Кіріспе
Британдық теңеуші және саясаткер (1752–1834)
Эдвард Смит Стэнли, Дербидің 12-ші графы (1 қыркүйек 1752 ескі стиль – 21 қазан 1834), 1771 жылдан 1776 жылға дейін Лорд Стэнли деп аталатын, 18 және 19 ғасырлардың басындағы британдық теңеуші және саясаткер. Ол 1783 жылы Фокс-Солтүстік коалициясында Ланкастер герцогтігінің канцлері және 1806-1807 жылдар аралығында «Барлық таланттар» министрлігінде қызмет еткен.
Өмірбаян және білім
Дерби – Джеймс Смит Стэнлидің ұлы, Лорд Стрэндж (1716–1771), ол Эдвард Стэнлидің, 11-ші Дерби графының (1689–1776) ұлы болған. Оның анасы – Люси Смит, Эссекс қаласының Велд-Холл иесі Хью Смиттың қызы және мұрагері. Оның әкесі 1747 жылы Парламенттің жеке заңымен Смит тегін және гербін қабылдады. Дерби 1764 жылы Итон колледжіне, ал 1771 жылы Кембридждегі Тринити колледжіне оқуға түсті.
Саяси мансап
Дерби 1774 жылы Ланкашир округінен Парламентке депутат болып сайланды және 1776 жылға дейін осы мандатты сақтап тұрды. 1776 жылы ол әкесінің титулын мұраға алып, Лордтар палатасына өтті. 1783 жылдың сәуір және желтоқсан айлары аралығында Портленд герцогы басқарған Фокс-Норт коалициясында Ланкастер герцогтігінің канцлері қызметін атқарды және сол жылы Жасырын Кеңеске ант берді.
Ат жарысы
1778 жылы Каршалтондағы "Окс" имениесінде өткен кешкі ас кезінде Лорд Дерби және оның достары аттарға лотерея жарысын ұйымдастыруды жоспарлады, келесі жылы Дербидің өзінің Бриджит атты аты жеңіске жетті. Сол кезде бастап, жарыс "Окс" деп аталатын болды. Бриджиттің жеңісін тойлау кезінде, осыған ұқсас жарысты айғырлар үшін ұсынып, Дерби жарысқа ат қою құрметі үшін сэр Чарльз Банберимен тиянақтасты. Дерби жеңіп, жарыс Дерби жүлдесі деп аталды. Банбери 1780 жылы Диомед атты атымен алғашқы жарыста жеңіске жетті, ал Дерби 1787 жылы сэр Питер Тейзл атты атымен жеңіп алды. Оның жарыс түстері қара түсті, ал қалпағы ақ болды. Оның жарысқа тигізген әсері "шешуші" деп сипатталған.
Отбасы
Лорд Дерби 1774 жылғы 23 маусымда Джеймс Гамильтонның 6-шы герцогының қызы Леди Элизабетке үйленді. Олардың үш баласы болды: Эдвард Смит Стэнли, Дербидің 13-ші графы (21 сәуір 1775 – 30 маусым 1851); ол өзінің туысы Шарлотта Маргарет Хорнбиге, дін қызметкері Джеффри Хорнбидің әйелі, Хон. Люси Хорнбиге (туған аты Смит Стэнли) үйленді. Леди Шарлотта Стэнли (17 қазан 1776 – 25 қараша 1805); ол өзінің ағайындысы Эдмунд Хорнбиге, дін қызметкері Джеффри Хорнбидің әйелі, Хон. Люси Хорнбиге (негізі Смит Стэнли) үйленді. Леди Элизабет Генриетта Стэнли (29 сәуір 1778 – 4 қараша 1857); Оксфордширдегі Стоук-Лайн және Твикенхэмдегі Стивен Томас Коулге үйленді және балалары болды. 1770-ші жылдардың соңында Леди Дербидің Джон Фредерик Саквиллмен, 3-ші Дорсет герцогымен, көпке танымал қарым-қатынасы болды. 1779 жылы графша Лорд Дербидің үйінен көшіп кетті, балаларын қалдырып, күйеуі ажырасуға келіседі деп күтті, содан кейін герцог оған үйленеді. Бір жылдай уақыт өткеннен кейін ол үйінен кеткеннен кейін, Лорд Дерби әйелімен ажырасуға ниеті жоқ екенін мәлімдеді; сонымен бірге, ол оның балаларына жол беруіне тыйым салды. Графиня өмірінің қалған бөлігінде әлеуметтік ортада жазаланды. Тарихшы Питер Томсонның айтуынша, олардың үшінші баласы, леди Элизавета Генриетта, Леди Дербидің Дорсетпен болған қарым-қатынасының нәтижесі болды. Дегенмен, Дерби графы әйелі кеткеннен кейін де балаға қамқорлық жасады. Леди Дерби 1797 жылғы 14 наурызда 44 жасында қайтыс болды. Алты аптадан кейін, 1797 жылғы 1 мамырда, Лорд Дерби Джордж Фарреннің қызы, актриса Элизабет Фарренге үйленді. Олардың бір қызы болды: Леди Мэри Маргарет Стэнли (1858 жылғы желтоқсан айында қайтыс болды); ол Уильтонның 2-ші графы Томас Эгертонға үйленді. Лорд Дерби екінші әйелінен бес жылға артық өмір сүрді және 1834 жылғы 21 қазанда 82 жасында қайтыс болды. Ол граф атағын бірінші некесінен туған ұлы Эдвард, Лорд Стэнлиге мирас қалдырды.
Edward Smith Stanley, 13th Earl of Derby (21 April 1775 – 30 June 1851); married his cousin Charlotte Margaret Hornby, daughter of Reverend Geoffrey Hornby by his wife, the Hon. Lucy Hornby (née Smith Stanley)
Lady Charlotte Stanley (17 October 1776 – 25 November 1805); married her cousin Edmund Hornby, Esq., son of Reverend Geoffrey Hornby by his wife, the Hon. Lucy Hornby (née Smith Stanley)
Lady Elizabeth Henrietta Stanley (29 April 1778 – 4 November 1857); married Stephen Thomas Cole, Esq., of Stoke Lyne, Oxfordshire, and Twickenham, and had issue. In the late 1770s, Lady Derby had a very public affair with John Frederick Sackville, 3rd Duke of Dorset. In 1779, the countess moved out of Lord Derby's house, leaving their children behind, apparently expecting that her husband would agree to a divorce and that the Duke would then marry her. About one year after she left his house, Lord Derby made it known that he had no intention of divorcing his wife; at the same time, he continued to deny her access to her children. The countess was socially ostracised for the remainder of her life. Historian Peter Thomson suggests that the third of the couple's children, Lady Elizabeth Henrietta, was the result of Lady Derby's affair with Dorset. Despite this, the Earl of Derby cared for the child after his wife left him. Lady Derby died at the age of 44 on 14 March 1797. Six weeks later, on 1 May 1797, Lord Derby married the actress Elizabeth Farren, daughter of George Farren. They had a daughter:
Lady Mary Margaret Stanley (died December 1858); married Thomas Egerton, 2nd Earl of Wilton. Lord Derby survived his second wife by five years and died on 21 October 1834, aged 82. He was succeeded in the earldom by his son from his first marriage, Edward, Lord Stanley.