Кіріспе

Протестанттық/Евангелистік жастар қызметі – жастарға христиан болудің мәнін, христиан ретінде қалай жетілу керектігін және жақын адамдарды Евангелизм мен апологетика арқылы Исаны өз құтқарушысы деп мойындауға қалай шақыру керектігін үйрету және оларды ізбасар етуге бағытталған христиандық қызмет. Бұл оқыту, қарым-қатынас орнату және/немесе жетекшілік ету арқылы іске асырылады. Жастар қызметтері діни ағымға, мөлшеріне, либералды немесе консервативті көзқарастарына және географиялық орналасуына қарай әртүрлі болуы мүмкін. Мұндай қызметтер көбінесе жастар жетекшісі мен жасөспірімдер арасындағы қарым-қатынасқа және Құдайға деген ортақ түсінікке негізделген. Жастар қазірдің өзінде көптеген шіркеулердің қызмет бағдарламасының маңызды бөлігіне айналды. Көптеген христиан дінтері ұстанатын сенбі күні тынығу туралы ілім, сенбілік мектепке қатысу сияқты амалдарды қолдайды, себебі Иеміздің күнінің барлығы Құдайға арналуы керек деп үйретеді. Сондықтан көптеген балалар мен жасөспірімдер кешкі құлшылыққа қатысу алдында кешкі уақытта жастар тобына жиналады.

Жастар қызметі тарихы

Жастар ұйымдары бүкіл әлемде кең таралған болса да, осы мақаланың тарих бөлімі Америкадағы жастар министрлігінің дамуына ерекше назар аударады. Жастар министрлігінің бастауы 19 ғасырдың ортасында, индустриалдық революциядан кейін жасалды. Шіркеулер фабрикаларда жұмыс істеу үшін қала орталықтарына көшіп келген жас жігіттерге назар аударды. Аптасына алты күн жұмыс істеп, жексенбі күндері қалада көңіл көтеретін осы жастарды біліммен тәрбиелеуді қалаған қарапайым адамдар, шіркеулерге үлкен балалар мен жасөспірімдерді Киелі кітапты оқуға үйрету үшін әкелуге бастама жасады. Алғашқы министрлік негізінен білімсіз және шіркеуге қатыспайтын балаларға арналған; алғашқы жастар министрлігінің басты мақсаты білім беру болғанымен, екінші маңызды нәтижесі – студенттердің Киелі кітап арқылы күнәкар екенін және кешірімге мұқтаж екенін түсінуі болды. Көп ұзамай шіркеулер жексенбілік мектептерін шіркеу мүшелерімен қатар шіркеуге келмейтін балалар мен жасөспірімдерге де ашты. Мұғалімдер оқушыларды достарын шақыруға ынталандырды, осылайша қозғалыс күш алды. Көп жағдайда қарапайым адамдар шіркеудің қаржыландыруын алмастан, қауымның бақылауына түспей дербес жұмыс істеді. Бұл конфессияаралық оқыту бағдарламаларын дамытуға және ақырында 1850 жылдары Америкада құрылған YMCA және YWCA сияқты жастарға арналған діни ұйымдардың пайда болуына әкелді. Жастарға жүйелі түрде Киелі кітапты зерттеу, әлеуметтік желілер мен қызмет көрсету мүмкіндіктерін ұсынуға бағытталған ең танымал күш-жігерді Фрэнсис Эдвард Кларк бастады. Ол 1881 жылы «Христиандық күш-жігер қоғамын» құрды. Христиандық күш-жігер қоғамы жастар министрлігіне революция жасады және алғашқы жылдары өте танымал болды. Кларк әр қоғамға 80 мүшеден артық шектеу қойды. 1887 жылға қарай 33 штатта таралған 50 000-нан астам мүшесі бар 700 қоғам болды. Христиандық күш-жігер қоғамының тез өсуіне жауап ретінде негізгі конфессиялар одан үлгі алып өздерінің жастар ұйымдарын құрды. Мысалға, методист шіркеуінің Эпворт лигасы немесе лютеран шіркеуінің Лютер лигасы. Бұл жаңа шіркеулік ұйымдар, сондай-ақ бұрыннан бар конфессияаралық ұйымдар өркендеп, қатысушылар саны артып, діни негіздегі шетелдік көмек аясында халықаралық іс-шараларға қатысты. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін көптеген жастар министрліктерінің назары қызмет көрсету мен дінге шақырудан білім беруге және сенімді түсінуге ауысты. 1930 жылдардан 1960 жылдарға дейін шіркеулер достық қарым-қатынас пен теологиялық түсінікке баса назар аударды. 1940 жылға дейін пастор шіркеудегі барлық істерді, соның ішінде жастармен жұмысты жүргізуге жауапты болды. 1940 жылдардың соңында шіркеу жасөспірімдер комитеттері құрылды. Соғыстан оралған жастар өмірлік тәжірибесі мол болды және оларды жиырма жастағы болғандықтан ғана шіркеу басшылығынан тыс қалдыруға болмады. 1940 жылдар Парачрч министрліктерінің басталуы болды. Young Life 1941 жылы Джим Рейберн құрды. Young Life парачрч моделі жастарды Мәсіхке тартуда тиімді болды және 1950 жылдардың басында толық уақытты қызметкерлері бар парачрч жастар министрліктері өркендеді. Билли Грэм АҚШ-тағы «Жастар Мәсіх үшін» (YfC) ұйымында толық уақытты парачрч қызметкері болды. Бұл қозғалыс бүкіл әлемге тез тарады. 1950 жылдары Парачрч министрліктері христиандық елдердің көпшілігінде тез өсті, ал белсенділіктің басты бағыты үлкен шараларға, митингілерге және стадиондағы шараларға, крестоносцы деп аталды. Басты назар – жергілікті конфессиялық шіркеулер арасындағы шіркеуаралық іс-шараларды (әсіресе жастар митингілері форматында) және «Жастар Мәсіх үшін» ұйымы танымал еткен стадиондағы іс-шараларды ұйымдастыру болды. 1960 жылдары университеттердегі министрліктер ерекше көзге түсті. Көптеген колледж жасындағы студенттердің теологиялық қажеттіліктері осы серіктестік топтарымен қанағаттандырылмады; көп ұзамай тіпті жас жасөспірімдер де өздерінің ұйымдарын институционалды және маңызды емес деп санай бастады. Конфессиялар жастар тобының (жексенбілік мектептің) ресурстарын жариялауды тоқтатты және үлкен топтық жиналыстар кішігірім кездесулерге дейін азайды, содан кейін тоқтатылды. Содан кейін жастарға арналған шіркеулік іс-шаралар пайда болды, өйткені жұма күні кешке жастар топтары құрылды. 1970 жылдары көптеген конфессиялар оны қайта жандандыру үмітімен қазіргі жастар министрлігіне жаңаша көзқарас енгізді. Осы кезде жастар министрлігіне байланысты айырмашылықтар ұйымнан ұйымға емес, конфессиялық негізде пайда бола бастады. Бүгінгі жастар министрліктері әртүрлі жолмен жұмыс істейді, бірақ олардың көпшілігінің мақсаттары бірдей, олар осы мақаланың «Жастар министрлігінің мақсаттары» бөлімінде талқыланады. 1980 жылдардың басында кеңес беру революциясы шіркеуге адалдық пен ашықтыққа баса назар аударумен келді. Шіркеулерде кәсіби кеңесшілер жұмыс істей бастады. Бұл жастар топтарына әсер етті және Киелі кітапты оқу жиналыстары «достық топтарына» немесе «үй топтарына» айналды, онда адамдарды күтуге және қолдауға баса назар аударылды. Сондай-ақ 1980 жылдары көптеген жергілікті шіркеулердің жастар пасторлары жастар министрлігінде өмір бойы жұмыс істеуге ниет білдірді. Соңғы кезде, Фрэнсис Эдвард Кларктің жастар министрлігінің жас адамдарды «Христиан шіркеуінде үлкен қызмет көрсетуге жауапты ету» деген бастапқы мақсатына қарамастан, зерттеулер көрсетіп тұрғандай, көптеген жастар мектеп бітіргеннен кейін жастар министрлігінен ересек шіркеуге өте бермейді. Нәтижесінде, көбірек шіркеулер өздерінің дәстүрлі жастар министрлігі бағдарламаларын қарастырып, жастармен және ересек шіркеумен байланысты күшейтуге және жастарды шіркеу жұмысына толыққанды қатыстыруға тырысады.

Жастар қызметі институты

Принстон теологиялық семинариясының жастарға қызмет ету институты, Фуллер теологиялық семинариясының жастарға қызмет ету институты, Шейффер шіркеу басшылығы институты және «Сенің сөзіңе кір» миссиясы сияқты көптеген адал ұйымдар 30 жылдан астам уақыт бойы жастарға қызмет ету саласында зерттеулермен шын жүректен айналысып, белсенді қатысқан. 1978 жылы Фрэнсис Шейффер былай деді: «Жастарға қызмет ету – шіркеудің ең маңызды қызметі, және біз студенттерге колледжге түсуден бұрын христиандық сенімді жеткізуге дайын және міндетті болуымыз керек». Ричард Крежир, жастар пасторы және белсенді зерттеуші, былай деп мәлімдейді: «Студенттер қамқоршылықпен айналысқан, көңілді жастар ортасынан шыққаннан кейін, тіпті ол орта жақсы болса да, 70%-дан астам жағдайда олар ешқандай шіркеуге қайта оралмайды. Мұның себебі неде? Көптеген себептер бар, бірақ 30 жылдан астам уақыт бойы жастарға қызмет етумен айналысқан зерттеулеріміз бен тәжірибемізден біздің анықтауымызша, көптеген шіркеулер мен жастар пасторлары жастарға кеңес беруге және оларды оқытуға өте аз уақыт бөледі». Шейффер институты былай дейді: «Көптеген жастарға Киелі кітапты оқып, зерттеуге, дұға етуге немесе христиандық негіздерді түсінуге үйретпейді, сондықтан олар сенімнің берік негізін қалыптастыра алмайды. Сондықтан, олар колледж өмірімен және әлеммен айналысқанда, олардың сенімдері әлсіреп, жинаған аз сенімдерін де жоғалтады!»

Америкадағы жастар қызметі

Бүгінгі жастар қызметі американдық христиан мәдениетінің маңызды бір бөлігін құрайды. Нью-Йорк қаласында ғана қазіргі таңда 3500-ден астам жастар ұйымы қызмет етеді. Айырмашылықтарға қарамастан, көптеген жастар топтарының ортақ негізгі принциптері мен мақсаттары бар.

Жастар қызметіне арналған негіздер

Жастар топтарының көпшілігі ұқсас ұйымдастыру моделін ұстанады. Оларды қолдайтын шіркеу, топтың қызметіне жұмсалатын қаржыны бөліп береді. Сонымен қатар, топты басқару үшін жасөспірімдер пасторы, жастар министрі, студенттік министрліктердің пасторы, жастар жетекшісі немесе осы сияқты басқа да аталымдармен белгілі ақы төленетін қызметкер немесе ерікті адам тағайындалады. Бұл адам шіркеудің қажеттіліктері мен ресурстарына қарай, діни білімі жоқ, діни дәрежесі бар немесе тағайындалған дін қызметкері болуы мүмкін. Олардың міндеттеріне топтың іс-қимылдарын ұйымдастыру (әсіресе, төмендегі тұрақты жиналыстардың мазмұны), жастар тобының мүшелеріне рухани көмек көрсету, жастар тобының бюджетін басқару және жастар мен ересектер арасында байланыс жасау кіреді. Қазіргі жастар министрліктері тұрақты жиналыстар өткізеді, көбінесе шіркеудегі ересектердің шараларымен бір уақытта. Жастар тобының жиналыстарында әдетте жексенбілік құлшылық сияқты іс-шаралар өтеді, бірақ олар қатысушы жас топтарының мәдениетін көрсететіндей өзгертіледі. Құлшылыққа, драмаға, ойындарға немесе басқа да іс-шараларға, сондай-ақ әңгімелесу және/немесе тамақтану және дұға арқылы қарым-қатынас жасауға мүмкіндік бар. Көптеген жастар министрлері уағыз немесе рухани сөздер айтады. Жастар топтарының жыл сайын христиандық жазғы лагерьлерге қатысуы кең таралған. Көптеген конфессиялар өздерінің жастар министрліктері бағдарламаларын білім деңгейіне сәйкес ұйымдастырады. Американдық шіркеулер жастарды сыныптар бойынша бөліп, жастар министрлігі бағдарламасының ішінде кішігірім топтар құрады. Мұндай айырмашылықтар көбінесе орта мектеп пен жоғары мектеп арасында болады. Дәстүр бойынша, бастауыш мектепке дейінгі балаларға және одан кіші балаларға бөлек бағдарламалар қарастырылады, бірақ олар да сол жастар пасторының басқаруында болуы мүмкін. Кейбір жастар топтары тіпті колледж студенттерін де қамтиды, осылайша "колледж және мансап" деп аталатын қосымша кіші топ құрылады.

Жастар қызметіне арналған мақсаттар

Қазіргі заманғы көптеген жастар қызметтерінің басты мақсаты – жастарға Мәсіхтің Киелі кітаптағы ілімдері мен құтқарылу туралы үйрету, сондай-ақ оларды үнемі дұға етуге ынталандыру болып табылады. Бұл 19 ғасырдағы жексенбілік мектептердің бастапқы білім беруге/сауаттылыққа бағытталған бағдарламаларынан өзгеше. Шіркеулер жастар топтарының мақсаттарына қол жеткізуі үшін қаржылай көмек көрсетеді, ал көптеген шіркеулердің мақсаты – Киелі кітаптың мазмұнын әлемге тарату болып табылады. Сондықтан көптеген жастар қызметтері уағызға, яғни осы жиындарда ұсынылатын Киелі кітаптың іліміне негізделген. 21 ғасырдың басында көптеген конфессиялар шіркеудегі жастардың рөліне бұрынғыдан аз мән берген. Қазіргі уақытта жастардың шіркеудің барлық істеріне қатысуы бұрынғыдан да маңыздырақ. Шіркеулер енді жасөспірімдерді ересек болғанша күтпей, өз жастарында Евангелияны таратуға шақырады. Сонымен қатар, көптеген уағыздар жастардың Мәсіхті жеке тануына көмектесу үшін айтылады. Егер олар осылай істесе, рухани өсуге ерекше назар аударылады. Көптеген жастар топтары, олармен байланысты шіркеулер сияқты, миссионерлік сапарларға аттануға тырысады. Мұндай сенімге негізделген шетелдік көмек көбінесе қызмет көрсету жобаларын және Евангелияны таратуды қамтиды. Жастар топтары көбінесе Джон Леннокс, К.С. Льюис, Джон Полкингхорн, Фрэнсис Коллинз және Уильям Лэйн Крейг сияқты христиан ойшылдарының кітаптарынан алынған христиан апологетикасымен байланысты тақырыптарды оқытады.