Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Кореяның саяси жүйесі – Корея Республикасының саясаты
Political system of South Korea
the politics of the Republic of Korea
Оңтүстік Кореяның саясаты президенттік өкілді демократиялық республика аясында жүзеге асырылады, онда президент мемлекет басшысы болып табылады және көп партиялық жүйе қалыптасқан. Биліктердің бөлінуін қамтамасыз ету мақсатында Корея Республикасының Үкіметі үш тармақтан тұрады: заңнамалық, атқарушы және сот. Үкімет атқарушы билікті жүзеге асырады, ал заңнамалық билік Үкіметке де, Ұлттық Ассамблеяға да жүктелген. Сот жүйесі атқарушы және заң шығарушы биліктен тәуелсіз болып табылады және Жоғарғы Сот, апелляциялық соттар мен Конституциялық Соттан құралады. 1948 жылдан бері конституция бес маңызды өзгеріске ұшырады, олардың әрқайсысы жаңа Республиканы білдірді. Қазіргі Алтыншы Республика 1988 жылы күшіне енген соңғы маңызды конституциялық өзгерістен басталды. Құрылғаннан бастап маусым айындағы демократиялық күреске дейін Оңтүстік Кореяның саяси жүйесі әскери авторитарлық режимде жұмыс істеді, онда жиналыс, қауымдастық, сөз, баспасөз және дін бостандығы, сондай-ақ азаматтық қоғамның белсенділігі қатаң шектелген. Осы кезеңде еркін сайланған ұлттық көшбасшылар болған жоқ, саяси оппозиция басылып, наразылыққа рұқсат берілмеді және азаматтық құқықтар шектелді. V-Dem демократия индексі бойынша 2023 жылы Оңтүстік Корея Азиядағы сайлау демократиясы бойынша үшінші ел болды. Оңтүстік Корея салыстырмалы түрде бейбіт және ішкі күштермен жүзеге асырылған демократиялық өткелі үшін демократияның үлгісі ретінде жиі айтылады. Дегенмен, 2000-жылдардың ортасынан 2010-жылдардың ортасына дейінгі кезең Оңтүстік Кореяның демократиядан шегіну кезеңі деп есептеледі. Кейбір сарапшылар Оңтүстік Корея демократиялық шегіне жеткенін, ал өзгерістер кері дамудың орнына демократиялық тоқыраудың белгісі екенін айтады. Бұл бұқаралық ақпарат құралдарына мемлекеттік араласудың (әсіресе Корея Коммуникация Комиссиясы (KCC) арқылы) күшеюі және консервативті БАҚ иелері бар журналистердің редакциялық тәуелсіздігінің төмендеуімен көрінді. Жалпы алғанда, саяси өрнек дамысқан демократиялардың деңгейінен қалып қойды. Сонымен қатар, Оңтүстік Кореяда сайлау және сайлау қаржыландыру ережелері өте қатаң, оның ішінде үйден-үй аралап дауыс жинауға тыйым салынған, сондықтан кейбір адамдар бұл ережелерді саяси өрнекке және әділ сайлауға кедергі ретінде қарастырады. Бұл өзгерістер көбінесе Оңтүстік Кореяның әлсіз саяси партиялық құрылымына байланысты, ол көшбасшыларға басымдық береді және нәтижесінде гиперпрезиденттікке әкеледі. Сонымен қатар, оң және сол идеологиялық жік Оңтүстік Кореяның саяси қоғамында тереңірек бекінді. Алайда, Оңтүстік Кореяда күшті азаматтық қоғам – симин сахо бар деп есептеледі, ол 2016-2017 жылдардағы шам жарық демонстрациялары арқылы одан әрі демократиядан шегінуге жол бермеді.
The politics of South Korea take place in the framework of a presidential representative democratic republic, whereby the president is the head of state, and of a multi party system. To ensure a separation of powers, the Republic of Korea Government is made up of three branches: legislative, executive, and judicial. The government exercises executive power and legislative power is vested in both the government and the National Assembly. The judiciary is independent of the executive and the legislature and comprises a Supreme Court, appellate courts, and a Constitutional Court. Since 1948, the constitution has undergone five major revisions, each signifying a new republic. The current Sixth Republic began with the last major constitutional revision that took effect in 1988. From its founding until the June Democratic Struggle, the South Korean political system operated under a military authoritarian regime, with the freedom of assembly, association, expression, press and religion as well as civil society activism being tightly restricted. During that period, there were no freely elected national leaders, political opposition is suppressed, dissent was not permitted and civil rights were curtailed. According to the V Dem Democracy indices South Korea was 2023 the third most electoral democratic country in Asia. South Korea is often cited as a model of democracy due to its relatively peaceful and internally driven democratic transition. However, the mid 2000s to mid 2010s are often considered South Korea's backsliding period. Although, some have argued South Korea has hit a democratic ceiling and changes are more characteristic of democratic stagnation in lieu of regression. This took the form of more state involvement (particularly through the Korea Communications Commission or KCC) in media control and less editorial independence among journalists with conservative media owners. Overall, political expression lagged behind comparable democracies. Additionally, South Korea has very strict election and campaign finance regulations, that includes no door to door canvassing and, consequently, some have cited these regulations as barriers to political expression and free and fair elections. These changes have largely attributed to South Korea's weak political party structure that emphasizes leaders and, consequently, hyper presidentialism. Moreover, a right left ideological divide has been more deeply entrenched into South Korean political society. However, South Korea is considered to have a strong civil society or simin sahoe manifested through a large number of civic organization that prevented further backsliding via the 2016 2017 Candlelight Demonstrations.
Заң шығарушы билік
Ұлттық Ассамблеяның (hangul=국회) 300 мүшесі бар, олардың 253-і бір мандатты округтерде, ал 47-сі пропорционалды өкілдікпен сайланады. Төрт жылдық мерзімге сайланатын Ассамблеядағы ең ірі партия – биліктегі Кореяның Демократиялық партиясы.
The National Assembly (hangul=국회) has 300 members, elected for a four year term, 253 members in single seat constituencies and 47 members by proportional representation. The ruling Democratic Party of Korea is the largest party in the Assembly.
Сот тармағы
Оңтүстік Кореяның сот жүйесі үкіметтің басқа екі тармағынан тәуелсіз және екі жоғары соттан тұрады. Төменгі дәрежелі жалпы соттар Жоғарғы Сотқа бағынады, оның судьяларын Оңтүстік Корея президенті Ұлттық Ассамблеяның келісімімен тағайындайды. Бұған қоса, Конституциялық сот конституциялық мәселелерді қарастырады, және оның судьялары Оңтүстік Корея президенті, Ұлттық Ассамблея және Жоғарғы Сот төрағасы ұсынатын үміткерлерден тең үлеспен тағайындалады. Оңтүстік Корея Халықаралық соттың міндетті юрисдикциясын қабылдаған жоқ.
The South Korean judiciary is independent of the other two branches of government, and is composed of two different highest courts. Inferior ordinary courts are under the Supreme Court, whose justices are appointed by the president of South Korea with the consent of the National Assembly. In addition, the Constitutional Court oversees questions of constitutionality, as single and the only court whose justices are appointed by the president of South Korea by equal portion of nomination from the president, the National Assembly, and the Supreme Court Chief justice. South Korea has not accepted compulsory ICJ jurisdiction.
Саяси партиялар мен сайлаулар
Оңтүстік Корея ұлттық деңгейде мемлекет басшысын – президентті – және заң шығарушы органы – Ұлттық Ассамблеяны сайлайды. Президент халықтың дауысымен бес жылдық мерзімге сайланады. Ұлттық Ассамблея (Гухо) 300 мүшеден тұрады, олардың 253-і бір мандаттық округтер бойынша, ал 47-сі пропорционалдық өкілдік жүйесі бойынша төрт жылдық мерзімге сайланады. Оңтүстік Кореядағы екі басты саяси партия – Кореяның либералды Демократиялық партиясы (әдеби мағынасында "Бірге демократиялық партиясы", ДПК) және консервативті Халық күші партиясы (ХКП), бұрын Біріккен болашақ партиясы (ББП) деп аталған. Либералды және консервативті лагерьлер қазіргі таңда Оңтүстік Корея саясатындағы басым күштер болып табылады.
South Korea elects on national level a head of state – the president – and a legislature. The president is elected for a five year term by the people. The National Assembly (Gukhoe) has 300 members, elected for a four year term, 253 members in single seat constituencies and 47 members by proportional representation. The main two political parties in South Korea are the liberal Democratic Party of Korea (lit. "Together Democratic Party", DPK) and the conservative People Power Party (PPP), formerly the United Future Party (UFP). The liberal camp and the conservative camp are the dominant forces of South Korean politics at present.
Саяси сипаты
Оңтүстік Кореяның саяси тарихы әрқашан басқа партиялардан бөлініп, бірігуге бейім болды. Мұның бір себебі – партияға қарағанда «жеке тұлға саясатына» көбірек мән беріледі, сондықтан дау-дамай туғанда партиялық бірлік күшті болмайды. Төмендегі график соңғы 10 жылдағы саяси жағдайдың қаншалықты өзгеретінін көрсетеді. Бұл бөліністер 2016 жылғы Оңтүстік Кореядағы саяси дағдарыстан кейін одан әрі күшейді.
South Korea's political history has always been prone to splits from and merges with other parties. One reason is that there is a greater emphasis around the 'politics of the individual' rather than the party; therefore, party loyalty is not strong when disagreements occur. The graph below illustrates the extent of the political volatility within the last 10 years alone. These splits were intensified after the 2016 South Korean political scandal.
Президент сайлауы
2022 жылдың наурыз айында консервативті оппозициялық «Халық билігі» партиясының үміткері Юн Сук Йеол, Демократиялық партияның үміткері Ли Чжэ Мёнмен өткен шайқаста ең тартысты сайлауда жеңіске жетті. 2022 жылдың 10 мамырында Юн Оңтүстік Кореяның жаңа президенті қызметіне кірісті.
In March 2022, Yoon Suk yeol, the candidate of the conservative opposition People Power Party, won a close election over Democratic Party candidate Lee Jae myung by the narrowest margin ever. On 10 May 2022, Yoon was sworn in as South Korea's new president.