Кіріспе

Швед тіліндегі сауда қаласы атауы – орта ғасырдан бері қолданылып келе жатқан термин. Бұл атау көне скандинав тіліндегі "kaupang" сөзінен туындаған. 1971 жылғы әкімшілік реформасымен бұл атау ресми түрде жойылды, сол кезде Швеция муниципалитеттерге бөлінді (қазіргі күні 290 муниципалитет бар). Қазіргі Финляндия бұрын Швецияның құрамында болғандықтан, фин тіліндегі "kauppala" сөзі де осы мағынаны білдіреді. Қазіргі фин тілінде "kaupunki" сөзі, көне скандинав тіліндегі "kaupang" сөзінен алынған, қала және қалашық деген мағынаны білдіреді. Швед тіліндегі "köping" және ағылшын тіліндегі "chipping" топонимі, сондай-ақ норвегиялық "kjøpstad" сөзі мен даниялық топонимикалық жұрнағы "købing" – бәрі де бір түбірден шыққан сөздер.

Тарих

1863 жылы Швецияда жергілікті басқару туралы алғашқы заңдар қабылданды. Екі заң болды, бірі қалаларға, екіншісі ауылдық аймақтарға арналған. Шамамен 2500 муниципалитеттен 89-ы қала құқығына ие болды және өздерін stad (қала) деп атауға құқылы еді. «Ауылдық» заң бойынша сегіз елді мекенге köping мәртебесі берілді, ол ауылдық муниципалитет пен қала арасындағы жағдайды білдірді (муниципалдық köping туралы қараңыз). 20 ғасырда köping мәртебесіне ие болған елді мекендердің саны күрт өсті және 1959 жылы ең жоғары деңгейге жетті – 95. Швецияның индустриялану кезеңінде көптеген жаңа елді мекендер, сондай-ақ ірі қалалардың шет елді мекендері алдымен köping атағын алды, ол олардың атына қосылды (мысалы, Линчёпинг немесе Нючёпинг). Кейін олар одан әрі дамып, қала мәртебесін алды, бірақ өз аттарында köping жұрнағын сақтап қалды. Төмендегі тізімді қараңыз. Зерттеулер көрсеткендей, мұндай тағайындалған нарық қалаларының басым көпшілігі, шамамен 70%-ы, Швецияның оңтүстік-орталық аймағында, әсіресе Стокгольмнің оңтүстік-батысындағы экономикалық жағынан өнімді аймақта, Södermanland, Örebro, Östergötland және Jönköping округтерінде орналасқан. 1971 жылы швед муниципалитеттерінің кең ауқымды бірігуі қалалар, нарық қалалары және ауылдық муниципалитеттер арасындағы айырмашылықты жойды. Көптеген бұрынғы нарық қалалары қазір муниципалитеттердің орталықтары болып табылады. Stad терминіне қарағанда, köping бүгінгі күнделікті сөйлеуде сирек қолданылады.

Көшірушілердің берген шоты 18631959

Көпің округы Блекинге округы Кристьянопель муниципалитетін қараңыз Кёпинг Олофстрём 01.01.1941 31.12.1970 муниципалитет құрылды Роннеби 1686 30.11.1882 қала құқығын алды Дала округы Авеста 01.01.1907 31.03.1919 қала құқығын алды Борленге 01.01.1898 31.12.1943 қала құқығын алды Крылбо 01.01.1919 31.12.1966 Авеста қаласына біріктірілді Людвика 01.01.1915 31.12.1918 қала құқығын алды Мора 01.01.1959 31.12.1970 муниципалитет құрылды Морастранд 01.01.1908 31.12.1958 Мора кёпингіне біріктірілді Смедйебакен 01.01.1918 31.12.1970 муниципалитет құрылды Гевлеборг округы Бьоркхамре 01.01.1923 31.12.1941 Болльнас қаласына біріктірілді Болльнас 01.01.1906 31.12.1941 қала құқығын алды Люсдал 01.01.1914 31.12.1970 муниципалитет құрылды Сандвикен 01.01.1927 31.12.1942 қала құқығын алды Сторвик 01.01.1952 31.12.1970 Сандвикен муниципалитетіне біріктірілді Готланд округы Слите 01.01.1936 31.12.1970 Готланд муниципалитетіне біріктірілді Халланд округы Оскарстрём 01.01.1947 31.12.1970 муниципалитет құрылды; бүгінде Хальмштад муниципалитетінің бөлігі Ямтланд округы Фрёсён 01.01.1948 31.12.1970 Эстерсунд муниципалитетіне біріктірілді Свег 01.01.1937 31.12.1970 муниципалитет құрылды; бүгінде Хэрьедален муниципалитетінің бөлігі Йёнчёпинг округы Андерсторп 01.01.1953 31.12.1970 муниципалитет құрылды; бүгінде Гиславед муниципалитетінің бөлігі Бодафорс 01.01.1930 31.12.1970 Нэссйё муниципалитетіне біріктірілді Гиславед 01.01.1949 31.12.1970 муниципалитет құрылды Хускварна 31.12 1907 31.12.1910 қала құқығын алды; бүгінде Йёнчёпинг муниципалитетінің бөлігі Марианнелунд 01.01.1928 31.12.1970 Эксйё муниципалитетіне біріктірілді Норахаммар 31.12 1943 31.12.1970 Йёнчёпинг муниципалитетіне біріктірілді Скиллингарид 01.01.1952 31.12.1970 муниципалитет құрылды Транås 01.01.1882 31.12.1918 қала құқығын алды Ваггерид 01.01.1952 31.12.1970 муниципалитет құрылды Ветланда 01.01.1909 31.12.1919 қала құқығын алды Вэрнамо 1620 31.12.1920 қала құқығын алды Кальмар округы Эммабода 01.01.1930 31.12.1970 муниципалитет құрылды Фигехольм 01.01.1878 31.12.1951 Мистерхульт муниципалитетіне біріктірілді, бүгінде Оскаршамн муниципалитетінің бөлігі; 1878 жылға дейін муниципалитет кёпинги Гамлеби муниципалитет кёпингін қараңыз Хултсфред 01.01.1927 31.12.1970 муниципалитет құрылды Мёнстерас 1620 31.12.1970 муниципалитет құрылды Мёрбиланга 1881 31.12.1951 муниципалитет құрылды; 1880 жылға дейін муниципалитет кёпинги Нюбро 25.04.1879 31.12.1931 қала құқығын алды; бұрын 1865 жылдан муниципалитет кёпинги Патахольм муниципалитет кёпингін қараңыз Паскаллавик муниципалитет кёпингін қараңыз Вирсерум 01.01.1956 31.12.1970 муниципалитет құрылды Кронобери округы Альвеста 01.01.1945 31.12.1970 муниципалитет құрылды Ховманторп 01.01.1952 31.12.1970 Лессебо және Векшё муниципалитеттері арасында бөлінді Ленховда 01.01.1957 31.12.1970 Уппвиденге муниципалитетіне біріктірілді Лессебо 01.01.1939 31.12.1970 муниципалитет құрылды Льюнгби муниципалитет кёпингін қараңыз Маркарид 01.01.1916 31.12.1970 муниципалитет құрылды Рид (Альмундсрид) 01.01.1958 31.12.1970 Тингсрид және Эльмхульт муниципалитеттері арасында бөлінді Тингсрид 01.01.1921 31.12.1970 муниципалитет құрылды Трарид 01.01.1952 31.12.1970 Маркарид муниципалитетіне біріктірілді Оседа 01.01.1943 31.12.1970 Уппвиденге муниципалитетіне біріктірілді Эльмхульт 01.01.1901 31.12.1970 муниципалитет құрылды Норрботтен округы Эльвсбин 01.01.1948 31.12.1970 муниципалитет құрылды Эребро округы Дегерфорс 01.01.1943 31.12.1970 муниципалитет құрылды Фрёви 01.01.1955 31.12.1970 Линдсберг муниципалитетіне біріктірілді Халлсберг 01.01.1908 31.12.1970 муниципалитет құрылды Халлефорс 01.01.1950 31.12.1970 муниципалитет құрылды Коппарберг 01.01.1908 31.12.1961 Люснарсберг кёпингіне біріктірілді Лакса 01.01.1946 31.12.1970 муниципалитет құрылды Люснарсберг 01.01.1962 31.12.1970 муниципалитет құрылды Эстергётланд округы Боксхольм 01.01.1947 31.12.1970 муниципалитет құрылды Финшпинг 01.01.1942 31.12.1970 муниципалитет құрылды Мотала 1820 31.12.1880 қала құқығын алды Вальдемарвик 01.01.1914 31.12.1970 муниципалитет құрылды; 1914 жылға дейін муниципалитет кёпинги; 1647 жылдан ең көне кёпинг жарлығы Атвидаберг 01.01.1947 31.12.1970 муниципалитет құрылды Сконе округы Бьюв 01.01.1946 31.12.1970 муниципалитет құрылды Бромолла 01.01.1942 31.12.1970 муниципалитет құрылды Бостад 01.01.1937 31.12.1970 муниципалитет құрылды; 1937 жылға дейін муниципалитет кёпинги Эслов 01.01.1875 31.12.1910 қала құқығын алды Фурулунд 01.01.1952 31.12.1968 Кевлинге кёпингіне біріктірілді Хесслехольм 01.01.1901 31.12.1913 қала құқығын алды Хёрби 01.01.1900 31.12.1970 муниципалитет құрылды Хёёр 01.01.1939 31.12.1970 муниципалитет құрылды Клиппан 01.01.1945 31.12.1970 муниципалитет құрылды Кевлинге 01.01.1946 31.12.1970 муниципалитет құрылды Лимхамн 01.01.1906 31.12.1914 Мальмё қаласына біріктірілді Ломма 01.01.1951 31.12.1970 муниципалитет құрылды Осби 01.01.1937 31.12.1970 муниципалитет құрылды Персторп 01.01.1947 31.12.1970 муниципалитет құрылды Сьёбо 01.01.1952 31.12.1970 муниципалитет құрылды Скуруб 01.01.1914 31.12.1970 муниципалитет құрылды Сведала 01.01.1919 31.12.1970 муниципалитет құрылды Томелла 01.01.1921 31.12.1970 муниципалитет құрылды Треллеборг муниципалитет кёпингін қараңыз Винслов 01.01.1934 31.12.1970 муниципалитет құрылды Охус 01.01.1905 31.12.1970 Кристианстад муниципалитетіне біріктірілді Осторп 01.01.1946 31.12.1970 муниципалитет құрылды Сёдерманланд округы Гнеста 01.01.1955 31.12.1970 муниципалитет құрылды Мальмкёпинг 1784 31.12.1970 Флен муниципалитетіне біріктірілді Стокгольм округы Дандерид 01.01.1946 31.12.1970 муниципалитет болды Дюршхольм 01.01.1901 31.12.1913 қала құқығын алды; бүгінде Дандерид муниципалитетінің бөлігі Хессельби Вилластад 01.01.1926 01.01.1948 Стокгольм қаласына біріктірілді Лидингё 01.01.1910 31.12.1925 қала құқығын алды Нюнасхамн 01.01.1911 31.12.1945 қала құқығын алды Салтшёбаден 01.01.1909 31.12.1970 Нака муниципалитетіне біріктірілді Соллентуна 01.01.1944 31.12.1970 муниципалитет құрылды Стоксунд 01.01.1910 31.12.1966 Дюршхольм қаласына біріктірілді; бүгінде Дандерид муниципалитетінің бөлігі Сундбиберг 01.01.1888 31.12.1926 қала құқығын алды Тэби 01.01.1948 31.12.1970 муниципалитет құрылды Уппсала округы Тиерп 01.01.1920 31.12.1970 муниципалитет құрылды Вермланд округы Арвика 1811 31.12 1910 қала құқығын алды Грумс 01.01.1948 31.12.1970 муниципалитет құрылды Хаммарё 01.01.1950 31.12.1970 муниципалитет құрылды Мункфорс 01.01.1949 31.12.1970 муниципалитет құрылды Сторфорс 01.01.1950 31.12.1970 муниципалитет құрылды Сунне 01.01.1920 31.12.1970 муниципалитет құрылды Сэффле 01.01.1882 31.12.1950 қала құқығын алды Орьян 01.01.1941 31.12.1970 муниципалитет құрылды Вестерботтен округы Хольмсунд 01.01.1947 31.12.1970 муниципалитет құрылды; бүгінде Умео муниципалитетінің бөлігі Люкселе 01.01.1929 31.12.1945 қала құқығын алды Вилхемина 01.01.1947 31.12.1970 муниципалитет құрылды Вэннас 01.01.1928 31.12.1970 муниципалитет құрылды Оселе 01.01.1952 31.12.1970 муниципалитет құрылды Вестерноррланд округы Скён 01.01.1952 31.12.1964 Сундсвалл қаласына біріктірілді Соллентеа 01.01.1902 31.12.1916 қала құқығын алды Тимра 01.01.1947 31.12.1970 муниципалитет құрылды Анге 01.01.1946 31.12.1970 муниципалитет құрылды Эрншёльдсвик 06.12.1842 30.06.1894 қала құқығын алды Вестманланд округы Халлстхаммар 01.01.1943 31.12.1970 муниципалитет құрылды Кунгсёр 01.01.1907 31.12.1970 муниципалитет құрылды Норберг 01.01.1952 31.12.1970 муниципалитет құрылды Вестра Гёталанд округы Бенгтсфорс 01.01.1926 31.12.1970 муниципалитет құрылды Греббестад 01.01.1929 31.12.1951 Танум муниципалитетіне біріктірілді Грэсторп 01.01.1900 31.12.1970 муниципалитет құрылды Гёте 01.01.1952 31.12.1970 муниципалитет құрылды Херрлюнга 01.01.1952 31.12.1970 муниципалитет құрылды Кинна 01.01.1947 31.12.1970 Марк муниципалитетіне біріктірілді Лилла Эдет 01.01.1951 31.12.1970 муниципалитет құрылды Меллеруд 01.01.1908 31.12.1970 муниципалитет құрылды Скен...