Кіріспе

Soul Train – американдық музыкалық телешоу. Бір жыл бойы Чикагодағы WCIU телеарнасында көрсетілгеннен кейін, 1971 жылдың 2 қазанынан 2006 жылдың 25 наурызына дейін синдикация арқылы эфирге шықты. 35 жылдық тарихында шоу негізінен R&B, соул және хип-хоп әртістерінің өнерлерін ұсынды. Сериалды Дон Корнелиус жасады, ол сонымен қатар шоудың алғашқы және ең ұзақ қызмет еткен жүргізушісі және атқарушы продюсері болды. 2005–2006 жылғы маусымнан кейін өндіріс тоқтатылды, содан кейін екі жыл бойы "The Best of Soul Train" деген атпен қайта көрсетілді. Soul Train-нің ұзақ тарихын еске алу үшін, шоудың кейінгі маусымдарындағы ашылу тізбегінде "америкалық теледидар тарихындағы ең ұзақ, ұлттық синдикацияда көрсетілген бағдарлама" деген мәлімдеме болды, шоудың тұңғыш эфирінен бастап 2005–2006 жылғы маусымға дейін 1100-ден астам эпизод жарық көрді. Өндіріс тоқтағанына қарамастан, Soul Train бұл рекордты 2016 жылға дейін сақтап тұрды, ол кезде Entertainment Tonight 35-ші маусымын аяқтағанда одан өтті. Жаңалықтар емес бағдарламалардың арасында "Бақыт доңғалағы" 2018 жылы осы көрсеткішті басып өтті. 2016 жылдан бастап Soul Train брендінің, контент кітапханасының және оған байланысты круиздер, жыл сайынғы марапаттаулар сияқты іс-шаралардың құқықтары Paramount Global компаниясына, BET Networks арқылы тиесілі.

Чикаголық шығу тегі

Soul Train-нің бастауы 1965 жылға дейін жетеді, осы жылы Чикагодағы WCIU TV жаңадан ашылған UHF станциясы жастарға бағытталған екі би бағдарламасын эфирге шығара бастады: Kiddie a Go Go және Red Hot and Blues. Осы бағдарламалардың ішінде, әсіресе соңғысы – студиядағы бишілер тобының басым бөлігі афроамерикалықтардан тұратын – бірнеше жылдан кейін станцияда болатын жағдайдың негізін қалады. Корнелиусқа жергілікті кәсіби биші Клинтон Гент көмектесті, ол алғашқы эпизодтарда өнер көрсеткен, кейін продюсер және қосалқы жүргізуші болып сахна артына өтті.

Синдикацияға ауысу

Бағдарламаның бірден табысқа ие болуы тағы бір жергілікті фирманың назарын аударды – Johnson Products Company (Афро Шиен шаш күтім өнімдерінің өндірушісі), және олар кейіннен бағдарламаның телеарналар арқылы кеңінен таралуына демеушілік етуге келісті. Корнелиус және Soul Train таратушысы шоуды көрсету үшін Чикагодан тыс 25 нарықты белгіледі, бірақ тек жеті басқа қаладағы телеарналар ғана – Атланта, Бирмингем, Кливленд, Детройт, Хьюстон, Лос-Анджелес және Филадельфия – бағдарламаны сатып алды, ол 1971 жылдың 2 қазанында апта сайын эфирге шыға бастады. Бірінші маусымның соңында Soul Train тағы он сегіз нарықта көрсетілді. Ол кезде қара нәсілді адамдар қара нәсілді көрермендер үшін тағы бір коммерциялық телебағдарлама шығармаған еді. Бағдарлама телеарналар арқылы таратуға көшкен кезде, оның негізгі орны да Лос-Анджелес қаласына ауыстырылды, ол шоу тоқтағанға дейін сол жерде қалды. Soul Train – бұл белгілі бір аудиторияға бағытталған, музыкалық бағдарламалардың телеарналар арқылы таратылуына қатысты ұлттық үрдістің бір бөлігі болды. Тағы екі желілік бағдарлама (кантри музыкасы үшін Hee Haw және дәстүрлі музыка үшін The Lawrence Welk Show) 1971 жылы телеарналар арқылы таратуға кірісіп, ұзақ жылдар бойы көрсетілді. Дон Корнелиус өзінің жұмысын батысқа көшіргенімен, Soul Train-нің жергілікті нұсқасы Чикагода жалғасты. Корнелиус бір уақытта Чикагодағы жергілікті және Лос-Анджелестегі ұлттық бағдарламаларды жүргізді, бірақ көп ұзамай назарын тек ұлттық бағдарламаға шоғырлады. Ол Чикагодағы өндірісті қадағалауын жалғастырды, онда Клинтон Гент 1976 жылға дейін WCIU TV арнасында эпизодтарды жүргізді, содан кейін үш жыл бойы аптасына бір рет қайта көрсетілді. Телеарналар арқылы таратылатын нұсқаны CBS-ке тиесілі WBBM телеарнасы іске қосылғанда сатып алды. 1977 жылы бағдарлама WGN телеарнасына көшіріліп, Чикагодағы көрсетілімдерінің соңына дейін сол жерде қалды. Дон Корнелиус 1970 жылдан 1993 жылға дейін Soul Train-нің барлық эпизодтарын жүргізді, бірақ Ричард Прайор 4-ші маусымның соңғы эпизодын жүргізді (1974-1975 жылдар). 15-ші маусымнан бастап (1985-1986 жылдар), Tribune Entertainment тарату құқығын сатып алды. Tribune Entertainment шоу тоқтағанға дейін, 2006 жылдың 25 наурызына дейін Soul Train-ді шығаруды жалғастырды.

Кейінгі жылдар

Дон Корнелиус 22 маусымнан кейін (1971–1993) бағдарламаны жүргізуді тоқтатты, бірақ ол шоудың негізгі шығармашылық күші болып көрінді. Мұның себебі кейінгі жылдары Нильсен рейтингісі 1.0-дан төменге түсіп кеткендігі болды; сол кезде Soul Train телебағдарламасын көрсеткен стансалардың көпшілігі Fox телеарнасының серіктес стансалары немесе кейіннен The WB немесе UPN серіктес стансаларына айналған тәуелсіз стансалар еді. Осы процесте, Soul Train-ді сенбі күні түстен кейін көрсеткен стансалардың бірқатары бағдарламаны түнге қарай трансляциялауға көшті. 2007 жылдың желтоқсанында Tribune Entertainment жабылуы жарияланғаннан кейін Soul Train-нің болашағы белгісіз болды, бұл Don Cornelius Productions компаниясын бағдарлама үшін жаңа дистрибьютор іздеуге мәжбүр етті. Корнелиус көп ұзамай Trifecta Entertainment & Media компаниясымен келісімге келді.

Қайта жаңғыртуға тырысу және жаңа меншік иелері

Don Cornelius Productions бағдарламаның иесі болған кезде, шоудың өнерлеулері мен сұхбаттарының үзінділері авторлық құқықтарды бұзу туралы шағымдарға байланысты YouTube сияқты онлайн бейне сайттарында жарияланбады. Корнелиус сондай-ақ үшінші тараптың VHS немесе DVD жинақтары арқылы Soul Train эпизодтарының рұқсатсыз таралуына қарсы болды. 2008 жылдың мамыр айында Корнелиус Soul Train кітапханасының құқықтарын MadVision Entertainment компаниясына сатты, оның бас серіктестері ойын-сауық және баспа салаларынан шыққан. Келісімнің бағасы мен шарттары жарияланбады. Алайда, 2008-2009 жылғы телесезонның басында Tribune Broadcasting компаниясына тиесілі станциялар (ұлттық таратушы WGN America да оның ішінде) шоудың синдикациялық күш-жігерінің тірегі болған бағдарламаны көрсетуді тоқтатты, және көптеген басқа станциялар да одан ерді. Soul Train веб-сайты бағдарламаның таратылуы 2008 жылдың 22 қыркүйегінде тоқтағанын мойындады. MadVision сатып алғаннан кейін Soul Train архиві жаңа тарату нысандарына ашылды. 2009 жылдың сәуірінде MadVision YouTube-та Soul Train арнасын іске қосты. Үш айдан кейін компания Time Life компаниясымен Soul Train DVD жинақтарын тарату туралы лицензиялық келісімге келді. Содан кейін MadVision Paramount Global компаниясына тиесілі BET телеарнасымен келісімге келді, нәтижесінде 2009 жылдың қараша айында BET-тің Centric арнасында Soul Train Music Awards қайта іске қосылды. Centric бағдарламаның архивтелген эпизодтарын көрсетті. Архивтелген эпизодтарды Bounce TV арнасынан да көруге болады. 2011 жылы MadVision Soul Train құқықтарын баскетболшы Magic Johnson басқарған консорциумға, InterMedia Partners жеке капитал фирмасының қолдауымен сатты. Johnson InterMedia консорциумы Корнелиус франшизаны сатудан бұрын қысқаша айтқан әлеуетті фильм жобасын, сондай-ақ сахналық қойылымдар мен круизді өндіруді жоспарлады. Сатудың бір бөлігі ретінде Johnson-ның Aspire TV арнасы да сериалдың қайта көрсетілімдерін көрсетуді бастады. Корнелиус 2012 жылдың ақпан айында өзіне қол жұмсағанға дейін Soul Train деректі фильмдері мен салтанатты шараларына қатысып тұрды. 2013 жылы Centric Soul Train Cruise деп таныстырылған круиздік жаңғыртуды ұсынды. Soul Train брендінің барлық құқықтары мен тауарлық белгілері, соның ішінде шоудың кең ауқымды архиві, жылдық круиздік шара және марапаттаулар Paramount Global компаниясына тиесілі, оның Paramount Media Networks бөлімшесі 2016 жылы франшизаны сатып алғаннан кейін.

Бағдарлама элементтері

Алғашқы сахнада қара түсті анимациялық локомотив көрсетілді, оның түтінінен түрлі-түсті түтін шығып, бүйірінен бу көтеріліп, қаладан, туннельден немесе Жер айналасындағы ғарыштан өтіп барады. Пойыздың қозғалысымен бірге айналасындағы пейзаж жылдар бойы өзгеріп тұрды. "Soul Train" логотипі ән немесе музыкалық қосымшамен бірге көрсетілді. Ашылу сахнасының ең ерекше бөлігі – "Soul Train" деп жариялау кезінде, бірінші сөзді поезд сыбызғысының үнін еске түсіретін жоғары тонға созу болды. Бағдарламаның құрылымында екі тұрақты элемент болды. Біріншісі – "Soul Train Scramble Board" ойыны, онда екі бишіге 60 секунд уақыт беріліп, сол шоудың жұлдызының немесе афроамерикалық тарихтан белгілі тұлғаның атын құрайтын әріптерді дұрыс ретпен қою тапсырылады. Осы тұлғаның танымал екенін айтқанда, жүргізуші оның сипаттамасын "оның есімін білуіңіз керек" деген сөздермен аяқтады. Сериал аяқталғаннан кейін Корнелиус бұл ойынның нәтижесінде барлығының жеңіске ие болуы үшін жасалғанын, шоуға немесе афроамерикалықтарға ұят келтірмеу мақсатында ашық мойындады.

Soul Train желісі

Сондай-ақ, танымал "Soul Train Line" (1950 жылдардағы "The Stroll" деп аталған әдеттің бір түрі) болды, онда барлық бишілер екі қатарға тұрады, олардың арасында бишілер кезекпен өтіп, билейтін орын қалдырылады. Алғашқыда бұл бір жұптан – бір жағында ерлер, екінші жағында әйелдер тұратын. Кейінірек ерлер мен әйелдердің жеке-жеке қатарлары болды. Кейде белгілі бір бишілер жаңа би стилі немесе қозғалыстарды көрсетіп, енгізетін. Бұған қоса, музыка орындалғанда оның сүйемелдеуімен билейтін студиядағы бишілер тобы да болды. Рози Перес, Дамита Джо Фримен, Дарнелл Уильямс, Шерил Сонг, Луи "Ски" Карр, Альфи Льюис, Пэт Дэвис ("Мадам Баттерфлай"), Алис Мехайл, Андреа Н. Майлз, Кармен Электра, Ник Каннон, Вивица А. Фокс, MC Hammer, Jermaine Stewart, Heather Hunter, Fred Berry, Laurieann Gibson, Pebbles және NFL жұлдызы Уолтер Пейтон бағдарламада билеу арқылы танымал болғандардың қатарында болды. Екі бұрынғы биші, Джоди Уотли мен Джеффри Дэниел, 1978 жылы "Soul Train" талант іздеушісі / жазбалар продюсері Дик Гриффи мен Корнелиус оларды топтың алғашқы сессиялық әншілерінің орнына таңдағаннан кейін R&B тобы "Shalamar" мүшелері ретінде көп жылдар бойы сәттілікке жетті.