Кіріспе

Римдегі Америка академиясы – Италияның Рим қаласындағы Джаниколо төбесінде орналасқан ғылыми-зерттеу және өнер мекемесі. Академия Американың шетелдегі зерттеу орталықтары кеңесінің мүшесі болып табылады.

Тарих

1893 жылы американдық сәулетшілер, суретшілер және мүсіншілер тобы Чикагодағы 1893 жылғы Дүниежүзілік Колумбия көрмесінің көркем өнер бөлімін жоспарлау барысында үнемі кездесіп тұрды. Топ Еуропада американдық суретшілер үшін арналған мектеп құру туралы ойталқыды, онда американдық суретшілер білім алып, өнерлерін жетілдіре алатын болар еді. Сәулет практикасының жетекшісі Чарльз Ф. МакКим (McKim, Mead & White) басшылығымен, олар Римді – ғасырлар бойында сурет, мүсін және сәулет өнерінің шедеврлеріне толы нағыз мұражай деп санады – мектептің орналасуы үшін ең қолайлы жер деп шешті. Бағдарлама Колумбия университеті және Пенсильвания университеті сияқты мекемелердің қолдауымен басталды, олар суретшілерге Римге саяхаттау үшін стипендиялар берді. 1894 жылдың қазан айында Остин В. Лорд басқаратын Америка сәулет мектебі Палаццо Торлонияда уақытша ашылды; онда үш шәкірт, бір студент және бір томдық кітапхана болды. 1895 жылдың шілдесінде бағдарлама үлкен Вилла Аврораға көшті. Америка классикалық зерттеулер мектебіне және Британдық және американдық археологиялық қоғам кітапханасына кеңістік жалға беру, сондай-ақ МакКимнің қаржылық көмегі мектептің ашық күйінде қалуына мүмкіндік берді. 1895 жылы Римдегі Америка сәулет мектебі Нью-Йорк штатында тіркелді және 10 акция капиталдық қор шығарылды. Қаржы жинауға жасалған күш-жігерге және Америка классикалық зерттеулер мектебінің Вилла Аврорадан кетуіне қарамастан, ұйым қаржылық қиындықтарға тап болды. МакКим жеке қаражатымен қаржылық шығындарды өтеді. Бұл қиындықтар американдық сәулет мектебін қайта құрылымдауға және бағдарламасын француз академиясының үлгісінде құруға әкелді. 1897 жылдың маусым айында мекеме өзін таратып, Римдегі Америка академиясын құрды. Академия АҚШ Конгресіне оны «ұлттық институт» ету туралы заң жобасын енгізді, ол сәтті аяқталды. 1904 жылы Академия Вилла Мирафиореге көшіп, оны сатып алып, жаңартты. Олар 100 000 доллардан астам қаржы салғандарды негізін қалаушылар деп жариялап, миллион доллардан астам қаржы жинаған қор құрды. Бұл негізін қалаушылардың қатарында МакКим, Гарвард колледжі, Карнеги қоры, Дж. П. Морган, Джон Д. Рокфеллер, Рокфеллер қоры, Уильям К. Вандербильт, Генри Уолтерс және тағы басқалар болды. Бүгінде қаржыландыру жеке қайырымдылықтармен қатар Ұлттық өнер қоры мен Ұлттық гуманитарлық ғылымдар қорынан түсетін гранттар есебінен жүзеге асырылады. 1912 жылы Римдегі Америка классикалық зерттеулер мектебі Академиямен бірікті, нәтижесінде Академияда екі бөлім пайда болды: біреуі – көркем өнерге, екіншісі – классикалық зерттеулерге бағытталған. Әйелдер Классикалық зерттеулер мектебінде болды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғана Көркем өнер мектебіне қатысуға рұқсат алды. Соңғы жылдардағы шәкірттердің арасында суретшілер Файрлей Баез, Нари Уорд, Рошель Файнштейн, Санфорд Биггерс, Роберто Луго және Даниэль Джозеф Мартинес, жазушылар Энтони Доерр, Александра Клеман және Кирстин Вальдес Куаде, композиторлар Кристофер Серрон, Памела З және Энди Акихо, архитектор Герман Барнс және режиссер Гаррет Брэдли (фильмдер жасаушы) бар. 1988 жылдан 2013 жылға дейін президенттік қызметін атқарған Адель Чатфилд Тейлор Академияның МакКим, Мид және Уайт ғимаратын 8,2 миллион долларға қайта жаңартуға көмектесті. Оның қызметі Римдегі Америка академиясының әртүрлі және жаһандық деңгейде танылуына ықпал етті, сондай-ақ АҚШ-та жаңа қоғамдық бағдарламалар іске қосылды. 2023 жылдың 1 шілдесінен бастап Питер Н. Миллер Римдегі Америка академиясының президенті болып тағайындалды.

Бағдарламалар

Академия Рим сыйлығын алған АҚШ ғалымдары мен суретшілері үшін "үй" қызметін атқарады. Жыл сайын 1000-нан астам үміткердің ішінде шамамен 30-ына (15 суретші және 15 ғалым) берілетін Рим сыйлығы келесі салалардағы еңбектері үшін тағайындалады: классикалық зерттеулер, ежелгі тарих зерттеулері, орта ғасырлық зерттеулер, қазіргі итальяндық зерттеулер, сәулет, дизайн, тарихи ескертікіштерді сақтау, өнерді консервациялау, ландшафттық сәулет, музыкалық композиция, бейнелеу өнері және әдебиет. Рим сыйлығына академияда алты айдан екі жылға дейінгі мерзімге стипендиялар; стипендия (жарты жылдық стипендия үшін 16 000 доллар, толық жылдық стипендия үшін 30 000 доллар); және 11 акрлық кампуста жұмыс істеу және тұруға арналған кеңістік кіреді. 2023/2024 жылғы Рим сыйлығының иегерлері: Камруз Арам, Нао Бустаманте, Закари Фабри, Жаннин Олесон және Дред Скотт болды. Римдегі Америка академиясының беделді тұру бағдарламасы да бар, онда Рим сыйлығымен ұсынылған салалардағы халықаралық сарапшылар Академияға жұмыс істеуге және бейресми кеңесшілер ретінде қызмет етуге шақырылады. Соңғы жылдары осы бағдарламаға белгілі жазушылар Дон Делильо, Айад Ахтар, Андре Асиман, Анна Деавер Смит және Джумпа Лахири, суретшілер Кара Уокер, Ито Баррада, Терезита Фернандес, Лори Андерсон, Джули Мехретю және Теастер Гейтс, дизайнер Майкл Бирут, архитекторлар Аннабель Сельдорф, Жанна Ганг және Дэвид Аджайе, композиторлар Нико Мюлли, Дэвид Ланг (композитор) (сондай-ақ, стипендиат) және Тания Леон, сондай-ақ ғалымдар Линн Мескелл, Мэри Берд (классицист), Шади Бартш, Дэвид Кертцер, Дэвид Ниренберг және Дэвид Маккаулл қатысты. Оның жұмысы жеке донорлардың, қорындардың, жеке колледждер мен университеттердің, сондай-ақ оның эндаументінен түсетін қаражаттар арқылы қаржыландырылады. Оның қамқоршылар кеңесі бар. Римдегі Америка академиясын президент және бас директор Питер Н. Миллер басқарады. 1971 жылға дейін президент лауазымы ақысыз болды және қамқоршылар кеңесінің төрағасы тарапынан атқарылды. 1971 жылы АҚШ-та кәсіби персоналдың қажеттілігін ескере отырып, әкімшілік құрылымы өзгертілді, ал Президент және бас директор лауазымы Қамқоршылар кеңесінің төрағасы лауазымынан бөлінді. Бұдан өзге, Римдегі Америка академиясының Римдегі директоры бар, ол Президентке есеп береді және әдетте өз мекемесінен үш жылға директорлық қызметін атқару үшін "жіберілген" толық профессор болып табылады. Ализа Вонг 2022 жылы директор болып тағайындалды, бұл мекеменің 128 жылдық тарихында директор болып қызмет еткен алғашқы афроамерикалық әйел болды.