Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Никель арсениді минералы
Nickel arsenide mineral
Никелин немесе николит – негізінен никель арсенидінен (NiAs) тұратын минерал. Табиғатта кездесетін минералдың құрамында шамамен 43,9% никель және 56,1% сынап бар, бірақ минералдың құрамы аздап өзгеруі мүмкін. Бұл «мыс никель» деген неміс сөзі 1694 жылдан бері қолданылып келеді (басқа ескі неміс синонимдері – Rotnickelkies және Arsennickel). 1751 жылы барон Аксель Фредерик Кронштедт куферникл минералынан мыс алуға тырысып, орнына «никель» деп атаған ақ металл алды, оның атын орта ғасырлық мифологиялық кейіпкерден алған. Қазіргі неміс тілінде Купферникель және Купфер Никель – купроникель қорытпасын білдіреді. Кенге кейіннен берілген атаулар, Ф.С. Беданның 1832 жылғы никелин және Дж.Д. Дананың 1868 жылғы николит атаулары, никельдің болуымен байланысты; латын тілінде niccolum. 1971 жылы Халықаралық минералогиялық қауымдастық николит орнына никелин атауын қолдануды ұсынды.
Nickeline or niccolite is a mineral consisting primarily of nickel arsenide (NiAs). The naturally occurring mineral contains roughly 43.9% nickel and 56.1% arsenic by mass, but composition of the mineral may vary slightly. This German equivalent of "copper nickel" was used as early as 1694 (other old German synonyms are Rotnickelkies and Arsennickel). In 1751, Baron Axel Fredrik Cronstedt was attempting to extract copper from kupfernickel mineral, and obtained instead a white metal which he named "nickel", after the sprite. In modern German, Kupfernickel and Kupfer Nickel designates the alloy Cupronickel. The names subsequently given to the ore, nickeline from F. S. Beudant, 1832, and niccolite, from J. D. Dana, 1868, refer to the presence of nickel; in Latin, niccolum. In 1971, the International Mineralogical Association recommended use of the name nickeline rather than niccolite.
Пайда болуы
Никелин ультранегізді тау жыныстары мен олармен байланысты кен орындарының гидротермальдық өзгеруі нәтижесінде қалыптасады және никель-мыс құрамындағы сульфидтерді (пентландитті, сондай-ақ мыс-арсен сульфидтерімен бірге) ығыстыру арқылы немесе сульфидсіз ультранегізді тау жыныстарының метасоматизмі арқылы пайда болуы мүмкін. Мұнда метасоматикалық сұйықтықтар күкірт, карбонат және арсен енгізеді. Бұл көбінесе сульфидтеу арқылы миллирит, гезельвудит, метаморфты пентландит-пирит және олармен байланысты арсенопирит, никелин, бритауптит сияқты минералдық жиынтықтардың түзілуіне әкеледі. Қатысатын минералдар: арсенопирит, барит, күміс, кобальтит, пирротит, пентландит, халькопирит, бритауптит және маухерит. Никелин ылғалды ауаға ұшырағанда жасыл никель арсенатынан – аннабергитке айналады. Осы минералдардың көпшілігі Онтарио штатындағы Садбери және Кобальт аймақтарында табылады. Басқа жерлерге Батыс Австралиядағы Видгиемолтха дөңгелегінің шығыс бөлігі, Маринерс, Редросс және Миитель никель кендеріндегі өзгерген пентландит-пирит-пирротит жиынтықтары жатады, онда никелин өңірлік Au-As-Ag құрамындағы өзгерулер мен карбонатты метасоматизм нәтижесінде түзіледі. Камбальда аймағындағы ұқсас модификацияланған никель кендерінде де кездеседі.
Nickeline is formed by hydrothermal modification of ultramafic rocks and associated ore deposits, and may be formed by replacement of nickel copper bearing sulfides (replacing pentlandite, and in association with copper arsenic sulfides), or via metasomatism of sulfide free ultramafic rocks, where metasomatic fluids introduce sulfur, carbonate, and arsenic. This typically results in mineral assemblages including millerite, heazelwoodite and metamorphic pentlandite pyrite via sulfidation and associated arsenopyrite nickeline breithauptite. Associated minerals include: arsenopyrite, barite, silver, cobaltite, pyrrhotite, pentlandite, chalcopyrite, breithauptite and maucherite. Nickeline alters to annabergite (a coating of green nickel arsenate) on exposure to moist air. Most of these minerals can be found in the areas surrounding Sudbury and Cobalt, Ontario. Other localities include the eastern flank of the Widgiemooltha Dome, Western Australia, from altered pentlndite pyrite pyrrhotite assemblages within the Mariners, Redross and Miitel nickel mines where nickeline is produced by regional Au As Ag bearing alteration and carbonate metasomatism. Other occurrences include within similarly modified nickel mines of the Kambalda area.
Экономикалық маңызы
Никелин мырыш қорғаныштарының болуына байланысты, көптеген балқыту және ұнтақтау технологияларына зиян келтіретіндіктен, никельдің көзі ретінде сирек қолданылады. Никель сульфид кен орындары никелинге айналғанда, мырыш болуы, әсіресе As концентрациясы миллион бөліктердің бірнеше жүзіне жеткенде, кенді экономикалық тұрғыдан тиімсіз етеді. Дегенмен, мырыш қосылған никель кенін "таза" кен көздерімен араластыру арқылы өңдеуге болады, нәтижесінде кен байыту және балқыту зауыттары қабылдай алатын және қанағаттанарлық қалпына келтірумен жұмыс істей алатын аралас шикізат алынады. Дәстүрлі никель байыту зауыттарында никелин өңдеудегі басты мәселе – никелиннің пентландитке қарағандағы меншікті салмағының айырмашылығы. Бұл кенді көбікті флотация әдісімен өңдеуді қиындатады. Ал балқыту зауытында никелин никель металлынан бөліп алуға қосымша реагенттер мен қоспалар қажет болатын жоғары мырыш мөлшеріне себеп болады.
Nickeline is rarely used as a source of nickel due to the presence of arsenic, which is deleterious to most smelting and milling techniques. When nickel sulfide ore deposits have been altered to produce nickeline, often the presence of arsenic renders the ore uneconomic when concentrations of As reach several hundred parts per million. However, arsenic bearing nickel ore may be treated by blending with 'clean' ore sources, to produce a blended feedstock which the mill and smelter can handle with acceptable recovery. The primary problem for treating nickeline in conventionally constructed nickel mills is the specific gravity of nickeline versus that of pentlandite. This renders the ore difficult to treat via the froth flotation technique. Within the smelter itself, the nickeline contributes to high arsenic contents which require additional reagents and fluxes to strip from the nickel metal.