м) биіктікте өтетін кезде ауада жарылып, Иркутск облысының Парчум ауданының солтүстік-батысында Совет Одағының Ресей Федеративтік Социалистік Республикасында жалынмен құлады, нәтижесінде борттағы 84 адамның 83-і қаза тапты. Бір жолаушы керемет түрде аман қалды, ұшақтың үлкен бөлігімен бірге жерге құлады.
February 1 – The Royal Canadian Air Force and Royal Canadian Navy are disestablished as they merge with the Canadian Army to form the unified Canadian Armed Forces. February 6 – A United States Navy P 3B Orion flying an antisubmarine patrol crashes into the Gulf of Thailand off Phú Quốc island, South Vietnam, killing all 12 people on board. February 7 – An Indian Air Force Antonov An 12BP (NATO reporting name "Cub") flying over India in deteriorating weather crashes at an altitude of 17,324 feet (5280 m) on Dhaka Glacier near Chandrabhaga Peak 13, killing all 102 people on board. It is the deadliest accident involving an An 12 and at the time it is the deadliest aviation accident in Indian history. The aircraft's wreckage is not found until August 2003. February 9 – Claiming to be a civilian employee of a U. S. airline, 19 year old United States Marine Corps 1st Marine Division Private First Class William Lee Clark is allowed to board a Pan Am Douglas DC 6 with 83 people on board as it prepares to depart Da Nang Airport in Da Nang, South Vietnam, for a charter flight carrying U. S. military personnel to Hong Kong for rest and recreation. He enters the cockpit brandishing a pistol and orders the flight crew to fly him to Hong Kong as well. They shut down the engines but restart them when he threatens to shoot them. During 2 hours and 45 minutes of negotiations, he releases all the passengers, after which the commander of U. S. military forces in Vietnam, United States Army General William Westmoreland, orders tear gas to be shot into the plane. With Clark distracted by the tear gas attack, the copilot disarms and overpowers him. February 10 – .50 caliber (12.7 mm) machine gun fire hits a U. S. Marine Corps KC 130F Hercules carrying a cargo of flamethrowers and rubber bladders filled with jet fuel while it is on final approach to Khe Sanh, South Vietnam, setting one of the fuel bladders and one of its engines on fire. The pilot lands the plane at Khe Sanh, but the rubber bladders explodes into flames after the plane touches down, killing eight of the 11 people on board. February 16 – A Civil Air Transport Boeing 727 92C lands short of the runway at Taipei Songshan Airport in Taipei, Taiwan, rolls for , becomes airborne again, then crashes into trees and a farmhouse, killing 21 of the 63 people on board and one person on the ground. February 17 – Deciding that he is a Communist who hates the United States, 31 year old Thomas Boynton charters a Piper Apache to fly him from Marathon to Miami, Florida, then points a gun at the pilot's head shortly after takeoff and orders him to fly to Havana, Cuba, instead. Boynton requests political asylum upon arrival in Havana, but Cuban authorities arrest him and he will spend 20 months in Cuba, mostly in jail. He will be allowed to travel to Canada in October 1969 and will return to the United States in November 1969. February 21 – Seven minutes after Delta Air Lines Flight 843 – a Douglas DC 8 with 109 people on board, including professional golfer Barbara Romack, bound for Palm Beach, Florida – takes off from Tampa International Airport in Tampa, Florida – Lawrence Rhodes pulls a pistol on a female flight attendant and forces it to fly to Havana, Cuba. After the airliner spends three hours on the ground at Havana, Cuban authorities allow it to return to the United States. February 24 – A Royal Air Lao Douglas DC 3 strikes a mountain and crashes into the Mekong River near Ban Napa, Laos, about 100 mile (161 km) north of Vientiane, killing everyone on board. The number of people on board is somewhere between 22 and 37, according to different sources. February 29 – Aeroflot Flight 15, an Ilyushin Il 18D (registration CCCP 74252), experiences an in flight emergency at an altitude of Its crew initiates an emergency descent, but the airliner breaks up in mid air as it passes through 10,000 feet (3048 m) and crashes in flames northwest of Parchum in the Irkutsk Region of the Soviet Union′s Russian Soviet Federated Socialist Republic, killing 83 of the 84 people on board. Miraculously, one passenger survives, falling to earth with a large piece of airframe skin.
Мамыр
АҚШ AGM 78 стандартты радиацияға қарсы зымыранды (ARM) Солтүстік Вьетнамның SA-2 бағытталған әуеге қарсы зымырандары мен зениттік артиллериялық нысандарына қарсы қолдана бастайды. 12 мамыр – Оңтүстік Вьетнамның Кам Дук қаласындағы лагерден оңтүстік вьетнамдық азаматтарды эвакуациялауға қатысқан АҚШ Әуе күштерінің C-130B Hercules ұшағы, Кам Дук шайқасы кезінде Солтүстік Вьетнам армиясының қатты атысы астында Кам Дук әуежайынан ұшып көтеріледі. Ұшып көтерілгеннен кейін бірден атып түсіріліп, ұшу-қону жолағынан шамамен бір миль (1,6 км) қашықтықта құлайды, нәтижесінде борттағы 155 адам қаза табады. Бұл сол кездегі тарихтағы ең ірі әуе апаты болып табылады. 16 мамыр – Air Micronesia әуе компаниясы рейстерді бастайды. 17 мамыр – Оңтүстік Вьетнамның А Шау алқабындағы «Делавэр» операциясы аяқталады. АҚШ армиясының 1-ші кавалериялық дивизиясы (Аэромобиль) Солтүстік Вьетнамның көптеген жабдықтары мен жарағын жаулап алады, бірақ Вьетнам соғысының барысында кездескен ең қатты қарсыластың зениттік шабуылына тап болады, операция кезінде 21 тікұшақ атып түсіріледі. Бұл Вьетнам соғысы кезінде Талос зымырандарымен атып түсірілген Солтүстік Вьетнамның үш ұшағының біріншісі. 28 мамыр – Garuda Indonesian Airways рейсі 892, Convair CV 990 30A 5 (тіркеу нөмірі PK-GJA), Үндістанның Бомбей қаласындағы Сантакруз әуежайынан ұшып шыққаннан кейін бірнеше минуттан соң Нала Сопара маңында апатқа ұшырап, борттағы 29 адам мен жердегі бір адам қаза табады.
The United States begins to use the AGM 78 Standard Antiradiation Missile (ARM) against North Vietnamese SA 2 Guideline surface to air missile and antiaircraft artillery sites. May 12 – Participating in the evacuation of South Vietnamese civilians from the camp at Kham Duc, South Vietnam, during the Battle of Kham Duc, a United States Air Force C 130B Hercules takes off from the Kham Duc airstrip under heavy North Vietnamese Army fire. It is shot down immediately after takeoff and crashes about a mile (1.6 km) from the end of the runway, killing all 155 people on board. It is the deadliest aircraft crash in history at the time. May 16 – Air Micronesia begins flight operations. May 17 – Operation Delaware in South Vietnams A Shau Valley comes to an end. The U. S. Armys 1st Cavalry Division (Airmobile) has captured a large amount of North Vietnamese equipment and supplies but has faced the heaviest enemy antiaircraft fire it has encountered thus far in the Vietnam War, losing 21 helicopters shot down during the operation. It is the first of three North Vietnamese aircraft shot down by Talos missiles during the Vietnam War. May 28 – Garuda Indonesian Airways Flight 892, a Convair CV 990 30A 5 (registration PK GJA), crashes near Nala Sopara minutes after takeoff from Santacruz Airport in Bombay, India, killing all 29 people on board and one person on the ground.
Маусым
101-ші әуе шабуылдық дивизия АҚШ армиясының екінші әуе шабуылдық дивизиясы болып қайта аталды және 101-ші әуе шабуылдық дивизия (әуе шабуылдық) деп қайта аталды. Оның әуе шабуылдық дивизияға айналуы бір жылға дейін аяқталмайды. 5 маусымда Солтүстік Вьетнам өз аумағындағы американдық бомбалауды тоқтатуды талап етеді. 18 маусымда Испанияның Сан-Себастьян қаласындағы Сан-Себастьян әуежайына нашар ауа-райы жағдайында итальяндық өнеркәсіпші Лино Зануссиге демонстрациялық ұшу кезінде Piaggio PD.808 (тіркеу I PIAI) ұшағы солға бұрылу орнына оңға бұрылып, белгіленген процедураларды бұзады. Ол Жаизикебель тауларына құлап, ішінде Занусси бар алты адам қаза табады. 19 маусымда Доминикан Республикасының Санто-Доминго қаласынан Кюрасаоға 81 жолаушысы бар Viasa Douglas DC 9 ұшағы ұшып шыққаннан кейін он бес минут өткен соң, ұшақ қашқындар тарапынан басып алынып, Кубаның Сантьяго-де-Куба қаласына ұшуға мәжбүр болады. 26 маусымда Flying Tiger Line компаниясы өзінің алғашқы Douglas DC 8 ұшағын қабылдайды. 29 маусымда ұшақ қашқыны Маямиден Флорида штатының Ки-Уэст қаласына ұшып бара жатқан Southeast Airlines 101 рейсін 17 адаммен бірге басып алып, оны Кубаға ұшыруға мәжбүр етеді.
The 101st Airborne Division is redesignated as the U. S. Armys second airmobile division and renamed the 101st Airborne Division (Airmobile). Its conversion into an airmobile division will not be complete for a year. June 5 – North Vietnam demands an unconditional end to American bombing of its territory. June 18 – After a missed approach to San Sebastián Airport in San Sebastián, Spain, in poor weather during a demonstration flight for Italian industrialist Lino Zanussi, a Piaggio PD.808 (registration I PIAI) fails to follow established procedures by turning right instead of left. It crashes into the Jaizkibel mountains, killing all six people on board, including Zanussi. June 19 – Fifteen minutes after taking off from Santo Domingo in the Dominican Republic for a flight to Curaçao with 81 people on board, a Viasa Douglas DC 9 is hijacked and forced to fly to Santiago de Cuba in Cuba. June 26 – Flying Tiger Line takes delivery of its first Douglas DC 8. June 29 – A hijacker commandeers Southeast Airlines Flight 101 during a flight from Miami to Key West, Florida, with 17 people on board and forces it to fly him to Cuba.
Ең қауіпті апат
Осы жылғы ең қасіретті апат – әскери ұшақтың атып түсірілуі, атап айтқанда 1968 жылғы Хам Дүк C-130 апаты. 12 мамыр күні Вьетнам соғысы кезінде АҚШ Әуе күштеріне қарасты Lockheed C-130B Hercules ұшағы Оңтүстік Вьетнамда атып түсірілді, оның барлық 189 жолаушысы қаза тапты. Ол кезде бұл – тарихындағы ең көп адам қаза болған ұшақ апаты еді. Азаматтық авиациядағы ең қасіретті апат – Оңтүстік Африка Әуе Жолдарының 228 рейсі. Боинг 707 ұшағы 20 сәуірде Оңтүстік-Батыс Африканың Виндхук қаласынан ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай құлап, борттағы 128 адамның 123-і қаза тапты.
The deadliest crash of this year was a military shootdown, namely the 1968 Kham Duc C 130 shootdown, when a United States Air Force Lockheed C 130B Hercules was shot down in southern Vietnam on 12 May, during the Vietnam War, killing all 189 people on board; it was at the time the deadliest plane crash of all time. The deadliest civil aviation accident was South African Airways Flight 228, a Boeing 707 which crashed shortly after takeoff from Windhoek, South West Africa on 20 April, killing 123 of the 128 people on board.