Кіріспе

Бұл - бұрынғы британдық колония, қазір Австралияның бір бөлігі болып табылатын Жаңа Оңтүстік Уэльстің пошта маркалары және почта тарихына шолу.

Таңбалау алдындағы кезең

Жаңа Оңтүстік Уэльс еуропалықтардың алғаш қоныстанған Австралия бөлігі болды, сондай-ақ 1803 жылы Сидней мен Параматта арасында 2d төлеммен хат тасыған пошта қызметін алғаш рет ұйымдастырды. 1809 жылы Сиднейде өтетін кемелерден хаттарды қабылдау үшін жинау кеңсесі ашылды, ал 1825 жылы пошта қызметі кеңейтілді. 1830 жылы пошта көлігі жұмыс істеуге кірісті, ал 1835 жылы жаңа Пошта заңы 1825 жылғы ережені жойды және тарифтерді салмақ пен қашықтыққа сәйкес белгіледі. Сол кездегі пошта бастығы Джеймс Реймонд Англиядағы Роуленд Хиллмен байланыста болып, Жаңа Оңтүстік Уэльсте хаттарды алдын ала төлеуді қолдауға тырысты. 1838 жылы Реймонд колония мөрімен басылған конверттерді енгізді, олар қолма-қол ақшамен төленген 2d тұратын хаттардың орнына жергілікті пошта үшін 1¼ пенстен сатылды. Осылайша, олар Penny Black маркасының алғашқы үлгілері деп есептеледі. Алайда, конверттерге үлкен сұраныс болмады, ал 1841 жылы Реймонд колония үшін пошта маркаларына ресми қызығушылық тудыра алмады.

Алғашқы мөртабандар

1842 жылы Мельбурн мен Сидней арасында тұрақты почта қызметі кемемен жүргізілді, ал 1844 жылы Ұлыбританиядан алғашқы почта жөнелтілісі келді. 1848 жылғы заң почта жүйесін реформалады және маркаларды пайдалануға рұқсат берді; алғашқы маркалар 1850 жылдың 1 қаңтарында пайда болды. Олар жергілікті өндірілген және Сидней мен оның портының суретін бейнелеген, сондықтан «Сидней көрінісі» деп аталды. 1d, 2d және 3d маркалары жеке ойылып жасалған, содан кейін келесі жылы қайта ойылып, ретушьталған, нәтижесінде ондаған түрлері пайда болды. 1851 жылы колония көбірек таралған дизайнға көшті – лавр гүлшоғыры киген Виктория патшайымының профилі, алдымен біршама шикі түрінде, ал 1853 жылы жақсартылған нұсқасы шықты. Колония сонымен қатар номиналымен су таңбасы бар қағазды пайдалануға батылды, бұл су таңбасы мен басылған номиналдың арасындағы айқайшылықтарға әкелді, олар бүгінде сирек және құнды. 1854 жылы колония Англиядағы Перкинс Бейкон фирмасымен ойылған пласталардан жергілікті басылған 6d және 1/ маркаларын шығарды. Бұл – Виктория патшайымының диадемасы бар және гексагон мен октагонмен шеңберленген стандартты профилі бар үлкен шаршы маркалар. 1855 жылы осы суреттер 5d және 8d маркаларында да қолданылды. 1856 жылы Перкинс Бейкон дизайны төменгі номиналды маркалар үшін де қабылданды. Барлық маркалардың бояуы әртүрлі болды, ондаған түрлі түс нұсқалары бар. Перфорация 1860 жылы қолданыла бастады; алайда коллекционерлер үшін маркалар тым жақын орналасқан, перфорациялау процесі жақсы бақыланбады, сондықтан 1899 жылға дейінгі маркаларда перфорация суретке тиіп немесе кесіп өтетін жағдайлар сирек емес. Алғашқы 5 шиллингтік марка 1861 жылы шығарылды және медальонға ұқсас дөңгелек суретімен ерекшеленді. 1861 жылы Де Ла Ру фирмасы жаңа суреттер жасап, оларды Лондон мен колонияда басып шығарды. 1871 жылы сандарды «NSW» деген су таңбасымен алмастыру басталды, ал 1885 жылы жоғары номиналды маркаларға қажеттілік туындағанда 5/, 10/ және бір фунттық айналымдық маркаларға «POSTAGE» деп басылды. Жаңа Оңтүстік Уэльс 1888 жылы өзінің 100 жылдығын ескерткіш маркалар деп саналатын нөмірмен атап өтті. Әрқайсысы әртүрлі суреттері бар сегіз марканың үстіне «ЖҮЗ ЖЫЛ» деп жазылды. Суреттердің арасында Сиднейдің көрінісі, эму, капитан Кук, лира құсы және кенгуру болды. 20/ номиналды маркада алғашқы губернатор Артур Филипп пен сол кездегі губернатор Лорд Каррингтонның портреттері бейнеленген. 1890 жылы Австралияның аллегориялық бейнесін көрсететін 2½d марка пайда болды, ал 1891 жылы қолданыстағы маркаларға үстеме ақы ретінде 1⁄2d, 7½d және 12½d номиналды маркалар шығарылды. 1897 жылы екі ерте жартылай почталық марка шығарылды, олар 1d және 2½d тарифтерін төледі, бірақ тиісінше 1/ және 2/6 сатылды, қосымша түсім тұтынушылар үйіне аударылды. Сол жылы Виктория патшайымының бриллиантты мерейтойына арналған үш марка шығарылды. Ұлттық мемлекет құрылуы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының почта жүйесіне бірден әсер етпеді. Жаңа конституция Ұлттық мемлекетке ұлттық почта қызметін басқару құқығын бергенімен, бірігу дереу болған жоқ. Жүйелер 1900 жылдары біртіндеп бірікті. 1903 жылы 9d маркада екі түс (қоңыр және көк) «ҰЛТТЫҚ МЕМЛЕКЕТ» деп жазылып, әрбір мүше штатының атауы мен құрылған жылы көрсетілді. 1905 жылы маркалар тәж мен «А» әрпімен су таңбасы бар қағазға басыла бастады, ал 1910 жылға дейін қолданыстағы суреттердің қайта басылуы болды. 1913 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс маркалары Австралия маркаларымен алмастырылды. Жаңа Оңтүстік Уэльс маркаларының көпшілігі қазір қолжетімді, бірақ оларды жинау біршама күрделі; оншақты су таңбасының түрі, бірнеше перфорациялар және көптеген түс нұсқалары бар. Скотт каталогында 200-ге жуық негізгі түрлер көрсетілген, ал Стэнли Гиббонс каталогында 400-ге жуық түрлер тіркелген.

Сандық өшірулер

Жаңа Оңтүстік Уэльстің пошта маркаларындағы сандық мөрлер коллекционерлерді де қызықтырады. 1850 жылдың 1 қаңтарында алғашқы пошта маркалары шығарылған кезде 96 пошта кеңсесі ашылған болатын. Бұл пошта кеңселерге жөнелтілетін поштаға мөр басу үшін нөмірлік мөрлер берілді. Сиднейдің өзі нөмірсіз және қарапайым мөрлерді қолданды. Бірінші нөмірлер Сиднейден радиалды түрде таралатын жолдардың схемасына негізделген. Сандар мен мөрлер 1904 жылдың басына дейін жаңа ашылған пошта кеңселерге беріліп тұрды, 2099 (Толижуа) нөмірі соңғы берілген нөмір болды деп саналады. Нөмірлерді берудің схемасы штаттың қоныстану тарихын анықтауға көмектеседі, бірақ пошта кеңселер жабылғанда немесе құзырет ауысқанда, Квинсленд жеке колония болған кезде болғандай, қайта бөлулер салдарынан бұл процесс күрделене түседі. Ірі пошта кеңселер де хаттарға мөр басып, оның түйінделу орнының атын көрсететін. Осының арқасында хаттан жыртылған мөрлер немесе мөрлер жұбы ресми тізімдер жоқ болған жағдайда, мөрлерді пошта бөлімшелерімен байланыстыруға болады. Дегенмен, Жаңа Оңтүстік Уэльстің 300-ге жуық саны әлі де анықталмаған. Қолданылған мөрдің түріне байланысты сандық мөрлердің көптеген түрлері болуы мүмкін. Алғашқы мөрлерде көлденең сызықтар болды. Одан кейін «сәулелі» типтер пайда болды. Сияның түсі де өзгеріп отыруы мүмкін. Сиднейлік мөрлер де көптеген нұсқаларда сақталған. Сандық мөрлерді жинаушылардың көпшілігі мөрдің өзіне мән бермейді, ол альбомдарда немесе қор карталарында кері немесе бүйірге бұрылып орналасуы мүмкін.

Пошталық қағаз бұйымдары

Жаңа Оңтүстік Уэльс 1911 жылы Австралия Ұлттық Құрама Штатының пошталық қағазы қолжетімді болғанға дейін өз пошталық қағазын шығарды. 1838 жылы Сидней, Жаңа Оңтүстік Уэльс қаласының ішінде жергілікті қолдану үшін конверттер шығарылды және 1857 жылға дейін пайдаланылды. 1870 мен 1911 жылдар аралығында он бір түрлі конверт өндіріліп, таратылды. Тіркеу конверттері алғаш рет 1880 жылы халыққа ұсынылды және барлығы 14 түрлі конверт өндірілді. Газет орамалары 1864 жылдан бері қолжетімді, Жаңа Оңтүстік Уэльс АҚШ-тан кейін газет орамаларын шығарған екінші пошта әкімшілігі болды. Барлығы 12 түрлі орама белгілі. Хат карточкалары 1894 жылдан бастап қолданысқа енді және барлығы 11 түрлі хат карточкасы өндірілді. Пошта карточкалары 1875 жылдан бері қолжетімді, ал Австралия Ұлттық Құрама Штатының пошта карточкалары енгізілген кезде Жаңа Оңтүстік Уэльс барлығы 34 түрлі затты өндірді.