Кіріспе
Финляндиялық мұзды хоккей ойыншысы
Раимо Ильмари Хельминен (11 наурыз 1964 жылы Тампереде, Финляндияда туған) – финндық бұрынғы кәсіби мұзды хоккейші. Жанкүйерлері оны көбінесе "Райпе" немесе "Маэстро" деп атайды. Ол хоккейшілер арасындағы ең көп халықаралық ойындарда ойнаған және ең көп Олимпиада ойындарына қатысқан хоккейші ретіндегі әлемдік рекордты иеленеді, ал оның 26 маусымдық кәсіби мансабы – мұзды хоккей тарихындағы ең ұзақ мансаптардың бірі. 2012 жылы IIHF Даңқ залына енгізілді. 2022-23 маусымында "Ильвес" клубының көмекші жаттықтырушысы қызметін атқарады. Хельминен "салат" пас ойлап табушы ретінде танылады.
Жеке өмір
Оның әйелі Лина, және екі баласы – Ансси мен Нелли.
Алғашқы жылдар
Хелминен өзінің көптеген дағдыларын жастығында дамытқанын және бос уақытын Тампере қаласындағы Койвистонкюля ашық мұз айдындарында ойнауға жұмсағанын айтады. Хоккейге ден қояр алдында ол футболмен де айналысқан. Хелминен мансабын туған қаласында бастады, елдегі ең көне командалардың бірі – Ильвес үшін ойнады. Жасөсперімдер лигасынде екі алтын медаль жеңіп алғаннан кейін, 1982 жылы Хелминен Финляндияның ең жоғары хоккей лигасы – SM лигасында Ильвес сапында ойнау мүмкіндігіне ие болды. Оның халықаралық аренадағы алғашқы табысы 1984 жылы Швецияда өткен 20 жасқа дейінгі әлем чемпионатында күміс жүлде жеңіп алған кезде болды. Хелминен 20 жасқа дейінгі турнирде ең көп ұпай жинаған рекордты жаңартты және «Жұлдыздар командасына» (All Star team) ілікті. Бұл Солтүстік Америкадағы Ұлттық хоккей лигасының (NHL) кәсіби командаларында жаңа дағдыларды іздеп жүрген скауттардың назарын аударды. Сол көктемде Хелминен Сараевода өткен Олимпиада ойындарына алғаш рет қатысты.
НЛ
Келесі маусымда ол «Ильвес» командасының ең үздік ойыншыларының бірі болды, команданың екінші ең көп гол соққан ойыншысы және лига бойынша үшінші орынды иеленді. Бірінші құрамның орталық шегінде ол «Ильвес» командасын лига тарихында алғаш рет лига чемпионы титулына жеткізді. 1984 жылғы НХЛ драфтында «Нью-Йорк Рейнджерс» оны екінші таңдау ретінде (2-ші раунд, 35-ші нөмір) таңдады, ал Хелминен 1985 жылдың күзінде НХЛ-ге аттанды. Жаңа өнер көрсету маусымын ол 66 ойында 40 ұпаймен аяқтады. Бірақ келесі күзде жаңа команда басшылығы көптеген жас ойыншыларын сатты, және Хелминен «Миннесота Норт Старс» командасына өтті.
Қиындықтар мен табыстар
Келесі маусым одан қиын болды, және Хельминнен көп ойындарын кіші лигаларда өткізді. 1987 жылдың күзінде ол туған жеріне оралып, Ильвес сапында қайта ойнады. Ол өте табысты болды және 1988 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарына ұлттық құрамаға ілікті. Ол елінің мұз хокейдегі алғашқы Олимпиада медалін (күміс) жеңіп алуына көмектесті. Оның көрсеткіштері жеті ойында 10 ұпай және Финляндияның алтын медальге үміткер Канадаға қарсы күтпеген 3–1 есебімен жеңіске жетуіне екі нәтижелі пас берді. Бұл турнир НХЛ скауттарын осы ойыншының неліктен Солтүстік Америкада ойнамайтыны туралы ойландырды. Соңында Хельминненге НХЛ-де тағы бір мүмкіндік берілді, бұл жолы «Нью-Йорк Айлендс» командасында.
Артқы аурулар мен Швеция
1988 жылдың көктемінде Хельминненнің арқасы ауыра бастады, бұл оның мансабына келесі екі жыл бойы кедергі келтірді. Осы жарақаттың салдарынан 1988–89 маусымы «Аралдар» үшін көңіл көншітпейтін болды, бірақ ол бір ай бойы Нью-Йорктің AHL «Спрингфилд Индианс» ферма командасында керемет ойын көрсетті, содан кейін «Аралдар» командасынан Швецияның «Мальмё ИФ» клубына кетіп қалды. Хельминненнің «Мальмё ИФ» сапындағы ойыны кейде өте жақсы болды және ол жанкүйерлердің құрметіне ие болды. Дегенмен, оның арқасы 1992 жылдың жазында ғана толыққандай жазылып, «Мальмё» Швецияның ең жоғары хоккей лигасы – «Элитсериенді» жеңгеннен кейін қалпына келді. 1993 жылы «Элитсериен» тарихындағы алғашқы шетелдік мерген болғаннан кейін, Хельминнен 1994 жылы «Мальмё ИФ» клубының тағы бір чемпионатты жеңуіне көмектесті.
Карьерасының соңғы жылдары
1996 жылы Хельминнен өзінің туған қаласына қайтып, «Ильвес» командасы үшін ойнады және көп ұзамай қайтадан жанкүйерлердің сүйіктісіне айналды. 1998 жылы «Ильвес» SM лигасында күміс жүлде жеңіп алды, ал Хельминен маусымның ең үздік ойыншысы деп танылды. Ол сондай-ақ үш жыл қатарынан лиганың жұлдыздар құрамасына ілікті, үздік мергендердің бірі болып қала берді. Хельминен бір ойында ең көп айып тарту минутының (55PIM) рекордын да жасады – алдымен төрешіге түкірді, содан кейін оны таяғымен, сосын қолымен ұруға тырысып, барлық уақытта төрешіні сөзбен қорлады. 2014 жылы Маркус Палмрот 59 PIM көрсеткішімен бұл рекордты жаңартты. Хельминен 1999 жылдан бастап 2008 жылы карьерасын аяқтағанға дейін «Ильвес» командасының капитаны болды, бірақ 2006-07 маусымындағы бір ойында алаңнан қуылғаннан кейін уақытша капитандықтан шеттетілді (бірақ бір ойыннан соң қайтадан тағайындалды). 44 жасында Хельминен 2007-08 жылғы SM лигасындағы ең ескі, белсенді ойыншы болды. Хельминен 2007-08 жылғы SM лига маусымы аяқталғаннан кейін ресми түрде карьерасын аяқтады, осы маусымда «Ильвес» SM лига плей-оффының ширек финалында «Кярпят» командасына есе жіберді.
Жаттықтырушылық мансап
Хелминен 2009–10 маусымының соңында Ильвестің көмекші жаттықтырушысы болды, осы кезде Джуха Пажуожа бас жаттықтырушы болып тағайындалған. 2011 жылғы қазан айының соңында Пажуожа қызметтен босатылып, оның орнына Сеппо Хиителла келді. Ол 2010 және 2011 жылғы әлем чемпионаттарында Финляндияның U20 құрамасының көмекші жаттықтырушысы болды, ал 2012 жылғы турнирде бас жаттықтырушы болып тағайындалды.
Негізгі маусым және плей-офф
Тұрақты маусым Плей-офф Маусым Команда Лигасы Ойындар Голдары Пас берулер Ұпайлар Айып уақыты Ойындар Голдары Пас берулер Ұпайлар Айып уақыты 1981–82 Ilves FIN U20 30 28 31 59 22 4 4 2 6 0 1982–83 Ilves FIN U20 13 7 20 27 20 3 1 5 6 2 1982–83 Ilves SM l 31 2 3 5 0 6 0 0 0 2 1983–84 Ilves SM l 37 17 13 30 14 2 0 0 0 2 1984–85 Ilves SM l 36 21 36 57 20 9 2 4 6 10 1985–86 New York Rangers NHL 66 10 30 40 10 2 0 0 0 0 1986–87 New York Rangers NHL 21 2 4 6 2 — — — — — 1986–87 New Haven Nighthawks AHL 6 0 2 2 0 — — — — — 1986–87 Minnesota North Stars NHL 6 0 1 1 0 — — — — — 1987–88 Ilves SM l 31 20 23 43 42 4 1 1 2 10 1988–89 New York Islanders NHL 24 1 11 12 4 — — — — — 1988–89 Springfield Indians AHL 16 6 11 17 0 — — — — — 1989–90 Malmö IF SWE.2 29 26 30 56 16 3 2 1 3 2 1990–91 Malmö IF SEL 33 12 18 30 14 2 0 1 1 4 1991–92 Malmö IF SEL 40 9 18 27 24 10 1 3 4 4 1992–93 Malmö IF SEL 40 9 33 42 59 6 1 0 1 8 1993–94 Malmö IF SEL 38 20 34 54 26 11 1 7 8 8 1994–95 Malmö IF SEL 35 10 19 29 55 7 3 3 6 4 1995–96 Malmö IF SEL 40 8 19 27 53 5 1 3 4 12 1996–97 Ilves SM l 49 11 39 50 54 8 1 5 6 2 1997–98 Ilves SM l 46 12 36 48 42 9 3 5 8 10 1998–99 Ilves SM l 53 12 38 50 44 4 0 3 3 2 1999–2000 Ilves SM l 51 7 38 45 68 3 1 0 1 12 2000–01 Ilves SM l 56 9 37 46 28 9 1 6 7 2 2001–02 Ilves SM l 56 7 34 41 12 3 0 0 0 0 2002–03 Ilves SM l 53 10 21 31 77 — — — — — 2003–04 Ilves SM l 56 9 34 43 46 7 1 3 4 2 2004–05 Ilves SM l 53 7 21 28 45 7 0 1 1 2 2005–06 Ilves SM l 46 7 18 25 34 4 1 1 2 0 2006–07 Ilves SM l 43 5 12 17 47 7 0 0 0 12 2007–08 Ilves SM l 53 5 16 21 53 9 3 2 5 2 SM l барлығы 751 161 420 581 626 91 14 31 45 70 NHL барлығы 117 13 46 59 16 2 0 0 0 0 SEL барлығы 226 68 141 209 231 41 7 17 24 40