Кіріспе

Еуропалық үкіметаралық ұйым – Еуропалық метеорологиялық спутниктерді пайдалану ұйымы (EUMETSAT) 30 Еуропалық мүше мемлекетінің қатысуымен келісілген халықаралық конвенция арқылы құрылған үкіметаралық ұйым. EUMETSAT-тың басты мақсаты – Еуропалық операциялық метеорологиялық спутниктер жүйелерін құру, қолдау және пайдалану болып табылады. EUMETSAT спутниктерді ұшыру және оларды пайдалану, спутниктік деректерді соңғы пайдаланушыларға жеткізу, сондай-ақ климатты тұрақты бақылау және жаһандық климат өзгерістерін анықтауға үлес қосу үшін жауапты. EUMETSAT-тың қызметі басқа ғарышқа ұшатын мемлекеттермен үйлестірілген жаһандық метеорологиялық спутниктік бақылау жүйесіне көмектеседі. Спутниктік бақылаулар сандық ауа-райы болжамдау жүйелері үшін маңызды деректер болып табылады және сонымен қатар ауа-райы мамандарына қауіпті ауа-райы құбылыстарын диагностикалауға көмектеседі. Климатты зерттеулерді қолдау үшін ғарыштан ұзақ мерзімді өлшемдерді жинау мүмкіндігіне ие ауа-райы спутниктерінің маңызы артып келеді. EUMETSAT Еуропалық Одақтың институты немесе агенттігі емес, бірақ оның көптеген мүшелері Еуропалық Одаққа мүше мемлекеттер болып табылады. 2012 жылы ұйым Ғарыш және ірі апаттар туралы халықаралық хартаға қол қойып, осылайша өзінің ғарыш активтерін әлемдік қайырымдылық мақсатында пайдалануға мүмкіндік берді.

Мүше және ынтымақтастық жасайтын мемлекеттер

Мүше мемлекеттердің ұлттық міндетті жарналары олардың жалпы ұлттық табысына пропорционалды. Алайда, ынтымақтастық жасайтын елдер толық мүшелік үшін төлейтін алымның жартысын ғана төлейді. EUMETSAT-ты құру туралы конвенция 1983 жылы қол қоюға ашылды және 1986 жылғы 19 маусымда күшіне енді. Мемлекеттік мәртебе (конвенцияға қол қою) Қаржылай үлесі 2013 Ұлттық метеорологиялық қызметтердің өкілдігі (ресми ұлттық атаулар, сілтемелер ағылшын тілінде ресми пайдалану үшін атауларға сілтеме береді) Ресми веб-сайт Мүше 1986 жылғы наурыз 19.20% Deutscher Wetterdienst (DWD) www.dwd.de Мүше 1985 жылғы мамыр 15.62% Met Office Мүше 1985 жылғы ақпан 14.70% Météo France Мүше 1986 жылғы маусым 12.04% Ufficio Generale Spazio Aereo e Meteorologia (USAM) – Reparto Meteorologia Мүше 1985 жылғы ақпан 7.56% Agencia Estatal de Meteorología (AEMET) Мүше 1984 жылғы наурыз 4.38% Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) Мүше 1985 жылғы шілде 2.75% MeteoSchweiz / MétéoSuisse / MeteoSvizzera Мүше 1985 жылғы қазан 2.57% Institut Royal Météorologique de Belgique (IRM) / Koninklijk Meteorologisch Instituut van België (KMI) Мүше 1984 жылғы қаңтар 2.53% Sveriges meteorologiska och hydrologiska institut (SMHI) Мүше 1984 жылғы тамыз 2.27% Remote Sensing Division, Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü (DMİGM) Мүше 1993 жылғы желтоқсан 2.05% Zentralanstalt für Meteorologie und Geodynamik (ZAMG) Мүше 1985 жылғы сәуір 2.03% Meteorologisk institutt (met.no) Мүше 2009 жылғы маусым 1.95% Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) Мүше 1984 жылғы қаңтар 1.78% Danmarks Meteorologiske Institut (DMI) Мүше 1988 жылғы маусым 1.65% Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (HNMS) Мүше 1984 жылғы желтоқсан 1.35% Ilmatieteen laitos / Meteorologiska institutet (FMI) Мүше 1989 жылғы мамыр 1.23% Instituto de Meteorologia (IM) Мүше 1985 жылғы маусым 1.17% Met Éireann Мүше 2010 жылғы мамыр 0.80% Český hydrometeorologický ústav (CHMI), Družicové Oddělení Мүше 2008 жылғы қазан 0.69% Országos Meteorológiai Szolgálat (OMSZ) Мүше 2010 жылғы қараша 0.57% National Meteorological Administration of Romania Мүше 2006 жылғы қаңтар 0.32% Slovenský hydrometeorologický ústav (SHMU) Мүше 2006 жылғы желтоқсан 0.25% Državni hidrometeorološki zavod (DHMZ) Мүше 2008 жылғы ақпан 0.23% Agencija Republike Slovenije za Okolje (ARSO) Мүше 2002 жылғы шілде 0.21% Administration de la navigation aérienne Мүше 2009 жылғы мамыр 0.10% Latvijas Vides, ģeoloģijas un meteoroloģijas aģentūra (LVGMA) Мүше 2014 жылғы қаңтар 0.16% Lietuvos hidrometeorologijos tarnyba (LHMT), prie Aplinkos ministerijos Мүше 2014 жылғы қаңтар 0.10% Veðurstofa Íslands Мүше 2013 жылғы маусым 0.09% Estonian Weather Service Мүше 2014 жылғы сәуір 0.18% Национален институт по метеорология и хидрология (INMH) Соңғы жаңарту 2014 жылғы жарияланды.

Жоғары деңгейдегі, ғарышқа тұрақтандырылған (Геостационарлық спутниктер)

Қазіргі уақытта геостационарлық спутниктік бақылау EUMETSAT ұйымының Meteosat спутниктерінің сериясы арқылы қамтамасыз етіледі, олар Жердің толық дискісінің суреттерін және болжамдар жасау үшін қажетті деректерді тудырады. 1977 жылы ұшырылған Meteosat спутнигінің бірінші буыны көптеген пайдаланушылар тобына үздіксіз және сенімді бақылау деректерін ұсынды. Жиірек және толыққанды деректерге деген сұранысқа жауап ретінде, найзағайлар, тұман және қауіпті жел дауылдарына әкелуі мүмкін ұсақ ауа райының өзгерістерін жылдам анықтау және болжау мүмкіндігін жақсарта отырып, Meteosat Second Generation (MSG) әзірленді. MSG 2004 жылы ұшырылды. 2025 жылға дейінгі пайдаланушылардың болашақ қажеттіліктерін қамтамасыз ету мақсатында үшінші буын Meteosat (MTG) спутнігі қазіргі кезде дайындалып жатыр.

EUMETSAT полярлық жүйесі

Жер шарының кейбір аймақтарында, әсіресе Тынық мұхиты мен оңтүстік жарты шардағы құрлықтардағы бақылаулардың жетіспеуі, ауа-райын сандық болжау және климатты мониторингте полярлық орбитадағы спутниктік деректердің маңыздылығын арттырды. EUMETSAT Polar System (EPS) Metop миссиясы үш полярлық орбитадағы Metop спутнигінен тұрады, олар 14 жылдан астам уақыт бойы бірінен соң бірі ұшуға жоспарланған. Біріншісі, Metop A, 2006 жылғы 19 қазанда Байконур уақытымен 22:28 (16:28 UTC) Байконурдан ресейлік «Союз 2.1a» зымыратымен ұшырылды. Metop A ұшырылғаннан кейінгі LEOP кезеңінде бастапқыда ESOC бақылауында болды, содан кейін бақылау ұшырылғаннан кейін 72 сағаттан соң EUMETSAT-қа берілді. EUMETSAT спутникке алғашқы командаларын 2006 жылғы 22 қазанда 14:04 UTC-де жіберді. Екінші EPS спутнигі Metop B 2012 жылғы 17 қыркүйекте Байконурдан ұшырылды, ал үшінші Metop C 2018 жылғы 7 қарашада Arianespace компаниясы French Guiana, Kourou, Centre Spatial Guyanais-тен Fregat M үстіңгі блогымен «Союз ST B» ұшыру құралын пайдаланып ұшырды. Жер бетінен шамамен биіктікте орналасқан Metop A-дағы арнайы құралдар атмосфера температурасы мен ылғалдығының профилі туралы геостационарлық спутникке қарағанда әлдеқайда нақты мәліметтер бере алады. Спутниктер сонымен қатар Жердің шалғай аймақтарын, әсіресе Солтүстік Еуропаны, сондай-ақ Оңтүстік жарты шардағы мұхиттарды толық қамтуды қамтамасыз етеді. EPS бағдарламасы NOAA-мен бірлескен бағдарламаның еуропалық бөлігі болып табылады, ол Халықаралық бірлескен полярлық жүйе (IJPS) деп аталады. NOAA 1960 жылғы сәуір айынан бері төмен жер орбитасында метеорологиялық спутниктерді үздіксіз пайдалануда. Metop-тағы көптеген құралдар NOAA/POES спутниктерінде де қолданылады, IJPS аясында ұқсас деректерді ұсынады.