Кіріспе

Сақтау жолы – бұл биологиялық өнімнің өзінің немесе ұқсас заттың ыдырау жолындағы аралық өнімдерден түзілетін жол. Бұл термин көбінесе, әсіресе нуклеотидтерді (пурин және пиримидин) олардың ыдырау жолындағы аралық заттардан синтездеуді қамтитын нуклеотидтерді сақтауға қатысты қолданылады. Нуклеотидтерді сақтау жолдары РНҚ және ДНҚ ыдырағанда түзілетін негіздер мен нуклеозидтерді қайта пайдалануға мүмкіндік береді. Бұл кейбір органдар үшін маңызды, себебі кейбір тіндер de novo синтез жүргізе алмайды. Сақталған өнімдер кейін нуклеотидтерге айналдырылады. Сақтау жолдары жаңа дәрілерді әзірлеу үшін мақсатты нысандар болып табылады, олардың бірі – антифолаттар. Оның жетіспеушілігі Леш-Ньян синдромымен байланысты.

Нуклеобаза Фермент Нуклеотид
гипоксантин гипоксантин/гуанин фосфорибозил трансферазасы (HGPRT) IMP
гуанин гипоксантин/гуанин фосфорибозил трансферазасы (HGPRT) GMP
аденин аденин фосфорибозил трансферазасы (APRT) AMP

Фолат биосинтезі

Тетрагидрофоль қышқылы және оның туындылары ГТФ-тан қайта пайдалану жолдары арқылы түзіледі.

Басқа құтқару жолдары

L-метионинді қайта пайдалану – метионинді оның түзілген өнімдерінен жаңарту жолы. Бұл жолдың бір түрі метилтиоаденозин (МТА) арқылы жүзеге асады, оның синтездеу реакциясы МТА циклын құрайды. Бұл күкіртті қайта өңдеу іс-әрекеті адамдарда кездеседі және ауамен тыныс алатын тірі организмдердің барлығында дерлік таралған. Никотинатты қайта пайдалану – никотин қышқылынан никотинамид аденин динуклеотидін жаңарту процесі. Бұл жол жасушалардағы тотығу стресінің деңгейін реттеу үшін маңызды. Адамның NAPRT гені бұл жолдың негізгі ферментін кодтайды. NAD қажеттілігі жоғары қатерлі жасушалар бұл жолды күшейтуге бейім. Түрлі организмдерде керамид, кобаламин, жасуша қабырғасының құраушылары және тетрагидробиоптерин үшін де қайта пайдалану жолдары бар.