Кіріспе

Сиднейдегі мұраға енген парк, Австралия. 1810 жылы Сиднейдегі алғашқы ресми түрде жоспарланған қоғамдық кеңістік болды, қалалық алаң қызметін атқарды. Ұлы Солтүстік жолының Ньюкаслға қарайтын соңғы нүктесі – Маккуори Плейс алаңындағы обелиск. Көптеген маңызды мекемелердің Маккуори Плейсте филиалдары болды. 1817 жылы Австралияның алғашқы банкі – Жаңа Оңтүстік Уэльс банкі Маккуори Плейсте ашылды. 1830 жылдары Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік кітапханасы қысқа мерзімге осы алаңда орналасқан. Бридж көшесіндегі алаңның қарсы жағында Жаңа Оңтүстік Уэльстің жерін зерттеу және карталауға жауапты департаментінің алғашқы ғимараты орналасқан. 1883 жылы паркте Австралияның алғашқы өнеркәсіпшісі Томас Морттың ескерткіші ашылды. Джон Окслидің көп уақыты колонияның ішкі аймақтарын зерттеуге, қарапайым жер өлшеу жұмыстарына емес, арналды. Жерді зерттеу жұмыстарын негізінен 1807 жылғы Сидней қаласының жоспарын жасаған Джеймс Михан атқарды. Михан жер өлшеу міндеттерімен қатар, көптеген зерттеу сапарларын жүргізді, бұл мәселе оның алдыңғыларынан көз жазып тұрды. Комиссар Бигге ұсынған ұсыныстар бойынша колониядағы жер зерттеу жұмыстарының артта қалған бөлігін жою үшін қосымша жерөлшеушілер мен жобалаушылар тағайындалды. Көп жағдайда жерлерді тиісті зерттеулер жүргізілмей-ақ пайдаланған. Т.Л. Митчелл 1828 жылдан 1855 жылға дейін бас жерөлшеуші болды және 1830 жылдардың басында жол салуға жауапты болды. Ол сол қызметінде негізгі Солтүстік, Оңтүстік және Батыс жолдарын жоспарлап, Виктория тауындағы Виктория өткелі сияқты ірі жобаларды жүзеге асырды. Т.Л. Митчелл және XIX ғасырдағы колонияны кеңейту үшін салынған басқа да ірі жолдардың қашықтығы обелискінен өлшенді. Көптеген ерекшеліктер болмаса, Сиднейден басталатын жолдар, әсіресе тарихи "Ұлы жолдар" Маккуори обелискінен өлшенуді жалғастыруда. RTA "ROADLOC" қашықтықты өлшеу жүйесі де осы нүктеден өлшенеді. Маккуори алаңы мен обелиск губернатор Маккуоридің колонияны және оның болашағын жоспарлаудағы көрегендігін көрсетеді. Бұл сол кездегі британдық үкіметтің көзқарасынан асып түседі, ол Жаңа Оңтүстік Уэльсті Британ империясының түрмелік бекеті деп есептеді және сондықтан Маккуоридің ауқымды қоғамдық ғимараттарына, ескерткіштеріне және мемлекеттік инвестицияларына мұқтаж емес еді. Бұл Комиссар Биггедің Англиядан келіп, отарлық басқаруды зерттеу және британдықтардың көзқарасын жеткізу үшін келген кездегі обелиске деген реакциясында көрінді. Бигге тіпті осы қарапайым ескерткішті де жазалау орыны үшін тым әсем деп тапты. Губернатор Маккуори шығындар мен дизайнды қызу ниетпен қорғады, оны "сәл әшекейлі, қалаға әдемілік сыйлайтын, шағын, сәндемесіз обелиск" деп сипаттады, ол оның пікірінше "ешқандай сынауға лайық емес" еді. Паркті айналдыра жолдар жүйесі салынды, олар орталық обелиске дейін жеткізілді, бұл "Харпердің 1822 жылғы Сидней жоспары" деп белгіленген. Паркте 1860 жылдардағы көшелерді көгалдандыру схемасының қалдықтары бар көптеген пісіп-жетілген ағаштар бар. 1890 жылдары есейген ағаштар басым болды: обелиск көрінеуі қиын болды. 1917 жылы екі жағына баспалдақ салынды; Лофтс көшесі енді биік болды. 1930 жылдары ол қоймалар мен кеңселермен шектескен қалалық парк ретінде қайта жоспарланды. 1970 және 1980 жылдары тағы да бірнеше жобалар жүзеге асырылды. Парк көлемі азая түскенімен, 1810 жылдан бері қоғамдық кеңістік ретінде қызмет етеді. Оның абаттандыруы мен деңгейлері өзгерді, бірақ обелиск бастапқы орналасқан жері мен түрінде сақталды. Қазір бұл жерде биік ғимараттар мен ағаштар басым. Сидней қалалық кеңесі 2006 жылы обелискіні сақтау жұмыстарына 450 000 доллар бөлді. Тарихи тұрғыдан алғанда, Маккуори алаңының солтүстік-батыс көлбеу шекарасы маңызды ғимараттар тізбегі болып табылады, ол 1807 жылғы ғимараттардан өзгеше болса да, салыстырмалы түрде өзгермеген. Маккуори алаңының қазіргі көлемі 1830 жылдарға дейін сақталып келді, ол Лофтс көшесінің құрылысымен азайтылды. Обелиск жоғары дәрежеде сақталған және 1818 жылғы құрылымды қалпына келтіруді қажет етеді. Сидней қалалық кеңесі Мұра кеңесінің техникалық консультациялық тобымен обелискіні қалпына келтіру мәселесі бойынша кеңеседі (2005).

Мұра тізімі

2008 жылдың 8 желтоқсанына қарай, Маккуори алаңы Сидней мен Австралиядағы ең маңызды тарихи қалалық кеңістіктердің бірі болып табылады, ол Бірінші флоттың келгенінен кейін 25 жылдан кем уақыт өткен соң құрылды. 1810 жылғы парк және оның кейінгі ескерткіштері Сиднейдің отарлық негізінен бергі дамуын көрсетеді. Маккуори алаңы – отарлық Сиднейдің алғашқы және басты қалалық алаңы, және ол Бірінші үкімет үйінің (қазір бұзылған) жанындағы және Сидней шығанағының бастапқы жағалауындағы алғашқы қала орталығының сақталған қалдығы болып табылады. 1818 жылы Маккуори алаңында орнатылған обелиск – 19 ғасырдағы Сиднейдің, Колонияның және бүкіл Жаңа Оңтүстік Уэльстегі 19 ғасырлық жолдар желісінің географиялық орталығы. Губернатор Маккуори барлық қоғамдық жолдарды өлшеу үшін осы жерге орнатқан, және ол Австралиядағы еуропалық қоныстану тарихының көп бөлігінде, 190 жылдан астам уақыт бойы осы қызметін атқарып келеді. Парк пен ескерткіш отарлық Сиднейдің танымал нысандары болды және Конрад Мартенстің суреттері сияқты 19 ғасырдың көптеген суретшілерінің көзқарастарында бейнеленді. Маккуори алаңының Сиднейдің басты қалалық алаңы, Колонияның географиялық және символдық орталығы ретіндегі бастапқы маңызы, Бірінші үкімет үйіне жақын орналасуы және Обелисктің ерекше қасиеттері айналасындағы өзгерістердің деңгейіне байланысты отарлық дәуірге қарағанда қазіргі уақытта аз байқалады. Дегенмен, парк пен оның ескерткіштері осы алғашқы отарлық қала орталығымен және осылайша Австралиядағы еуропалық қоныстанудың ең алғашқы тарихының бір бөлігімен байланысты сирек байланыс болып табылады. Бұл, сонымен қатар, Сидней шығанағының бастапқы жағалауының табиғи жер бедерінің жалғыз қалдығы болуы мүмкін, ол еуропалық қоныстанудың екі ғасырынан кейін салыстырмалы түрде өзгермеген және сондықтан 1788 жылы Сидней шығанағында Еура тайпасының аборигендері мен британдық қоныс салушылардың алғашқы кездесу орнын символдай алады. Маккуари алаңы – Австралиядағы ең көне жоспарланған қалалық алаң. Хайд-паркпен бірге ол Австралиядағы ең көне қалалық парк болып табылады және кем дегенде 195 жыл бойы қоғамдық кеңістік ретінде үздіксіз пайдаланылып келеді, мүмкін 1791 жылдан бастап қоғамдық жиналыстар өткізілетін орын ретінде жұмыс істеген. Обелиск – Австралиядағы жолдарды өлшеуге арналған ең көне белгі және Австралиядағы еуропалық ескерткіштердің екінші ең көнесі. Обелискідегі жазулар 1818 жылы колония алғаш рет Жаңа Оңтүстік Уэльстің ішкі аймағына кеңейген кездегі шағын колонияның аумағын көрсетеді. Обелиск сонымен қатар 1800 жылдардың басында Британ империясының шегін көрсететін "символдық тірек" болды. Маккуари алаңы мен Обелиск – 1800 жылдардың басында губернатор Маккуоридің басшылығымен колонияның қатаң жазалау орталығынан жоспарланған қалаға айналуының сирек сақталған дәлелі. Бұл көшуді колонияны кеңейтудегі Обелисктің рөлі, колонияға ресми орталық құру, қоғамдық кеңістіктің алғашқы ресми жоспары және парк пен ескерткіштің сапасы мен дизайны көрсетеді. Обелиск пен Маккуари алаңы – Сидней қаласының және оның қоғамдық кеңістіктерінің георгиан стиліндегі орналасуы мен әшекейлеуінің керемет мысалдары, сонымен қатар Маккуаридің Сиднейге арналған георгиан қала жоспарының сирек сақталған қалдықтары, Хайд-парк казармасы, Сент-Джеймс шіркеуі және Бірінші үкімет үйі (қазіргі консерватория) сияқты. Обелиск отарлық кезеңнің ең белгілі сәулетшілерінің бірі Фрэнсис Гринвеймен жобаланған және Эдвард Кюретон тас қалаушысымен құрылған. Обелиск пен Маккуари алаңының осы қасиеттері Маккуаридің тұрақты жоспарланған қонысқа жасаған көрінісін бейнелейді, бұл ұлттың дамуына бастама берді және британдық колония үкіметінің қарауынан әлдеқайда асып түсті. Маккуари-плейс қаласында алғаш рет Обелиск орнатылған кезде, британ үкіметін білдіретін комиссар Бигг, тіпті бұл қарапайым ескерткішті жазалау колониясы үшін тым үлкен деп тапты. Губернатор Маккуари ескерткіштің шығыны мен дизайнын "шағын, сәнсіз, шамалы шығынға берілген, қалаға арналған әшекейлік" деп қорғады, ол өз пікірінше "ешқандай айыптауға лайық емес". Бұл пікірлер айырмашылығы өкініш білдірген губернатор Маккуаридің отставкасына себеп болды және оның көптеген жоспарлары мен Гринвейдің сәнді грузин қалашығы үшін жобалары жүзеге аспады. "Сириус" пушкасы мен Маккуари Плейс-те орнатылған зәкір 1788 жылы Сидней шығанағына келген Бірінші флоттың әскери флагманы колонияның алғашқы қорғанысының сирек кездесетін ескерткіштері болып табылады. Пушка мен зәкір 1791 және 1905 жылдары кеме апатынан құтқарылғаннан кейін, 1880 және 1907 жылдары Маккуари Плейс қаласында орнатылғаннан кейін, бір ғасырдан астам уақыт бойы Маккуари Плейс қаласында орналасқан. Маккуари алаңы сонымен қатар Бірінші бекініс 1788 жылдан 1791 жылға дейін Сиднейден қорғау үшін оның солтүстік жағында салынған кезде Сидней шығанағының алғашқы құрылған қорғанысының орны болып табылады. Кейінірек Маккуари алаңында салынған қоғамдық ескерткіштер мен құрылыстар парктің жалғасқандағы маңыздылығын көрсетеді және отарлық дәуірден бергі Сиднейдің қалалық жоспарлау, қызметтер, дизайн, құрылыс, өнеркәсіп және дамуындағы жалғасқан эволюция мен жетістіктерін көрсетеді. Маккуари алаңы 2010 жылдың 5 наурызында Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының мұра тізіліміне енгізілді, себебі ол төмендегі критерийлерге сай келді. Бұл орын Жаңа Оңтүстік Уэльстегі мәдени немесе табиғи тарихтың барысын немесе үлгісін көрсетуде маңызды. Маккуари алаңы Сидней мен Австралиядағы ең маңызды тарихи қалалық кеңістіктердің бірі болып табылады, онда Австралияның отарлық негізінен бергі қоныстану тарихын көрсететін көптеген қоғамдық ескерткіштер бар. Маккуари алаңы отарлық Сиднейдің алғашқы және басты қалалық алаңы болды, және ол Бірінші үкімет үйінің (қазір бұзылған) жанындағы және Сидней шығанағының бастапқы жағалауындағы алғашқы қала орталығының сақталған қалдығы болып табылады. Парк пен Обелиск отарлық Сиднейдің танымал нысандары болды және Конрад Мартенстің суреттері сияқты 19 ғасырдың көптеген суретшілерінің көзқарастарында бейнеленді. Маккуари Обелискі мен Маккуари алаңы 1800 жылдардың басында Колонияның географиялық ортасын белгілейді, және Сидней қаласының дамуының алғашқы күндерінің және губернатор Маккуаридің Колонияны жоспарлауының өте сирек қалдығын ұсынады. Маккуари алаңының Сиднейдің басты қалалық алаңы, Колонияның географиялық және символдық орталығы ретіндегі бастапқы маңызы, Бірінші үкімет үйіне жақын орналасуы және Обелисктің ерекше қасиеттері айналасындағы өзгерістердің деңгейіне байланысты отарлық дәуірге қарағанда қазіргі уақытта аз байқалады, бірақ парк пен оның ескерткіштері осы алғашқы отарлық қала орталығымен және осылайша Австралиядағы еуропалық қоныстанудың ең алғашқы тарихының бір бөлігімен байланысты сирек байланыс болып табылады. Бұл, сонымен қатар, Сидней шығанағының бастапқы жағалауының табиғи жер бедерінің жалғыз қалдығы болуы мүмкін, ол еуропалық қоныстанудың екі ғасырынан кейін салыстырмалы түрде өзгермеген және сондықтан 1788 жылы Сидней шығанағында аборигендер мен британдық қоныс салушылардың алғашқы кездесу орнын символдай алады. Маккуари Обелискі Колониядағы барлық қоғамдық жолдарды өлшеу үшін белгіленген ең көне сақталған белгі және Австралиядағы еуропалық ескерткіштердің екінші ең көнесі. Маккуари алаңы Хайд-паркпен бірге Австралиядағы ең көне қалалық парк болып табылады және 190 жылдан астам уақыт бойы қоғамдық кеңістік ретінде үздіксіз пайдаланылып келеді. Маккуари алаңы мен Обелиск Бірінші флоттың Сидней шығанағына келгеннен кейін 30 жылдан кем уақыт өткен соң, Сидней шығанағының бастапқы жағалауына және Бірінші үкімет үйіне жақын салынды. Обелиск 1818 жылы Маккуаридің "нөлдік нүкте" белгісі ретінде орнатылды.