Кіріспе

Жұлдызды соғыс ғаламшарындағы көлік түрі

Құмжаяу – «Жұлдызды соғыс» ғаламшарындағы ойдан шығарылған көлік құралы, ол Татуин шөлейт планетасында кездеседі. «Жұлдызды соғыс: Жаңа үміт» (Star Wars Episode IV: A New Hope) эпизодындағы маңызды көріністерінде көрінгендей, көліктің ұзындығы 37 метр, ал биіктігі 18 метрді құрайды. Фильм үшін оның төменгі корпусының 27 метрлік бөлігі ғана салынды. Ал қалған көріністер декорациялар мен қашықтан басқарылатын модель көмегімен жасалды.

Шығуы мен дизайны

Құм қиыршығының дизайны алғаш рет шетелдік планеталарды зерттеу үшін НАСА жасаған марсоходтың суреттерінен шабыт алды. Ол ірі, көне, қатты тот басқан және шынжырлары бар болуы жоспарланған. Толық құрастырылғанда оның биіктігі екі қабатқа жететін, ал ұзындығы тоқсан фут болатын. Жавалармен түсірілетін сахнаны түсіруге бір күн қалғанда, құм дауыл жиынтықты қиратты, оны қайта жинауға бір күн, ал сахнаны түсіруге тағы бір күн кетті.

Сурет

Құмға жүзіп жүретіндердің көбісі жавалардың мекені. Олар бастапқыда Корелияда кен өндіру кезінде кен тасымалдау үшін салынған, ал көпшілігі Татуинге кен өндіру колониясы ретінде алғаш қоныстанған кезде әкелінген. Кен өндірісі құлаған кезде олар тасталып, жергілікті жавалар оларды иеленді. Татуиндегі құмтараулардың саны белгісіз, себебі жава тайпаларының көпшілігі жыл сайынғы “сауда кездесулерінде” ғана кездеседі, онда жава тайпалары бір-бірімен сауда жасайды. Жава тайпалары әдетте ұрпақтан-ұрпаққа жеткен құмтарауына табынады. Құмтарау сегіз үлкен турбинамен қуаттандырылады, олар оны шөлдің құм төбелері арқылы тартады. Жөндеу жұмыстары сапалы болмағандықтан, құмтараулар кез келген уақытта істен шығуы мүмкін. Құмтараудың ішінде лабиринт тәрізді туннельдер, тұрғын жайлар мен бөлмелер бар, онда қосалқы бөлшектер, жабдықтар және тұтқынға алынған дроидтар сақталады. Құмтараудың алдыңғы жағы үлкен пандус ретінде ашылады, сонымен қатар алып жүріс тетіктері арасында құмтарауға кіру-шығу үшін люктер де бар. Олар Тускендерге қарсы тұруға жеткілікті, бірақ Империялық штурмовиктерге қарсы тұра алмайды. Sandcrawler алғаш рет 1977 жылғы «Жұлдызды соғыстар: IV жаңа үміт» фильмінде пайда болды, онда R2-D2 және C-3PO Татуин шөлінде тасымалданды. Олар «Жұлдызды соғыстар: I эпизод – Құпия қауіп» фильміндегі подырғасының бастапқы кадрында эпизодтық рөлде пайда болады, сондай-ақ «Жұлдызды соғыстар: II эпизод – Клондар шабуылы» фильмінде Анакин Скайуокер жава басшысынан Тускендер лагеріне жол сұрағанда көрінеді. Біреуі «Құпия қауіп» DVD-сіндегі деректі фильмнің титрлерінен кейін пайда болды. Ол Себульбаның подырғасынан жылдам озуын көрсетті. «Жұлдызды соғыстар: Скайуокердің көтерілуі» фильмінің соңғы сахнасында Рей Татуинге келгенде құмтарау және жавалар көрінеді. Sandcrawler немесе оның ертедегі нұсқалары көптеген «Жұлдызды соғыстар» видео ойындарында пайда болды, мысалы, «Жұлдызды соғыстар: Ескі Республиканың рыцарі» (Czerka Corporation қолданған) және «Жұлдызды соғыстар Jedi Knight: Jedi Academy». «Жұлдызды соғыстар» дроидтеріне арналған сандық пинбол үстелінің корпусы құмтарау сияқты пішінделген және қозғалады. Көлік Disney+ сериалы «Мандалорецте» пайда болады, онда басты кейіпкер өзінің кемесінен жиналған бөлшектерді тасымалдайтын құмтарауды қуалайды.

Мәдени сілтемелер

17 дюймдік, радиомен басқарылатын Sandcrawler ойыншығы 1979 жылы Kenner Star Wars ойыншықтарының алғашқы желісінің бір бөлігі ретінде жарыққа шықты; 2004 жылы көбірек "шынайы" боялған беті бар қайта боялған нұсқасы шығарылды. 2005 жылы Lego егжей-тегжейлі модель ұсынды. Lucasfilm компаниясының Сингапурдағы базасы Sandcrawler пішінінде салынған және осылай аталған.