Кіріспе

Аргентиналық футболшы (туған 1973)

Хавьер Адельмар Занетти (xaˈβjeɾ saˈneti; туылған 10 тамыз 1973) – Аргентинаның бұрынғы кәсіби футболшысы. Ол өзінің буынының ең үздік ойыншыларының бірі саналады және мансабының басым бөлігін «Интер Милан» клубына арнағаны үшін кеңінен танымал. Занетти әмбебап ойыншы ретінде, сондай-ақ сол және оң қанаттардағы шеберлігімен көзге түсті. Ол көбінесе екі жақта да қорғаушы немесе қанатты қорғаушы ретінде ойнады, бірақ орталық жартылай қорғаушы ретінде де көп уақыт өткізді. Қазіргі уақытта «Интер» клубының вице-президенті. Занетти мансабын Аргентинада бастады, алдымен «Talleres», содан кейін «Banfield» командаларында ойнады. 1995 жылдан 2014 жылға дейін итальяндық «Интер» клубында өнер көрсетті және 2001 жылдан 2014 жылы зейнетке шыққанға дейін капитан болды. 1115 ресми ойынға қатысқан ол ең көп ресми матч өткізген футболшылардың тізіміне енді. Ол сондай-ақ Серия А-да ең көп ойын өткізген шетелдік футболшы (615), және лигада ең көп ойын өткізген төртінші ойыншы, тек Джанлуиджи Буффон, Паоло Малдини және Франческо Тоттиден кейін. Ол «Интер» тарихындағы ең көп ойын өткізген рекордсмен (858), сондай-ақ клубпен ең көп жүлде жеңген рекордсмен (16 жүлде): бес «Скудетто», төрт «Италия кубогы», төрт «Италия суперкубогы», бір УЕФА кубогы, бір Чемпиондар лигасы және ФИФА клубтар әлем чемпионаты. Ол сондай-ақ Чемпиондар лигасында капитан ретінде ең көп ойын өткізген (82). Аргентина ұлттық құрамасы сапында 145 матч өткізді. Ол қала шеткеріндегі алаңда футбол ойнауды бастады және бос уақытында алаңды күтіп ұстады. Жасөспірім шағында ол «Independiente» клубының жастар академиясына қабылдануға тырысты, бірақ физикалық дайындығы жеткіліксіз деп танылды. Оның орнына ол мектепке барып, әкесіне көмектесіп, сондай-ақ сүт жеткізу және туысының дүкеніне көмектесу сияқты қосымша жұмыстар істеді.

Ерте мансап

Занетти «Интер» сапындағы дебютін 1995 жылғы 27 тамызда Милан қаласында «Виченцаға» қарсы өткізді. 1998 жылы Париждегі «Парк де Пренс» стадионында өткен УЕФА кубогының финалында «Лациоға» 3:0 есебімен жеңіске жеткен кезде «Интердің» екінші голын соқты, бұл клубтағы алғашқы жүлдесі болды. Алдыңғы маусымда финалда жеңіліске ұшырағаннан кейін. Екі жылдан соң, жарақат алған Роналдудың орнына капитандық лентасын үнемі тағып жүргеннен кейін, 2001 жылдың соңында Занетти клуб капитаны атанды.

Орта алаңға ауысу

2006–07 маусымының басында Майкон келгеннен кейін, Занетти оң қаптадан орта алаңға көшті. «Асколи» клубымен өткен үй матчында ол бұрын 2002 жылдың 6 қарашасында «Эмполи» клубымен өткен сыртқы матчта гол соққан болатын. 2006 жылдың 27 қыркүйегінде «Бавария» Мюнхен клубына қарсы өткен матчта Занетти «Интер» сапындағы 500-ші кәсіби ойынын өткізді, ал 2006 жылдың 22 қарашасында «Спортинг» клубына қарсы 100-ші УЕФА матчына қатысты. Занетти 2008 жылғы Италия Суперкубогында «Рома» клубына қарсы маңызды рөл атқарды, командасының соңғы пенальтиін соғып, негізгі және қосымша уақыт 2:2 есебімен тең аяқталғаннан кейін жеңіске жетті. Бұл оның мансабындағы алғашқы пенальтиі және үшінші Италия Суперкубогының титулы болды. Содан кейін Занетти 2008 жылдың 24 қыркүйегінде жаңадан көтерілген «Лечче» клубына қарсы 1:0 есебімен жеңіске жетіп, «Интер» сапындағы 600-ші матчын тойлады. Матчқа бірнеше минут қалғанда, бұрынғы вице-капитан Иван Кордоба оған естелік тақта сыйлады. Занетти көбінесе қорғаушы ретінде саналатын болса да, 2008–09 маусымының бірінші жартысында орта алаңда ойнады. 2008 жылдың қазан айының соңғы апталарында «Интер» бас жаттықтырушысы Жозе Моуринью негізгі орта алаң шеберлері Эстебан Камбиассо мен Салли Мунтаридің жарақаттарына байланысты орта алаңдағы дағдарысқа тап болғандықтан, ол «Дженоа» және «Фиорентина» клубтарына қарсы матчтарда қайтадан орта алаңға көшті. Осы кезеңде Моуринью оны Майкон, Лусио, Уолтер Самуэль және Кристиан Чиву төрт қорғаушысы бар болғандықтан орта алаңға шығарды. 2009–10 маусымы Занетти мен «Интер» үшін сәтті басталды, әсіресе «Дерби делла Мадоннинада» «Милан» клубын 4:0 есебімен ұтқаннан кейін. 17 қазанда «Дженоа» клубына қарсы өткен матчта ол «Дженоа» ойыншысынан дойбыны тартып алып, «Интердің» екінші голына әкелген қарсы шабуылды бастады. «Интер» маусымда бес голмен жеңіске жеткен алғашқы команда болды. 24 қазанда ол Джачинто Факеттидің 476 серия А матчына қатысқан рекордын қайталады. «Интер» 2010 жылдың 22 мамырында «Бавария» клубына қарсы Чемпиондар лигасының финалында 2:0 есебімен жеңіске жетті. Бұл Занеттидің «Интер» сапындағы 700-ші матчы болды және ол итальяндық клубтың капитаны ретінде Скудетто, Италия кубогы және Чемпиондар лигасының үш жүлдесін жеңіп алған алғашқы ойыншы атанды.

Кейінгі мансап

2010 жылдың 20 қазанында 37 жас 71 күндік шағында Занетти Чемпиондар лигасынде гол соққан ең ескі ойыншы атанды, ол «Сан-Сиро» стадионында «Тоттенхэм Хотспур» клубына қарсы өткен топтық кезеңдегі 4:3 есебімен жеңіске жеткен матчтың алғашқы минутында гол соқты. Бұл оның Чемпиондар лигасындегі екінші голы болды; алғашқысы 1998 жылдың желтоқсан айында «Штурм Грац» клубына қарсы өткен матчта 2:0 есебімен жеңіске жеткен кезде соғылған. Ол 2010 жылғы ФИФА клубтар әлем чемпионатында «Сеоннам Ильхва Чунма» клубына қарсы 3:0 есебімен жеңіске жеткенде «Интер» клубының бір голын соқты, бірақ «Интер» сол маусымда УЕФА Суперкубогын ұтып алмады. 2011 жылдың 19 қаңтарында Занетти Сери А-да «Интер» клубының легендасы Джузеппе Бергомини ең көп ойын өткізген ойыншы ретінде басып озды, бұл оның Сери А-дағы 520-ші матчы болды, барлығы «Интер» үшін. 2011 жылдың 11 мамырында Занетти «Интер» сапында Италия кубогының жартылай финалының екінші матчында «Рома» клубына қарсы кәсіби футболшы ретінде 1000-шы ойынын өткізді. 2011 жылдың 20 қыркүйегінде Занетти Сери А матчында «Новара» клубына қарсы Джузеппе Бергомини басып өтіп, барлық уақыттағы ең көп ойын өткізген ойыншының рекордын жаңартты. 2013 жылдың 10 наурызында Занетти «Интер» үшін 600-ші Сери А матчын өткізді, бұл матчта «Сан-Сиро» стадионында «Болонья» клубына 1:0 есебімен жеңіліске ұшырады. 2014 жылдың 21 сәуірінде «Парма» клубына қарсы өткен үйдегі 1:0 есебімен жеңіс матчында Занетти өзінің 1100-ші ресми матчын өткізді және барлық уақыттағы ең көп ойын өткізген төртінші ойыншы атанды. 2014 жылдың 29 сәуірінде «Интер» клубының төрағасы Эрик Тохир Занеттидің 2013–2014 маусымының соңында карьерасын аяқтайтынын және клуб директоры болады деп мәлімдеді. Занеттидің «Сан-Сиро» стадионындағы соңғы бәсекелестік матчы 2014 жылдың 10 мамырында «Лацио» клубына қарсы 4:1 есебімен жеңіс болды. Ол 52-ші минутта Джонатан Морейраның орнына алаңға шықты және «Интер» сапында ойнаған барлық ойыншылардың есімдері жазылған арнайы лента тақты. Ол маусымның соңғы матчында, 18 мамырда «Кьево» клубына қарсы 2:1 есебімен жеңіліске ұшырағанда орта қорғаушы ретінде алаңға шықты.

Ойын-сауық мансабынан кейін

2014 жылдың маусым айында «Интер» төрағасы Эрик Тохир Занеттиді екі жылдық мерзімге вице-президент етіп тағайындады. Занетти меншік иесі Suning Holdings Group-қа ауысқаннан кейін де лауазымын сақтап қалды. 2015 жылдың 4 мамырында Сан-Сиро стадионында, бұрынғы және қазіргі футбол жұлдыздарының қатысуымен, Занеттитің ұйымдастыруымен Милан қаласындағы ЭКСПО-2015 көрмесінің ашылуына арналған қайырымдылық матчта «Интер» ресми түрде Занеттидің 4-нөмірлі жейдесін пайдаланудан шығарды.

Халықаралық мансап

Занетти 1994 жылғы 16 қарашада Чилиға қарсы өткен матчта Аргентина құрамасы сапында дебют жасады. Ол 1998 және 2002 жылғы ФИФА Әлем чемпионаттарында ел намысын қорғады, сондай-ақ 1996 жылы Атлантада өткен жазғы Олимпиада ойындарында күміс жүлдегер атанды. 1998 жылы Францияда өткен ФИФА Әлем чемпионатына шақырылып, команданың алғашқы топтық матчында Жапонияға қарсы 1:0 есебімен жеңіске жетті. 1998 жылғы Әлем чемпионатында Англияға қарсы 1/8 финалда Хуан Себастьян Веронның әсерлі бос соққысын нәзік түрде аяқтады, нәтиже 2:2 болды. Аргентина пенальтилер сериясында 4:3 есебімен жеңіске жетті, бірақ ширек финалда Нидерландыға есе жіберді. Занетти 2002 жылғы Әлем чемпионатына Марсело Бьелса басқаратын Аргентина құрамасының құрамында қатысты. 2005 жылғы 26 маусымда Аргентина Мексикаға қарсы Конфедерациялар кубогының жартылай финалында жеңіске жеткенде, Занетти 100-ші ойынын тойлады және матчтың үздік ойыншысы атағын иеленді. Іріктеу кезеңдеріне қатысқаннан кейін, Занетти 2006 жылғы Әлем чемпионатына Хосе Пекерманның шақыру тізіміне енбеді, бұл шешім көп дау тудырды. Оның орнына Лионель Скалони күтпеген жерден құрамаға шақырылды, бұл жанкүйерлер мен БАҚ өкілдерін таң қалдырды. Жаңа бапкер Альфио Базилемен бірге Занетти 2007 жылғы 7 ақпанда Францияға қарсы жолдастық ойынға шақырылды. Ол керемет ойын көрсетіп, Хавьер Савиоланың ойынның жалғыз голын соғуына көмектесті, Аргентина Базиленің екінші мерзімінде алғашқы жеңіске жетті. Сол жылы Занетти 2007 жылғы Америка кубогында Аргентина құрамасының вице-капитаны болды, бұрынғы турнирлерде (1995, 1999 және 2004) қатысқан және екінші рет Америка кубогының финалына жетті. 2007 жылдың сәуір айында Занетти Ұлттық Джузеппе Приско сыйлығымен марапатталды. Роберто Аяла зейнеткерлікке шыққаннан кейін, Занетти капитандық лентасын алды. 2007 жылғы 17 қарашада Боливияға қарсы Әлем чемпионатына іріктеу матчында Аргентина құрамасының ең көп ойын өткізген ойыншысы атанды. Жаңа бапкер Диего Марадона басшылығымен Занетти негізгі құрамда ойнады, бірақ қорғаныс жартылай қорғаушысы Хавьер Маскерано Марадонаның өтініші бойынша капитандыққа тағайындалды. Чемпиондар лигасының жеңімпазы болғанына қарамастан, Занетти мен "Интер" командаласы Эстебан Камбиассо 2010 жылғы Әлем чемпионатына Аргентина құрамасына шақырылмады. Бұл шешім Оңтүстік Америка мен Еуропаның футбол сарапшылары тарапынан қатты сынға ұшырады. Оның орнына 30 жастағы Ариэль Гарсе, соңғы бес жылда тек екі рет шақырылған, күтпеген жерден құрамаға ілікті, бірақ Әлем чемпионатының ешбір матчында бір минут та ойнамады. Занеттидің орнын Англияның екінші дивизионындағы "Ньюкасл Юнайтед" клубында қанаттан ойнаған Джонас Гутьеррес басты. 2010 жылғы 20 тамызда Аргентина бапкері Серхио Батиста Занеттиді 2010 жылғы 7 қыркүйекте Ривер Плейт стадионында Испанияға қарсы жолдастық ойынға шақырды, онда ол және легендалық Габриэль Батистута Аргентина футбол федерациясы тарапынан марапатталды. 2010 жылғы қазанда Саитамада Жапонияға қарсы жолдастық ойынға шақырылды, бірақ жарақат алғандықтан соңғы минутта құрамнан шықты. Занетти 2011 жылғы Америка кубогында Аргентина құрамасының құрамында болды және команданың төрт матчының барлығында негізгі құрамда ойнады, бірақ ширек финалда Уругвайға есе жіберді.

Ойын стилі

Занетти өзінің төзімділігі мен шаршамай қанат бойымен шабуыл мен қорғанысқа көмектесу үшін "Эль Трактор" деген лақап атқа ие болды. Ол командаластары арасында тұрақтылығымен және фитнес режимімен танымал болды, осының арқасында карьерасын ұзартуға қол жеткізді. Соңғы маусымдарында 30 жасқа жуықтаған кезінде де 30-дан астам ойынға қатысты. Клуб және ұлттық құраманың капитаны ретінде ол көшбасшылығымен, сабырлы мінезімен және алаңда да, алаңнан тыс жерде де әрекеттерімен жанкүйерлер мен қарсыластардың құрметіне бөенді; 22 жылдық мансабында бар болғаны екі рет қызыл карточка алды. Занетти өзінің шарықтану кезінде жылдам, күшті және физикалық жағынан дайын ойыншы болды, керемет физикалық қасиеттері, допты жақсы бақылауы, дриблинг, техникалық шеберлігі және үдеуі болды. Қорғаныс шебінде ол ойынды жақсы оқып, допты ұтып алуда және қарсыласты жеке қорғауда шебер болды, сонымен қатар, допты командаластарына таратуда да тиімділік танытты, себебі оның пас беру қабілеті мен ойынды көруі жоғары деңгейде болды. Екі аяқты және жан-жақты ойыншы, ол екі жақтан да ойнай алатын, ал командаластары үшін доптарды беруге мүмкіндік беретін шабуылдық позицияларға жылдамдықпен өте алатын. Ол сонымен қатар қашықтықтан да дәл соққы беруге қабілетті болды. "Интердегі" соңғы жылдары ол толық қорғаушы Майконмен мықты серіктестік құрып, клубты бірнеше титулға жеткізді.

Жеке өмір

1999 жылдың 23 желтоқсанында Занетти ұзақ жылдар бойы сүйіп келген Паула де ла Фуэнтеге үйленді, ол университет оқытушысының қызы. Олар 19 жасында танысып, ол 14 жаста болғанда бір-бірімен жақындасып, некеге тұрудан бұрын жеті жыл кездесті. Олар Комо көлінің жанында тұрады, сонымен қатар Миландың Навигли ауданында, танымал туристік орында "El Gaucho" деген мейрамханаға ие. Ол екі автобиография жариялады: 2010 жылы "Capitano e gentiluomo" және 2013 жылы "Giocare da uomo". Занетти – терең діншіл католик. 2013 жылы Аргентиналық Франциск Папа сайланғаннан кейін, Занетти онымен кездесу үшін Ватиканға шақырылды. Осы сәтте мен сезіп отырғанымды айтқым келеді, бұл барлық аргентиналықтар үшін ерекше қуаныш. Мен оны жеке білмеймін, бірақ ол Буэнос-Айресте өмір сүрген, өте қарапайым және халқымызға жақын Папа. Әлемде сенімнің маңызы зор, және біз бәріміз бір-бірімізге жақынбыз. Мен Папа Ратцингермен кездесуге мүмкіндік алғанмын, енді жаңа Папамен кездесуге үміттенемін, бұл мен үшін және отбасым үшін үлкен мәртебе болар еді. Оған барлық жақсылықты тілеймін, және Аргентина халқы ретінде бұл біз үшін үлкен сезім. Занетти голландиялық футболшы Уэсли Снайдермен жақын дос, оны католицизмге келуге шабыттандырды. Занеттидің ағасы Серджио бұрынғы футболшы, қорғаушы. Хавьер Занетти мен Криштиану Занетти туыс емес, ол бес маусым бойы "Интерде" бірге ойнаған итальяндық. 2007 жылы Занетти итальяндық әнші Минамен бірлесіп "Parole parole" әнінің испан тіліндегі нұсқасын жазды, ол "Todavía" альбомында бар.

Қайырымдылық жұмыс

Занетти Аргентинадағы SOS Балалар ауылдары жобасының ФИФА елшісі және мексикалық сапатист көтерілісшілерін қолдайтынын жариялады.

PUPI қоры

2001 жылы Аргентинаның миллиондаған адамды кедейлікке ұшыратып жіберген экономикалық дағдарысына жауап ретінде Занетти әйелі Пауламен бірге Аргентинада кедей балаларды әлеуметтік интеграциялау үшін Fundación PUPI құрды. Ұйымның мақсаты – елдегі экономикалық дағдарыстан қалған кедей балаларға білім беру мүмкіндіктерін ұсыну, сондай-ақ олардың тамақтану қажеттіліктерін қамтамасыз ету арқылы көмектесу. Ол былай деді:

"Бала кезімді еске алсам, жақсы да, жаман да көп оқиға есіме түседі. Менің балалық шағым қиын болды, және қазір өз елімде тұрмасам да, онда не болып жатқанын және бұл жағдайдың ең кедей балаларымызға тигізіп жатқан зиянды әсерін жақсы білемін. Мен әрқашан қоғамдық іс-әрекеттеріміздің біздің әлеуметтік жауапкершілігімізді ескеруі керек деп ойлаймын." Занетти өзінің отандасы Эстебан Камбиассомен бірге әлеуметтік оқшаулану және қозғалыс координациясымен қиындықтары бар жас балаларға көмектесу үшін осы қайырымдылық қоры құрылды. Занетти: "Осы рух Inter клубының жастарға арналған барлық бастамаларының негізінде жатыр" деді.

Медиа

Zanetti EA Sports-тің FIFA футбол видео ойындары сериясында бейнеленген; ол FIFA 16 ойынында Ultimate Team Legends құрамына қосылған.