Кіріспе
Саттон Чейни ( /sʌtən ˈtʃiːni/ SUTən CHEEnee) – ауыл және бұрынғы азаматтық приход, қазір Дадлингтон және Саттон Чейни приходының құрамында, Хинкли және Босворт ауданында, Лестершир графтығында, Англияда, Уорвикшир графтығының шекарасына жақын орналасқан. Саттон Чейни ауылынан басқа, азаматтық приходқа Дадлингтон және Шентон ауылдары, бірнеше шаруашылықтар және Босворт шайқасы болған жер кіреді. Ең жақын ірі қалалар – Нюнетон және Хинкли. Ең жақын базар қаласы – Маркет Босворт. Саттон Чейни ауылы төрт жолдың қиылысында орналасқан: Амбион-лейн батысқа қарай Шентон ауылына, Босворт жолы солтүстік-батысқа қарай көршілес Маркет Босворт қаласына, Негізгі көше солтүстік-шығысқа қарай Кадеби немесе Степлтон ауылдарына, ал Уорф-лейн оңтүстік-батысқа қарай Эшби-де-ла-Зуш каналындағы Саттон Чейни кемежайына жетеді. Дадлингтон және Саттон Чейни азаматтық приходы солтүстікте Маркет Босворт, солтүстік-шығыста Кадеби, шығыста Пеклтон, оңтүстікте Барвелл, Сток Голдинг және Хиллдегі Хигам, батыста Шепи азаматтық приходтарымен шектеседі. 2021 жылғы халық санауы бойынша халқы 490 адамды құрайды, бұл 2011 жылы 538, ал 2001 жылы 545 адамды көрсеткен.
Тарих
Бұл аймақ қола дәуірінде де, римдік дәуірде де қоныстанған, бірақ Саттон Чейни ауылының ең алғашқы жазбада кездесетін аты 1086 жылғы "Domesday Book" кітабында "Sutone" деп тіркелген. Ол негізінен Кроуленд аббаттығына тиесілі болса, шағын бөлігі Жеңімпаз Уильямның серігі Гю де Грандмеснилдің қолында болды. Ол кезде онда төрт шаңырау бар екені жазылған. XIII ғасырда ауыл Шайнелл есімді бай шаруаның есебінен "Саттон Чейнелл" атауын алды, ол Кроуленд аббаттығының жалға алушысы болған. Алайда, XIV мен XVIII ғасырлар аралығындағы құжаттар мен ресми тіркелімдерде бұл атау әртүрліше – Саттон, Саттон юкста Босворт, Саттон Чейни және Саттон Чейнелл түрінде кездеседі. 1485 жылдың 21 тамызында Ричард III әскері Босворт даласындағы шайқасқа бір күн бұрын осы ауылда лагерь құрды. Шайқас ауылдың өзінде, Дадлингтонға жақын жерде болды. Ричард шайқаста қаза тапты, ол Розалар соғысының соңғы шайқасы еді. Осы оқиға Англиядағы орта ғасырды аяқтап, Тюдор дәуірін бастады. 1564 жылы Саттон-Чейнеллде 25 отбасы тұрды, ал 1630 жылы жер иелері – сэр Уильям Робертс, Ричард Мэй, Уильям Дрейкли және Джон Суинфен болды. XVII мен XX ғасырлар аралығында Саттон Чейни ауылы бір шаруа отбасының қажеттіліктеріне бейімделген, олардың үйі – зал болған егістік ауылына айналды. Жұмысшылардың коттедждерімен қатар, темірші, нан пісіруші және пошта кеңсесі сияқты қосымша ғимараттар ауыл тұрғындарының күнделікті қажеттіліктерін қамтамасыз етті. Сонымен қатар, кедей жалғыз еркектер үшін арналған қайырымдылық үйлері де болды. Бұл ғимараттардың бәрі қазір тұрғын үйлерге айналдырылған, бірақ ауыл өзінің дәстүрлі сипатын сақтап, ескеруге алынған аумақ ретінде белгіленген. Бүгінде жердің көп бөлігі және шамамен жартысы тұрғын үйлер әлі де меншік иесіне тиесілі, ал қалған жартысы жеке меншікте. Саттон Чейни бұрын Маркет Босворт приходының шапкелі болған, 1866 жылдан бастап ол өз алдына азаматтық приходқа айналды. 1935 жылдың 1 сәуірінде Дадлингтон және Шентон приходтары Саттон Чейнимен біріктірілді, біріктірілген приход 2023 жылға дейін "Саттон Чейни" деп аталды, содан кейін "Дадлингтон және Саттон Чейни" деп өзгертілді. 1931 жылы Саттон Чейни приходының (бірігуге дейін) халқы 207 адамды құрады.
Майдан мұралық орталығы
Азаматтық приход шегінде, Амбион төбесінде Босворт шайқасы алаңының мұра орталығы мен ауылдық саябағы орналасқан. Лестершир округі кеңесі бұл жерді Босворт шайқасы туралы халықтың білімін кеңейту мақсатында ауылдық саябақ және оқу орталығы ретінде күтіп ұстайды. Шайқас алаңына кіре беріс Ambion Firewood & Contractors компаниясының қарамағысында. Орталықта сондай-ақ Дербишир округі кеңесі сыйлаған, қайта құрастырылған XIV ғасырлық емен ағашынан жасалған қорада орналасқан, ондық бақшасы бар мейрамхана мен кафе де бар. Орталықтағы басқа да ескерткіштердің қатарында король Ричардтың құдығы бар, онда III Ричард шайқасқа дейін су ішкен деген әңгіме бар, қазір сол жерде оның ескерткіші ретінде кейрн орнатылған, сонымен қатар естелік күн сағаты да бар.
The centre also contains the Tithe Barn restaurant and cafe, based in a reconstructed fourteenth century oak timbered barn, donated by the Derbyshire County Council. Other monuments within the centre include King Richard's Well, where Richard III is reputed to have drunk before the battle and a cairn now stands as his monument, and a memorial sundial.
Басқа да көрікті жерлер мен жайлылықтар
Саттон Чейни Уорф Ашби де ла Зуч каналындағы азаматтық округтің ішінде орналасқан және Canal & River Trust ұйымы күтіп ұстайды. Ол Амбион Вуд арқылы Соғыс алаңы орталығына қол жеткізуге мүмкіндік береді, сонымен қатар осы жерде Саттон Уорф деп аталатын кафе бар. Battlefield Line Railway тарихи бу локомотивтерімен жұмыс істейтін теміржол Шентон станциясынан Шакерстоунға қатынайды. Оны Шакерстон теміржол қоғамы басқарады. Шентон ауылындағы ескі ауылдық үй қазір Ақ көгершін галереясы деп аталатын өнер галереясы мен кафеге айналған. Ал, қалпына келтірілген және қорғалатын шаруашылық ғимараттарының тобы Уайтмурс антикварлық орталығы және шайханасы ретінде жұмыс істейді. 200 мильдік Лестершир айналымы Лестершир графтығының азаматтық округінен және ауылдың өзінен өтеді, бұл жаяу жолмен оны көршілес Маркет Босворт қаласымен және азаматтық округімен байланыстырады, шабындықтар мен Маркет Босворт елдік паркі арқылы саяхаттауға мүмкіндік береді.
Ауылдағы көрнекті ғимараттар
Саттон Чейни ауылында екі георгиан дәуірінен қалған керуенсарай бар. "Геркулес қайта тірілді" (бұрынғы "Геркулес керуенсарайы") атты керуенсарай XVIII ғасырда Дикси отбасының иелігінде болған жүлделі Геркулес атты жылқының құрметіне аталған. 2012 жылы жаңартылып, қалпына келтірілді. Royal Arms (бұрынғы The Greyhound Inn) 2003 жылы қонақ үй, мейрамхана және тойлар өткізу орны ретінде қайта ашылды. Сент-Джеймс шіркеуі алғашқыда XIII ғасырдың басында салынған, содан бері ғасырлар бойы жөндеулер мен қайта жаңартулар жүргізілді, оның ішінде XIX ғасырда кірпіштен салынған батыс мұнарасы бар. Ричард III Босворт шайқасынан бір күн бұрын осы шіркеуде соңғы рет қасиетті дұға оқыған деседі. Сондықтан шіркеу "Шайқас шіркеуі" деп белгілі және оның құрметіне тақта орнатылған. Шіркеудегі көптеген тізе бүгіп отыру орындықтары Ричард III қоғамының мүшелерімен тігілген, ал 2015 жылдың 22 наурызында корольдің жаназа процессиясы Лестер соборына жерлеуге бара жатқанда Саттон Чейниде тоқталды. 1612 жылы сэр Уильям Робертс құрған және 1811 жылы "Розамунд Киннерслидің жомарттығы" арқасында өзгертілген алты қайырымдылық үйі қазір жеке тұрғын үйге айналдырылған. Зал 1601 жылы салынған, кейіннен оған қосымша бөлмелер мен Викториялық қанат салынған. Тауншенд шаруашылық үйі XIX ғасырдың басында салынған, бірақ оның негізі бұрынғыдан қалған. Ауыл ескеру аймағы ретінде белгіленген.
Белгілі тұрғындар мен қонақтар
Ричард III-тен басқа, бұл приходта Босворт шайқасының жеңімпазы Генрих VII-нің лагері де орналасқан, ол жақын орналасқан Сток Голдинг азаматтық приходында Англия королі болып таж кигізді. Маркет Босворт, Нюнетон және Вулвич қалаларының әйгілі математигі Томас Симпсон FRS (1710–1761) Сент-Джеймс шіркеуінің зиратында жерленген. Оның құрметіне латынша ескерткіш тақта шіркеу ішіндегі есіктің сол жағында орнатылған. 1960 жылдан 1986 жылы қайтыс болғанға дейін ауылдың викары, Rev. E. R. "Тедди" Бостон, трактор және жеңіл теміржолға құмар инженер ретінде белгілі болды және қазір бұзылған Кадеби жеңіл теміржолын салған. Ол досы Rev. Уилберт Одридің "Теміржол сериясы" кітаптарында (көбінесе "Томас және оның достары" деп аталады) "Семіз дін қызметкері" деп бейнеленді. Оның құрметіне тақта Сент-Джеймс шіркеуінің ғибадатханасында орнатылған.