Кіріспе

Америкалық рэпер (1974–1999)

Ламонт Коулман (30 мамыр 1974 – 15 ақпан 1999), кәсіби тұрғыда Big L ретінде танымал, американдық рэпер болған. 1992 жылы Нью-Йорктегі Харлемнен шыққан Биг Л, өзінің импровизациялау қабілетімен андерграунд хип-хоп жанкүйерлері арасында белгілі болды. Кейіннен ол Columbia Records компаниясымен келісімшартқа отырды, онда 1995 жылы өзінің тұңғыш альбомын – Lifestylez ov da Poor & Dangerous шығарды. 1999 жылдың 15 ақпанында Харлемде автокөлікпен атып, 9 рет жарақаттанды және қайтыс болды. Биг Л сөздермен ойын жасау шеберлігімен көзге түсті, ал AllMusic, HipHopDX және The Source сыншылары оның лирикалық қабілетін жоғары бағалады. Генри Адасо оны «хип-хоп тарихындағы ең талантты ақындардың бірі» деп сипаттады. Ол Гилда Терридің (2008 жылы қайтыс болған) және Чарльз Дэвистің үшінші және ең кіші баласы еді. Оның екі үлкен ағасы болды: Дональд және Лерой Финази (2002 жылы қайтыс болған). Оның ағасы Дональд Финази, Коулманды 7 жасында Бикон театрында Run DMC концертіне алып барған. Финазидің сөзіне қарағанда, Коулманды орындаудың әсері қатты таң қалдырып, рэпке деген қызығушылығын ояртқан. 12 жасқа келгенде Коулман хип-хоптың жанкүйеріне айналып, ауданындағы адамдармен импровизация жасауды бастады. Ешқандай жоба жарық көрмеді, ал Родни кеткеннен кейін топтың аты «Two Hard Motherfuckers» деп өзгертілді. 1990 жылдың жазында Коулман Лорд Финеспен 125-ші көшедегі пластинкалар дүкенінде автограф беру кезінде танысты. Коулман Джулия Ричман орта мектебін бітіріп, 1992 жылы түлек атанды.

1992-1995: Алғашқы жазбалар мен рекордтық келісім

1992 жылы Коулман түрлі деможазбалар жасады, олардың бір бөлігі оның тұңғыш альбомы Lifestylez ov da Poor & Dangerous-ке енді. 11 ақпанда Коулман Лорд Финеспен бірге Yo! MTV Raps бағдарламасында Финесстің Return of the Funky Man студиялық альбомын насихаттауға көмектесті. Осы кезеңде ол Nubian Productions ұйымдастырған 2000-ға жуық қатысушы бар әуесқой фристайл жарысында жеңіске жетті. Оның тұңғыш студиялық альбомы Lifestylez ov da Poor & Dangerous 1995 жылғы наурыз айында шықты. Альбом Billboard 200 тізімінде 149-шы, ал Top R&B/Hip Hop альбомдары тізімінде 22-ші орынға ие болды. 2000 жылға қарай Lifestylez альбомы 200 000 данадан астам сатылды.

1996-1999: тәуелсіз шығару

1996 жылы Big L лейблмен көркемдік дау-дамай себепті Columbia Records-тан шығарылды. Ол: «Мен өзімнің музыкасын жақсы білмейтін жат адамдардың арасында болдым» деді. 1997 жылы ол екінші студиялық альбомы – "The Big Picture" жұмысын бастады. 1997 жылдың 2 наурызында Нью-Йоркте болған жол апатында Bloodshed қаза болғаннан кейін COC тобы таратылды. Сол жылдың соңында DITC журналының шілде айындағы санында жарияланды. Ал қараша айында ол O. C.-тің "European Jewlez Tour" турнесінің алғашқы өнерпазы болды. The Village Voice газетінің мәліметінше, олар «40-қа кіретін үлгілер мен R&B әуендерінсіз сатылатын хип-хопты таратуды жоспарлаған». Осы жылы Коулман "Ebonics" синглын шығарды. Африкалық-американдық сөйлеу тіліне негізделген бұл ән The Source журналымен жылдың үздік бес тәуелсіз синглының бірі деп танылды. 1999 жылдың 8 ақпанында Коулман, Херб МакГрафф, Си Таун және Джей З Roc A Fella лейблімен "The Wolfpack" тобы ретінде келісімшартқа отыру процесін бастады.

Өлім

1999 жылдың 15 ақпанында Колман өзінің туған қаласы Гарлемдегі 45-ші Батыс 139-шы көшеде атыстан қаза тапты. Оның бетіне және кеудесіне тоғыз рет оқ тиді. Оның қылмысын жасағаны үшін үш айдан кейін Жерард Вудли тұтқындалды. "Бұл, мүмкін, Үлкен L-дің бауыры жасаған немесе Вудли жасаған деп ойлаған әрекеттерге жауап ретінде болған кек алу болуы мүмкін", - деді Нью-Йорк полиция департаментінің өкілі. Дәлелдердің жетіспеуіне байланысты Вудли кейіннен босатылды, ал кісі өлтіру ісі ресми түрде ашылмаған күйінде қалды. Вудли 2016 жылдың 24 маусымында басына оқ тиіп қайтыс болды. Вудлидің отбасы оның Колманды өлтіргеніне кінәлі емес екенін мәлімдейді. Коулмен мен Вудлидің жақын досы болған рэпер Кам'рон, Вудлидің өлімінен бір апта бұрын Коулмен оны өлтіруге тырысқанын айтқан видеоны Instagram-ға жариялады. 2017 жылы Жерард Вудлидің туысы Лу Блэк "Этилен: 139-шы көшенің NFL тобының өрлеуі мен құлдырауы" атты кітабын шығарды. Кітапта Блэк NFL тобымен және Үлкен L-мен тікелей байланыста болған оқиғаларды баяндайды. Кітапта Блэк Колманның үлкен ағасы және NFL тобының жетекшісі Лерой "Биг Ли" Финазидің заңсыз қару ұстағаны анықталып, сотталған кезде бақылау мерзімін бұзғанын айтады. Блэктің сөзіне қарағанда, түрмеде отырғанда Финази Бруклиннен келген жалдамал кісі өлтірушімен келісім жасап, Вудлиді қоса алғанда, NFL тобының үш мүшесін өлтіруді тапсырған. Финази Үлкен L-ге осы жалдамал кісі өлтірушіні анықтауды тапсырған. Қылмыс күні Вудли оны аңдып жүрген жалдамал кісі өлтірушіні байқап, оны қорқытып қуғыннан құтылған. Үлкен L бірнеше күн бұрын осы жалдамал кісі өлтірушімен бірге көрінгендіктен, Вудли оның оқ ату әрекетіне қатысқан болуы мүмкін деп болжады. Вудлиге оқ ату әрекетінен бір апта өткен соң Үлкен L қаза тапты. Блэк Вудлидің Үлкен L-ді жеке өзі өлтіргенін нақты айтпады. Үлкен L Нью-Джерси штатының Парамус қаласындағы Джордж Вашингтон мемориалдық паркіне жерленген.

Өлімнен кейін шығарылғандар

"Get Yours", "Way of Life" және "Shyheim's Manchild" b/w "Furious Anger" тректері 1999 жылы Tommy Boy Records лейблы арқылы DITC тобының (2000) аттас альбомы үшін сингл ретінде жарық көрді. Альбом R&B/Hip Hop альбомдар тізімінде 31-орынға, ал Billboard 200 тізімінде 141-орынға көтерілді. Коулменнің өлімнен кейінгі алғашқы синглы "Flamboyant" b/w "On the Mic" болды, ол 2000 жылдың 30 мамырында шықты. Сингл Billboard Hot R&B/Hip Hop Songs тізімінде 39-орынға ие болды және Hot Rap Tracks тізімінде көшбасшы болды. Альбом RIAA тарапынан 500,000 данасы сатылғандығы үшін бір айдан кейін алтын сертификат алды. The Big Picture альбомы Big L-дің АҚШ-тан тыс музыкалық чарттарда пайда болған жалғыз жұмысы болды, ол Ұлыбритания альбомдар чартында 122-орынды иеленді. COC әндерін қамтитын жинақ альбом, Children of the Corn: The Collector's Edition 2003 жылы жарық көрді. Биг L-дің келесі өлімнен кейінгі альбомы 139 & Lenox 2010 жылдың 31 тамызында шықты. Rich King Flamboyant Entertainment арқылы шығарған бұл альбомда бұрын жарияланбаған және сирек тректер бар. Одан кейінгі альбом, Return of the Devil's Son (2010), R&B/Hip Hop альбомдар тізімінде 73-орынды иеленді. Коулменнің келесі шығарылымдары The Danger Zone (2011) және 2012 жылдың 14 ақпанында жарық көрген L Corleone альбомы болды.

Мұрасы мен ықпалы

Генри Адасо, About.com сайтының музыка журналисі, оны 1987-2007 жылдар аралығындағы 23-ші ең жақсы MC деп атады, "[ол] хип-хоп тарихындағы ең талантты әңгімешілердің бірі болды" деді. HipHopDX Колеманды "барлық уақыттағы ең бағаланбаған лирик" деп атады, содан кейін 2002 жылдың наурыз айында. XXL журналы да 2003 жылдың наурыз айында Колеманға құрмет көрсетті. 2005 жылдың 16 ақпанында Манхэттендегі SOB мейрамханасы мен түнгі клубында оның естелігіне арналған шара өтті. Шараға DITC, Герб МакГрафф және Кид Капри сияқты арнайы қонақтар қатысты. Раппер Nas MTV арнасында "Ол мені қатты қорқытты. Мен оны таспадан естігенде, қатты қорқып қалдым. Мен: «Егер мен осымен бәсекелесуім керек болса, мен бәсекелесе алмаймын», - дедім." 2019 жылы Funkmaster Flex: "Менің бұл сөзімнен кейбір адамдар ашуланыуы мүмкін, бірақ ол сол кездегі ең жақсы лирик еді. Ол Бигги мен Джей Зиден де жақсы лирик болды. Оның жарнамасы мен маркетингі жеткіліксіз болды. Міне, бұл туралы ресми түрде айтайын. Бұл шындық." 2022 жылы Гарлемдегі 140-шы көше мен Леннокс даңғылының қиылысына Ламонт "Биг Л" Коулман аты берілді.

Стиль

Коулман 1992 жылы шыққан "Devil's Son" әнімен хип-хоптың хорроркор жанрының қалыптасуына үлкен үлес қосты. Коулман "құрмастыру" деп аталатын ерекше рэп стилін қолданғанымен көзге түсті. Ол өлеңдерінде метафораларды жиі пайдаланды. Allmusic-тен М. Ф. ДиБелла Коулманды "лирикалық ұрлықтың шебері, қарсыластарын серпімді метафоралармен және батыл комедиялық репертуармен әшкерелейтін" деді.

Деректі фильм

Street Struck: The Big L Story деректі фильмі 2017 жылы шығуы жоспарланған еді. Оның балалық шағынан бергі досы және тәуелсіз кинорежиссер Желц режиссерлік еткен алғашқы трейлерде «Стрит Струк» фильмінде оның анасы Гилда Терри, ағасы Дональд, балалық шағы достары Э Кэш, Д.О.К., МакГрафф және Стэн Спит, әртістер Майсон мен Дуг Э.Фреш, продюсерлер Шоубиз және Премьер, диджейлер Цифа Саундс пен Питер Розенбергпен жасалған сұхбаттардың бар екені көрсетілген. 2024 жылға қарай, деректі фильм де, саундтрек те әлі жарық көрген жоқ.