Кіріспе

Кванттық механикалық құбылыс

Физикада Раби циклі (немесе Раби флоп) – тербелісті қозғаушы өріс әсерімен екі деңгейлі кванттық жүйенің циклдық өзгеруі. Кванттық есептеу, конденсирленген заттар физикасы, атомдық және молекулалық физика, ядролық және бөлшектік физика салаларындағы көптеген физикалық процестерді екі деңгейлі кванттық механикалық жүйелер арқылы зерттеуге болады, және олар оптикалық қозғаушы өріспен байланысқанда Раби флоппингін көрсетеді. Бұл эффект кванттық оптикада, магниттік резонанста және кванттық есептеуде маңызды, және Исидор Исаак Рабидің құрметіне аталған. Екі деңгейлі жүйе – екі мүмкін энергия деңгейіне ие жүйе. Бұл екі деңгей – төмен энергиялы негізгі күй және жоғары энергиялы қозу күйі. Егер энергия деңгейлері дегенерацияланбаса (яғни, бірдей энергияға ие болмаса), жүйе энергия квантын сіңіріп, негізгі күйден "қозу" күйіне өтуі мүмкін. Атомды (немесе басқа екі деңгейлі жүйені) когерентті фотондар шоғымен сәулелендіргенде, ол циклды түрде фотондарды сіңіріп, оларды ынталандырылған эмиссия арқылы қайта шығарады. Мұндай циклдің бірі Раби циклі деп аталады, ал оның ұзақтығының кері шамасы жүйенің Раби жиілігін көрсетеді. Бұл эффектті Джейнес-Каммингс моделі және Блох векторлық формализмі арқылы модельдеуге болады.

Математикалық сипаттама

Эффекттің егжей-тегжейлі математикалық сипаттамасын Раби проблемасының бетінен табуға болады. Мысалы, екі күйдегі атом үшін (электрон қозған немесе негізгі күйде болатын атом), электромагниттік өрісте, жиілігі қоздыру энергиясына сәйкес келген жағдайда, атомды қозған күйде табу ықтималдығы Блох теңдеулері арқылы анықталады:

мұндағы – Раби жиілігі. Көбінесе, қарастырылып отырған екі деңгей энергияның өзіндік күйлері емес жүйелерді қарастыруға болады. Сондықтан, егер жүйе осы деңгейлердің бірінде бастапқы жағдайына келтірілсе, уақыт бойынша өзгеруі әр деңгейдің популяциясын белгілі бір сипаттамалық жиілікпен тербетеді, оның бұрыштық жиілігі де Раби жиілігі деп аталады. Екі күйдегі кванттық жүйенің күйін екі өлшемді кешенді Гилберт кеңістігінің векторлары түрінде көрсетуге болады, яғни әрбір күй векторы кешенді координаттармен өрнектеледі:

мұндағы және – координаттар. Егер векторлар нормаланған болса, онда және байланысты. Базалық векторлар және арқылы белгіленеді. Осы жүйеге қатысты барлық байқалатын физикалық шамалар 2 × 2 Гермит матрицалары болып табылады, демек жүйенің Гамильтонианы да осыған ұқсас матрица болып табылады.

Кванттық есептеуде

Кез келген екі күйдегі кванттық жүйе кубитті модельдеу үшін пайдаланылуы мүмкін. Классикалық магнит өрісіне орналастырылған магниттік моменті бар спин жүйесін қарастырайық. Жүйенің гиромагниттік қатынасы болсын. Магниттік момент осылайша беріледі: . Осы жүйенің Гамильтонианы мына түрде беріледі: , мұнда және . Жоғарыда аталған процедура арқылы осы Гамильтонианның өзіндік мәндері мен өзіндік векторларын табуға болады. Егер кубит уақыт моментінде күйде болса, онда уақыт моментінде оның күйде табылу ықтималдығы мынадан беріледі: , мұнда . Бұл құбылыс Раби тербелісі деп аталады. Осылайша, кубит және күйлері арасында тербеліседі. Тербелістің ең үлкен амплитудасы , резонанс шарты болып табылады. Резонанста ауысу ықтималдығы мынадан беріледі: күйден күйге өту үшін айналмалы өріс әрекет ететін уақытты реттеу жеткілікті, яғни немесе . Бұл импульс деп аталады. Егер 0 мен арасындағы уақыт таңдалса, онда және суперпозициясы алынады. Атап айтқанда, үшін бізде импульс бар, ол: Бұл операция кванттық есептеулерде маңызды рөл атқарады. Егер айналмалы толқынның жуықтауы жасалса, онда лазер өрісіндегі екі деңгейлі атом үшін теңдеулер шамамен бірдей болады. Мұнда – екі атомдық деңгей арасындағы энергия айырмашылығы, – лазерлік толқынның жиілігі, ал Раби жиілігі атомның ауысу дипольдік моменті мен лазерлік толқынның электр өрісінің көбейтіндісіне пропорционалды, яғни . Қорыта айтқанда, Раби тербелістері кубиттерді басқару үшін қолданылатын негізгі процесс болып табылады. Бұл тербелістер кубиттерді тиісті уақыт аралықтарында мерзімді электр немесе магнит өрістеріне ұсыну арқылы алынады.