Сиднейдегі Таронга хайуанаттар бағы

Кіріспе

Сиднейдегі зоопарк, Австралия. Сиднейдегі Мосмандағы зоопарк.

Ол 1916 жылдың 7 қазанында ресми түрде ашылды. Сиднейдегі Таронга хайуанаттар бағы Жаңа Оңтүстік Уэльс Зоологиялық парктері кеңесімен, «Таронга консервациялық қоғамы» саудалық атауымен және Дуббодағы Таронга батыс жазықтығындағы зоопаркпен бірге басқарылады. Әртүрлі зоогеографиялық аймақтарға бөлінген Сиднейдегі Таронга зоопаркінде шамамен 150 түрге жататын 2600-ден астам жануар мекендейді. Онда зоопарк дүкені, кафе және ақпараттық орталық бар.

Тарих

Жаңа Оңтүстік Уэльстің Корольдік зоологиялық қоғамы 1884 жылы Мур паркіндегі Билли Гоат батпағында, қазіргі Сидней ұлдар орта мектебі мен Сидней қыздар орта мектебі орналасқан жерде, Жаңа Оңтүстік Уэльстегі алғашқы қоғамдық зообақты ашты. 1908 жылы Гамбург зообағына сапар жасаған зообақтың хатшысы Альберт Шерборн Ле Суф, қоршаусыз концепцияға негізделген жаңа зообақты көздеді. Мур паркінің алаңы тым кішкентай екенін түсінген соң, NSW үкіметі Сидней портының солтүстігіндегі жер учаскесін берді. 1916 жылы тағы да жер берілді, ал зообақ қазіргі орнында 1916 жылдың 7 қазанында жұртшылыққа ашылды.

Ауылдық көпір

"Рустик көпірі" 1915 жылы ашылды және Таронга хайуанатбағының ең алғашқы ландшафттық ерекшеліктерінің бірі болды. Ол келушілерге табиғи шатқалды кесіп өтуге арналған негізгі жол еді. Ертедегі суреттерде ол өсімдіктермен жасырылған романтикалық жол ретінде бейнеленген. Рустикалық эффект қабырғаға тастар кіргізу арқылы жасалды, ал аквариум сияқты, оның дизайны итальяндық үңгірлерді еске түсірді.

ХХ ғасырдың аяғы

1967 жылы өткізілген сын-тексеру ғылыми тұрғыдан қорғауға, білім беруге және сақтауға жаңа басымдық берді. Платипус және түнгі үйлер, су құстарының тоғандары және аралас жүретін жаңбырлы ормандардың құс қорықтары сияқты жаңа экспонаттар салынып бітті. Ветеринариялық карантин орталығы және Білім беру департаменті қаржыландырған Білім беру орталығы да салынды. Бұрынғы көңіл көтеру орындары, мысалы, пілдермен саяхаттау, кішкентай пойыз, маймыл циркі және аттракциондар "Достық фермасы" және "Теңіз аңдары театры" сияқты білім беру мүмкіндіктеріне уступил (осы екі соңғы экспонат 1970-ші жылдардың соңында аяқталды). 1987 жылы орнатылған және 2000 жылы жаңартылған гондола лифті парктің төменгі бөлігінен, паром қондырғысына жақын жерден жолаушыларды зообақтың жоғарғы жағына жеткізді. Гондола 2023 жылдың 31 қаңтарында жабылды және мақұлданған жағдайда 2025 жылы қайта ашылады.

2000 жылғы бас жоспар

2000 жылы TCSA 12 жылдық 250 миллион долларлық бас жоспарды іске қосты, оның басым бөлігі Таронга хайуанаттар бағына жұмсалды. Бас жоспардың алғашқы маңызды жобасы 2003 жылдың сәуірінде ашылған «Артқа – орманға» аймағы болды. Жоспар аясында, жануарлар бағы Тайландтың зоологиялық паркі ұйымынан көбею, білім беру, ұзақ мерзімді зерттеулер және табиғатты қорғау бағдарламаларына қатысу мақсатында бес азия пілін алды. Бұл жоспарға Тайландтың экологиялық белсенділері қарсылық танытты, олар 2006 жылдың 5 маусымында пілдерді Бангкок халықаралық әуежайына жеткізетін жүк көліктерін тоқтатты. Пілдер және басқа азиялық жаңбырлы орманның түрлері 2005 жылдың шілдесінде ашылған «Жабайы Азия» аймағында орналасқан (пілдер карантиннен 2006 жылдың қарашасында келді) және келушілерді азиялық жаңбырлы орман атмосферасына енгізуді мақсат етеді (кейін тропикалық Африкадан келген түрлердің қосылуына байланысты «Жаңбырлы орман жолы» деп аталды). 2008 жылдың сәуірінде «Ұлы Оңтүстік мұхиттары» теңіз бөлімі ашылды. Жақында тарихи кіреберіс жаңартылып, қайта қалпына келтірілді, бұл бас жоспарға қосымша үлес қосты. Шимпанзелер экспозициясы да кеңейтіліп, «Шимпанзелер қадамы» ретінде қайта ашылды, бұл оның тұрғындарына көбірек кеңістік беруге және қажет болған жағдайда экспозицияның аумағын бөлу арқылы жаңа жеке тұлғаларды енгізуді жеңілдетуге мүмкіндік берді. 2017 жылдың тамызында «Жолбарыс жолы» аймағы ашылып, құрып бара жатқан Суматра жолбарыстарының бірнеше экспонаттарын көрсетуге мүмкіндік берді. 2020 жылдың маусымында ашылған жануарлар бағының Африка саваннасы аймағы, бұрынғы жирафтар мен зебралардың қоршауларын күрделі жөндеу және кеңейту арқылы салынды.

Жануарлар дүниесінің достары

Zoo Friends Таронга және Батыс жазықтық зообақтарына еріктілер мен қаражат жинау арқылы қолдау көрсетеді. Мүшелерге зообақта көрініс артындағы мүмкіндіктер мен зообаққа шектеусіз кіру ұсынылады. Сондай-ақ, мүшелер зообақта ерікті болып көмектесе алады.

Құсбақаның тууы

2003 жылдың ақпан айында Австралияда платипусты көбейтуге қол жеткізген екінші зообақ болды.

Австралиядағы алғашқы пилдер

2009 жылдың 4 шілдесінде таңғы 3:04-те азиялық пил Тонг Ди Лук Чай атты еркек бұзау туды. Австралияда туған алғашқы бұзау осы болды. Тонг Ди және оның әкесі Гунг – Австралиялық консервациялық өсіру бағдарламасына қатысу үшін Австралияға әкелінген сегіз пилдің екеуі еді. Бұл бұзау үлкен туристік орталыққа айналды, мыңдаған зоопарққа келушілер оны көруге келді. 2010 жылдың 8 наурызында екінші азиялық пил босану кезінде қайтыс болды деп есептелді. Бұзаудың 18 жасар анасы Порнтип, екі жылға жуық жүкті болғаннан кейін, босануға бір апта бұрын ауытқып, босана алмады. Зоопарк қызметкерлері мен ветеринарлар босану барысынан алаңдады, өйткені Порнтип әдеттен тыс қозғалыстар мен мінез-құлықтар көрсетті. Ультрадыбыс тексеруі бұзаудың босану каналында есінен танығанын көрсетті, және зоопарк 2010 жылдың 8 наурызында бұзаудың қайтыс болғанын хабарлады. Бірақ 2010 жылдың 10 наурызында сағат 3:27-де тірі еркек бұзау дүниеге келді. Оған Пати Харн деп ат қойылды, бұл тай тілінде "ғажайып" деген мағынаны білдіреді. Пати Харнның әкесі – Мельбурн зоопаркындағы Бонг Су, және ол жасанды ұрықтандыру арқылы дүниеге келді. 2012 жылдың қазан айында Пати Харн бағанаға соғып, күтімшісіне ауыр жарақат келтірді, бірақ күтімші аман қалды.

Патшалық саяхат

2014 жылдың 20 сәуірінде Принц Уильям мен Кэтрин Кембридж герцогинясы (сол кездегідей), 8 айлық ұлы, Принц Джорджбен бірге Сиднейдегі Таронга хайуанаттар бағына барып, бильби экспонаттарындағы ашылу салтанатына қатысты. Білби кейіннен кішкентай ханзаданың алғашқы ресми міндетін атқарғандығының құрметіне "Билби Джордж" деп аталды. Кейін Уильям мен Кейт Пасха мерекесінде Джоржпен басқа жануарлармен кездеспей, зоопарққа қайтадан барды.

Суматра жолбарысының сәбилерінің тууы

2019 жылдың 17 қаңтарында зоопарктегі төрт суматра жолбарысының бірі – Картика үш шағатай туды. Суматра жолбарыларының саны табиғатта 350-ден аспайды, олар жоғары деңгейде құрып кету қаупі төніп тұр. 1980 жылдан бері Таронга зообағында барлығы 21 жолбарыс шағаты дүниеге келді.

Ағымдағы қорғау жұмыстары туралы жаңалықтар

Таронга елу жылдан астам уақыттан бері құрып бара жатқан және осал түрлерді көбейту бағдарламаларына белсенді қатысып келеді. Зоопарк басшылығының өзгеруінен кейін Таронганың бағыты жалпы келушілерді көңіл көтеруден ауысып, жабайы табиғаттағы қорғауға мұқтаж түрлерге көмектесуге бағытталды. Мысалы, 2021 жылдың қараша айында Таронга 58 тұтқында өсірілген, өте сирек кездесетін регент балжегішін жабайы табиғатқа босатып жіберді. Зоопарктің аналығы пигмей бегемоты Камбири 2021 жылдың 22 қарашасында Амара есімді аналық бұзау дүниеге келді, ол 24 желтоқсанда күрт қайтыс болды.

Дүниедегі жалғыз леопард теңіз маңындағы жануарлар дүниесіндегі

Таронга зообағында бір кезде зоопаркта өмір сүрген әлемдегі жалғыз леопард тыйырмасы мекендеген. Леопард тыйырмалары Антарктидаға тән, бірақ сирек жағдайларда қыс айларының соңында Австралияның жағалауларына келеді. 1999–2014 жылдары Таронгада Брук, Сабина (аналық) және Кейси (аталық) атты үш леопард тыйырмасы болды. Үшеуі де жеке-жеке жағажайларда ауру, азықтанған немесе жарақат алған күйде табылған. Леопард тыйырмалары Антарктидадан келгендіктен, оларды емдегеннен кейін жабайы табиғатқа қайта жібермеу ұсынылды, себебі олар сезімтал жабайы популяцияға белгісіз ауруларды тарата алады және Антарктида экожүйесіне зиян келтіруі мүмкін. Бұл үш тыйырма Австралия теңіз сүтқоректілерін зерттеу орталығының (AMMRC) маңызды зерттеулеріне үлес қосып, осы қалыпты түрде алыс және жақсы түсінілмеген түрді жақсырақ түсінуге көмектесті. AMMRC осы үш тыйырманы қолдана отырып маңызды ғылыми зерттеулер жүргізді, соның ішінде леопард тыйырмасының қылының өсу жылдамдығы, адам құлағына естілмейтін эхолокация және леопард тыйырмаларының Антарктидада крильді аулау үшін қолданатын сору және сүзу әдістері. 2008 жылы көпшілікке ашылған жаңа Ұлы Оңтүстік мұхиты көрмесінде орналасқан жаңа қоршау леопард тыйырмаларын орналастыру үшін салынған. Бұл көрмеде қазір Австралия теңіз арыстандары, Калифорния теңіз арыстандары және Жаңа Зеландия теңіз тыйырмалары бар. Брук ең бірінші құтқарылған. 1999 жылы Брук Корольдік ұлттық парктегі Гари жағажайында табылған. Ол азықтанған, сусызданып, акула шабуылынан жарақат алған. Ол Таронга зообағына емделуге жеткізілді, зообақтағы малшылар мен ветеринарлар Брукты денсаулығына келтіре алды. Белгісіз ауруларға шағу қаупі болғандықтан оны босату мүмкін болмады. Брук әлемде алғаш рет көрсетілгені үшін қызметкерлер мен келушілер арасында өте танымал болды. 2008 жылы Брук кенеттен белсенділігі төмендеп, тамақтан бас тарта бастады және ол белгісіз инфекцияға шалдыққан деп болжалды; 2008 жылдың 23 мамырында ол ауруына жеңіліп қайтыс болды. Бруктың нақты жасы белгісіз болды, өйткені ол зообақта туылмаған, бірақ оның қайтыс болған кезде шамамен 10 жаста болғанына сенді. Сабина 2007 жылы Клонтарф жағажайында азықтанған және акуладан жарақат алып, өлім аузында болғаннан кейін Таронганың күтіміне түскен екінші леопард тыйырмасы болды. Сабинаны Таронганың малшылары емдеп сауықтырды. Сабинаның қайтыс болған күні белгісіз. Таронганың соңғы леопард тыйырмасы Кейси 2007 жылы Сабина табылғаннан бір апта өткен соң табылған. Кейси Сиднейдің оңтүстігіндегі Ваттамолладан жағадан табылған, денсаулығы нашар және жақында акуладан жарақат алған. Басқа екі леопард тыйырмасы сияқты, Кейси де Антарктикаға қайта жіберілмеді және Таронгада тұрақты тұрғын ретінде қалды. Кейси денсаулығына келтірілді; 2008 жылы Ұлы Оңтүстік мұхиты көрмесі ашылғаннан кейін ол және Сабина бірге көшірілді, ал Брук ашылғанға дейін бірнеше ай бұрын қайтыс болды. Таронга зообағы Кейси мен Сабинаны жұптастыруға үміттенді, зообақта туылған алғашқы леопард тыйырмасының баласын күтті, бірақ Кейси табылған кезде өте жас болғандықтан, ол ешқашан жұптасу шақыруын үйренбеді. Таронга Кейсиге ересек аталық леопард тыйырмаларының жұптасу шақыруларын ойнатып, олардың үйренуіне көмектесуге тырысты, бірақ Сабина оларды үйренуге үлкермей қайтыс болды. 2014 жылы Кейсидің денсаулығы мен жағдайы нашарлай бастады. Теңіз сүтқоректілері мен ветеринариялық командалар оған көмектесуге тырысқанына қарамастан, Кейси жақсару белгілерін көрсетпеді. 2014 жылдың 20 ақпанында оны эвтаназиялау туралы шешім қабылданды.

Taronga Zoo was once home to the world's only leopard seals living in a zoo. Leopard seals are native to Antarctica but on rare occasions, will come up to Australia's coastlines during the late winter months. From 1999 2014 Taronga housed three different leopard seals, Brooke, Sabine (females) and Casey (male). All three were found separately washed up on beaches sick, malnourished or injured. As leopard seals are from the Antarctic, it was recommended that these seals not be returned to the wild once rehabilitated as they could potentially transfer unknown diseases to the fragile wild population and cause damage to the Antarctic ecosystem. These three contributed to important research conducted by the Australian Marine Mammal Research Centre (AMMRC), bettering the understanding of this typically remote and lesser understood species. AMMRC conducted important scientific studies using these three as subjects, including leopard seal whisker growth rate, echolocation inaudible to the human ear and the suction and filter feeding that leopard seals use to hunt krill in the Antarctic. An entire new enclosure was built to house the leopard seals, located in the new Great Southern Ocean Exhibit which opened to the public in 2008. This exhibit now houses Australian sea lions, Californian sea lions and New Zealand fur seals. Brooke was the first to be rescued. In 1999 Brooke was found on Garie Beach in the Royal National Park. She was underweight, dehydrated and suffering from shark attack injuries. She was taken to Taronga Zoo for rehabilitation, keepers and veterinarians at Taronga were able to nurse Brooke back to health. She was unable to be released after this due to concerns that she harboured unknown diseases. Brooke was very popular with staff and visitors, being the first of her kind on display in the world. In 2008 Brooke suddenly became less active and started refusing food and it was believed that she was succumbing to an unknown infection; on 23 May 2008 she succumbed to her illness and died. It is not known exactly how old Brooke was as she was not born at the zoo, but she was believed to be around 10 years old at her death. Sabine was the second leopard seal to come into Taronga's care, being found on Clontarf Beach in 2007, malnourished and on the brink of death with cookiecutter shark injuries. Sabine was nursed back to health by Taronga's keepers. The exact date of Sabine's death is unknown. Taronga's final leopard seal Casey was found in 2007 a week after Sabine was found. Casey was found washed ashore at Wattamolla, south of Sydney in poor health with a recent cookiecutter shark wound on his abdomen. Like the other two leopard seals, Casey was also unable to be released back to the Antarctic and was kept at Taronga as a permanent resident. Casey was nursed back to health; once the Great Southern Ocean exhibit opened in 2008 he and Sabine were moved there together, with Brooke dying months before it opened. Taronga Zoo hoped to encourage Casey and Sabine to mate, having the first leopard seal pup born in a zoo, but Casey was so young when he was found stranded that he never learnt his mating call. Taronga played the mating calls of mature male leopard seals for Casey in hopes that he would learn them, but Sabine died before he could learn them. In 2014 Casey's health and condition began to decline. Despite Taronga marine mammal and veterinary teams' efforts to help him Casey showed no signs of recovery. On 20 February 2014 the decision was made to euthanize him.

Көрме және жануарлар дүниесі коллекциясы

Сиднейдегі Таронга хайуанаттар бағы 150-ден астам түрге жататын шамамен 2000 жануарды күтіп бағады, олардың көпшілігі жоғалу қаупі төніп тұр. Олар әртүрлі экспозицияларда орналасқан, оның ішінде:

Шымпанзелер қауымы

Қазіргі уақытта Таронга зоопаркында әртүрлі жастағы 21 шимпанзеден тұратын, бірнеше еркек және бірнеше әйелден құралған топ өмір сүреді.

Ұрғашы

Самаки 2001 жылы қарашада Шибада дүниеге келген. Самаки мен оның інісі Шабани көп жылдар бойы күзетшілер тарапынан «S boys» деп аталды, себебі Самаки бұрынғы альфа Любутуға қарсы түрлі сын-қатерлер кезінде үлкен інісі Шабаниге қолдау көрсеткен. Самаки қазір альфа рөлін өзіне алды, әсіресе Суледің қолдауымен. Самаки – Себеленің әкесі. Шабани 1994 жылы қыркүйек айында Шибада дүниеге келген. Шабани топтағы нәрестелерге аса төзбейді және кейде агрессияны топтағы әйелдерге қарай бағыттайды. Шабани бұрынғы альфа-еркек Лубутуды оның орнынан ығыстыруға көп рет тырысты, бірақ оның танымалдылығының жетіспеуі салдарынан әйелдер кез келген қақтығыс кезінде Лубутуды қолдады. Енді оның кіші інісі Самаки альфа-еркек рөлін иеленді. Фурахи 2003 жылы ақпанда Кумада дүниеге келген. Ол топтағы екі жасөспірім еркектің бірі және анасы Кумамен тығыз қарым-қатынаста. Фурахи анасына қолдау көрсетті, әсіресе 2013 жылы оның інісі Фумо дүниеге келгенде. Фурахи топтағы ересектер сияқты өзін көрсетуді ұнатады және кейде әйелдерді мазалайды. Шикаму 2003 жылы шілдеде Сашада дүниеге келді. Шикаму Фурахимен жақын дос және онымен бірге көрінуі жиі. Шикаму ағасы Сулеге қамқорлық көрсетеді және топтағы әйелдердің арасында, әсіресе Кума мен Камилидің арасында танымал. Шикаму – Фумоның әкесі. Суле 2008 жылы сәуірде Сашада дүниеге келді. Суле Фумоның тууына дейін бес жыл бойы топтың ең жас мүшесі болды. Суле Фумо кішкентай кезінде оған жиі қарауға көмектесетін. Ол осы мінез-құлқының әсерін ағасы Шикамудан алған болуы мүмкін, ол Сулемен ұқсас қарым-қатынаста болған. Суле жас кезінен бастап жоғары әлеуметтік дағдыларды көрсетті және қақтығыстар кезінде көбінесе татуластырушы рөлін атқарады. Ол топтың арасында танымал және келушілерге өзін көрсетуді ұнатады. Кейде ашуға беріліп, қолын ауаға лақтырады. Қазіргі уақытта Суле – топтың альфа-еркегі. Фумо 2013 жылдың қазан айында Кумада дүниеге келді. Ол – қауымдағы төрт нәрестеден ең үлкені. Кума Фумоның дамуына ерте кезеңнен бастап көмектесіп келеді және ол өрмелеуде өте жақсы. Фумо жақында жасанды термит үйіндісін өте ерте пайдалана бастады. Фумо ең кішкентай нәресте Себелемен жақсы қарым-қатынас орнатқан. Суди 2014 жылы тамызда Шибада дүниеге келді. Суди анасынан қатаң қорғаныс астында ұсталып, оған сыртқы ортаны зерттеуге рұқсат берілмеді, ал Кума Фумоға мұндай мүмкіндік берді. Ливали 2014 жылдың қыркүйек айында Лизада дүниеге келді. Ливали 2017 жылы Себеле дүниеге келгенге дейін үш жыл бойы топтағы ең жас шимпанзе болды. Ливали Фумо мен Суди сияқты басқа екі нәрестемен тығыз байланыс орнатты, себебі олар бірге өсті. Ниамби 2020 жылдың қазан айында Наомиде дүниеге келді.

Samaki was born in November 2001 to Shiba. Samaki and his brother Shabani were known for years by keepers as the "S boys" when Samaki acted as a supporter for older brother Shabani during various alpha challenges against previous alpha Lubutu. Samaki has now successfully taken the alpha role for himself with support in particular from Sule. Samaki is the father of Cebele. Shabani was born in September 1994 to Shiba. Shabani is not very tolerant of the infants in the group and will occasionally redirect aggression towards the females of the group. Shabani had attempted many times to oust previous alpha male Lubutu from his position, but his lack of popularity meant the females supported Lubutu during any conflicts, now his younger brother Samaki has taken the alpha male role. Furahi was born in February 2003 to Kuma. He is one of two adolescent males in the troop and has a close relationship with his mother, Kuma. Furahi had offered support to his mother, particularly when his baby brother Fumo was born in 2013. Furahi enjoys displaying, like the adult males in the troop and will occasionally harass the females. Shikamoo was born in July 2003 to Sasha. Shikamoo has a close friendship with Furahi and is often seen bonding with him. Shikamoo is protective of his brother, Sule, and is popular amongst the females of the troop, particularly Kuma and Kamili. Shikamoo is the father of Fumo. Sule was born in April 2008 to Sasha. Sule was the youngest member of the troop for five years until the birth of Fumo. Sule had often babysitting Fumo when he was smaller. He has likely learnt this behaviour from his elder brother, Shikamoo, who used to interact with Sule in a similar way. Sule has shown advanced social skills from a young age and often acts as a peacemaker during altercations. He is popular amongst the troop and enjoys showing off to the visitors. He occasionally has tantrums and flicks his hands in the air. Sule is currently the alpha male of the troop. Fumo was born in October 2013 to Kuma. He is the oldest of the four infants in the community. Kuma has encouraged Fumo's development from an early age and he is advanced in his climbing skills. Fumo had recently begun using the artificial termite mound at a very early age. Fumo has created a good relationship with the youngest infant, Cebele. Sudi was born in August 2014 to Shiba. Sudi has been kept under close protection from his mother, and has not been allowed the freedom to explore, Kuma has allowed Fumo. Liwali was born in September 2014 to Lisa. Liwali was the youngest chimpanzee in the group for three years until Cebele was born in 2017. Liwali has developed a close bond with the other two infants, Fumo and Sudi, as they have grown up together. Niambi was born in October 2020 to Naomi.

Әйелдер

Лиза 1979 жылы тамызда Таронга зообағында Лулудың баласы ретінде дүниеге келді. Ол қоғамдағы ең жоғары дәрежелі әйел және ең қарт шимпанзе. Лизаның бес баласы бар, оның ішінде 1989 жылы маусымда туған Лабо, 1996 жылы қарашада қайтыс болған; 1993 жылы маусымда туған Любуту, 2002 жылы мамыр айында туған Лани және 2014 жылы қыркүйекте туған Ливали. Лани кейін басқа зообаққа көшірілді. Саша 1980 жылы маусымда Таронга зообағында Спиттердің баласы ретінде дүниеге келді. Сашаның алты баласы бар, оның ішінде 1989 жылы тамызда туған Сокве, 1989 жылы қазанда қайтыс болған; 1991 жылы сәуірде туған Кике қызы, 1996 жылы ақпанда туған Сандали ұлы, 2002 жылы қыркүйекте туып қайтыс болған аты аталмаған қызы, 2003 жылы шілдеде туған Шикаму ұлы және 2008 жылы сәуірде туған Суле ұлы. Кике 1998 жылы маусымда Перт зообағына, ал Сандали 2008 жылы желтоқсанда Аделаида зообағына экспортталды. Шиба 1981 жылы мамыр айында Сюзидің баласы ретінде дүниеге келді және бес бала туды: 1994 жылы туған Шабани ұлы; 1999 жылы туған кезде қайтыс болған аты аталмаған ұл; 2001 жылы туған Самаки ұлы; 2008 жылы туған Сембе қызы; және 2014 жылы туған Суди ұлы. Шиба - топтағы жоғары дәрежелі әйел, тәуелсіз және қатал. 1995 жылы анасы Сюзи қайтыс болды, Шиба Лиза мен Сашаның аналық қолдауынан айырылды. Қазір Шибаның екі ересек ұлы Шабани мен Самаки қолдау көрсетуде. Ол 2001 жылы Лубутудың альфа-еркек ретінде билікті басып алуын толық қабылдамады, өйткені ол сегіз жаста болған және оның ұлы Шабанидің альфа-еркек болу мүмкіндігіне қауіп тудыратынын түсінді. Шиба өзінің ұрпағын қатты қорғайды және оның жаңа туған ұлы Судиге кіруі шектеулі болды. 1987 жылы қазанда туған Шона - ең төмен дәрежелі ересек. 1990 жылдары Шона стерильденді және ешқашан бала туған жоқ. Шонаның альфа-еркек Любутумен жақсы қарым-қатынасы бар, бірақ басқа шимпанзелерден, тіпті әпкесі Шибадан да аз қолдау алады. Шона кішкентай шимпанзе, еркектер оны жиі мазалайды. Шонаның Камилимен жақсы қарым-қатынасы бар. Кума 1991 жылы желтоқсанда Фичаның баласы ретінде дүниеге келді және үш бала туды: 2003 жылы ақпанда туған Фурахи ұлы, 2012 жылы қазанда туып қайтыс болған аты аталмаған қызы және 2013 жылы қазанда туған Фумо ұлы. Кума, жасөспірім кезінде, отбасылық қолдаудың болмауынан тұңғыш ұлы Фурахиді тәрбиелеуде қиындықтарға тап болды. Фурахи енді толыққанды жетілген, Кумаға екінші ұлы Фумоны тәрбиелеуде көмектесуде. Кума иерархияда елеулі жетістіктерге жетті. Бұл жетістік оның үлкен денесіне, ересек ұлының қолдауына және оның қатыгездігіне байланысты. Куманың альфа немесе бета еркекпен күресіп жеңіске жетуі жиі кездеседі, әсіресе ол Фурахиді қорғағанда. Камили 1995 жылы қыркүйекте Коконың отбасында дүниеге келді және үш бала туды. Оның алғашқы баласы 2005 жылы туған, аты аталмаған қызы, ол 2005 жылы қайтыс болды. Камили 2013 жылы тағы да бала туды, аты аталмаған ұл, ол туғаннан кейін қайтыс болды. 2014 жылы Камили үшінші баласын дүниеге әкелді, ол туғаннан кейін көп ұзамай аналық күтімнің жетіспеуінен қайтыс болды. Камили жүкті анасы Кокомен бірге екі төмен дәрежелі аналықтарға балаларын алғашқы апталарда қауіпсіз жерде өсіруге мүмкіндік беру үшін бөлінді, бірақ бұл сәтсіз аяқталды. Коко мен Камили жиі топтағы жанжалдарға қатысады және басқалардан аз қолдау алады. 2004 жылы Коко мен Камили Шибаның кәмелетке толмаған ұлы Самакиге шабуыл жасады, егер Шиба араласпаса, ол өлтірілуі мүмкін еді. Камили Шонамен жақын, олар бір-бірін жиі күтіп-баптайды. Сембе 2008 жылы ақпанда Шибада дүниеге келді. Сембе әрқашан анасы Шибамен тығыз қарым-қатынаста болды және жаңа туған інісі Судидің дүниеге келуіне бейімделуге тырысты. Сембе алты жасында да анасының арқасында жүретін, бірақ Шибаның жүктілігі алға жылдамдағанда, ол бұған төзімділігін жоғалтты. Сембе жиі бір қолын анасының мойнына салып жүретін. Сембе - анасы Судиге толыққанды берілген кезде қоғамдағы өмірге бейімделуге күрескен жас қыз. Сембеде Суледегідей әлеуметтік дағдылар жоқ және ол отбасымен байланыс орнату үшін көп жұмыс істеуі керек. Ол үлкен ағалары Шабани мен Самакиге жақын және екі айға кішірек Сулемен жиі араласады. Көп жылдар бойы Сембе Сулеге үстемдік танытты, бірақ жасөспірім шаққа кіргенде рөлдер тез өзгерді. Наоми Даниядағы Гивскуд зообағында дүниеге келді. Ол жаңа ортаға жақсы бейімделді, бірақ жиі өз тобының мүшелерімен ұрысқа түседі. Церера Даниядағы Гивскуд зообағында дүниеге келді. Оның екі баласы бар, оның ішінде 14 қарашада 2017 жылы туған Себеле есімді қызы. Туған кезде Церера Себелені қатты қорғады және оның қайда екенін білуге тырысты. Себеле анасынан алысқа кетпеді, ол кіммен ойнайтынын да таңдап алды. Себеле көбінесе анасының қарнына жабысып, анасымен және Фумомен құшақтасқан. Өкінішке орай, Себеле 2023 жылдың шілдесінде аурудан қайтыс болды, Церера тағы бір бала туғанға бірнеше апта қалғанда. Сафири 2019 жылдың мамырында Шибада дүниеге келді. Лемба 2023 жылдың мамырында Лизада дүниеге келді. Чекири 2023 жылдың шілдесінде Церерада дүниеге келді. Ол қазіргі уақытта қоғамдағы ең кішкентай шимпанзе.

Lisa was born at Taronga Zoo in August 1979 to Lulu and is the highest ranking female, and the most senior Chimpanzee in the community. Lisa has had five offspring including a son Lobo who was born in June 1989 and died in November 1996, a son Lubutu who was born in June 1993, a daughter Lani who was born in May 2002 and a son Liwali who was born in September 2014. Lani has since moved zoos. Sasha was born at Taronga Zoo in June 1980 to Spitter. Sacha has had six offspring including a son Sokwe who was born in August 1989 and died in October 1989, a daughter Kike who was born in April 1991, a son Sandali who was born in February 1996, an unnamed daughter who was born and died in September 2002, a son Shikamoo was born in July 2003 and a son Sule who was born in April 2008. Kike was exported to Perth Zoo in June 1998 and Sandali was exported to Adelaide Zoo in December 2008. Shiba was born in May 1981 to Susie and has produced five offspring: A son, Shabani, in 1994; an unnamed male who died at birth in 1999; a son, Samaki, in 2001; a daughter, Sembe, in 2008; and a son, Sudi, in 2014. Shiba is a high ranking female in the troop and is independent and tough. Her mother, Susie, died in 1995, leaving Shiba without the maternal support Lisa and Sasha had from their mothers. Today, Shiba has support in conflicts from her two adult sons, Shabani and Samaki. She did not initially accept Lubutu's take over as alpha male in 2001 as he was only eight years old, and she likely realised his threat to her son Shabani's chances of becoming the alpha male. Shiba is fiercely protective of her offspring and access to her newborn son, Sudi, by the troop was very restricted while he was small. Shona was born in October 1987 and is the lowest ranking adult. Shona was sterilised during the 1990s and has never produced any offspring. Shona has a good relationship with the alpha male, Lubutu, but receive little support from the other chimpanzee, including her aunt, Shiba. Shona is a small chimpanzee and is often harassed by the males. Shona has a good relationship with Kamili. Kuma was born in December 1991 to Ficha and has given birth to three offspring, a son Furahi who was born in February 2003, an unnamed daughter who was born and died in October 2012 and a son Fumo who was born in October 2013. Kuma, then an adolescent, had a difficult time raising her first son, Furahi, due to a lack of family support. Furahi, now fully grown, and supported Kuma in raising her second son, Fumo. Kuma has made significant advances in the hierarchy. This success is due to her large size, the support of an adult son, and her ferocity. It is not uncommon to see Kuma take on the alpha or beta male and win, especially if she is defending Furahi in conflicts. Kamili was born in September 1995 to Koko, and has had three offspring. Her first offspring, was an unnamed daughter, born in 2005, who died in 2005. Kamili gave birth again in 2013, to an unnamed son, which died after birth. Kamili gave birth to her third offspring in 2014, which died shortly after birth due to mismothering. Kamili had been separated, along with her pregnant mother, Koko, to allow the two low ranked females to raise their young in safety during the critical first weeks, but this was unsuccessful. Koko, and Kamili are often involved with conflicts within the group and receive little support from the others. In 2004, Koko and Kamili attacked Shiba's juvenile son, Samaki, who probably would have been killed, had Shiba not intervened. Kamili is close to Shona and the pair often spend time grooming each other. Sembe was born in February 2008 to Shiba. Sembe has always been very close to her mother, Shiba, and had struggled to adjust to the birth of her new sibling, Sudi. Sembe was still riding on her mother's back at the age of six but as Shiba's pregnancy advanced, she grew less tolerant of this. Sembe often walked, one arm draped over her mother. Sembe is a feisty young female who had struggled to adjust to life within the community when her mother was fully absorbed with Sudi. Sembe lacks the social skills displayed by Sule and will have to work hard if she is to make any connections outside of her family. She remains close to her adult brothers, Shabani and Samaki and often interacts with Sule, who is two months younger. For many years, Sembe was dominant to Sule, but as they entered adolescence, the roles quickly began to reverse. Naomi was born at Givskud zoo in Denmark. She adjusted well to her move, however is often involved in fights with members within her group. Ceres was born at Givskud zoo in Denmark. She has had two offspring, including a daughter on 14 November 2017 named Cebele. During the time of birth, Ceres was very protective of Cebele and always made sure that she knew of her whereabouts. Cebele couldn't get very far from her mother, who was very selective about who she played with. Cebele was often seen clinging to her mother's stomach and cuddling with her mother and Fumo. Sadly Cebele died in July 2023 from an illness just a few weeks before Ceres would give birth again. Safiri was born in May 2019 to Shiba. Lemba was born to Lisa in May 2023. Cekiri was born to Ceres in July 2023. She is currently the youngest Chimpanzee in the community.

Есте қалған шимпанзелер

Любуту 1993 жылғы маусымда Лизаның ұлы ретінде дүниеге келді және өкпе жеткіліксіздігінен кенеттен қайтыс болғанға дейін Таронга хайуанаттар бағындағы шимпанзелер тобының ұзақ жылдар бойғы альфа-еркегі болды. Любуту бұрынғы альфа-еркек Сноу (оның әкесі) кенеттен қайтыс болғаннан кейін тоғыз жасында альфа-еркек рөлін атқарды. Любуту топтағы шараналарға жол беріп, олармен ойнағанын көруге болар еді. Әділ басшылығы мен топтағы аналықтардың қолдауы арқасында Любуту өзінің табысына және ұзақ мерзімді басшылыққа жеткенін айтты. Любуту басшылық еткен кезде Самаки мен Шабанидің альфа-рольді иеленуге мүмкіндігі болды. Любуту Самаки, Фурахи, Шикаму, Сембе және Суленің әкесі болды. 2009 жылы оның генетикасы аймақта жеткілікті түрде ұсынылғандықтан, оған вазектомия жасалды. Любуту 2019 жылғы желтоқсанда қайтыс болды. Спиттер 1960 жылғы маусымда Биддидің ұлы ретінде Сиднейдегі Таронга хайуанаттар бағында дүниеге келді. Спиттердің жеті баласы болды: 1972 жылғы қаңтарда туып, қайтыс болған аты жоқ ұлы, 1973 жылғы шілдеде туып, қайтыс болған аты жоқ ұлы, 1975 жылғы мамырда туған және 1975 жылғы шілдеде қайтыс болған қызы Спиди, 1978 жылғы маусымда туған және 1978 жылғы қыркүйекте қайтыс болған қызы Саша, 1980 жылғы маусымда туған қызы Салли, 1985 жылғы қаңтарда туған қызы және 1988 жылғы желтоқсанда туған, 2001 жылғы мамырда қайтыс болған ұлы Гомбе. Салли 1992 жылғы сәуірде Веллингтон хайуанаттар бағына ауыстырылды. Спиттер 2022 жылғы наурызда қайтыс болды. Коко 1972 жылғы қаңтарда жабайы табиғатта дүниеге келді және 1993 жылғы ақпанда Сиднейдегі Таронга хайуанаттар бағына келді. Оның бес баласы болды: 1994 жылғы тамызда туып, қайтыс болған аты жоқ қызы, 1995 жылғы қыркүйекте туған қызы Камили, 1999 жылғы маусымда туып, қайтыс болған аты жоқ қызы, 2003 жылғы ақпанда туып, қайтыс болған аты жоқ қызы және 2014 жылғы қыркүйекте туып, қайтыс болған аты жоқ ұлы. Коко 2019 жылғы мамырда қайтыс болды.

Көлік

Таронга хайуанаттар бағына қатынайтын паромдар көптеген туристер үшін зообаққа барудың қолайлы тәсілі болып табылады, ол қаладан зообаққа дейін 12 минуттық саяхатты ұсынады. Брэдлис Хед Роудта орналасқан Таронга зоопаркі паромдық терминалында түскен жолаушылар зообаққа төменгі кіреберіс арқылы кіре алады немесе жергілікті Keolis Downer Northern Beaches автобустарымен жоғарғы кіреберіске қатынай алады. Таронга зоопаркі Сидней сондай-ақ басқа да Сидней портының көлік операторларымен, мысалы, Captain Cook Cruises және Yellow Water Taxis компанияларымен де жұмыс істейді. Бұл операторлардың екеуі де көлік құны, зообаққа кіру және гондоламен саяхаттауды қамтитын біріктірілген билеттер мен пакеттерді ұсынады.

Қорғау

Таронга хайуанаттар бағы адамның әсерін азайтуға және экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз етуге бағытталған бірқатар қорғау жұмыстарын жүргізеді, Австралияда да, халықаралық деңгейде де жұмыс істейді. 2016 жылы он ерекше маңызды түрді сақтауға бағытталған мұралық міндеттеме іске қосылды. Бұл түрлердің арасында Австралияға тән бес түр бар: регент-балагер, оңтүстік корроборе бақасы, теңіз тасбақалары, платипус және үлкен бильби, сондай-ақ Суматрадан келген бес түр: Суматра мүйізбұғысы, Суматра жолбарысы, Азия пілі, күн аюы және Сунда панголині. Бақ қалдықтарды азайтуға да назар аударады, қалдықтардың 84%-ын полигонға тастаудан аулақ етіп, 20 түрлі қайта өңдеуге жібереді. Бір рет қолданылатын пластиктерді азайту – басты назарда, бақта қайта пайдалануға болатын қаптарды, су бөтелкелерін және кофе кеселерін қолдануға ынталандырылады, сондай-ақ биоразделданатын қаптар мен тағам қаптамасы таратылады. Теңіз аңдары туралы айтылымдар мен көрсетулер аясында бақ MSC белгісі арқылы тұрақты теңіз тағамдарын таңдауға шақырады.

2022 жыл - арыстанның қашып кетуі

2022 жылдың 2 қарашасында таңертеңгі сағат 6:40-та бес африкалық арыстан қоршаудан қашып шықты. Полиция қызметкерлері шамамен сағат 7:00-де зоопаркқа келді, ешкім зардап шеккен жоқ. Арыстандар қоршауға қайтарылды, ал бір балапан тыныштандырылды. 2022 жылдың 1 желтоқсанында ABC телеарнасы үкіметтік ақпаратқа қол жеткізу туралы сұраныс арқылы алынған CCTV бейнежазбаларын жариялады, онда арыстандар қоршаудағы тесік арқылы қашып бара жатқаны көрінеді.