Сергей Бубка – әлемдік рекордтар мен жетістіктерге толы ұлы атлет! Олимпиада чемпионы, 6 мәрте әлем чемпионы, 35 рет жаңа рекорд жасаған. Қазақша оқыңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Украиналық штангамен секіруші, оның ұлы – теннисші.
Ukrainian pole vaulter
his son, the tennis player
Бубка алты рет қатарынан IAAF әлем чемпионатында жеңіске жетті, Олимпиада алтын медалін жеңіп алды және ерлер штангамен секіру бойынша әлемдік рекордыны 35 рет жаңартты. Ол 6 метр және 6 метр 10 сантиметр биіктікті алғашқы рет секіріп өткен штангамен секіруші болды. 1993 жылдың 21 ақпанында Донецкте орнатылған 6,15 метрлік жабық стадиондағы әлемдік рекордын ол шамамен 21 жыл бойы сақтап келді, тек 2014 жылдың 15 ақпанында Франциялық Рено Лавиллени сол аренадағы дәл сол жарыста 6,16 метрге секіріп бұзды. Бубка 1994 жылдың 31 шілдесінен 2020 жылдың 17 қыркүйегіне дейін 6,14 метрлік ашық ауадағы әлемдік рекордын иеленді. Бубка 2007 жылдан бері Халықаралық жеңіл атлетика федерациясының (IAAF) аға вице-президенті қызметін атқарып келеді және 2005 жылдан 2022 жылдың қараша айына дейін Украинаның Ұлттық Олимпиада комитетінің президенті болды. Ол сондай-ақ 1996 жылдан бері Халықаралық Олимпиада комитетінің құрметті мүшесі. Оның ағасы Василий Бубка да штангамен секіруден жүлделі орындар алған.
Bubka won six consecutive IAAF World Championships, an Olympic gold medal, and broke the world record for men's pole vault 35 times. He was the first pole vaulter to clear 6.0 meters and 6.10 meters. He held the indoor world record of 6.15 meters, set on 21 February 1993 in Donetsk, Ukraine for almost 21 years until France's Renaud Lavillenie cleared 6.16 meters on February 15, 2014, at the same meet in the same arena. He held the outdoor world record at 6.14 meters between July 31, 1994, and September 17, 2020. Bubka is Senior Vice President of the International Association of Athletics Federations (IAAF), serving since 2007, and served as President of the National Olympic Committee of Ukraine from 2005 to November 2022. He is also an Honorary Member of the International Olympic Committee (IOC), having been involved since 1996. His older brother, Vasiliy Bubka, was also a medal winning pole vaulter.
Өмірбаян
Луганск қаласында туған Сергей Назарович Бубка 100 метрге жүгіру және ұзындыққа секірумен айналысты, бірақ штангамен секіруге көшкеннен кейін ғана әлемдік деңгейдегі чемпион атанды. 1983 жылы ол Финляндияның Хельсинки қаласында өткен әлем чемпионатында жеңіске жетті, ал келесі жылы 5.85 метр (19 фут 2 дюйм) биіктікті басып, өзінің алғашқы әлемдік рекордын жасады. 1991 жылдың соңында КСРО тарағанға дейін Бубка кеңес командалары үшін өнер көрсетті. 1992 жылы ол кеңес жүйесімен байланысын үзіп, Nike компаниясымен келісімшарт жасады, оған сәйкес әрбір жаңа әлемдік рекорд үшін 40 000 доллар көлемінде арнайы сыйлық қарастырылды. Оның ұлы, Сергей Бубка (теннисші) – кәсіби теннисші. 2002 жылдан 2006 жылға дейін Бубка Украина Жоғарғы Радасының «Аймақтар партиясы» фракциясының мүшесі болды және 2014 жылға дейін Виктор Януковичтің кеңесшісі қызметін атқарды. Ол жастар саясаты, дене тәрбиесі, спорт және туризм комитетінде жұмыс істеді. Бубка Украинаның Ресей басып алған аумақтарындағы бизнеспен байланысты болған. 2022 жылдың 5 наурызында Ресейдің Украинаға басып кіруінен кейін Бубка өз Отанына деген сүйіспеншілігін білдіріп, «Украина жеңеді!» деп мәлімдеді.
Born in Luhansk, Sergey Nazarovych Bubka was a track and field athlete in the 100 meter dash and the long jump, but became a world class champion only when he turned to the pole vault. In 1983, he won the world championship in Helsinki, Finland, and the following year set his first world record, clearing 5.85m (19 ft 2 in). Until the dissolution of the USSR in late 1991, Bubka competed for Soviet teams. By 1992, he was no longer bound to the Soviet system, and signed a contract with Nike that rewarded each world record performance with special bonuses of $40,000. His son, Sergei Bubka (tennis) is a professional tennis player. From 2002 to 2006, Bubka was a member of the Ukrainian Verkhovna Rada with the Party of Regions group and until 2014 an advisor to Viktor Yanukovych. He was on the youth policy, physical culture, sport and tourism committee while a MVR. Bubka has been linked to business conducted in Ukraine’s Russian occupied territories. On 5 March 2022, Bubka professed his love for his homeland after the 2022 Russian invasion of Ukraine, and declared: "Ukraine will win".
Сабақ
Сергей Бубка 1981 жылы халықаралық жеңіл атлетика аренасындағы дебютін Еуропа жасөспірімдер чемпионатында жетінші орын алып бастады. Бірақ 1983 жылы Хельсинкиде өткен әлем чемпионаты – оның әлемдік жеңіл атлетикаға нақты қадамы болды, онда осы кезде көпке таныс емес Бубка 5,70 метр (18 фут 8 дюйм) биіктікті алып, алтын медаль жеңіп алды. Содан кейін Бубканың таяқпен секіруде бесжылдық үстемдігі басталды, ол жаңа рекордтар мен стандарттарды орнатты. Ол алғашқы әлемдік рекордын 1984 жылдың 26 мамырында 5,85 метрге белгіледі, бір аптадан кейін оны 5,88 метрге дейін жақсартты, ал бір айдан соң 5,90 метрге жеткізді. 1985 жылдың 13 шілдесінде Парижде ол алғаш рет 6,00 метр (19 фут 8 дюйм) биіктігін басып өтті. 1991 жылы Испанияның Сан-Себастьян қаласында ол 6,10 метрден жоғары секірген алғашқы спортшы атанды. Бубка 1984 жылдан 1994 жылға дейінгі кезеңде әлемдік рекордты 21 сантиметрге (8 дюймға) арттырды. Ол 45 рет 6 метрден жоғары биіктікке секірді. Бубка 2001 жылы Донецкте өткен Pole Vault Stars жарысында таяқпен секіруден ресми түрде қанағаттанды.
Sergey Bubka started competing on the international athletics scene in 1981 when he participated in the European Junior Championship finishing seventh. But the 1983 World Championship held in Helsinki was his actual entry point to the world athletics, where a relatively unknown Bubka snatched the gold, clearing 5.70 meters (18 feet 8 inches). The years that followed witnessed the unparalleled dominance of Bubka, with him setting new records and standards in pole vaulting. He set his first world record of 5.85m on 26 May 1984 which he improved to 5.88m a week later, and then to 5.90m a month later. He cleared 6.00 meters (19 feet 8 inches) for the first time on 13 July 1985 in Paris. He became the first athlete ever to jump over 6.10 meters, in San Sebastián, Spain in 1991. Bubka increased the world record by 21 centimeters (8 inches) in the period from 1984 to 1994. He cleared 6.00 meters or better on 45 occasions. Bubka officially retired from pole vault in 2001 during a ceremony at his Pole Vault Stars meeting in Donetsk.
Олимпиаданың қарғысы
Бубка халықаралық жеңіл атлетикамен танысқаннан кейінгі алғашқы Олимпиада 1984 жылы өтті, және оны КСРО, сондай-ақ көптеген Шығыс блогы елдері бойкоттады. 1988 жылы Бубка Сеул Олимпиадасында өнер көрсетіп, 5,90 метр биіктіктің үстінен секіріп, жалғыз Олимпиада алтын медалін жеңіп алды. 1992 жылы ол алғашқы үш әрекетінде (5,70, 5,70, 5,75 метр) қашықтықты бағындыра алмады және Барселона Олимпиадасынан шығып қалды. 1996 жылы Атланта Олимпиадасында өкшесіне жарақат алғандықтан, жарысқа тіпті қатыспады. 2000 жылы Сидней Олимпиадасында ол 5,70 метрден үш рет сәтсіз тырысқаннан кейін финалдан шығып қалды.
The first Olympics after Bubka's introduction to the international athletics was held in 1984 and was boycotted by the USSR along with the majority of other Eastern Bloc countries. In 1988 Bubka competed in the Seoul Olympics and won his only Olympic gold medal clearing 5.90 meters. In 1992 he failed to clear in his first three attempts (5.70, 5.70, 5.75 meters) and was out of the Barcelona Olympics. At the Atlanta Olympics in 1996, a heel injury caused him to withdraw from the competition without any attempts. In 2000 at the Sydney Olympics, he was eliminated from the final after three unsuccessful attempts at 5.70 meters.
Техника
Бабка көптеген сырғалаушылардан жоғарырақ таяқты ұстап, қосымша күш алуға тырысты, бірақ Бабка өзінің ұстауының ғана әсерін азайтып бағалады. Оның Петров/Бубка техникалық моделін жасауы да оның жетістігінің кілті саналады. Петров/Бубка моделі сырғалаушыға жоғары көтерілгенде таяққа үздіксіз энергия беруге мүмкіндік береді. Көптеген дәстүрлі модельдер жерден көтерілмес бұрын, таяқты сырғалау тірегіне күшпен орнату арқылы таяқтың максималды иілуін жасауға баса назар аударады. Петров/Бубка моделі Кьелл Исаксон қолданған техниканы негізге алады, ол жоғары жылдамдықпен жүгірумен үйлесімде, қону алаңына орнату кезінде иілуден гөрі таяқты жоғары көтеруге бағытталған. Дәстүрлі модельдер таяқты иіп кері күш алуға тәуелді болса, Петров/Бубка моделі таяқтың кері күшін пайдаланып, тербеліс кезінде таяққа көбірек энергия жұмсай алады.
Bubka gripped the pole higher than most vaulters to get extra leverage, though Bubka himself played down the effect of grip alone. His development of the Petrov/Bubka technical model is also considered a key to his success. The Petrov/Bubka model allows the vaulter to continuously put energy into the pole while rising towards the bar. Most conventional models focus on creating maximum bend in the pole before leaving the ground, by planting the pole heavily in the pole vault box. The Petrov/Bubka model follows the technique used by Kjell Isaksson, which concentrates on driving the pole up, rather than bending it while planting it on the landing pad, combined with high running speed. While the traditional models depended on the recoil by bending the pole, the Petrov/Bubka model may exploit the recoil of the pole and exert more energy on the pole during the swinging action.