Корея Республикасы Президентінің мәртебесі мен тарихы
President of South Korea
🇰🇿Оңтүстік Корея президенті: міндеттері, сайлау тәртібі, өкілеттіктері. Конституциялық мәртебесі, қызмет мерзімі және орнықтыру туралы толық ақпарат.🇰🇷
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корея Республикасының мемлекет және үкімет басшысы
Head of state and of government of the Republic of Korea
президенттер тізімі
a list of presidents
Корея Республикасының президенті (hangul=대한민국 대통령), сондай-ақ Оңтүстік Корея президенті (대통령) ретінде танылған, Корея Республикасының мемлекет және үкімет басшысы болып табылады. Президент Мемлекеттік кеңестің төрағасы, сонымен қатар ұлттық үкіметтің атқарушы билігінің басшысы және Корея Республикасы Қарулы Күштерінің бас қолбасшысы. Конституция және 1987 жылғы Президент сайлау туралы заңға сәйкес, президент тікелей, құпия дауыс беру арқылы сайланады, бұл алдыңғы екі авторитарлық үкімет кезіндегі 16 жылдық тікелей емес президенттік сайлауға нүкте қойды. Президент бес жылдық мерзімге қайта сайлану құқығысыз тікелей сайланады. Президенттік лауазым бос болған жағдайда, алпыс күн ішінде жаңа президент сайлануы тиіс, ол кезде президенттік міндеттерді заңмен белгіленген кезектілік бойынша премьер-министр немесе басқа да жоғары дәрежелі кабинет мүшелері атқарады. Президент қылмыстық жауапкершіліктен босатылады (тек мемлекетке қарсы көтеріліс жасаған немесе мемлекеттік құпияны сатқан жағдайда емес). Қазіргі президент Юн Сук Ёль, бұрынғы бас прокурор және консервативті «Халық билігі» партиясының мүшесі, 2022 жылғы Оңтүстік Корея президенттік сайлауында Демократиялық партияның үміткері Ли Чжэ Мёнды 48,5% дауыспен жеңіп, 2022 жылғы 10 мамырда қызметке кірді.
The president of the Republic of Korea (hangul=대한민국 대통령), also known as the president of South Korea (대통령), is the head of state and head of government of the Republic of Korea. The president leads the State Council, and is the chief of the executive branch of the national government as well as the commander in chief of the Republic of Korea Armed Forces. The Constitution and the amended Presidential Election Act of 1987 provide for election of the president by direct, secret ballot, ending sixteen years of indirect presidential elections under the preceding two authoritarian governments. The president is directly elected to a five year term, with no possibility of re election. If a presidential vacancy should occur, a successor must be elected within sixty days, during which time presidential duties are to be performed by the prime minister or other senior cabinet members in the order of priority as determined by law. The president is exempt from criminal liability (except for insurrection or treason). The current president, Yoon Suk Yeol, a former prosecutor general and member of the conservative People Power Party, assumed office on 10 May 2022, after defeating the Democratic Party's nominee Lee Jae myung with a narrow 48.5% plurality in the 2022 South Korean presidential election.
Тарих
1948 жылы Бірінші Республика құрылғанға дейін, 1919 жылдың қыркүйегінде Шанхайда құрылған Корея Республикасының Уақытша үкіметі, сол жылдың басында болған 1 наурыз қозғалысынан кейін жарияланған бірнеше үкіметтердің жалғасы ретінде, жапондық үстемдікке қарсы біріккен қарсылықты үйлестірді. Оңтүстік Корея, Уақытша үкіметтің заңдылығын 1948 жылғы бастапқы Конституциясында және 1988 жылғы қазіргі Конституциясында мойындап, оның орнын басты. Президенттік мерзім 1988 жылдан бері бес жылға белгіленген. Алдында 1948 жылдан 1972 жылға дейін төрт жыл, 1972 жылдан 1981 жылға дейін алты жыл, 1981 жылдан 1988 жылға дейін жеті жыл болған. 1981 жылдан бері президенттің қайта сайлануына шектеу қойылған.
Prior to the establishment of the First Republic in 1948, the Provisional Government of the Republic of Korea established in Shanghai in September 1919 as the continuation of several governments proclaimed in the aftermath of March 1st Movement earlier that year coordinated resistance against Japanese rule. The legitimacy of the Provisional Government has been recognized and succeeded by South Korea in the latter's original Constitution of 1948 and the current Constitution of 1988. The presidential term has been set at five years since 1988. It was previously set at four years from 1948 to 1972, six years from 1972 to 1981, and seven years from 1981 to 1988. Since 1981, the president has been barred from re election.
Сайлау
Президент сайлауының ережелері Оңтүстік Корея Конституциясы және Мемлекеттік қызметкерлерді сайлау туралы заңмен белгіленеді. Президенттің өкілеттігіне тікелей халық дауысы арқылы сайлау жүргізіледі, ол көп дауыс алған үміткерді жеңіс деп жариялайтын жүйе бойынша өтеді.
The presidential election rules are defined by the South Korean Constitution and the Public Official Election Act. The president is elected by direct popular vote, conducted using first past the post.
Байланысты конституциялық органдар
Президентке Президенттік хатшылықтың қызметкерлері көмек көрсетеді, оның басшылығын кабинеттік дәрежедегі бас хатшы жүргізеді. Мемлекеттік кеңестен немесе кабинеттен басқа, басшы билік бірнеше конституциялық органдарға сүйенеді. Осы конституциялық органдардың ішінде ұлттық қауіпсіздікке қатысты сыртқы, әскери және ішкі саясат бойынша кеңес беретін Ұлттық қауіпсіздік кеңесі болды. 1990 жылы президент төрағалығымен өткен кеңеске премьер-министр, премьер-министрдің орынбасары, сыртқы істер, ішкі істер, қаржы және ұлттық қорғаныс министрлері, 1980 жылдың желтоқсанына дейін Корея Орталық барлау агенттігі (КОБА) деп аталған Ұлттық қауіпсіздікті жоспарлау агенттігінің (ҰҚЖА) директоры және президент белгілеген басқа да адамдар кірді. Тағы бір маңызды орган – 1981 жылдың маусымында президент төрағалығымен құрылған Бейбіт бірігу жөніндегі консультативтік кеңес. Бұл орган құрылғаннан бастап саяси рөл атқармады, бірақ үкіметтің пікір білдіретін алаңы ретінде және көптеген мәртебелі тұлғаларға және басқаларға атақтар беру арқылы саяси сыйлықтар беру құралы ретінде пайда болды, олар президент пен басқа да жоғары лауазымды шенеуніктермен мерзімік кездесу мүмкіндігіне ие болды. Президентке 1990 жылы Аудит және тексеру кеңесі де көмек көрсетті. Барлық мемлекеттік мекемелердің есептерін тексеруден өзге, кеңес мемлекеттік органдар мен мемлекеттік қызметкерлердің әкімшілік жұмысын да тексерді. Оның қорытындылары президентке және Ұлттық жиналысқа баяндалды, Конституцияның талаптарына сәйкес бюрократияның жұмысын тексеруге кең өкілеттіктерге ие болды. Кеңес мүшелерін президент тағайындайды. Дау тудырған конституциялық орган – Ақсақалдар кеңесі, ол 1988 жылдың ақпанында Рох Тхэ Ву президент болып ант бергенге дейін кішігірім органның орнына құрылды. Бұл кеңеске бұрынғы президент төрағалық етуі тиіс болды. Оның мүшелерінің саны сексенге дейін ұлғайтылып, функциялары кеңейтілді және министрлер кабинетінің деңгейіне көтерілді, бұл, Сеулдің бір газетінің айтуынша, «белгілі бір тұлғаның мәртебесі мен лауазымын сақтауға» бағытталған болып көрінді. Үкімет Рохтың инаугурациясынан кейін осы органның мөлшерін және функцияларын қысқарту жоспарларын жариялады. Бұрынғы президент Чунға Алтыншы Республиканың ішінде билік базасын құруға мүмкіндік беретініне қатысты халықтың күдіктері 1988 жылдың қарашасында Чунның өзі таңдаған оқшауланған будда ғибадатханасына кетіп, шеттеуге ұшыраған кезде бекер болды.
The president is assisted by the staff of the Presidential Secretariat, headed by a cabinet rank secretary general. Apart from the State Council, or cabinet, the chief executive relies on several constitutional organs. These constitutional organs included the National Security Council, which provided advice concerning the foreign, military, and domestic policies bearing on national security. Chaired by the president, the council in 1990 had as its statutory members the prime minister, the deputy prime minister, the ministers for foreign affairs, home affairs, finance, and national defense, the director of the Agency for National Security Planning (ANSP) which was known as the Korean Central Intelligence Agency (KCIA) until December 1980, and others designated by the president. Another important body is the Peaceful Unification Advisory Council, inaugurated in June 1981 under the chairmanship of the president. From its inception, this body had no policy role, but rather appeared to serve as a government sounding board and as a means to disburse political rewards by providing large numbers of dignitaries and others with titles and opportunities to meet periodically with the president and other senior officials. The president also was assisted in 1990 by the Audit and Inspection Board. In addition to auditing the accounts of all public institutions, the board scrutinized the administrative performance of government agencies and public officials. Its findings were reported to the president and the National Assembly, which itself had broad powers to inspect the work of the bureaucracy under the provisions of the Constitution. Board members were appointed by the president. One controversial constitutional organ was the Advisory Council of Elder Statesmen, which replaced a smaller body in February 1988, just before Roh Tae Woo was sworn in as president. This body was supposed to be chaired by the immediate former president; its expansion to eighty members, broadened functions, and elevation to cabinet rank made it appear to have been designed, as one Seoul newspaper said, to "preserve the status and position of a certain individual." The government announced plans to reduce the size and functions of this body immediately after Roh's inauguration. Public suspicions that the council might provide former President Chun with a power base within the Sixth Republic were rendered moot when Chun withdrew to an isolated Buddhist temple in self imposed exile in November 1988.
Алып тастау
Импичмент рәсімі 1987 жылғы Оңтүстік Кореяның 10-шы Конституциясында белгіленген. 65-баптың 1-тармағына сәйкес, егер Президент, Премьер-Министр немесе басқа да мемлекеттік кеңес мүшелері Конституцияны немесе қызметтік міндеттерге қатысты басқа да заңдарды бұзса, Ұлттық Ассамблея оларды импичментке тартуға құқылы. 2-тармақта импичмент туралы заң жобасын Ұлттық Ассамблея мүшелерінің үштен бірі ұсынуы және көпшілігімен бекітілуі тиіс делінген. Президент жағдайында, ұсынысты көпшілік дауыспен ұсынуы және Ұлттық Ассамблеяның жалпы мүшелерінің үштен екісі немесе одан да көп бөлігімен мақұлдауы керек, яғни парламенттің 300 мүшесінің 200-сі заң жобасын мақұлдауы тиіс. Бұл бапта сондай-ақ, импичмент туралы шешім қабылданған кез келген адам импичмент мәселесі шешілгенге дейін өкілеттіктерді жүзеге асырудан уақытша шеттетіледі және импичмент шешімі тек мемлекеттік қызметтен шеттетумен ғана шектеледі. Дегенмен, импичментке ұшыраған адамды мұндай бұзушылықтар үшін азаматтық немесе қылмыстық жауапкершіліктен босата алмайды. Конституциялық сот туралы заңға сәйкес, Конституциялық сот импичмент істерін қоса алғанда, сотқа қарауға түскен кез келген іс бойынша шешімді 180 күн ішінде шығаруға міндетті. Егер жауапкер шешім жарияланғанға дейін лауазымынан кеткен болса, іс қарастырылмайды. 1948 жылы Корея Республикасы құрылғаннан бері екі президент импичментке ұшырады. 2004 жылы Ро Му Хён Ұлттық Ассамблеяда импичментке ұшырады, бірақ Конституциялық сот бұл шешімді күштен шығарды. Парк Кын Хе 2016 жылы Ұлттық Ассамблея тарапынан импичментке ұшырады, ал 2017 жылдың 10 наурызында Конституциялық сот бұл импичментті бекітті.
The procedure for impeachment is set out in the 10th Constitution of South Korea in 1987. According to Article 65 Clause 1, if the President, Prime Minister, or other state council members violate the Constitution or other laws of official duty, the National Assembly can impeach them. Clause 2 states the impeachment bill must be proposed by one third and approved by a majority of members of the National Assembly for passage. In the case of the President, the motion must be proposed by a majority and approved by two thirds or more of the total members of the National Assembly, meaning that 200 of 300 members of the parliament must approve the bill. This article also states that any person against whom a motion for impeachment has been passed shall be suspended from exercising power until the impeachment has been adjudicated, and a decision on impeachment shall not extend further than removal from public office. However, impeachment shall not exempt the person impeached from civil or criminal liability for such violations. By the Constitutional Court Act, the Constitutional Court must make a final decision within 180 days after it receives any case for adjudication, including impeachment cases. If the respondent has already left office before the pronouncement of the decision, the case is dismissed. Two presidents have been impeached since the establishing of the Republic of Korea in 1948. Roh Moo hyun in 2004 was impeached by the National Assembly, but the impeachment was overturned by the Constitutional Court. Park Geun hye was impeached by the National Assembly in 2016, and the impeachment was confirmed by the Constitutional Court on March 10, 2017.
Президент кеңсесі
Чон Ва Дэ (청와대) немесе Көк үй Жосон әулетінің (1392–1910) патшалық бағының орнында салынған. Көк үй атқарушы кеңсе ретінде қызмет еткенімен, Азиядағы ең қорғалған ресми тұрғын үйлердің бірі болды. 2022 жылдың мамыр айында президент Юн Сук Йолдың қызметке кірісуімен Чон Ва Дэ президенттің ресми резиденциясы және атқарушы кеңсесі қызметтерінен босатылып, толыққанды қоғамдық саябаққа айналдырылды. Президенттің кеңсесі мен резиденциясы Сеул қаласының Юнсан ауданындағы Ұлттық қорғаныс министрлігінің ғимаратына көшірілді.
Cheong Wa Dae (청와대) or The Blue House was built upon the site of the royal garden of the Joseon Dynasty (1392–1910). While the Blue House served as an executive office, it was one of the most protected official residences in Asia. Upon the inauguration of President Yoon Suk Yeol in May 2022, Cheong Wa Dae was relieved of its duties as the official residence and executive office of the president and fully converted to a public park. The president's office and residence was moved to the Ministry of National Defense building in the Yongsan District of Seoul.
Қызмет ақысы мен артықшылықтары
2021 жылдан бастап президент 240 648 000 теңге жалақы алады. Әуе саяхаттары үшін президент «Код Бір» шақыру таңбасымен Боинг 747-400 әскери нұсқасына күшті модификацияланған ұшақ пен президенттік тікұшақ ретінде қолданылатын Сикорский S-92 әскери нұсқасына күшті модификацияланған тікұшақты пайдаланады.
As of 2021, the president receives a salary of ₩240,648,000 For air travel the president uses a highly modified plane which is a military version of the Boeing 747 400 with the call sign Code One and a highly modified helicopter which is a military version of the Sikorsky S 92 that serves as the presidential helicopter.
Төрайымнан кейінгі кезең
Бұрынғы президенттердің барлығы өмір бойы зейнетақы алып, Президенттік қауіпсіздік қызметінің қорғауында болады. Премьер-министрден өзгеше, бұрынғы президент Президенттік қауіпсіздік қызметінің қорғауын қабылдаудан бас тарта алмайды. Соңғы жылдары Оңтүстік Корея президенттерінің қызметтен кейінгі өмірі көбінесе даулы болып келеді; соңғы алты президенттің төртеуі түрмеге қамалған. Импичментке ұшыраған президенттер зейнетақы, тегін медициналық көмек, зейнеткерлік кеңселерін қаржыландыру, жеке көмекшілер мен жүргізуші, сондай-ақ қайтыс болғаннан кейін Сеул ұлттық зиратына жерлену құқығы сияқты президенттік қызметтен кейінгі жеңілдіктерінен айырылады. Дегенмен, мұндай адамдар Президенттік қауіпсіздік туралы заңға сәйкес қауіпсіздік қорғау құқығын сақтайды.
All former presidents receive a lifelong pension and Presidential Security Service detail. Unlike the prime minister, a former president cannot decline PSS protection. In recent years, South Korean presidents tend to have controversial post presidencies; four of the last six have served time in prison. Impeached presidents are stripped of their post presidential benefits such as pension, free medical services, state funding for post retirement offices, personal assistants and a chauffeur, and right to burial at the Seoul National Cemetery after death. However, such individuals are still entitled to retain security protection under the Presidential Security Act.