HMS Onyx: Британдық теңіз күштерінің суасты қайығының тарихы

Кіріспе

Корольдік теңіз күштерінің (Royal Navy) HMS Onyx – Корольдік теңіз күштерінің Оберон класындағы суасты қайығы.

Дизайн және құрылыс

Оберон класы Porpoise класының тікелей жалғасы болды, бірдей өлшемдері мен сыртқы дизайны, бірақ жабдықтар мен ішкі жабдықтар жаңартылды, сондай-ақ қысым корпусын жасау үшін сапасы жоғары болат қолданылды. Британдық қызмет үшін жобаланған Oberon класының су асты кемелерінің ұзындығы 241 фут (73 м) перпендикуляр арасында, ал жалпы ұзындығы 295,2 фут (90 м), ені 26,5 фут (8 м) және сусымасы 18 фут (5 м) болды. Стандартты ауырлығы 1,610 тонна, су бетінде толық жүктемемен 2,030 тонна, ал су астында толық жүктемемен 2,410 тоннаны құрады. Onyx-ке Фолкленд аралдарының айналасындағы шектеу аймағын күзеткен жаудың нысандарының барлау суреттерін түсіру міндеті жүктелді. Оның ядролық су асты кемелерімен салыстырғанда кішірек ауырлығы, Асансион аралынан алынған SBS және SAS арнайы күштерін аралдардың жағалауына, суы шалғын жерлерге түсіруге қолайлы болды. Алайда, осы түсірулер үшін қолданылған карталар соғыстан 200 жыл бұрын жасалған еді. Осы міндеттердің бірінде Onyx 46 метр тереңдікте суға батып, белгісіз шыңға соқтығысып, мұртына жеңіл зақым келді. Тағы бір мәлімдеме бойынша, зақым Аргентинаның жағалауынан 70 теңіздік миль қашықтықта жұмыс істеген Аргентина теңіз күштерінің S 2E Tracker ұшағынан түсірілген екі торпеданың бірінен туды, ол RN SSN-нің ізденуінен жоғалған. S 2 Tracker 5-6 мамыр күндері ARA Alférez Sobral-ды іздеу кезінде екі рет су асты және электрондық іздерді, сондай-ақ MAD байланысын анықтады, ол Lynx тікұшақтарынан ұшырылған Sea Skua зымырандарынан зақымданғаннан кейін байланыстан үзілген еді. Кейбір хабарламаларға қайшы, британдықтар Микадо операциясын тоқтатқаннан кейін, Аргентинаның қалған Exocet зымырандарын жою үшін Onyx-ты SAS-ты түсіру үшін пайдалану жоспары болған жоқ. Су асты кемесі зақымданғанға дейін SBS құрлықтағы әуежайға шабуыл жасауға дайындалған, бірақ бұл операция да тоқтатылды, мүмкін торпедалық батареялардың ақаулығына байланысты. Сэр Галахад Аргентина әуе күштерінің Фицрой және Блафф-Коув шабуылы кезінде жөндеуге келмейтіндей зақым көрді.

The Oberon class was a direct follow on of the Porpoise class, with the same dimensions and external design, but updates to equipment and internal fittings, and a higher grade of steel used for fabrication of the pressure hull. As designed for British service, the Oberon class submarines were 241 feet (73 m) in length between perpendiculars and 295.2 feet (90 m) in length overall, with a beam of 26.5 feet (8 m), and a draught of 18 feet (5 m). Displacement was 1,610 tons standard, 2,030 tons full load when surfaced, and 2,410 tons full load when submerged. Onyx was tasked with providing reconnaissance photographs of enemy installations enforcing the exclusion zone around the Falklands. Her smaller displacement compared to the nuclear submarines also made her ideal for landing SBS and SAS special forces, picked up from Ascension Island, ashore on the islands in shallow waters. The charts used for these landings, however, were made 200 years before the war. During one of these missions, Onyx hit an uncharted pinnacle while submerged at 150 feet (46 m) and suffered minor damage to her bow. Another claim is that the damage was inflicted by one of two torpedoes dropped by an Argentine Navy S 2E Tracker from ARA Veinticinco de Mayo operating 70 NM off the Argentine coast, which had been lost by its RN SSN tail. The Tracker S 2 twice detected sub surface and electronic traces and a MAD contact on 5–6 May while searching for the ARA Alférez Sobral which was out of contact after being hit by Sea Skua missiles launched by Lynx helicopters. Contrary to some reports, after the British cancelled Operation Mikado, there was never a plan to use Onyx to land the SAS in order to destroy Argentina's remaining stockpile of Exocet missiles. Prior to the submarine being damaged the SBS had been embarked to attack a mainland airfield but this operation, too, was cancelled. probably due to torpedo battery faults. Sir Galahad had been damaged beyond repair during an Argentine Air Force raid at Fitzroy and Bluff Cove.

Пайдаланудан шығару және сақтау әрекеттері

Ұлыбританиядағы қорғаныс саласындағы қысқартулар Корольдік теңіз флотының дизельді су асты кемелерін қолдан шығарып, ядролық шабуылдық су асты кемелеріне көшуге әкелді. 1991 жылы «Оникс» су асты кемесі флоттан шығарылды. Кейін ол Соғыс кемелерін сақтау қорының қамқорлығына берілді және Ұлыбританияның Биркенхед қаласында басқа бірнеше кемелермен бірге көпшілікке көрсетілді. 2006 жылдың мамыр айында «Оникс» Barrow in Furness кәсіпкері Джо Малленге «Барроу халқына сыйлық ретінде» деп белгіленген 100 000 фунт стерлингке сатылды. 2006 жылдың 13 маусымында ол Биркенхедтен шығып, Камбрияның Фурнесс қаласындағы Барроудағы Су асты кемелері мұражайының орталық экспонатына айналды, бұл қаланың су асты кемелерін салу тарихын тойлау мақсатында құрылған жаңа мұражай болды. Су асты кемелері мұражайы қарызға батқаннан кейін, ол белгісіз тарату компаниясымен қаржылық актив ретінде алынып, металл тескісіне жіберілді. HMS Exploit экипажының өкілдері оның суық соғыс және Фолкленд аралдарындағы қақтығыста теңіз күштері мен елге қосқан үлесін мойындап, кемеге салтанатты эскорт жасады. 2014 жылдың 30 сәуірінде «Оникс» Барроудан Клайдқа сүйретіліп әкелінді және Роснеатта тоқтады, оның кем дегенде бір бөлігі сақтала ма деген белгісіздік сақталды. 2014 жылдың 18 шілдесінде «Оникс» Шотландиядағы Gare Loch шығанағындағы Rosneath Jetty тұғырының жанында болды. Кейін сол жылы Роснеатта металл тескісіне жіберілді.