Кіріспе

Гүлді өсімдіктер тұқымдасы

Alstroemeriaceae – гүлді өсімдіктер тұқымдасы, төрт туысқа біріктірілген 254 түрі белгілі, олардың көбі Америка құрлығында, Орталық Америкадан Оңтүстік Америкаға дейін өседі. Luzuriaga туысының бір түрі Жаңа Зеландияда кездеседі, ал Drymophila туысы оңтүстік-шығыс Австралияға ендемик. Алстромерия туысы, көбінесе Перу лилиялары деп аталады, гүл өсірушілер мен бағбандар арасында танымал. Bomarea туысы – түрлі түсті, қоңырау пішіндес гүл шоқтарын құрайтын жүзім сияқты өсімдік.

Жіктеу

2003 жылғы APG II жүйесі (1998 жылғы APG жүйесінен өзгермеген) бұл отбасыны Liliales ретінде, монокоттар кладында қарастырады. 2009 жылғы APG III жүйесі, екі туысқа ғана ие болған, Alstroemeriaceae-нің туыс тобы және олардың сипаттамалық ерекшелігі – бұралған сабақтары болғандықтан, Luzuriagaceae тұқымдастығын Alstroemeriaceae тұқымдасына біріктірді. Тайпа Сурет Туыс Түрлер AlstroemerieaeAlstroemeria 123 түр Bomarea 110 122 түр LuzuriageaeДримофила Drymophila cyanocarpa R. Br., түркіз жемісі немесе Тасмания, Виктория және Оңтүстік Жаңа Оңтүстік Уэльс аймақтарында өсетін Соломон мөрінің тұқымы Drymophila moorei Baker, Солтүстік Жаңа Оңтүстік Уэльс және Квинсленд аймақтарында өсетін апельсин жемісі. Luzuriaga Luzuriaga marginata (Gaertn.) Benth. & Hook. f. бадам гүлі Оңтүстік Чили, Оңтүстік Аргентина, Фолкленд аралдары Luzuriaga parviflora (Hook. f.) Kunth Жаңа Зеландия Luzuriaga polyphylla (Hook. f.) J. F. Macbr. Оңтүстік Чили Luzuriaga radicans Ruiz & Pav. Оңтүстік Чили, Оңтүстік Аргентина.

Тарату

Alstroemeriaceae тропикалық және қоңыржай Америкада, Мексикадан бастап Антиль аралдарына дейін, Отты жерге дейін таралған. Luzuriageae Перуден Фолкленд аралдарына және Отты жерге, Жаңа Зеландия мен Австралияға (Жаңа Оңтүстік Уэльс штатынан Тасманияға дейін) таралған.

Тамақ ретінде

Bomarea edulis Мексикадан Аргентинаға дейін таралады. Оның түйірлері Колумбтан бұрынғы дәуірлерден бері тағамдық көз ретінде пайдаланылып келген. Бір түбірі 5 см диаметрге жететін 20 түйірге дейін болуы мүмкін.