Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Eurojet EJ200 – Eurofighter Typhoon ұшағының қуат қондырғысы ретінде қолданылатын әскери төмен айналымды турбовентилятор. Қозғалтқыш негізінен 1980-ші жылдары жасалған Rolls Royce XG 40 технологиялық үлгісіне негізделген. EJ200 EuroJet Turbo GmbH консорциумымен құрастырылған. EJ200 Bloodhound LSR суперсонылық жылдамдықпен құрлықтағы жылдамдық рекордын орнатуға талпыныс жасайтын көлікте де қолданылады.
Military low bypass turbofan
The Eurojet EJ200 is a military low bypass turbofan used as the powerplant of the Eurofighter Typhoon. The engine is largely based on the Rolls Royce XG 40 technology demonstrator, which was developed in the 1980s. The EJ200 is built by the EuroJet Turbo GmbH consortium. The EJ200 is also used in the Bloodhound LSR supersonic land speed record attempting car.
Rolls-Royce XG-40
Rolls-Royce 1984 жылы XG 40 технологиялық демонстрациялық қозғалтқышын әзірлеуді бастады. Әзірлеу шығындарын британ үкіметі (85%) және Rolls Royce төледі. 1985 жылдың 2 тамызында Италия, Батыс Германия және Ұлыбритания Eurofighter жобасын іске қосуға келісті. Осы келісім туралы жариялау Франция жобаға қатысудан бас тартқанын растады. Мәселенің бірі – француздардың ұшақты SNECMA M88 қозғалтқышымен жабдыру туралы талабы болды, ол XG 40 қозғалтқышымен бір уақытта әзірленген болатын.
Rolls Royce began development of the XG 40 technology demonstrator engine in 1984. Development costs were met by the British government (85%) and Rolls Royce. On 2 August 1985, Italy, West Germany and the UK agreed to go ahead with the Eurofighter. The announcement of this agreement confirmed that France had chosen not to proceed as a member of the project. One issue was French insistence that the aircraft be powered by the SNECMA M88, in development at the same time as the XG 40.
Eurojet EJ200 ұшағы
1986 жылы Eurojet консорциумы XG 40 технологиясына негізделген жобаны үйлестіру және басқару мақсатымен құрылды. XG 40 сияқты, EJ200 қозғалтқышында жоғары қысымды үш сатылы желдеткіш, бес сатылы, төмен қанатты жоғары қысымды (HP) компрессор, жаңартқыш салқындату және жылу қорғанысын пайдаланатын жану камерасы, сондай-ақ ұнтақталған металлургия дискілері мен бір кристаллды лопастары бар бір сатылы HP және LP турбиналары орналасқан. Қайта қыздыру жүйесі (форсаж) итеркіш күшті арттыруға мүмкіндік береді. Өзгермелі ауданы бар соңғы сопло конвергентті-дивергентті конструкциядан тұрады. 2006 жылдың желтоқсанында Eurojet компаниясы 1-ші транш Eurofighter ұшақтары үшін 363 EJ200 қозғалтқышын жеткізуді аяқтады. 2-ші транш ұшақтарына 519 EJ200 қозғалтқышы қажет. 2006 жылғы мәліметтер бойынша, Eurojet Eurofighter жобасы үшін барлығы 1400 қозғалтқыш өндіруге келісімшарт жасады.
The Eurojet consortium was formed in 1986 to co ordinate and manage the project largely based on XG 40 technology. In common with the XG 40, the EJ200 has a three stage fan with a high pressure ratio, five stage low aspect ratio high pressure (HP) compressor, a combustor using advanced cooling and thermal protection, and single stage HP and LP turbines with powder metallurgy discs and single crystal blades. A reheat system (afterburner) provides thrust augmentation. The variable area final nozzle is a convergent divergent design. In December 2006, Eurojet completed deliveries of the 363 EJ200s for the Tranche 1 Eurofighters. Tranche 2 aircraft require 519 EJ200s. as of 2006, Eurojet was contracted to produce a total of 1,400 engines for the Eurofighter project.
HAL Техас
2009 жылы Eurojet компаниясы General Electric компаниясының F414 ұшағымен бәсекелесіп, Үндістанның HAL Tejas Mk2 ұшағын қуаттандыру үшін EJ200 ұшқыштық векторлы нұсқасын ұсынды, себебі отандық Kaveri қозғалтқышы және прототиптерде, сондай-ақ алғашқы өндіріс үлгілерінде қолданылған General Electric F404 жеткіліксіз өнімділік көрсеткен болатын. Eurojet және GE Aviation ұсынған техникалық ұсыныстарды бағалап, қабылдағаннан кейін, IAF EJ200 ұшағын артық көрді, өйткені ол жеңіл және ықшам. Бірақ коммерциялық ұсыныстарды толық салыстырғаннан кейін GE Aviation ең арзан баға беруші деп танылды. HAL үшін тағы бір маңызды мәселе – өнеркәсіптік өтемақылар еді. Егер Tejas үшін Eurojet қозғалтқыштары жергілікті түрде өндірілсе, болашақта Eurofighter ұшақтарын Үндістанға ұсыну бағасы арзандап, бәсекеге қабілеттірек болар еді. Ал АҚШ қозғалтқышты пайдаланатын ұшақтарды Үндістанға сатуға рұқсат бермейді деп есептелді. Дегенмен, 2020 жылдың қазан айында Boeing компаниясы Үндістан Әскери-теңіз күштеріне GE F414 қозғалтқышымен жабдықталған F/A 18 ұшағын сатуды ұсынды.
In 2009, Eurojet entered a bid, in competition with General Electric's F414, to supply a thrust vectoring variant of the EJ200 to power the Indian HAL Tejas Mk2 after both the indigenous Kaveri engine and the General Electric F404 used in prototypes and early production models proved to have insufficient performance. After evaluation and acceptance of the technical offer provided by both Eurojet and GE Aviation, the IAF preferred the EJ200 as it is lighter and more compact but after the commercial quotes were compared in detail GE Aviation was declared as the lowest bidder. A second consideration by HAL was industrial offsets, if local Eurojet engine production was set up for the Tejas it would make future Eurofighter aircraft bids to India cheaper and more competitive with the Tejas whereas it was assumed the US would not allow aircraft using the engine to be sold to India. However, in October 2020, Boeing offered to sell F/A 18 aircraft to the Indian Navy which uses the same GE F414 engine.
TAI TFX
2015 жылғы 20 қаңтарда Түркияның ASELSAN компаниясы мен Eurojet Turbo GmbH EJ200 әскери турбовентиляторлық қозғалтқыш бағдарламасы бойынша ынтымақтастық туралы түсіністік меморандумына қол қойды. Бұл ынтымақтастық Түркияның TFX 5-ші буындық әуе үстемдігі жобасы үшін итеру векторы бар EJ200 қозғалтқышының модификациясын жасауды көздеген. Алайда, Eurojet EJ200 TFX жобасы үшін таңдалмады. Оның орнына, TRMOTOR компаниясы отандық өндіріс басталарша TFX жобасында General Electric F110 қозғалтқышын қолданады.
On 20 January 2015 ASELSAN of Turkey and Eurojet Turbo GmbH signed a Memorandum of Understanding to collaborate on the EJ200 military turbofan engine programme. It was envisaged that the collaboration would produce a derivative of the EJ200 with thrust vectoring for use in Turkey's TFX 5th generation air superiority fighter programme. However, the Eurojet EJ200 was not selected for the TFX program. Instead, the TFX will use the General Electric F110 engine until indigenous manufacture by TRMOTOR.
Жер жылдамдығы бойынша рекордтық сынақ
EJ200 қозғалтқышы және зымырандық қозғалтқыш Bloodhound LSR көлігін жер бетіндегі жылдамдық рекордын жасауға жәрдемдеседі. Көзделіп отырған жылдамдық – сағатына кем дегенде 1000 миль.
An EJ200 engine, together with a rocket engine, will power the Bloodhound LSR for an attempt at the land speed record. The target speed is at least 1000 mph.