Кіріспе

2004 жылы Керри Конранның дизельпанк фильмі. Бюджеті – 70 миллион доллар. Ол оны Авнетке көрсетті, ол қатты әсерленді, сондықтан Авнет екі жыл бойы онымен бірге сценарий үстінде жұмыс істеді. Ешбір ірі студия қызығушылық танытпады, бірақ Авнет Аурелио Де Лаурентисті тарату келісімінсіз «Sky Captain» фильмін қаржыландыруға көндірді (кейіннен Paramount Pictures-пен дүниежүзілік тарату келісімі жасалды). 100-ге жуық цифрлық суретші, модельдеуші, аниматор және композиторлар тірі кадрлар үшін көп қабатты 2D және 3D фондарды жасады, ал фильмнің өзі қолмен салынған раскадровкалар арқылы жасалып, содан кейін CGI анимациясы ретінде қайта жаңғыртылды. Тірі көріністерді түсіруге он ай қалғанда Конран оларды алдымен Лос-Анджелесте дублерлермен түсірді, содан кейін актерлер фильмді дәл көріне алуы үшін кадрларды анимацияға айналдырды. «Sky Captain» фильміне түсіру стилі үшін көп оң пікірлер айтылды, бірақ кейбір сын-ескертпелер сюжеті мен кейіпкерлеріне қатысты болды. 70 миллион долларлық бюджетте 58 миллион доллар жинаған фильм кассалық сәтсіздікке ұшырады, бірақ содан бері жанкүйерлер қатарын кеңейтіп, культты классикаға айналды. Бұл «Casshern, Immortal» (2004) және «Sin City» (2005) фильмдерімен бірге актерлерді компьютерлік графикалық ортамен үйлестіріп, «цифрлық артқы алаңда» түсірілген алғашқы ірі фильмдердің бірі болды.

Сюжет

Технологиялық тұрғыдан дамыған 1939 жылы "Гинденбург III" дирижаблі "Эмпайр Стейт Билдинг" ғимаратының үстіне орналасты. Дирижабльде доктор Хорхе Варгас бар, ол доктор Уолтер Дженнингске екі құтыны қамтитын жұмсақ пакетті жеткізуді ұйымдастырады. Содан кейін доктор Варгас із-түзсіз жоғалып кетеді. "Хроника" газетінің тілшісі Поли Перкинс Варгас пен тағы бес белгілі ғалымның жоғалуын тергеп жатыр. Шифрланған хабар оны редакторы Пейли мырзаның ескертулеріне қарамастан, "Оз сиқыршысы" фильмінің көрсетілімі кезінде доктор Дженнингспен кездесуге жетелейді. Ол оған доктор Тотенкопфтың келесі кезекте оны іздейтінін айтады. Кенеттен қалаға алып роботтар шабуыл жасайды. Билік қаланың батыры, Перкинстің бұрынғы жақыны және жеке әуе күштерінің командирі – "Ұшқыш легионның" командирі "Аспан капитаны" Джо Салливанды шақырады. Джо өзгертілген Curtiss P 40 истребителімен роботтармен шайқасқанда, Перкинс өзінің қауіпсіздігіне аса мән бермей, көшеден суретке түсіреді. Ол бір роботты бұзуға жетеді, ал қалғандары кейін қашады. Жаңалықтарда бүкіл әлемде осыған ұқсас шабуылдар жасалғаны хабарланды. Бұзылған робот Легионның әуе базасына апарылады, онда технология сарапшысы Декс оны зерттейді. Поли Джоға ілесіп, оны тергеуге көндіреді. Оның берген ақпараты оларды өліп бара жатқан доктор Дженнингстің зертханасына жеткізеді, ал кісі өлтіруші қашып үлгереді. Өлер алдында Дженнингс Полиге екі құтыны береді және олардың Тотенкопфтың жоспарлары үшін өте маңызды екенін айтады. Поли құтыларды жасырып, Джоға ақпаратты бермейді. Олар орнитоптер эскадрильялары шабуыл жасамас бұрын Легионның базасына оралады. Декс дрондарды басқару сигналының бастауын анықтап, оны картаға белгілейді. Джо мен Поли Декстің картасын тауып, Непалға, содан кейін Тибетке ұшып кетеді, онда олар Джоның ескі досы Каджимен кездеседі. Ол оларға Гималайдағы тастап кетілген кен орнын табуға көмектеседі. Тотенкопф үшін жұмыс істейтін екі жетекші Полиді құтыларды беруге мәжбүрлейді, оларды динамитпен толтырылған бөлмеге бұғып қояды. Джо мен Поли бөлме жарылмас бұрын қашып құтылады, оларды есінен айырып, Полидің көп бөлігін жояды. Олар мифтік Шангри-Лада оянады. Тибет тілінде сөйлейтін монахтар Тотенкопфтың халқын құлдыққа түсіріп, оларды уран кенінде жұмыс істеуге мәжбүрлегенін айтады. Көптеген адамдар радиациядан қайтыс болды, бірақ соңғы аман қалған адам доктор Тотенкопфтың қайда жасырынғанын білуге көмектеседі. Оларға жеткілікті отын жетпейді, сондықтан олар Джоның бұрынғы жақыны, командир Фрэнки Кук басқаратын Корольдік теңіз күштерінің ұшақ тасымалдағышына кездеседі. Фрэнки Тотенкопфтың аралдағы құпия орнына шабуыл жасайды, ал Джо мен Поли су астынан кіреді. Джо мен Поли өздерін динозаврларға ұқсайтын жаратылыстар бар аралда табады, сондықтан Полиде тек екі кадр қалғандықтан, оларды суретке түсіруге тартыншақ. Олар таудың астындағы құпия жер асты нысанын табады, онда роботтар жануарларды және құпия құтыларды үлкен "Нұхтың кемесі" зымыранына тиеп жатыр. Джо мен Полиді байқайды, бірақ ұшатын баржаны басқаратын Декс үш жоғалған ғалыммен бірге келеді. Олар Тотенкопфтың адамзаттан бас тартып, әлемді қайтадан бастауға тырысатынын түсіндіреді: "Ертеңгі әлем". Бұл құтылар жаңа Адам мен Хауаның генетикалық материалы болып табылады. Егер зымыран ғарышқа жетіп, атмосфераны тұтандырса, Жердегі барлық тіршілік жойылады. Топ доктор Тотенкопфтың орнына кіруге тырысқанда, бір ғалым қорғаныс жүйесімен электр тоғына ұшырайды. Тотенкопфтың голограммасы пайда болады, ол адамзатқа деген жек көрушілігі мен оны жаңа үстем нәсіл ретінде қайта құру жоспарлары туралы айтады. Декс орнының қорғанысын бұзады және топ Тотенкопфтың мумияланған денесін қолындағы қағаз сынығымен табады: "Мені кешіріңіз". Ол 20 жыл бұрын қайтыс болды, бірақ оның машиналары оның жоспарын жалғастырды. Джо басқалар қашып бара жатқанда зымыранды іштен саботаж жасауға шешім қабылдайды. Поли онымен бірге жүруге тырысады, бірақ Джо оны сүйіп, кейін есінен айырады. Поли оянады, Джоның артынан жүгіріп, оны доктор Дженнингстің әйел робот-қастаншысынан құтқарады. Содан кейін Джо мен Поли зымыранға отырады. Ракета 100 км-ге жетпей тұрып, екінші сатысы атылып, Жерді өртеп жібермек болғанда, Поли авариялық түймешікті басып, құтқару капсулаларындағы барлық жануарларды шығарып жібереді. Джо зымыранды тоқтатуға тырысады, бірақ оны дәл сол қастандықшы робот тоқтатып қояды. Ол роботты электрлік қаруымен соққыға жығып, содан кейін оны басқару пультіне қолданып, зымыранды тоқтатып қояды. Джо мен Поли өздерін құтқару үшін соңғы капсуланы пайдаланады, ал зымыран жарылады. Джо мен Поли құтқару капсуласының төңірегіне құлап жатқан жануарлардың капсулаларын қарайды, ал командир Кук ұшақ тасымалдағыштар тобын оларға қарай бағыттайды. Поли камерасындағы соңғы кадрды жануарлардың капсулаларын емес, Джоның суретіне түсіреді. Джо оның объективтен қорғаныс қақпағын алып тастамағанын байқайды.

Өмірбаян

Керри Конран 1930-1940 жылдардағы фильмдер мен комикстерде өсті. Оның ата-анасы оны және інісі Кевинді шығармашылық жағынан дамытуға ынталандырды. Ол CalArts-та Дисней аниматорларына дайындық бағдарламасында оқыды және 2D компьютерлік анимацияға қызығушылық танытты. Ол онда анимациямен байланысты әдістерді тірі түсірілімге қолдануға болатынын түсінді. Екі жыл өткен соң, Голливудтың тәжірибесіз, жаңадан бастаған режиссерге мүмкіндік бермейтіні анық болды, сондықтан ол фильмді өзі жасауға шешім қабылдады. Геддес сондай-ақ Чикагодан Лондонға ұшатын №4 авиалайнерін жобалады. Тағы бір маңызды ықпал еткен тұлға – Хью Феррис, ол 1939 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесінің дизайнерлерінің бірі болды және көпірлер мен ірі тұрғын үй кешендерін жобалады. Ферриске 1916 жылғы жер учаскелерін бөлу ережесінің архитектуралық салдарларын көрсететін төрт қадамдық перспективалар сериясын салу тапсырылды. Бұл төрт сурет кейіннен 1929 жылы жарық көрген «Ертеңгі мегаполис» (Dover Publications, 2005) кітабында пайдаланылды. 1939 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесі және оның «Ертеңгі әлем» болашақ тақырыбы туралы Конран былай деді: «Әрине, атау әлемдік көрмені білдіреді және оның рухы болашаққа оптимизммен және біршама қияли көзқараспен қараудан тұрды, біздің қиялымызда көп жоғалтқан нәрсе. Біз көбінесе циниктік және практикалыққа бейімбіз. Менің ойымша, бұл фильм осы құлшыныс пен тазалықты қайта жаңғыртуға, бүгінгі күндегі практикалық мәселелерге тонудан сақтауға тырысады». Конран неміс экспрессионизміне алғысын білдірді, ол Нью-Йорктегі бастапқы сахналарда ерекше көзге түсті: «Ерте заманғы неміс киносы қазіргідей емес, мүлдем басқа эстетикалық қағидаларға негізделген. Осы жобаны бастамас бұрын мен көрген соңғы нәрселердің бірі – Ланг жасаған доктор Мабуз сериясы болды, ол шынымен шабыттандырды, тіпті өнер мен насихатты пайдалану да». Екеуі де 1941 жылғы «Механикалық монстрлар» атты Супермен анимациялық қысқаметражды фильміне құрмет көрсетеді.

Тейзерлік трейлер

1994 жылы Конран кино түсіру құралдарын, оның ішінде тұрғын бөлмесінде көк экранды жинауды бастады. Ол жүйе арқылы карьера жасауға мүдделі емес еді, керісінше Стивен Содерберг сияқты тәуелсіз режиссерлердің жолын таңдағысы келді. Бастапқыда Керри мен оның бауыры "ұшақ ұшқан бір жігіт туралы шамалы ғана идеясы болды. Біз Индиана Джонс сияқты жақсы білетін нәрселер мен ұнаған фильмдер туралы әңгімелесетінбіз". Конран төрт жыл бойы Macintosh IIci жеке компьютерінде ескі киносериалдар стилінде қара-ақ трейлер жасады. Трейлер дайын болған соң, Конран оны бауырының әйелімен дос Марша Оглсби атты продюсерге көрсетті, ол продюсер Джон Авенетке көрсетуге кеңес берді. Конран Авенетпен кездесіп, трейлерін көрсетті. Конран оны толыққанды фильмге айналдырғысы келетінін айтты. Олар екі-үш күн бойы фильмнің атмосферасы туралы сөйлесті.

Алдын ала өндіріс

Авнет пен Конран екі жыл бойы сценарий үстінде жұмыс істеді, онда жанрға қатысты көптеген сілтемелер мен құрмет көрсетулер болды, сонымен қатар еңбек қарым-қатынастарын дамытты. Содан кейін продюсер сценарий мен трейлерді алып, актерлерге ұсыныс жасады. Конранның көзқарасын сақтау үшін Авнет фильмді көптеген жеке қаражатымен түсіруге шешім қабылдады. Продюсер: «Осы фильмді мен үшін де, көрермен үшін де қызықты ететін нәрсе – оның жеке сипаты мен көзқарастың ерекшелігі еді, ол студиядағы даму процесінен өте алмас еді және тірі қалар емес еді» деді. Авнет Аурелио Де Лаурентисті тарату туралы келісімсіз фильмді қаржыландыруға көндірді (кейіннен Paramount Pictures фильмнің бүкіл әлемдік тарату құқығын алды). Фильм түсіріліміне тоғыз ай бұрын Авнет Конранды актерлермен таныстырып, ұялшақ режиссерді қабығынан шығару үшін репетицияларды бастады. Авнет Ван-Ньюс қаласындағы тастап кеткен ғимаратқа көк экранды дыбыс жазу студиясымен жабдықталған арнайы сандық эффекттер студиясын құрды. Шамамен 100 сандық суретші, модельдеуші, аниматор және монтаждаушы топ әлі түсірілмеген түсірілімдер үшін көп қабатты 2D және 3D фондарды жасады. Бүкіл фильм қолмен салынған раскадровкалар арқылы жасалды, содан кейін компьютерлік 3D анимация ретінде қайта құрылды, барлық 2D фондық суреттер 1939 жылғы атмосфераны бейнелеу үшін цифрлық түрде боялды. Анимациялық көріністерге сүйене отырып, камера мен актерлердің қозғалысын карталау үшін желілер құрылды, олардың орнына нақты актерлерге ұқсас сандық кейіпкерлер қойылды. Желілер көк экран сахнасының еденінде нақты карталарға айналдырылды, бұл актерлерге көрінбейтін декорациялар арасында еркін қозғалуға көмектесті. Конран фильмді актерлермен түсіргенге дейін он ай бұрын Лос-Анджелесте дублерлермен түсірді, содан кейін актерлер фильмнің қалай болатынын және дыбыс жазу сахнасында қайда тұру керектігін білу үшін оны анимациялық түрінде жасады. Фильмге дайындалу үшін Конран актерлеріне ескі фильмдерді көрсетуге бұйырды, мысалы, Пэлтроудың рөлі үшін Лорен Бэколлдың «Біреуі бар, біреуі жоқ» (1944) фильмін, ал Ник пен Нора арасындағы қарым-қатынас үшін «Жұқа адам» (1934) фильмін, олар Джо мен Поли арасындағы қарым-қатынаста көрініс тапты, бірақ бір ерекшелік болды. Конран кейіннен қосылған, Полли редакторымен кеңсесінде сөйлесетін көріністі түсірді, ол көк экранды дыбыс жазу студиясында түсіруге уақыт болмағандықтан физикалық декорацияда түсірілді. Пост-өндірістік жұмыстың көп бөлігі Mac жұмыс станцияларында жасалды, композиция үшін After Effects, ал монтаж үшін Final Cut Pro қолданылды (жеті жұмыс станциясы визуалды эффекттер мен өндірістік монтажға арналған). Фильмнің ерекше көркемдігіне диффузиялық фильтр арқылы түсірілімді өңдеу және түс араластырып, теңестіріп, қайта қосу арқылы қол жеткізілді. 1989 жылы қайтыс болған Лоренс Оливье қайтыс болғаннан кейін зұлым және ақылсыз ғалым доктор Тотенкопф рөлінде пайда болады. Оның бейнесі актердің цифрлық түрде өңделген архивтік BBC түсірілімдерін пайдалану арқылы жасалды, осылайша оның репертуарына тағы бір фильм қосылды. Осыған ұқсас техника екі жылдан кейін «Супермен қайтып келді» (2006) фильмінде Марлон Брандомен де қолданылды. Авнет фильмнің шығарылу мерзімін 2004 жылдың ортасынан, «Жақар жәндік 2» фильмінің шығарылу мерзімінен бір апта бұрын қыркүйекке ауыстырып, есептелген шығарылымды дамытты. Ол интернет-журналистеріне жүгінді және Сан-Диегодағы Comic Con-да негізгі актерлермен бірге пайда болды, алдын ала қызығушылықты қоздыру үшін. La La Land Records 2017 жылы толық саундтректің 2 дискінен тұратын шектеулі басылымды шығарды.

Шығару

Sky Captain and the World of Tomorrow 2004 жылдың 17 қыркүйегінде прокатқа шығып, бірден көрермендердің сүйіспеншілігіне бөленді және алғашқы апта соңында үлкен табыс әкелді. Дегенмен, фильм Солтүстік Америкада бар болғаны 37,7 миллион доллар жинады, бұл оның шамамен 70 миллион долларлық бюджетінен төмен. Әлемнің қалған бөлігінде 20,1 миллион доллар тауып, жалпы әлемдік жиынтығы 57,9 миллион долларды құрады. Фильм кассалық сәтсіздікке ұшырады. Суретші-қоюшы Кевин Конран, режиссер Керри Конранның інісі, 2015 жылғы сұхбатында бұл бюджеттік көрсеткішпен келіспеді: "Жеке мен үшін бұл [бюджеттік көрсеткіш] өте маңызды мәселе, және ақшаның қайда жұмсалғанын маған көрсетуді қалаймын. Мен бұл сандарды қолдамаймын және ешқашан қолдаған емеспін. Біз сол күні Джон Авнеттің кеңсесіне кірдік, ол: "Өндіріс үшін қанша керек?" деп сұрады. Біз 3 миллион доллар дедік. Біз осы фильмнің нұсқасын 3 миллион долларға түсіре алған едік. Ол актерлердің есімдерін атамайтын қара-ақ түсті фильм болған болар еді."

"Бірақ тіпті солай болғанда, бұл жобаның құны 20 миллион доллардан аспауы керек еді. 20-дан 70 миллионға қалай өсті, маған түсіндіріңіздерші."

Қабылдау

Rotten Tomatoes сайтында фильмнің 221 рецензияға негізделген 70% мақұлдау рейтингі бар, орташа бағасы 6.8/10. Сайттың сын пікірінде: "Sky Captain and the World of Tomorrow" сюжеті мен кейіпкерлерді ашу жағынан кемшіліктері бар, бірақ визуалдық эффектілері бұл кемшіліктерді толықтырып береді. Metacritic сайтында фильм 36 сыншының пікіріне сүйене отырып, 100 балдық шкала бойынша 64 бал алды, бұл "Жалпы оң пікірлер" дегенді көрсетеді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша көрермендер фильмге A-ден F-қа дейінгі шкала бойынша B- бағасын берді. Канадалық Space телеарнасы 2005 жылы фильмді "Ең үздік ғылыми фантастика/фантастикалық фильм" деп танып, Spacey жүлдесімен марапаттады. Роджер Эберт фильмді жарықтап көрсеткендердің бірі болды, оған мүмкін болған 4 жұлдыздан 4 жұлдыз берді және оны "өз күшімен туған қуатты энергиясы мен көңіл көтеруі үшін мақтады, мені "Жоғалған сандықтың іздеушілерін" алғаш көргендегі сезімімді еске салды. Бұл фильм тікелей фантазиядан экранға түскендей, шындық арқылы өте алмаған". Фильм IGN FilmForce-тан 5 жұлдыздан 5 жұлдыз алған сирек фильмдердің бірі. Чикаголық оқырманға арналған рецензиясында Дж.Р. Джонс: "Керри Конранның бұл дебюттік фильмі техникалық шеберлігімен ғана емес, сонымен қатар талғампаздығымен де жеңіске жетті" деп жазды. Entertainment Weekly фильмге "A-" бағасын беріп, "Бұл инвестиция оң және дана; Sky Captain - әдемі, қызықты және құпталарлық жаңалық" деді. Басқа сыншылардың ынтасы біршама кеміп қалды. Мысалы, The New York Times газетінен Стивен Холден фильмнің визуалдық шешімдерін және өткен шаққа саяхатты жоғары бағалап, бірақ "сепия түсінің монохромдық вариациялары актерлер мен олардың оқиғаларын әдемілікке ұқсас қашықтықта ұстайды. Кейде фильмді көру қиын. Ал оқиға қарқын алған сайын, визуалдық концепцияның таңғажайыптығы ғылыми фантастиканың клишелеріне жол бере бастайды". USA Today газеті фильмді "тек сыртқы әсемдік, мазмұнсыз, ақылды тәжірибе, бірақ көңілді емес" деп сипаттады. The Washington Post газетінің тілшісі Стивен Хантер оны "70 миллион долларлық жаңалық" деп атады.

Мөлшерлі журналдар мен комикстер

The Flying Legion – G 8 және оның Battle Aces, Captain Midnight және Blackhawk эскадрильясы сияқты қағаз журналдар мен комикстердегі батырларға жасалған құрмет. Режиссер Керри Конранның ағасы, суретші Кевин Конран, ұшатын адам тәрізді роботтардың дизайнын DC Comics супербатыры Адам Стрэндж киген шлем мен Командо Кодидің реактивтік қанатының басқару пультіне сүйене отырып жасады.