Кіріспе

АҚШ ядролық баллистикалық зымыран тасымалдайтын су асты кемелері класы

{|
|+Огайо класы су асты кемелері

|

24 мың тонналық және әрқайсысы 24 Trident II зымыранын тасымалдауға қабілетті Огайо класы, 16 Борей класы немесе қолданыстан шығарылған Тайфун класы (20) сияқты, тіпті одан да көп зымыранмен жабдықталған. Бұрынғыдай, Огайо класының SSBN кемелері АҚШ-тың ядролық тежелу құралының үш бөлігінің бірі болып табылады, сондай-ақ АҚШ Әскери-әуе күштерінің стратегиялық бомбалаушылары мен құрлық аралық баллистикалық зымырандары да осы құралға кіреді. 14 SSBN барлығы АҚШ-тың белсенді стратегиялық термоядролық қаруларының шамамен жартысын құрайды. Трайдент зымырандары патрульдік міндеттерге шыққанда алдын ала белгіленген нысаналары болмаса да, Небраска штатындағы АҚШ Стратегиялық қолбасшылығы арқылы қамтамасыз етілген, сенімді және үздіксіз радиобайланыс арналарын, соның ішінде өте төмен жиілікті жүйелерді пайдалана отырып, оларға жылдам нысаналар берілуі мүмкін. Огайо класындағы барлық су асты кемелері, Генри М. Джексоннан басқа, АҚШ штаттарының аттарымен аталады, бұл АҚШ Әскери-теңіз күштерінің дәстүрі бұрынғыда соғыс кемелеріне, ал кейіннен крейсерлерге берілген. Огайо класы 2031 жылдан бастап біртіндеп жаңа кемелермен алмастырылатын болады.

Сипаттама

Огайо класындағы су асты кемелері ұзақ мерзімді стратегиялық ұстау патрульдері үшін жобаланған. Әрбір су асты кемесіне екі толық экипаж бейінделеді, олар Көк және Алтын экипаждар деп аталады, олардың әрқайсысы әдетте 70-тен 90 күнге дейінгі ұстау патрульдерін орындайды. Экипаж алмасу және жабдықтау үшін порттағы уақытты қысқарту мақсатында үлкен диаметрлі үш логистикалық люк орнатылды, олар үлкен көлемде жабдықтау және жөндеуге қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Бұл люктер тасымалдау паллеттерін, жабдықты ауыстыру модульдерін және машина бөліктерін жылдам жеткізуге мүмкіндік береді, су асты кемелерін жаңарту және техникалық қызмет көрсетуді жеделдетеді. Сонымен қатар, бұрынғы баллистикалық зымыранға қарсы су асты кемелерімен салыстырғанда, су асты кемелерінің "жайсыздық" қабілеті айтарлықтай жақсартылды. Огайо 1982 жылы теңіз сынақтарында дерлік байқаусыз болды, бұл АҚШ Әскери-теңіз күштеріне ең жоғары деңгейде икемділік берді. Сыныптың дизайны кемеге күрделі жөндеулер арасында шамамен 15 жыл бойы жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Бұл су асты кемелері бұрынғыларымен салыстырғанда, немесе одан да жоғары круиздік жылдамдықпен өте тыныш болады, бірақ нақты ақпарат құпия болып қала береді. Mark 48 торпедаларына атыс басқаруды Mark 118 Mod 2 жүйесі жүзеге асырады. Содан кейін кемелер 154 Tomahawk крылаты зымыранын және 66 арнайы операциялар қызметкерін, сондай-ақ басқа да мүмкіндіктер мен жаңартуларды тасымалдай алады. Осы төрт су асты кемесі SSGN-ге айналдырылған кезде (төменде қараңыз), қалған бес су асты кемесі – Пенсильвания, Кентукки, Небраска, Мэн және Луизиана Кингс-Бейден Бангорға ауыстырылды. АҚШ-тың стратегиялық қару-жарақ мақсаттары өзгерген сайын, одан әрі ауыстырулар жүзеге асырылады. 2011 жылы Огайо класындағы су асты кемелері 28 ұстау патрулін орындады. Әрбір патруль шамамен 70 күнге созылады. Кез келген уақытта белгіленген патрульдік аймақтарда ("жоғары дайындық") төрт кеме орналасқан. 2014 жылдың қаңтар-маусым айларында Пенсильвания 140 күндік патрульді орындады, бұл осы уақытқа дейін ең ұзақ патруль. Модификация 24 диаметрлі Trident зымыран шахталарының 22-сін үлкен тік іске қосылатын жүйелерді қамтитын етіп өзгертті, олардың бірі жеті Tomahawk крылаты зымыранынан тұратын кластер болуы мүмкін. Бұл конфигурацияда тасымалданатын крылаты зымырандардың саны ең көп дегенде 154 болуы мүмкін, бұл әдеттегі беттік шайқас тобында орналастырылғанға тең. Басқа да пайдалы жүктерге жаңа буынның үстін дыбыстық және үстін дыбыстық крылаты зымырандары, су астынан ұшырылатын орташа қашықтықтағы баллистикалық зымырандар, ұшқышсыз әуе кемелері, ADM 160 MALD, су астына қарсы соғыс немесе барлау, қадағалау және рекогносцировка миссиялары үшін сенсорлар, AN/BLQ 11 ұзақ мерзімді мина барлау жүйесі сияқты минаға қарсы жүктер және кеңінен таралған әмбебап жүретін ұшыру және жасырын қолжетімді капсула жүйесі арнайы жүк контейнерлері кіруі мүмкін. Зымыран шахталарында сонымен қатар арнайы күштердің алға жылжу уақытын ұзартатын сақтау контейнерлері де бар. Қалған екі Trident шахтасы жүзушілерге арналған камераларға айналдырылды. Арнайы операциялар үшін құрғақ жауынгерлік су асты кемесі (ол Advanced SEAL Delivery System-ді алмастырды), сондай-ақ құрғақ палубадағы баспананы бұғаттау камерасына орнатуға болады және кеме 66 арнайы операция матростарын немесе теңіз жауынгерлерін, мысалы, Navy SEALs немесе USMC MARSOC командаларын қабылдай алады. Жаңарту кезінде орнатылған жақсартылған байланыс жабдықтары SSGN-ге алдын ала орналастырылған, жасырын кіші жауынгерлік бірлескен командалық орталық ретінде қызмет етуге мүмкіндік береді. 2002 жылдың 26 қыркүйегінде Әскери-теңіз күштері General Dynamics Electric Boat компаниясына SSGN су асты кемелерін қайта құру бағдарламасының бірінші кезеңін бастау үшін 442,9 миллион АҚШ долларына келісімшарт берді. Бұл қаражат тек жоспардағы алғашқы екі кемені қайта құрудың бастапқы кезеңін қамтыды. Алдын ала сатып алу 2002 қаржы жылында 355 миллион долларға, 2003 қаржы жылында 825 миллион долларға, ал бес жылдық қорғаныс бюджет жоспары бойынша 2004 қаржы жылында 936 миллион долларға, 2005 қаржы жылында 505 миллион долларға және 2006 қаржы жылында 170 миллион долларға қаржыландырылды. Осылайша, төрт кемені қайта жөндеудің жалпы құны бір кемеге 700 миллион доллардан аспайды. 2002 жылдың қарашасында Огайо кемесі құрғақ докқа кіріп, 36 айлық май құю және зымыранды қайта құруды бастады. Electric Boat компаниясы 2006 жылғы 9 қаңтарда қайта құрудың аяқталғанын хабарлады. Қайта құрылған Огайо 2006 жылдың ақпан айында флотқа қосылды, содан кейін 2006 жылдың сәуір айында Флорида, 2006 жылдың қарашасында Мичиган, ал 2007 жылдың қазан айында Огайо теңізге шықты. Джорджия 2008 жылдың наурыз айында Кингс-Бейде флотқа оралды. Бұл төрт SSGN кемелері шамамен 2023–2026 жылдарына дейін қызметте қалуы күтілуде. Осы уақытқа дейін олардың мүмкіндіктері Virginia Payload Module жабдықталған кемелермен алмастырылады.

Ракета түтігін қысқарту

Жаңа СНВ шарты аясында 2017 жылы әрбір SSBN-дегі төрт шахтасы қолданбайтын күйге келтірілді, нәтижесінде әрбір қайықтағы зымырандардың саны 20-ға дейін азайтылды.

Қайықтардың тізімі

Қайық корпусының нөмірі Тапсырылған Құрылысы басталған Суға түсірілген Жеткізілген Қызметке қабылданған Тұрақты порты Қызмет мерзімі (статусы) Сілтеме (Реф.) Зымыран тасымалдайтын атомдық суасты қайықтары (SSGN) Ohio SSGN 726 1 шілде 1974 10 сәуір 1976 7 сәуір 1979 28 қазан 1981 11 қараша 1981 Naval Base Kitsap, Washington (қызметте) Michigan SSGN 727 28 ақпан 1975 4 сәуір 1977 26 сәуір 1980 28 тамыз 1982 11 қыркүйек 1982 Naval Base Kitsap, Washington (қызметте) Florida SSGN 728 28 ақпан 1975 19 қаңтар 1981 14 қараша 1981 17 мамыр 1983 18 маусым 1983 Naval Submarine Base Kings Bay, Georgia (қызметте) Georgia SSGN 729 20 ақпан 1976 7 сәуір 1979 6 қараша 1982 17 қаңтар 1984 11 ақпан 1984 Naval Submarine Base Kings Bay, Georgia (қызметте) Баллистикалық зымыран тасымалдайтын атомдық суасты қайықтары (SSBN) Henry M. Jackson SSBN 730 6 маусым 1977 19 қараша 1981 15 қазан 1983 11 қыркүйек 1984 6 қазан 1984 Naval Base Kitsap, Washington (қызметте) Alabama SSBN 731 27 ақпан 1978 27 тамыз 1981 19 мамыр 1984 23 сәуір 1985 25 мамыр 1985 Naval Base Kitsap, Washington (қызметте) Alaska SSBN 732 27 ақпан 1978 9 наурыз 1983 12 қаңтар 1985 26 қараша 1985 25 қаңтар 1986 Naval Submarine Base Kings Bay, Georgia (қызметте) Nevada SSBN 733 7 қаңтар 1981 8 тамыз 1983 14 қыркүйек 1985 7 тамыз 1986 16 тамыз 1986 Naval Base Kitsap, Washington (қызметте) Tennessee SSBN 734 7 қаңтар 1982 9 маусым 1986 13 желтоқсан 1986 18 қараша 1988 17 желтоқсан 1988 Naval Submarine Base Kings Bay, Georgia (қызметте) Pennsylvania SSBN 735 29 қараша 1982 2 наурыз 1987 23 сәуір 1988 22 тамыз 1989 9 қыркүйек 1989 Naval Base Kitsap, Washington (қызметте) West Virginia SSBN 736 21 қараша 1983 18 желтоқсан 1987 14 қазан 1989 10 қыркүйек 1990 20 қазан 1990 Naval Submarine Base Kings Bay, Georgia (қызметте) Kentucky SSBN 737 13 тамыз 1985 18 желтоқсан 1987 11 тамыз 1990 27 маусым 1991 13 шілде 1991 Naval Base Kitsap, Washington (қызметте) Maryland SSBN 738 14 наурыз 1986 22 сәуір 1986 10 тамыз 1991 31 мамыр 1992 13 маусым 1992 Naval Submarine Base Kings Bay, Georgia (қызметте) Nebraska SSBN 739 26 мамыр 1987 6 шілде 1987 15 тамыз 1992 18 маусым 1993 10 шілде 1993 Naval Base Kitsap, Washington (қызметте) Rhode Island SSBN 740 15 қаңтар 1988 15 қыркүйек 1988 17 шілде 1993 22 маусым 1994 9 шілде 1994 Naval Submarine Base Kings Bay, Georgia (қызметте) Maine SSBN 741 5 қазан 1988 3 шілде 1990 16 шілде 1994 21 маусым 1995 29 шілде 1995 Naval Base Kitsap, Washington (қызметте) Wyoming SSBN 742 18 қазан 1989 8 тамыз 1991 15 шілде 1995 20 маусым 1996 13 шілде 1996 Naval Submarine Base Kings Bay, Georgia (қызметте) Louisiana SSBN 743 19 желтоқсан 1990 23 қазан 1992 27 шілде 1996 14 тамыз 1997 6 қыркүйек 1997 Naval Base Kitsap, Washington (қызметте)
Ескерту: Naval Base Kitsap, Washington базасындағы қайықтар АҚШ Тынық мұхиты флотының құрамында, ал Naval Submarine Base Kings Bay, Georgia базасындағы қайықтар АҚШ Флоты күштерінің бас қолбасшылығының құрамында (бұрынғы АҚШ Атлант мұхиты флоты) жұмыс істейді.

Ауыстыру

АҚШ Қорғаныс министрлігі теңізде орналасқан стратегиялық ядролық күштерге қажеттілікті күтіп отырды. Қазіргі Огайо класының бірінші SSBN қайығы 2029 жылға дейін қызметтен шығарылуы күтілуде.

2007 жылы Electric Boat және Newport News Shipbuilding компанияларының ынтымақтастығымен АҚШ Әскери-теңіз күштері шығындарды бақылау жөніндегі зерттеуді бастады. Әскери-теңіз күштері 2021 қаржы жылында алғашқы Колумбия класындағы қайықты сатып алуды жоспарлап отыр, бірақ ол 2031 жылға дейін пайдалануға берілмейді деп күтілуде. 2020 жылы Әскери-теңіз күштерінің өкілдері алғаш рет 2020 жылғы Әскери-теңіз асты кемелері лигасының конференциясында Огайо класындағы кейбір қайықтардың қызмет мерзімін ұзарту мүмкіндігі туралы айтты. 2022 жылғы конференцияда стратегиялық су асты кемелері бағдарламасының атқарушы офицері контр-адмирал Скотт Паппано және Әскери-теңіз операциялары бастығының штабындағы теңіз асты соғысы директоры контр-адмирал Дуглас Г. Перри Колумбия класы бағдарламасын талқылады, сондай-ақ жеткілікті ядролық отын қалған және жағдайы жақсы Огайо класындағы қайықтарды тауып, олардың қызмет мерзімін одан әрі ұзарту мүмкіндігіне де тоқталды.

Танымал мәдениетте

Баллистикалық зымыран тасымалдайтын су асты кемелері ретінде Огайо класы кейде көркем әдебиеттерде және фильмдерде бейнеленген. Том Клэнси Огайо класындағы су асты кемелерін бірнеше романына енгізді, мысалы, "Барлық қорқыныштың қорытындысы" (1991) романында "Майн" су асты кемесі. "Монтана" су асты кемесі 1989 жылғы "Абисс" фильмінде көрсетілген. "Алабама" 1995 жылғы су асты кемелері туралы "Crimson Tide" фильмінің түсірілім алаңы болды. ABC телеарнасының "Last Resort" телесериалының негізгі оқиғасы USS Colorado (SSBN 753) баллистикалық зымыран тасымалдайтын су асты кемесінде өрбітеді. "Вайоминг" американдық "The Brave" телесериалының 1-ші маусымының 13-шы эпизодында пайда болады.