Кіріспе

Дизайн мамандығы

Ландшафт дизайны – ландшафт дизайнерлерімен жүзеге асырылатын, табиғат пен мәдениетті үйлестіретін тәуелсіз мамандық және дизайн мен өнер дәстүрі. Қазіргі заманғы практикада ландшафт дизайны ландшафт архитектурасы мен бақ дизайны арасындағы байланысты қамтамасыз етеді.

Жобалау аясы

Ландшафт дизайны – мүліктің біртұтас ландшафттық жоспарлауына және оның ішіндегі ландшафт элементтері мен өсімдіктердің нақты бақша дизайнына қатысты. Практикалық, эстетикалық, агрономиялық және экологиялық тұрақтылық ландшафт дизайнының да маңызды құрамдас бөліктері болып табылады, ол көбінесе қатты ландшафт және жұмсақ ландшафт деп екіге бөлінеді. Ландшафт дизайнерлері жиі сәулет, азаматтық инженерия, геодезия, ландшафттық құрылыс және қолөнер салаларындағы мамандармен бірлесіп жұмыс істейді. Дизайн жобаларында ландшафт дизайны және ландшафт архитектурасы деген екі түрлі кәсіби қызмет болуы мүмкін. Ландшафт дизайны көбінесе көркемдік композиция мен шеберлікті, агрономиялық шеберлікті және саладағы біліктілікті, сондай-ақ жобаның тұжырымдамалық кезеңінен бастап құрылыс аяқталғанға дейін егжей-тегжейлі жұмысты қамтиды. Ландшафт архитектурасы көбінесе қалалық жоспарлау, қалалық және аймақтық саябақтар, қоғамдық және корпоративтік ландшафттар, ірі ауқымды салааралық жобаларға және жоба аяқталғаннан кейін мердігерлерге тапсыруға бағытталған. Кәсіби білімі, лицензиясы және тәжірибесіне байланысты екі мамандық арасында дағдылар мен білімдердің үлкен үйлесімділігі болуы мүмкін. Ландшафт дизайнерлері де, ландшафт архитекторлары да ландшафт дизайнымен айналысады.

Құрылыс әдісі

Ландшафт дизайны кезеңінде зерттеулер жүргізіледі, идеялар жинақталады және жоспар құрылады. Дизайн факторларына климат және микроклимат; топография және бағыты, жердің дренажы және жер асты суларының толықтырылуы; қалалық және ресурстық құрылыс нормалары; топырақ және суару; адамдар мен көлік құралдарының кіруі және қозғалысы; демалыс мүмкіндіктері (мысалы, спорт және су айдындары); жиһаз және жарықтандыру; жергілікті өсімдіктердің өмір сүру ортасының ботаникалық сипаттамасы (болған жағдайда); мүліктің қауіпсіздігі және қорғалуы; құрылыс егжей-тегжейлері; және басқа да өлшенетін көрсеткіштер сияқты объективті қасиеттер жатады. Дизайн факторларына сондай-ақ, Genius loci (жердің ерекше сипаттамалары); тапсырыс берушінің қажеттіліктері мен тілегі; сақтауға, өзгертуге немесе алмастыруға болатын өсімдіктер мен элементтер, сондай-ақ алыстан көрініс үшін қолжетімді болуы мүмкін нәрселер; перспективадан қарағанда және іштен байқағандағы көркемдік композиция; кеңістікті дамыту және анықтау – сызықтарды, масштабтылықты, тепе-теңдік пен симметрияны пайдалану; өсімдіктер палитрасы; және ләззат алу үшін көркемдік орталықтар да кіреді. Көркем, жақсы жұмыс істейтін және уақыт өте келе гүлденетін бақты жобалаудың күрделі процесіне енгізілген сансыз басқа дизайн факторлары мен ескертулер бар. Онлайн-ландшафт дизайнының дамып келе жатқан тәжірибесі кәсіби ландшафт дизайнерлеріне екі өлшемді суреттерді өңдеу арқылы, физикалық түрде жерге бармай, қашықтан жобалауға және жоспарлауға мүмкіндік береді. Топырақтың құрамын бағалау және pH-тестілеу сияқты визуалды емес қосымша деректердің жиі жетіспеуіне байланысты, онлайн-ландшафт дизайны топырақтың әртүрлі жағдайларына төзімді өсімдіктерді қолдануға бағытталуы керек.

Оқыту

Тарихи тұрғыдан алғанда, ландшафт дизайнерлері – Версаль бақтарын жобалаудан бұрын әкесінің шәкірті болған Андре Ле Нотр сияқты – осы салада шеберлікке жеткен тәжірибелі мамалдардан тәлім алған. Атаулары алуан түрлі болған, бірақ мансап үшін ең бастысы – олардың беделі. Еуропа мен Америкадағы бақ дизайнерлерінің кәсіби тобы "Ландшафт бағбаны" деп аталды. 1890 жылдары "Ландшафт сәулетшісі" деген жеке мамандық құрылды, осы атақты заңды түрде пайдалану үшін білім беру және лицензиялық талаптар енгізілді. Құрылтайшы топтағы жалғыз әйел Беатрикс Фарранд бұл атақтан бас тартып, "Ландшафт бағбаны" атауын артық көрді. Жобаның клиенттік және техникалық қажеттіліктерін, сондай-ақ тиісті дағдыға, заңгерлік біліміне және тәжірибесіне ие маманды таңдау, атаулардың маңыздылығынан артық. Ландшафт дизайны бойынша институционалдық білім 20 ғасырдың басында пайда болды және уақыт өте келе түрлі деңгейде қолжетімді болды. Ауыл шаруашылығы немесе бау-бақша шаруашылығы мектептеріндегі колледждер мен университеттерде дизайн элементтері бар сәндік бағдарламалар ұсынылады, ал кейбіреулері бау-бақша немесе ландшафт дизайны бойынша сертификаттар мен дипломдар беруді бастады. Ландшафт сәулеті кафедралары университеттердің сәулет немесе экологиялық дизайн мектептерінде орналасқан, онда бакалавр және магистратура деңгейлерінде білім беру жүргізіледі. Бағбандық ботаника, бағбандық, табиғи ресурстар, ландшафттық инженерия, құрылыс менеджменті, бейнелеу және қолданбалы өнер, ландшафт дизайны тарихы бойынша мамандықтар мен қосымша мамандықтар бар. Бұрын құрылыс үшін дизайн мен элементтердің орналасуын қолмен суреттеу арқылы құжаттаған, бірақ қазір ландшафт дизайны бағдарламалық құралдары жиі қолданылады. Басқа оқу жолдары – тәжірибелі ландшафт дизайнерлері, ландшафт сәулетшілері, ландшафт мердігерлері, бағбандар, балабақшалар мен бау-бақша орталықтарындағы шәкірттік, сондай-ақ ботаникалық және қоғамдық бақтардағы доценттік бағдарламалар. Ландшафт дизайнері атағын алу үшін арнайы білім немесе лицензия талап етілмейтіндіктен, осы мамандық иелерінің білімі, эстетикалық талғамы, техникалық тәжірибесі және мамандықтары клиенттің және жобаның нақты талаптарына сәйкес болуы керек.

Бағбандық

Көптеген ландшафт дизайнерлері бау-бақшамен жеке немесе кәсіби тұрғыдан қызығушылық танытады және оған қатысады. Баулар құрылысы мен егу жұмыстары аяқталғаннан кейін өзгеріп тұратын, динамикалық болып табылады, сондықтан олар толыққанды аяқталмайтын сияқты. Ландшафтты басқаруға қатысу, бақтың одан әрі даму бағытын анықтау, оның өсуі мен күтімі кәсіпқойдың және тапсырыс берушінің қажеттіліктеріне және еңбегіне байланысты. Басқа да ландшафт салаларымен байланысты болатындықтан, ландшафт дизайнері немесе кәсіби бағбан деген атпен ұсынылатын қызметтердің арасында белгілі бір үйлесім болуы мүмкін.