Кіріспе
Данденонг (['/d//æ//n//d//ɪ//n//ɒ//ŋ/ DANdinong) – Австралияның Виктория штатындағы Мельбурн қаласының оңтүстік-шығысында орналасқан қала. Ол Мельбурн қаласының орталық бөлігінен шамамен 30 шақырым қашықтықта жатыр. Бұл Үлкен Данденонг қалалық әкімшілік аймағының кеңесінің орны, халық саны 30 127 адамды құрайды. Тағы бір кең таралған теория бойынша, атау "нашар ұн" немесе "жаман демпер" деген мағынаны білдіреді. Жергілікті әңгімеде, жергілікті аборигендер бір қап әк алып, оны қате пайдаланып демпер жасапты. Бұрынғы жергілікті қонақ үйдің аты "Жақсы демпер жоқ" болған. Үшінші нұсқада Данденонг атауы "жану" және "өткен шақ" сөздерінен шыққан, бұл Данденонг тауларындағы өрттерді көрсетеді.
Another popular theory is that the name comes from 'bad flour', or 'no good damper'. A local tale revolves around local aboriginals obtaining a bag of lime and mistakenly using it to make damper. An old local hotel was the 'No Good Damper Inn'. A third version has the name Dandenong coming from 'a burning' and 'the past' reflecting bushfires on the Dandenongs.
Еуропалық қоныстану
Жозеф Хоудон 1837 жылы Нарра Нарравонгта мал өсіру шаруашылығын құрды, Сиднейден малды құрлықпен әкелді. Көп ұзамай, бірнеше ағаш кесушілер мен полиция бекеті де сол жерге орналасты. Данденонг пошта бөлімі 1848 жылдың 1 шілдесінде ашылды. 1850 жылға қарай, бүкіл аймақ мал жаюға берілді. Данденонг өзені алғаш рет 1840 жылы көпірмен жалғастырылды. Мельбурннан жол салынды, соның арқасында 1850-ші жылдардың соңында Данденонг Гиппслендке баратын саяхатшылар үшін маңызды аялдамаға айналды. Ол «Гиппслендке қақпа» деп белгілі болды. 1852 жылы қалашық жоспарланды. Қызыл емен ағашын өңдеу маңызды өнеркәсіпке айналды, сондай-ақ, көмір өртеу, тері илеу, тас карьерлері және кірпіш жасау да дамыды. 1866 жылы мал базары ашылды. Батыс Порт аборигендерді қорғау станциясы 1840-1844 жылдары Данденонгтің солтүстік-шығысында орналасқан. Бұл аймақ аборигендер тайпалары үшін маңызды жиын және рәсімдер өткізілетін орын болған. Жергілікті полиция жасағы 1852 жылы таратылғанға дейін штаб-пәтерін сонда орналастырды. Полиция алаңдары полиция аттарын өсіру және демалдыру үшін пайдаланылды. 1861 жылы қалашықта 40 үй болды, онда 193 адам тұрды. 1866 жылы Данденонг базары жұмысын бастады, онда мал, жеміс-жидек, сүт өнімдері және басқа да шаруашылық өнімдері сатылды. Данденонг округі 1873 жылы жарияланды. «Австралиялық нұсқаулық» 1875 жылға қарай қаланың дамуын тіркеді. Мельбурннан Данденонгқа дейінгі теміржол желісі 1870-ші жылдардың ортасында салынды. Данденонг станциясы 1877 жылдың 8 қазанында ашылды. Данденонг қалалық әкімшілік ғимараты, Лонсдейл көшесі, 1890 жылы еркін классикалық стильде, округтік әкімшілік, сот және механика институты ретінде салынды, құны шамамен 12 000 фунт стерлинг болды. Архитекторлары Бесвик және Хатчинс, ал мердігерлері МакКаллог және МакАльпин болды. Екі қабатты, сылақпен жабынған кірпіштен салынған ғимарат, көк тастың негізінде, биік мансардалық шатыры бар бұрыштық сағат мұнарасымен және серлиан мотивімен безенілген терезелері бар және фронтондармен жабылған қанаттары бар.
Соғыстан кейінгі кезең
Соғыстан кейінгі өнеркәсіптік өркендеу Еуропалық көшіп келушілердің көптеп келуіне әкелді, әсіресе Италия мен Грециядан. Бұл Денденонгтың бірнеше шағын аудандарының құрылуына себеп болды, соның ішінде Доветон мемлекеттік тұрғын үйлер кешені. 1950 жылдары Мельбурн Принц тас жолы мен Денденонг темір жолы бойымен оңтүстік-шығысқа қарай Денденонгқа және одан әрі қарқынды түрде кеңейді. Өнеркәсіп шеткі қалаларға тараған сайын, ол ірі қалалық өндіріс және коммерциялық орталыққа айналды. 1960 жылдардың соңында ол Мельбурн қаласының ресми шағын ауданы болып құрылды, ал орталық Денденонг заманауи ғимараттармен жаңарып, 1960 жылы пошта ғимараты екі қабатты заманауи нысанға айналдырылды, одан кейін 1966 жылы AMP үшін үш қабатты кеңсе салынып, 1975 жылы Денденонг теміржол станциясы жаңартылды. 1960 жылдардың басынан бастап албан иммигранттары Денденонгқа қоныстанды және 1985 жылы алғашқы мешітін салды.
Қалалық жаңғыру
Денденонг қаласындағы даму Армада Денденонг Плаза сауда орталығы ашылғаннан бері тоқтап қалды, нәтижесінде орталық бизнес аудандағы көптеген дүкендер жабылды. Мельбурн-2030 саясаты бойынша Денденонг, көлікке қолжетімділігі ескеріле отырып, орталық орналасқандықтан маңызды қызмет орталығы деп жіктелді. Бұл жобаларды көлікке бағытталған даму деп қарастыруға болады, онда халық тығыздығы көлікке қолжетімділігі нашар аймақтарға қарағанда жоғары болуы тиіс. 2006 жылы Виктория үкіметі Орталық Денденонгты өркенді экономикалық және қызмет көрсету орталығына айналдыруға 290 миллион доллар бөлді. Мемлекеттік қаржы жерді сатып алу және біріктіруге, инфрақұрылымды жаңартуға (Лонсдейл көшесі, Стокман көпірі, станция маңының жаңартулары және қоғамдық ыңғайлылықтар), сондай-ақ Австралиялық салық кеңсесі, жаңа қалалық әкімшілік орталығы және мемлекеттік қызметтер орталығы сияқты маңызды жобаларды іске асыруға жұмсалды. Денденонгты қайта дамытуды Виктория үкіметінің қалаларды жаңартуға жауапты агенттігі – Development Victoria, Үлкен Денденонг қалалық кеңесімен бірлесіп жүзеге асырады. Жоба ұзақ мерзімдік, 15-20 жылға созылуы күтілуде. Денденонгтың пошта индексімен аталған Metro 3175 – бұл 1866 жылы құрылып, 1998 жылы жабылған бұрынғы Денденонг мал базарының (1866 жылы құрылған және 1998 жылы жабылған) 2005 жылдың қарашасынан басталган кең ауқымды қайта құрылысы. Онда 1100 тұрғын үй, сондай-ақ кафелер мен мейрамханалар бар. Объекті Орталық Денденонг аймағының қалған бөлігінен оқшауланғандықтан, Джордж көшесі кеңейтіліп, теміржол желілері арқылы көпір салынды, бұл аймақтар арасындағы қолжетімділікті жақсартты. Көпір автомобильдерге, жаяу жүргіншілерге және велосипедшілерге арналған, сонымен қатар аймақтағы автобус қызметтеріне қосылуды жақсартады. Бұған қоса, маңызды шығыс-батыс бағыты болып табылатын Челтнем Роуд жақын маңдағы көшелерден трафикті азайту және жаяу жүргіншілердің қозғалысын ынталандыру үшін қайта жоспарланды. 1880 жылы салынған Денденонг қалалық залы Уильямс Росс архитекторлары жобалаған Drum Theatre сахналық өнер орталығына айналдырылды (2004 жылы басталды). Орталық 525 орындық театрмен қайта жаңартылды. 13 миллион долларға айналған орталықты 2006 жылдың 11 ақпанында Виктория премьер-министрі Стив Брэкс ашты. Қайта құруға қалалық әкімшілік ғимаратын жөндеу және барабан пішіндес заманауи ғимарат салу кірді. Оның жарқын қызыл түсі қала орталығындағы жақын маңдағы көшелерден жақсы көрінеді. Қалалық әкімшілік ғимаратының тарихи фасадына зақым келтіруі мүмкін деген алаңдаушылықтар болды, бірақ бұл негізсіз болып шықты.
География
Данденонг солтүстігінде Хитертон жолымен (Мемлекеттік жол 14), шығысында Данденонг өзені мен Клердон жолымен, оңтүстігінде Данденонг айналма жолымен (Мемлекеттік жол 49) және Пакенхэм темір жолымен, ал батысында ИстЛинк (M3) -тен шығысқа қарай Яраман/Майл өзенімен шектеледі. Бұл аудан Майл өзенінің Данденонг өзенінің төменгі бөлігіне құйылатын жерінен солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Данденонг өзені – Олиндадағы Данденонг тауларының етегінен батысқа қарай ағатын ірі қалалық өзен. Ол Риңвуд, Вермонт және Уантирна қиылысынан оңтүстікке қарай иреліп ағып, Бэнгхолмде Паттерсон өзенін құрайды. Өзен Данденонгтың көп бөлігін көршілес Доветонмен шекаралайды және қала орталығының оңтүстік жиегінен батысқа қарай өтіп, бірнеше өзен жағалауындағы сызықтық саябақтар мен табиғат қорықтарын қамтитын жасыл белдеуді қалыптастырады, оның ішінде Данденонг саябағы да бар.
Федералды
Федералдық деңгейде Данденонг солтүстікте Брюс сайлау округімен, оны қазіргі уақытта 2016 жылдан бері Джулиан Хилл ұстап отыр; және оңтүстікте Исаакс сайлау округімен бөлінеді, оны 2007 жылдан бері Марк Дрейфус ұстап отыр, екеуі де қайта сайланған Лейборист партиясының өкілдері.
Мемлекет
Данденонг өзінің Данденонг сайлау округіне жатады, және оны 2014 жылдан бері Еңбек партиясының өкілі Габриэль Уильямс ұстап тұр.
Демография
2016 жылғы санақта ең көп таралған тегі ата-бабалар: ауғандықтар – 9,4%, үндістер – 9,3%, ағылшындар – 8,3%, австралиялықтар – 7,4% және албандар – 4,7%. Халықтың 28,0%-ы Австралияда туған. Туған елдер бойынша ең көп кездесетіндер: Үндістан – 9,5%, Ауғанстан – 8,7%, Шри-Ланка – 6,2%, Пәкістан – 3,5% және Қытай – 2,8%. Адамдардың 23,0%-ы үйде тек ағылшын тілінде сөйлейді. Үйде сөйлейтін басқа тілдер: хазараги – 7,9%, дари – 6,4%, албан – 5,1%, тамил – 4,6% және пәнджәби – 4,0%. Дінге қатысты ең көп таралған жауаптар: католиктер – 34,8%, басқа христиандар – 21,2%, ислам – 13,7% және дінсіздер – 11,6%. 2021 жылғы санақта Данденонг халқының 14,3 пайызы мұсылман.
Көлік
Данденонг негізінен жеке көлікке тәуелді қауымдастық, себебі CBD-ге жақын басқа қала маңындағы аудандармен салыстырғанда қоғамдық көлік салыстырмалы түрде нашар дамыған. Оған солтүстік-шығысқа жақын орналасқан Монаш тас жолы (M1) және бірнеше маңызды магистральдық жолдар қызмет көрсетеді, мысалы: Принц тас жолы (Ұлттық маршрут 1), Студ Роуд / Данденонг-Франкстон жолы (Мемлекеттік маршрут 9), Челтенхэм жолы (Маршрут 10), Хизертон жолы (Маршрут 14) және Данденонг айналма жолы (Маршрут 49). EastLink (M3) қала маңының батыс жиегінен өтеді, ал Оңтүстік Гиппсленд тас жолы (Маршрут 12) қала маңының оңтүстік-шығыс бұрышында Принц тас жолынан бөлінеді. Данденонг теміржол станциясы қала маңының оңтүстік жиегінде орналасқан және Пакенхэм мен Кранборн бағыттары, сондай-ақ Гиппсленд теміржолындағы V/Line аймақтық пойыздары үшін көліктік түйін болып табылады. Мельбурн қаласының орталық бөлігіндегі Флиндерс-стрит станциясына дейін барлық станцияларда тоқтау арқылы шамамен 50 минут жұмыс істейді, бірақ шектеулі экспресс бағдарлары арқылы уақыт қысқарады. Виктория штатының үкіметі, Данденонг және оның төңірегіндегі, сондай-ақ бағыт бойындағы басқа да қалалар мен елді мекендердегі халықтың өсуін қолдау үшін теміржол желісін үш есеге кеңейтуді ұсынды. Станция сонымен қатар жергілікті автобус желісі үшін көліктік орталық ретінде қызмет етеді, аймақтағы барлық автобус маршруттары Данденонг станциясынан және қала маңындағы Лангхорн көшесіндегі көліктік түйінден өтеді. Аймақтағы автобустардың көп бөлігі Ventura Bus Lines компаниясымен жүзеге асырылады, олардың депосы теміржол станциясының жанында орналасқан. Велосипедпен жүруге Dandenong Creek Trail мүмкіндік береді, ол қалалық жолдарды жақын жердегі Jells Park паркімен байланыстыратын жолдан тыс велосипед желісінің бір бөлігі болып табылады. Қалалық жоспарлау саясатының құжатында, орталық Данденонг аймағы үшін болашақ көлік түрі ретінде жеңіл рельстік көлік ұсынылған.
Білім
Үш мемлекеттік жоғары мектеп – Линделл орта колледжі және Данденонг орта мектебінің екі кампусы (Данденонг және Клиленд), сондай-ақ бір католик жоғары мектебі (Сент-Джонс аймақтық колледжі), көптеген мемлекеттік және екі католик бастауыш мектебі шаһар шегінде орналасқан. Данденонгте сонымен қатар Эмерсон мектебі де бар, ол жеңіл дәрежедегі интеллектуалдық кемістігі бар оқушыларға арналған арнайы мектеп, олар белгілі бір аумақтан келеді.
Спорт
Қала маңындағы аймақта бірнеше Австралиялық футбол командалары бар, олардың бірі - Данденонг Редлегс (бұрынғы Данденонг Демонс / Данденонг Вест), Оңтүстік футбол лигасында Данденонг Шоуграундс-та өнер көрсетеді. Данденонг аймағындағы басқа командалар: Шепли Овалдағы Данденонг Стингрейз (18 жасқа дейінгі TAC Кубогы – Элиталық жастар), Каролл Резервтегі Сент-Джонс Олд Коллегианс (VAFA және VWFL – Үлкендер) және Каролл Резервтегі Данденонг Сентс (DDJFL – Жастар). Соңғы жылдары көптеген клубтар таратылды.
Данденонгта көптеген футбол (футбол) клубтары бар. Данденонг Тандр Викторияның Премьер-лигасында ойнайды, бұл А лигасынан кейінгі екінші деңгей және жергілікті қоғамның үлкен қолдауына ие. Команда өз алаңындағы ойындарын Джордж Эндрюс Резервінде өткізеді және бірнеше рет Викторияның чемпионы атанды. Басқа командалар – Данденонг Сити СК, Уайт Стар Данденонг ФК және Данденонг Вулвз Футбол клубы. Данденонг командалары тарихында көптеген халықаралық ойыншыларды қабылдады. Олардың ішінде Любо Миличевич, Евгений Галекович, Анте Миличич, Ченгиз Бенлисой, Семих Йылдыз, Ценк Али және Илькер Бербероглу бар. Данденонг ауданында көптеген крикет клубтары да бар. Данденонг Крикет клубы Виктория Премьер-лигасында ойнайды және бүгінгі күнге дейін бірқатар штаттық ойыншыларды тәрбиеледі. Олардың ішіндегі ең танымалдары – Питер Сиддл (Австралия), Даррен Паттинсон (Англия) және Камерон Уайт (Австралия), олардың барлығы тестілік крикетке қатысты. Клубтың басқа да көрнекті ойыншылары – Иан Харви, Джеймс Паттинсон, Бретт Форсайт, Эркан Илери, Джексон Коулман және Кумар Сана. Аймақта Виктория Әйелдер Крикет Ассоциациясында өнер көрсететін Данденонг Әйелдер Крикет клубы да бар. Аймақтағы басқа да бірнеше клуб Данденонг және Аудандық Крикет Ассоциациясында (ДДКА) ойнайды. Оларға Бакли Риджс, Данденонг Норт, Данденонг Вест және Сент-Мэри Крикет клубтары кіреді. Үлкен Данденонг қаласындағы басқа клубтарға Кумура, Кейсборо, Линделл, Паркфилд, Сильвертон, Оңтүстік Пирайтс, Спрингвейл және Спрингвейл Оңтүстік Крикет клубтары кіреді. Нобл Парк Крикет клубы да Үлкен Данденонг қаласында орналасқан және Виктория Суб-Дистрикттік Крикет Ассоциациясында ойнайды. Оңтүстік-Шығыс Титанс Регби лигасы клубы NRL Виктория жарысында жасөспірімдер мен үлкендер командаларын шығарады. Олардың үй алаңы Грейвс Резервінде орналасқан. Гольфшылар Ведж-стриттегі Форст-Хиллз Гольф клубының алаңында ойнайды.
Данденонг стадионы
Данденонг стадионы – «Данденонг Рейнджерс» (Австралиялық әйелдер баскетбол лигасының командасы) мен Виктория штатының волейбол жарыстарының үй аренасы. 7-12 шілде күндері аралығында 2008 жылғы Австралия жасөспірімдер волейбол чемпионаты осы стадионда өтті.