Кіріспе

Лиссабон университеті (ULisboa; Universidade de Lisboa) – Лиссабон қаласындағы мемлекеттік зерттеу университеті және Португалиядағы ең ірі университет. Ол 1911 жылы негізі қаланды, бірақ университеттің қазіргі құрылымы 2013 жылы бұрынғы Лиссабон университетінің (1911–2013) және Лиссабон техникалық университетінің (1930–2013) бірігуі нәтижесінде құрылды.

Тарих

Коимбра университеті, Португалияның алғашқы университеті, 1288 және 1290 жылдар аралығында Лиссабонда құрылды. Осы кезде Диниш I «Scientiae thesaurus mirabili» атты жарлықты жариялап, Лиссабондағы studium generale студенттеріне бірнеше жеңілдіктер берді, бұл оның сол кезде негізделгенін көрсетеді. Португалия королі мен оның билеушісі осы білім беру қызметіне белсенді қатысты, субсидияның бір бөлігін және шіркеутің тұрақты кірістерін бөлу арқылы. Бұл мекеме Лиссабон мен Коимбра арасында бірнеше рет көшіп, 1537 жылы Коимбрада тұрақты орналасты. Қазіргі Лиссабон университеті – Лиссабонның екі бұрынғы мемлекеттік университетінің бірігу нәтижесі: 1911 жылы құрылған Лиссабон университеті және 1930 жылы құрылған Техникалық университеті. Бірігу процесі 2011 жылы басталды және 2012 жылдың 31 желтоқсанында заңмен бекітілді. №266 E/2012 жарғысында көрсетілгендей, жаңа Лиссабон университетінің құқықтық мәртебесі 2013 жылдың 25 шілдесінде, жаңадан сайланған ректор қызметке кірген күнінен басталады.

Рейтингтер

2017 жылғы Дүниежүзілік университеттердің академиялық рейтингісі, сондай-ақ Шанхай рейтингісі деп белгілі, бойынша Лиссабон университеті Португалияда бірінші орында, ал әлем бойынша 151–200 (жалпы) аралығында саналады. Инженерлік/Технологиялық және Компьютерлік ғылымдар саласында университет әлемдік деңгейде 51–75 орынды иеленсе, математика, физика және компьютерлік ғылымдар салаларында тиісінше 101–150, 151–200 және 151–200 орындарға ие. Times Higher Education World University Rankings (THE) 2017 рейтингісінде Лиссабон университеті Португалиядағы ең ірі университет ретінде танылса, ол 401–500 (жалпы) орында, ал QS World University Rankings 2018 рейтингісінде 305 (жалпы) орында тұр.

Лиссабон университетінің студенттер одағы

2007 жылдың 8 наурызында құрылған Лиссабон университетінің академиялық қауымдастығы (Associação Académica da Universidade de Lisboa) – Лиссабон университетінің барлық студенттерінің ұжымдық мүдделерін білдіретін өкілдік құрылым болып табылады. AAUL – федеративтік сипаты бар, Үкімет тарапынан студенттер федерациясы ретінде мойындалған қауымдастық. Ол студенттердің тікелей сайлау жүйесі мен федерацияланған академиялық және студенттік қауымдастықтардың институционалдық мүдделерін ілгерілету арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етеді. Лиссабон университетінің академиялық қауымдастығында Бас Ассамблея мен Бас Кеңес екі палаталы парламенттік жүйелердегі жоғарғы және төменгі палаталарға ұқсас екі палата парадигмасын бейнелейді. Аталған органдардың құрылымын және қызметін талдауда «жоғарғы палата» термині айрықша маңызға ие. AAUL Бас Кеңесі студенттік қауымдастықтар мен факультет студенттерінің өкілдігі ретінде қалыптасады және AAUL қызметінің бағдарламалық бағыттарын анықтауда маңызды рөл атқарады. Осы қауымдастықтар мен факультеттердің Бас Кеңестегі өкілдігі мүдделер мен көзқарастардың алуан түрлілігін көрсетеді, соның нәтижесінде, көбірек және институционалдық тұрғыдан дамыған көзқарас қалыптасады. Ал Бас Ассамблея, төменгі палатаға ұқсас, Лиссабон университетінің барлық студенттерін білдіреді. Бұл – AAUL-ға қатысты мәселелер бойынша шешім қабылдауда барлық студенттердің тікелей дауыс беруге құқығы бар ең жоғары деңгей. Студенттердің Бас Ассамблеяға тікелей қатысуы осы палатаның демократиялық және халықтық сипатын көрсетеді, бұл Бас Кеңестің институционалдық мінезіне қайшы келеді. Мұндай екі палаталы құрылым әлемнің түрлі аймандарындағы парламенттік жүйелерге ұқсас келеді, мысалы, Еуропалық Одақ Кеңесі мен Еуропалық Парламенттің үлгілерінде көрініс табады, бұл Еуропалық Одақтың ерекшеліктерін көрсетеді. Сонымен қатар, АҚШ-та Сенат мүше мемлекеттерді федеративтік принцип бойынша білдіреді, ал Өкілдер палатасы азаматтардың тікелей дауысын көрсетеді. Ұлыбританияда Лордтар палатасы аристократиялық сипатқа ие, ал Халықтар палатасы жалпы халықты білдіреді. Бұл мысалдардың көптігі екі палаталы модельдің әртүрлі көзқарастар мен мүдделерді басқарудағы икемділігі мен тиімділігін көрсетеді, соның арқасында ULisboa студенттік қауымдастығына қатысты шешімдерде инклюзивті және өкілдік тартуға мүмкіндік туады.