Кіріспе
Харперс-Ферри – Батыс Вирджиния штатының Джефферсон округіне қарасты, төменгі Шенандоа аңғарында орналасқан тарихи қала. 2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша қала халқы 269 адамды құрады. Мэриленд, Вирджиния және Батыс Вирджиния штаттарының шектесетін жерінде орналасқан. Алғашқыда 18 ғасырдағы паром иесінің атымен Харперс-Ферри деп аталған қала, 1891 жылы Америка Құрама Штаттарының Географиялық атаулар жөніндегі кеңесі жасаған жаңартуда апострофын жоғалтты. 1859 жылы құлдарды жоюшы Джон Браунның Вирджинияда және Оңтүстікте құл көтерілісін бастау мақсатымен Харперс-Ферри қару-жарақ қоймасына жасаған шабуылымен әйгілі болды. Американдық Азамат соғысы кезінде қала Конфедерация бақылауындағы аумақтың ең солтүстік нүктесіне айналды және стратегиялық маңыздылығына байланысты бірнеше рет қолы ауысты. Харперс-Ферриде Джон Браунның бекінісі орналасқан, ол Батыс Вирджиниядағы ең көп талданған туристік орын; Аппалачиан жолының бас кеңсесі, оның орталық нүктесі жақын жерде; тарихи афроамерикандық колледж – Реконструкция кезеңінде құрылған Сторр колледжінің бұрынғы кампусы; және Ұлттық саябақтар қызметінің төрт ұлттық оқу орталығының бірі. Азамат соғысының соңында қираған және кейінгі су тасқындарынан зардап шеккен төменгі қаланың көп бөлігі Ұлттық саябақтар қызметімен қайта жаңартылып, сақталды. Шенандоа аңғарына қарай Мэриленд арқылы сапарлаған Харпер – сонымен қатар диірменші – Шенандоа және Потомак өзендерінің қосылған жеріндегі жасырын су қуатының әлеуетін байқады. Ол Стивенске паром құқығы үшін 30 гинея төледі, себебі жер іс жүзінде Лорд Фэрфаксқа тиесілі еді. Содан кейін Харпер 1751 жылы Лорд Фэрфакстан жер сатып алды. 1761 жылы Вирджиния Бас Ассамблеясы оған Потомак өзені арқылы паром салуға және оны ұстап тұруға рұқсат берді. 1763 жылы Вирджиния Бас Ассамблеясы "Шенноа Фоллс" қаласын "Мырза Харперс-Ферриде" деп атап құрды. Харпер 1782 жылдың қазанында қайтыс болды және Харпер зиратында жерленді. 1783 жылдың 25 қазанында Томас Джефферсон Филадельфияға жол тартқанда Харперс-Ферриге соқты. Ол қазір Джефферсон тасы деп аталатын жартастан "Потомак өзенінің Көк таулар арқылы өтуін" көріп, бұл жерді "табиғаттағы ең таңғажайып көріністердің бірі" деп атады және "Бұл көрініс Атлант мұхитын кесіп өтуге тұрарлық" деді. Қала оның сүйікті демалыс орнының бірі болды және дәстүр бойынша Вирджиния штаты туралы жазбаларының көп бөлігі осы жерде жазылған. Харперс-Ферри орналасқан Джефферсон округі 1801 жылы құрылғанда оның құрметіне аталды. Джордж Вашингтон, Потомак компаниясының президенті ретінде (Потомак өзені мен оның салаларын жақсартуды аяқтау үшін құрылған), 1785 жылдың жазында Харперс-Ферриге айналма каналдардың қажеттілігін анықтау үшін сапарлады. Вашингтонның бұл аймақпен таныстығы 1794 жылы жаңа қару-жарақ қоймасы үшін осы жерді ұсынуға әкелді. Оның ағасы Чарльз Вашингтон, жақын жердегі Чарльз Таунының негізін қалаушы, және оның шөбересі полковник Льюис Вашингтон екеуі де осы аймаққа көшіп келді.
Федералды қару қоймасы
1796 жылы федералды үкімет Роберт Харпердің мұрагерлерінен жер учаскесін сатып алды. 1799 жылы Харперс-Ферриде АҚШ қару-жарақ фабрикасы мен арсеналының құрылысы басталды. Жергілікті тұрғындар оны "қару-жарақ фабрикасы" және "арсенал" деп атайды, бірақ бұл – бір ғимарат. Бұл АҚШ-тағы осындай екі нысанның екіншісі еді, алғашқысы Массачусетс штатындағы Спрингфилд қаласында орналасқан. Екеуі де АҚШ армиясы үшін шағын қарудың көп бөлігін өндірді. Қала су энергиясын пайдаланатын өнеркәсіптік орталыққа айналды. 1801 және 1861 жылдар аралығында, Американдық Азамат соғысы кезінде жауға түспеу үшін қару-жарақ фабрикасы қиратылғанға дейін, 600 000-нан астам мылтық, мылтық және пистолет өндірілді. 1820-1840 жылдар аралығында қару-жарақ фабрикасындағы мылтық шеберханасында капитан Джон Х. Холл атыс қаруларында ауыстырылатын бөлшектерді қолдануды алғаш рет енгізді. Оның M1819 Холл мылтығы АҚШ армиясы қабылдаған алғашқы еңбектегі қару болды.
Құбырлар
Харперс Ферридегі алғашқы қолмен салынған көлік құралы Потомак каналы болды. 1828 жылы канал көлігін тоқтатты, бірақ қаланың алдындағы бір бөлігі қару-жарақ фабрикасының машиналарын іске қосу үшін өзен суын бағыттады. Потомак каналы өзеннің Вирджиния жағында салынған. Мэриленд жағында кейіннен Чесапик және Огайо каналы мен Балтимор және Огайо темір жолы Харперс Ферриден төмен ағысқа қарайғы өте тар жерге орналасу құқығы үшін бәсекелесті.
Темір жолдардың пайда болуы
1833 жылы Чесапик және Огайо каналы Вашингтоннан Харперс-Ферриге жетті; Огайоға жоспарланған батысқа қарай кеңейту аяқталған жоқ. Бір жыл өткен соң, Балтимор және Огайо темір жолы Харперс-Ферриден Уэгер көпірі арқылы қызмет көрсетуді бастады, ол кейін қаладағы Уэгер қонақ үйін салған отбасының құрметіне аталды. Көпір Харперс-Ферри қаласын Потомак өзені арқылы Мэриленд штатындағы Сэнди Хукпен байланыстырды, ол 1830 жылдардың бірнеше жылында темір жолдың батыс соңғы станциясы болды. 1837 жылы темір жол B & O темір жолы Потомак өзенін кесіп өтуінің ашылуымен Харперс-Ферриге Потомак өзенінен өтті. Елдегі алғашқы темір жол түйісі 1836 жылы Винчестер және Потомак темір жолы Харперс-Ферриден оңтүстік-батысқа қарай Чарльз Таунға, содан кейін Вирджиния штатының Винчестер қаласына дейін желісін ашқанда жұмыс істеуді бастады.
Виргиния аралы
Виргиния аралы, Шенноа өзенін Харперс-Ферридің төменгі бөлігімен байланыстырған, 1800 жылдардың басында Шенноа каналын салу кезінде жоғарыдан келген сынықтардың әсерінен кездейсоқ пайда болды. Виргиния аралында мақта, ұн диірмендері және басқа да сумен жұмыс істейтін кәсіпорындар Шенноа өзенінің су қуатын және нарықтарға қолайлы жолдарды пайдаланып дамыды. Арал Харперс-Ферридің өндірісінің барлығына орналасқан, тек Потомак өзенін қуат үшін пайдаланған қару-жарақ қоймасы мен Шенноаның қуатын қолданатын, біршама қашықтағы мылтық зауыты болмады. Соғысқа дейінгі кезеңде Виргиния аралында 180-ге жуық адам тұрды, оның ішінде пансионатта және қатарластырылған үйлерде тұратын жұмысшылар да болды. 20 ғасырдағы су тасқыны аралдағы барлық құрылыстарды қиратты. Бүгінде келушілер Виргиния аралының тарихи қираған жерлерін көріп, Ұлттық саябақ қызметінің жолдарымен жүре алады. Рейдтің алғашқы оғы Бальтимор және Огайо теміржолының багаж тасушысы болған, бос қара нәсілді адам Хейвард Шепардты жаралады. Сол оқтың шуы доктор Джон Старриді таңғы сағат 1-ден кейін ескертті. Ол оқ атылған жерді тексеру үшін жақын жердегі үйінен шықты, сол кезде Браунның адамдары оны тоқтатып алды. Старри өзінің дәрігер екенін, бірақ Шепардқа көмектесе алмайтынын айтты, сондықтан оған кетіп қалуға рұқсат берді. Содан кейін Старри ливреяға барып, көрші қалалар мен ауылдарға хабар жеткізіп, тұрғындарды рейд туралы ескертті. Джон Браунның адамдары жергілікті тұрғындар мен жасақтар тарапынан тез арада ұсталды және қару-жарақ қоймасының кіреберісіндегі өрт сөндіру машинасының үйіне (кейін Джон Браунның бекінісі деп аталды) тығылды. Соғыс министрі Теңіз департаментінен Вашингтон теңіз кемежайынан АҚШ теңіз жауынгерлерінің бір бөлігін, яғни ең жақын әскерлерді сұрады. Лейтенант Израил Гринге 86 теңіз жауынгерін қалаға жеткізу тапсырылды. АҚШ армиясының подполковнигі Роберт Ли Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы үйінде демалыста болды және оған командирлік тағайындалды, лейтенант Дж.Е.Б. Стюарт оның көмекшісі болды. Ли әскерлерін азаматтық киімде басқарды, өйткені оның формасы қолжетімді болған жоқ. Контингент 18 қазан күні пойызбен келді, келіссөздер сәтсіз аяқталғаннан кейін, өрт сөндіру машинасына шабуыл жасап, шабуылшылардың көпшілігін тұтқындады, бірнешеуін өлтірді және бір ғана жарақат алды. Ли 19 қазан күні есеп берді. Браун тез арада Чарльз-Таун қаласында, Джефферсон округінің орталығында, Вирджиния штатына қарсы опасыздық, кісі өлтіру және құлдарды көтеріліске итермелеу үшін сотталды. Барлық айыптаулар бойынша кінәлі деп танылған, Старридің куәлігі үкімге маңызды үлес қосты, ол 2 желтоқсанда дарға асылды. (Вирджиния штаты Джон Браунға қарсы ісін қараңыз). Джон Браунның сөздері, Вирджиния губернаторы Генри А. Уайзбен болған сұхбатынан және оның танымал соңғы сөзінен, "бұрынғы және кейінгі ешбір құлдарды жоюшы немесе құл иесінің назарын аудармаған".
Америка Азаматтық соғысы
Американдық Азамат соғысы Харперс-Ферри үшін қасіретті болды, онда бес шайқас өтті; 1861 және 1865 жылдар аралығында ол сегіз рет қолдан-қолға ауысты. (Тағы бір мақалада он екі рет ауысқандығы айтылады.) Вирджиниядағы сепаратистердің алғашқы әскери қимылдарының бірі 1861 жылдың 18 сәуірінде болды, олар Харперс-Ферридегі федералдық арсеналды Союз армиясынан тартып алды, тіпті штаттың бөлінуі туралы мәселені қарастыратын конвент шақырылмас бұрын. Қаланың Балтимор және Огайо темір жолындағы және Шенендоа аңғарының солтүстік жағындағы стратегиялық орналасуына байланысты, Одақ және Конфедерация әскерлері Харперс-Ферри арқылы жиі өтетін. "Джефферсон округі – солтүстік пен оңтүстіктің кездескен жері" делінетін. Бұл Конфедерацияның солтүстікке жасаған шабуылдарының табиғи бағыты болды, мысалы, 1862 жылы генерал Роберт Лидің Мэриленд штатындағы және 1863 жылғы Геттисбургтегі науқандары, сондай-ақ Доңғалақтағы көтерілісші күштерді тоқтатуға тырысқан Одақ әскерлерінің оңтүстікке қарай жасаған жорықтары. Қаланың топографиясы оны "иелену оңай, бірақ ұстап тұру қиын" ететін: үш жағынан биік жерлермен (батысында Боливар биіктігі, оңтүстігінде Лудун биіктігі және шығысында Мэриленд биіктігі) және Потомак және Шенендоа өзендерімен қоршалған. Биіктікті бақылаған адам қаланы бақылайтын. Соғыс қалаға қатты нұқсан келтірді. 1862 жылдың наурыз айында былай деп сипаттаған: Харперс-Ферри өте көңілсіз көрініс береді. Ең жақсы ғимараттар толығымен қиратылған, енді олардың бір кезде тұрған жерін көрсету үшін тек іргетастары ғана қалды. Ескі Арсенал толығымен өртенген; сол ғимараттың бөлігі, онда ескі Джон Браун қаһармандық тұрған, әлі күнге дейін оның есіне ескерткіш ретінде тұр. Қала қиратылғанға дейін 3000-ға жуық тұрғыны болған, ал қазір онда 300-400 отбасы ғана тұрады. Джозеф Джордж Розенгартеннің мәліметінше, 1859 жылы Харперс-Ферри және жақын маңдағы Боливар "өркендеген бақша, игілік пен еңбекқорлыққа толы" болса, 1862 жылы "уатылу мен құлдырауға" айналды. 1862 жылдың жазында федералдық әскерлер қалаға 1500 "құпия жүк" әкелді. Алайда, 1862 жылдың қыркүйегінде Конфедерация генералы Стоунволл Джексон Харперс-Ферриді басып алған кезде олар қайтадан құлдыққа салынды. Ли Харперс-Ферриді бақылау қажет болды, өйткені ол оның жабдықтау желісінде орналасқан және басып алынған жағдайда оның мүмкін болатын кері шегіну жолдарынан айыра алатын. Сондықтан Ли өзінің шамамен 40 000 әскерін төрт бөлімге бөліп, Джексон басқаруымен қаланы қоршауға және басып алуға үш колонна жіберді. Харперс-Ферри шайқасы 13 қыркүйекте жеңіл шайқастармен басталды, Конфедерация солтүстік-шығыстағы Мэриленд биіктіктерін басып алуға тырысты, ал Джон Уокер Потомак өзенінен оңтүстікке қарай Лоудун биіктіктерін басып алуға қайта оралды. 14 және 15 қыркүйекте Конфедерация артиллериясының бомбалауынан кейін федералдық гарнизон капитуляциялады. Джексонның 12 419 федералды әскерін тұтқындауымен Харперс-Ферридегі капитуляция 1942 жылғы Батан шайқасына дейін АҚШ әскери қызметшілерінің ең ірі капитуляциясы болды.
Harper's Ferry presents quite a gloomy picture. The best buildings have been shelled to the ground, and nothing now remains but their foundations to mark the spot where they once stood. The old Arsenal has been burnt to the ground; that part of the building where old John Brown made such a fatal stand, still stands as a monument to his memory. Before the destruction of the town, it contained near 3000 inhabitants, but at the present time there are not more than 300 or 400 families there. In the account of Joseph George Rosengarten, Harpers Ferry and nearby Bolivar, in 1859 "a blooming garden spot, full of thrift and industry and comfort," had been reduced to "waste and desolation" by 1862. The town's garrison of federal troops attracted 1,500 contrabands by the summer of 1862. They were returned to slavery, however, when Confederate General Stonewall Jackson took Harpers Ferry in September 1862. Lee needed to control Harpers Ferry because it was on his supply line and could cut off his possible routes of retreat if captured. Therefore. Lee divided his army of approximately 40,000 into four sections, sending three columns under Jackson to surround and capture the town. The Battle of Harpers Ferry started with light fighting September 13 as the Confederates tried to capture the Maryland Heights to the northeast, while John Walker moved back over the Potomac to capture Loudoun Heights south of town. After a Confederate artillery bombardment on September 14 and 15, the federal garrison surrendered. With Jackson's capture of 12,419 federal troops, the surrender at Harpers Ferry was the largest surrender of U. S. military personnel until the Battle of Bataan in 1942.
Азамат соғысынан кейінгі кезең
Джон Браунның шабуылынан шабыт алған қашқан және босатылған құлдар Америка Азамат соғысы кезінде және одан кейін Харперс-Ферриге келді. Бұл қаланың ақ және қара тұрғындары арасында әлеуметтік шиеленіс тудырды және афроамерикалықтардың санының артуына байланысты оларға қажетті қызметтерге деген сұранысты күшейтті. Осыған орай, Америка Азамат соғысынан кейін Кэмп Хиллде Фривилл баптист миссионерлері бостандық алғандар мектебін ашты. Соғыс кезінде қала мен қару-жарақ қоймасы, Джон Браунның бекінісінен басқа, қирады. "Үйлердің көп бөлігі қираған, ал бүкіл орын он доллардың да тұрмайды", - деп 1863 жылы Массачусетс штатының әскері анасына жазды. 1873 жылы бір газетте былай делінген: "Пойыздан түсіп, ескі машина үйіне немесе ескі арсеналдың қираған қабырғаларына көз тігіп қарасаңыз, дереу ондаған адам сізге жол көрсетуге немесе 'түрме есіктерінің ашылуымен, әр мойынтұрықтың бұзылуымен, ауыр жүктердің алынуымен және құлдардың босатылуымен' аяқталған ұлы күрес туралы білгіңіз келгендеріңізді айтуға дайын болады". Африкалық американдықтар үшін тарихи маңызы бар жалғыз қара колледжі болған Сторр азаматтық құқық қозғалысының орталығына айналды және қаланың қара туристер мен саяхатшылар үшін маңызды орын ретіндегі беделін нығайтты. Дуглас 1881 жылы афроамерикалық профессорлық қызметті қаржыландыруға бағытталған сәтсіз науқанның аясында сөз сөйледі. 1906 жылы Сторр, Онтариодағы Форт-Эриде өткен ұйымдастырушылық жиыннан кейін NAACP-ның алға құрылғысы болған Ниагара қозғалысының АҚШ-тағы алғашқы жиынын қабылдады. 1890 жылдардың соңында Балтимор және Огайо темір жолы өз жолын су тасқынынан қорғау үшін бекініс орналасқан жерді алуды қалады. Кейбір ақ тұрғындар бекіністен құтылуға құштар еді. Ол бөлшектелді және 1893 жылғы Колумбия көрмесінде көрсету үшін Чикагоға көшірілді. Ол жерде тасталып қалғаннан кейін, Балтимор және Огайо темір жолы оны қайта құтқарып, Харперс-Ферриге тегін қайтарды, себебі олар бекіністің Харперс-Ферриге қайтаруының туристік орынға айналып, теміржолға жолаушылар ағынын арттыруға көмектеседі деп күтті. Ол жақын жердегі фермаға орналастырылды. Көптеген қара нәсілділердің арасында болған туристердің келуі қаланың туристік орталыққа айналуына және өсуіне итермеледі. "Харперс-Ферри 19 ғасырдағы афроамерикалықтардың ең көп баратын демалыс орындарының біріне айналды". Жазда Сторр 1896 жылға дейін қара демалысшыларға бөлмелерді жалға берді. Бекініс – құлдықтың аяқталуының бастамасы болған ұлы ескерткіш еді. Туристердің көптігі фермерге қиындық туғызды, сондықтан 1909 жылы бекініс Сторрға көшірілді. Ол 1955 жылы колледж жабылғаннан кейін бірнеше жылға дейін сол жерде қалып, колледж мұражайы ретінде жұмыс істеді. Студенттер өздерінің публикалық сөйлеу шеберліктерін онымен таныстырып жаттықты.
Арал саябағы курорты және ойын-сауық паркі
Жүргізушілер санын арттыру үшін B&O компаниясы 1879 жылы Потомак өзеніндегі Бёрн аралында «Арал паркі» курорты мен ойын-сауық паркін салған. Темір жол оны сатып алып, аралына жету үшін жаяу көпір салды. Көпірден өтуге және кіруге 5 цент (2021 жылғы құнымен 5 доллар) төлеу қажет болды, ал содан кейін аттракциондар мен басқа да іс-шаралар тегін болды. Паркке кіру B&O қызметкерлері үшін де ыңғайлы болды, бұрынғыдай Мэриленд штатының Релей қаласында болғандай. Паркте көптеген шаралар өткізілді, соның ішінде 1880 жылы 4000 «Odd Fellows» мүшесінің кездесуі және 1892 жылы «Үш штаттың ірі демократиялық митингісі». Парк парадтар өткізуге жеткілікті кең болды. Онда бумен жұмыс істейтін дөңгелек пен карусель, ойын-сауық алаңы, би немесе роликті коньки тебуге арналған павильон, серуендеуге арналған орындықтар, айналмалы аттар және оркестр сахнасы болды. Келушілер крокет, теннис ойнай алатын, қайық жалдай алатын, балық аулай алатын немесе өзенде салқындап жүзе алатын. Кейін бейсбол ойындары да ұйымдастырылды. Ақ және қара нәсілді адамдар әртүрлі күндері келіп демалатын. Харперс-Ферриге әртүрлі бағыттардан алты арнайы пойыз келді. Ойын-сауық паркі 1909 жылға дейін, су тасқыны мен жөндеу жұмыстарына қарамастан, ашық болды. Содан кейін B&O компаниясы оны пикниктерге пайдаланды. Қазірге дейін сақталған жалғыз құрылыс – оркестр сахнасы, ол екі рет орнынан жылжытылған. Парк жабылып, ол Арсенал алаңына (қазіргі Джон Браун фортының орны), содан кейін Вашингтон және Гилмор көшелеріндегі саябаққа көшірілді. Ол «Оркестр сахнасы» немесе «Қалалық беседкасы» деп аталады және онда көптеген қоғамдық, мәдени және ойын-сауық шаралары өткізіледі. Көпір 1896 жылы су тасқынынан қирады, ал 1924 жылы салынған жаңа көпір де қирады. Аралдағы қалған құрылыстар 1942 жылғы су тасқыны кезінде жойылды. Қозғалыс 1955 жылға дейін жұмыс істеген, негізінен қара нәсілді студенттер оқыған Сторр колледжінің кампусында өтті. (Колледж жабылғаннан кейін кампус Харперс-Ферри ұлттық тарихи паркінің бір бөлігіне айналды.) Африкалық американдықтардың азаматтық құқықтары үшін күресу мақсатында өткізілген үш күндік жиынды Дюбуа кейіннен «Америкалық негрлер өткізген ең маңызды жиналыстардың бірі» деп сипаттады. Жиынға қатысушылар Сторр колледжінен Мерфи отбасының фермасына дейін барды, сол жерде Джон Браунның тарихи «форты», қару-жарақ қоймасының өрт сөндіру станциясы орналасқан. Соның салдарынан форт көп ұзамай Сторр кампусына көшірілді, ол колледждің символына айналды. 1955 жылы колледж жабылғаннан кейін Ұлттық парктер қызметі оны бастапқы орнына мүмкіндігінше жақын жерге қайта орналастырды.
Харперс-Ферри ұлттық ескерткіші және ұлттық тарихи саябақ
1936 жылғы су тасқыны төменгі қаланы «құлазып, жайсыз» қалдырды, Шенноа өзенінен Вирджинияға көпір болмады, ал Мэрилендке қарай тас жол көпірі де жоқ еді. Виргиния аралындағы барлық ғимараттар қирады. Харперс-Ферриді сақтап, естелікте қалдыруға жасалған күш-жігердің негізгі тұлғасы – Storer президенті, Батыс Вирджиния губернаторы Оки Паттесон тағайындаған әуесқой тарихшы Генри Т. Макдональд, Харперс-Ферри ұлттық ескерткіш комиссиясының төрағасы. Вирджинияны Боливар-Хайтс (Батыс Вирджиния) мен байланыстыратын Шенноа өзені арқылы салынып біткен жаңа көпір екі жылдан кейін ашылды. Федералды тас жолдар Харперс-Ферриді толығымен айналып өтті. Төменгі Харперс-Ферриде жерді сатып алу жұмыстары басталды, бұл жобаны Харперс-Ферри қаласының мэрі Гилберт Перри және губернатор Паттесон қолдады. Төменгі қаладағы жиырма екі үй иесіне көшу туралы хабарлама табысталды, ал екі таверна жабылды. Парк қызметінің алғашқы міндеті – төменгі Харперс-Ферридің басты сауда көшесі, Шенноау көшесіндегі ғимараттарды нығайту болды. Шатырлар жабылды, жоғалған терезелер орнына жаңалары қойылды, құлауға жақын тұрған қабырғалар күшейтілді және қираған заттар тазаланды. 1859 жылдан кейін салынған ғимараттар қалпына келтірілмеді, көбісі бұзылып алынды. NPS (Ұлттық саябақтар қызметі) келушілер орталығы мен Джон Браун мұражайын салды. Харперс-Ферри ұлттық ескерткіші 1963 жылдың 29 мамырында Харперс-Ферри ұлттық тарихи паркіне айналды. Паркке келуді қалаған, бірақ тарихқа қызығушылық танытпаған «демалыс жасайтындар» мәселе тудырды. Жергілікті тұрғындар демалыс мүмкіндіктерінен айырылғысы келмеді, бірақ бұрын кең таралған Шенноа жағалауында жүзуге және балық аулауға тыйым салынды. Тарихи аумақтан, әсіресе Виргиния аралынан демалыс жасайтындарды алшақтату үшін Джон Браунның бекінісі бұрынғы Сторр колледжінің кампусындағы қолайсыз жерден Арсенал алаңына көшірілді, төменгі қалада көлік тұрағына тыйым салынды және шаттл автобус қызметі іске қосылды. 2019 жылдың 21 желтоқсанының таңында CSX компаниясына тиесілі пойыздың бірнеше вагоны Потомак өзенін кесіп өтетін теміржол көпірінен сырғып түсті. Апат салдарынан Потомак өзені арқылы салынған және Батыс Вирджиния мен Мэриленд арасындағы Аппалачи тау жолын байланыстыратын Гудло Э. Байрон атындағы жаяу жүргіншілер жолының бір бөлігі зақымданды. Оқиғадан ешкім зардап көрмесе де, Потомак өзені арқылы жаяу өтуге толыққанды кедергі келтірді. Көпір 2020 жылдың шілде айының басында қайта ашылды.
Hill Top House жобасы
1888 жылы африкалық американдықтарды қабылдау үшін Харперс-Ферридегі жалғыз қонақ үй ретінде ашылған Хилл Топ Хаус қонақ үйі 1911 жылы өртенді. Кейін ол үлкенірек көлемде қайта салынды, бірақ 1919 жылы сол ғимарат та өртенді. Ол екінші рет, бірақ сәл кішірек көлемде қайта құрылды және 2008 жылы жабылды. 2021 жылдың мәліметтері бойынша, құрылыс салушылар оны бұзып, оның орнына 120 бөлмелі жаңа қонақ үй салуды жоспарлап отыр. Аталған жобаның қалаға тигізер әсеріне байланысты туындаған даулар оның құрылысын кешіктіруде.
Қытай халық үйі
Джон Флауэр, Сидвелл достары мектебінің қытайтану бағдарламасының директоры, 2019 жылы Харперс-Ферридің сыртында студенттерімен бірге Юньнань провинциясынан қытай халық үйін бөлшектеп, қайта құрастырды. Осы жоба үшін Флауэр мен оның әйелі Памела Леонард «Қытай халық үйі демалыс орны» атты коммерциялық емес ұйым құрды.
Археология
Ұлттық саябақтар қызметінің ықпалымен Харперс-Ферри қаласының және Виргиния аралының археологиясы жан-жақты зерттелді. "Тарихи археология" журналы 1994 жылғы 28-томның 4-нөмірін Харперс-Ферриге арнап толығымен жариялады.
География
АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 0,61 шаршы миль (2 км2), оның ішінде 0,53 шаршы миль (1 км2) жер және 0,08 шаршы миль (0 км2) су құрайды. Кейбір мүліктер қазіргі уақытта дамудан зардап шегуде. Харперс-Ферридің көп бөлігінен Мэриленд-Хайтс жартасының бетіне ондаған жылдар бұрын салынған Менненнің "Боратталған талғам" дәретхана ұнтағына арналған солған жарнамасы әлі де көрінеді. Харперс-Ферридің географиялық және физикалық ерекшеліктері оның қоныстануының және кейіннен өнеркәсіптік дамуының басты себептері болды. Бұл табиғи көлік торабы және ірі өзен – Шенандоа, Харперс-Ферриде Потомак өзенімен қосылады. Ол Вирджинияның үлкен Шенандоа аңғарына кіреберісті қорғады, ал Потомак Вашингтонға оңай қол жеткізуді қамтамасыз етті. Өзендердің аңғарлары ешқашан аяқталмаған Чесапик және Огайо каналын, содан кейін Балтимор және Огайо теміржолын, ал одан кейін Винчестер және Потомак теміржолын салуға мүмкіндік берді. АҚШ-тағы алғашқы теміржол торабы Харперс-Ферриде болды және телеграф желілері қала арқылы өтті. Өзендерден мол су қуаты болғандықтан, қару-жарақ фабрикасы, содан кейін басқа да өнеркәсіптер Харперс-Ферриде орналастырылды. 1824 жылы "Wager's Bridge" деп аталатын жабық ағаш көпір салынғаннан кейін кеме жүру тоқтатылды. Харперс-Ферри 1836-1837 жылдары салынған Потомак өзені арқылы өтетін алғашқы және көп жылдар бойы жалғыз теміржол көпірі болды. Вашингтон, Вирджиниямен байланыстыратын көпірлердің ешқайсысы Америка Азамат соғысынан бұрын жылқымен жүретін көліктерден басқасын тасымалдамады. 1851 жылы Шенноа өзені арқылы екінші көпір салынды, ол алғашқы Болман конструкцияларының бірі болды. 1870 жылы теміржол және автомобиль қозғалысын қамтамасыз ететін жаңа Болман конструкциялы көпір ашылды, бірақ 1936 жылы су тасқынынан қирады. Қаланың бастапқы төменгі бөлігі екі өзеннің су тасқынынан пайда болған жазықта орналасқан. Ол биік жерлермен қоршалған және 20 ғасырдан бері Харперс-Ферри ұлттық тарихи паркінің бөлігі болып табылады. Қалған бөлігінің көпшілігі, оның ішінде халық тығыз қоныстанған аумақ, бөлек Харперс-Ферри тарихи ауданына кіреді. Тарихи орындардың ұлттық тізіліміндегі тағы екі нысан қаламен шектеседі: B & O теміржолының Потомак өзенін кесіп өтуі және Санкт-Петер шіркеуі. Аппалачи жолдарының сақтау қоры (ATC) штаб-пәтері Харперс-Ферриде орналасқан. Аппалачи трассасы тікелей қала арқылы өтеді, кейбіреулер оны трассаның психологиялық ортасы деп санайды, тіпті физикалық ортасы Пенсильванияда солтүстікке қарай болса да. Харперс-Ферри және оған іргелес Боливар қалалары АТК-мен серіктес болып, біріккен Аппалачи жолдары қауымдастығы деп жарияланды.
Климат
Бұл аймақтың климаты ыстық, ылғалды жаздармен және көбінесе жұмсақ, кейде салқын қыстармен сипатталады, жылдық қар жаууының орташа мөлшері 20,7 дюймді құрайды. Кёппен климат жіктеу жүйесі бойынша Харперс-Ферриде ылғалды субтропикалық климат басым, климат карталарында "Cfa" деп белгіленеді, бұл 27°F/3°C изотермасымен анықталады, себебі ең суық айдың орташа температурасы 31°F/0.5°C-қа тең. Ал егер 32°F/0°C изотермасы қолданылса, онда ылғалды континенттік климатқа жатады, оны "Dfa" деп қысқартады.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша қалада 286 адам, 131 үй шаруашылығы және 78 отбасы тұратын. Тұрғындардың тығыздығы болды, ал тұрғын үй бірліктерінің тығыздығы орташа есеппен 175 құрады. Қаланың нәсілдік құрамы: 94% ақ, 4% афроамерикалық, 1% американдық үнді, 0% басқа нәсілдерден және 1% екі немесе одан көп нәсілдерден. Халықтың 1% латын американдықтары немесе испандықтарды құрады. 131 үй шаруашылығының 21%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды; 44%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар; 13%-ында күйеуі жоқ әйелдер; 3%-ында әйелі жоқ ерлер; ал 41%-ы отбасы емес. Жеке тұратын адамдар 29% болды, оның ішінде 65 жас және одан үлкендер жалғыз тұратындардың 15%-ын құрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,18 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,69 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 52 болды. Барлық тұрғындардың 17%-ы 18 жасқа дейін, 3%-ы 18 мен 24 жас аралығында, 19%-ы 25 пен 44 жас аралығында, 38%-ы 45 пен 64 жас аралығында және 23%-ы 65 жас және одан үлкен болды. Қаланың жыныстық құрамы 49,3% ер адам және 50,7% әйел адамнан тұрды.
Саясат
Харперс-Ферри Батыс Вирджиния штатының 2-ші конгресс округінің құрамына кіреді және 2014 жылдан бері республикашыл Алекс Муни оны Конгресте білдіреді. Республикашыл Билл Риденур Батыс Вирджиния штатының делегаттар палатасында 100-ші округтен, ал республикашыл Джейсон Барретт Батыс Вирджиния Сенатында 16-шы округтен өкілдік етеді.
Жолдар мен автомобиль жолдары
Харперс-Ферриге қол жеткізуді қамтамасыз ететін жалғыз маңызды магистраль – АҚШ-тың 340-шы тас жолы. Солтүстік-оңтүстік бағытында көрсетілгенімен, жол негізінен Харперс-Ферриден Фредерикке (Мэриленд штаты) және оңтүстікке қарай Гринвиллге (Вирджиния штаты) дейін шығысқа қарай созылады. Харперс-Ферри және Боливар қалаларында АҚШ-тың 340-шы тас жолының белгіленбеген балама маршруты бар, ол Вашингтон көшесі, Хай-стрит және Шенандоа көшесі арқылы өтеді.
Темір жол
Амтрак Харперс Ферриге күніне екі рет, Чикагодан Вашингтонға дейінгі Капитолий Лимитед бағытында, әр бағытта бір реттен қызмет көрсетеді. Сондай-ақ, Мартинсбургтен Вашингтонға дейін Брансуик желісі бойынша MARC қалалық темір жолы да қызмет көрсетеді. Қаланың жолаушылар темір жол станциясы Потомак өзені арқылы салынған тарихи B&O темір жол көпірісінің Батыс Вирджиния жағында орналасқан. Қаланың бай темір жол тарихы бар, бұрын Балтимор және Огайо темір жолымен қатар көптеген жүк тасымалдау желілері де қызмет көрсеткен.