Кіріспе

Корея Республикасының үкімет басшысының орынбасары – Корея Республикасының премьер-министрі, елдің үкімет басшысының орынбасары және екінші жоғары саяси лауазымы. Премьер-министр Корея Республикасының Президенті тарапынан, Ұлттық Ассамблеяның мақұлдауымен тағайындалады. Премьер-министр Ұлттық Ассамблеяның мүшесі болуы мүмкін, бірақ бұл лауазымды атқару үшін міндетті емес. Корея Республикасының премьер-министрі елдегі үкімет басшысы емес, себебі Президент мемлекет және үкімет басшысы болып табылады. Дегенмен, сәтті тағайындалмаған үміткерлердің салдарынан Чунг 2015 жылдың ақпанына дейін лауазымда қалды. 2015 жылдың 23 қаңтарында президент Пак Кын Хе «Саенури» партиясының фракция жетекшісі Ли Ван Куды жаңа премьер-министр етіп тағайындады. Ли 2015 жылдың 16 ақпанында Ұлттық Ассамблеямен премьер-министр ретінде бекітілді. Бірақ, сол жылдың 20 сәуірінде парақорлыққа қатысты даудың ортасында ол Президентке отставкасын ұсынды.

Функциялар

Премьер-министр – президенттің басты атқарушы көмекшісі, ал президент – үкіметтің нақты басшысы. Премьер-министр Оңтүстік Кореяның номиналды кабинеті – Оңтүстік Кореяның Мемлекеттік кеңесінде президенттен кейін екінші орынды иеленеді. Премьер-министр президентке министрліктерді бақылау, министрлерге ұсыныс жасау және Министрлер кабинеті төрағасының орынбасары ретінде қызмет етеді. Президент өз қызметін атқара алмаған жағдайда, премьер-министр бірінші болып президент міндетін атқарушы ретінде президент лауазымының міндеттерін атқарады. 2016 жылы Пак Кын Хеге импичмент жарияланған кезде Хванг Кё Ан президент міндетін атқарушы қызметін атқарған соңғы адам болды. Премьер-министрдің рөлі парламенттік демократиядағы премьер-министрлерге қарағанда АҚШ вице-президентіне көбірек ұқсас. Президент тағайындаған, бірақ Ұлттық Ассамблея әлі бекітпеген премьер-министр бұлшыққан премьер-министр деп аталады. Бұл термин сондай-ақ отставкаға кеткен, бірақ аралық уақытта қызметін жалғастырып, уақытша міндетін атқаратын премьер-министрге де қолданылуы мүмкін. Премьер-министрді екі вице-премьер қолдайды. Оңтүстік Кореяның премьер-министрі кейде кәсіби немесе технологиялық білімге ие болуы мүмкін, ал президент әрқашан тек саясаткер болып табылады.

Алып тастау

Импичмент процедурасы 1987 жылғы Оңтүстік Кореяның 10-шы Конституциясында белгіленген. 65-баптың 1-тармағына сәйкес, егер президент, премьер-министр немесе басқа да мемлекеттік кеңес мүшелері Конституцияны немесе қызметтік міндеттерге қатысты басқа да заңдарды бұзса, Ұлттық Ассамблея оларды импичментке тартуға құқылы. 2-тармақта импичмент туралы заң жобасын Ұлттық Ассамблея мүшелерінің үштен бірі ұсынуы, ал көпшілігі бекітуі тиіс. Президент жағдайында, ұсынысты көпшілік дауыспен ұсыну қажет, ал Ұлттық Ассамблеяның жалпы мүшелерінің үштен екісі немесе одан да көп бөлігі мақұлдауы керек, яғни парламенттің 300 мүшесінің 200-сі заң жобасын мақұлдауы керек. Бұл бапта сондай-ақ, импичмент туралы шешім қабылданған кез келген адамның билікті жүзеге асыру құқығы импичмент туралы сот шешімі шыққанға дейін тоқтатылатыны және импичмент шешімі тек мемлекеттік қызметтен шеттетумен ғана шектеледі деп айтылған. Дегенмен, импичментке ұшыраған адамды осындай бұзушылықтар үшін азаматтық немесе қылмыстық жауапкершіліктен босата алмайды. 1988 жылғы Конституциялық сот туралы заңға сәйкес, Конституциялық сот импичмент істерін қоса алғанда, сотқа қарауға түскен кез келген іс бойынша шешімді 180 күн ішінде шығаруға міндетті. Егер жауапкер шешім жарияланғанға дейін қызметінен кеткен болса, іс қараусыз қалдырылады.

Жалақы

Премьер-министрдің жалақысы Ұлттық Ассамблея белгілеген 163 000 доллар, сондай-ақ бұрынғы премьер-министрлерге өмір бойына толығымен берілетін зейнетақы да қарастырылған.

Тұрғылықты жері

Премьер-министрдің резиденциясы – Чонни Гонггван. Ол Оңтүстік Корея үкіметіне тиесілі және оны басқарады. Құрылысы аяқталғаннан кейін 1990 жылдардың басынан бері Премьер-министрдің резиденциясы ретінде пайдаланылып келеді, бұл шамамен Президенттік резиденцияның (Көк үй) салынысымен бір уақытта болды.

Премьер-министр болғаннан кейінгі кезең

Бұрынғы премьер-министрлердің барлығына өмір бойына зейнетақы төленеді және Президенттік қауіпсіздік қызметінің күзеті бекітіледі, бірақ олар қаласа, осы күзеттен бас тартуға құқылы. Премьер-министрлер қайтыс болғанда, әдетте мемлекеттік салтанатты жерлеу рәсімі өткізіледі, осы арқылы халық пен бұрынғы және қазіргі үкімет өкілдері оларға құрмет көрсету мүмкіндігіне ие болады.