Кіріспе

1973 жылғы британдық ядролық су асты кемелерінің класы

Swiftsure класы – 1970-жылдардың басынан 2010 жылға дейін Корольдік теңіз күштерінде қызмет еткен ядролық қуатпен жұмыс істейтін су асты кемелерінің класы. Алты кеме салынды және қолданысқа берілді. Swiftsure кемесі 1992 жылы сынақтар кезінде қысым корпусына келген зақым салдарынан қызметтен шығарылды. Қорғаныс шығындарының азаюы Корольдік теңіз күштерінің су асты кемелері паркінің мөлшерін қысқартуға себеп болғаннан кейін 2004 жылы да қызметтен шығарылды. 2006 жылдың қаңтарында, 2006 жылдың 12 қыркүйегінде, 2008 жылдың 26 қыркүйегінде қолданысқа берілді. Кластағы қалған кеме, 2010 жылдың желтоқсан айында қызметтен шығарылды. Кластағы алты кеме жаңартылған жоқ, бірақ оның ізінен келген Trafalgar класының жеті кемесі Astute класының жеті кемесімен алмастырылуда. Кейбіреулеріне торпедалар, миналар және кемеге қарсы ракеталар сияқты бастапқы қару-жарақтарына қосымша Tomahawk зымырандарын ұшыру мүмкіндігі берілді. Олар сондай-ақ Корольдік теңіз күштерінің су асты кемелерінің алғашқы класы болды, олар қоршалған сорғы-жетек қозғалтқыштарымен жабдықталған. Swiftsure класының корпусы ерекше пішінге ие болды және бұрынғы кластарға қарағанда диаметрін ұзақ сақтады. "Алдыңғы жазықтықтар алға жылжытылған, бір торпедалық түтік азайтылған және суға бату тереңдігі арттырылған, қысқарақ және толық пішінде". Неліктен тек бір ғана кемеге сорғы-жетек қозғалтқышы орнатылмағаны белгісіз.

| | S126
| | Swiftsure
|rowspan="6" align="center" | Vickers Shipbuilding and Engineering, Barrow in Furness | | 1967 жылдың 3 қарашасы (1982 жылғы 37,1 фунт стерлингі шамамен миллионға тең)
| | S108
| | Sovereign
| | 1969 жылдың 16 мамыры
| | 1974 жылдың 11 шілдесі
| | £58,900,000
| | 1976 жылдың 26 сәуірі
| | 1977 жылдың 23 қарашасы

Оқиғалар

1980 жылдардың басында «Sceptre» советтік су асты кемесімен соқтығысты. Реакторды қорғау жүйесі автоматты түрде авариялық тоқтатуды (реакторды өшіруді) іске қосар еді, бірақ капитан қауіпсіздік механизмдерін күшпен істен шығаруға бұйрық берді (battleshort режимін қосты). Ұңғыма экипажына мұз тауға шағылысқандай айтуды тапсырды. Бұл оқиға «Sceptre» кемесінің бұрынғы қару-жарақ офицері Дэвид Форган 19 қыркүйек 1991 жылы телеарнаға берген сұхбатында жарияланды. Соқтығысқан советтік су асты кемесі, басылымдар бойынша, Delta III класындағы K-211 «Петропавловск Камчатский» болған болуы мүмкін. Ол 1981 жылдың 23 мамырында белгісіз су асты кемесімен соқтығысқан, сол кезде ол американдық «Sovereign» деп саналған. «Sovereign» 1990 жылдардың ортасында кең ауқымды жөндеуден өтіп, 1997 жылдың қаңтарында қайта пайдалануға берілді. 1998 жылдың маусымында «Sceptre» 14 апталық шұғыл жөндеу үшін Росайтқа жіберілді, содан кейін Фаслайнға оралды. 2000 жылдың 6 наурызында «Sceptre» Росайт кемежайындағы құрғақ докта күрделі жөндеуден кейінгі сынақтар кезінде ауыр апатқа ұшырады. Сынақ құрғақ докты сумен толтыруды және жағалаудан бумен жабдықталған негізгі қозғалтқыштарды баяу іске қосуды қамтыды. Бірақ, тым көп бу пайдаланылып, қозғалтқыштар артық жылдамдыққа ие болды. «Sceptre» бекіткіштерінен босап, тірегінде алға жылжыды. Бу құбыры жарылып, мұрапаттар қисайды, кран шамамен 5 метрге (15 фут) итеріліп, су асты кеме док ішінде алға жылжыды. 2008 жылдың 26 мамырында «Superb» Суэц каналынан оңтүстікке қарай 129 км (80 миль) қашықтықтағы Қызыл теңізде су асты таушығына соқтығысты. Кеме су өткізбейтін қалпында болды және 112 экипаж мүшесінің ешқайсысы жарақат алмады. Алайда, сонары зақымданғандықтан қайтадан суға батып кете алмады. 2008 жылдың 10 маусымында Критідегі НАТО базасында бастапқы жөндеу жұмыстарын жүргізгеннен кейін, «Superb» Гибралтардан шамалы қашықтықта (түнде) тоқталып, маңыздылығы төмен экипаж мүшелерін түсірді, содан кейін Жерорта теңізі арқылы Ұлыбританияға қайтып келді. «Superb» 2008 жылдың 28 маусымында HMNB Devonport кемежайына жетті. Зақымды тексергеннен кейін, Корольдік теңіз күштері 2008 жылдың 26 қыркүйегінде «Superb» кемесін мерзімінен бұрын тоқтату туралы шешім қабылдады.

Көркем шығармаларда

HMS Sceptre Том Клэнсидің аттас романында «Қызыл қазан» үшін қолданылатын кодовое имя ретінде танылады, ол Норфолк теңіз базасына кірген кезде.