Сербия саяхаты: Білім министрінің даулы реформалары мен эволюцияға қатысты пікірлері

Кіріспе

Сербиялық саясаткер Лжиляна Чолич (; 1956 жылы туған) – Сербия үкіметінде білім және спорт министрі қызметін атқарған сербиялық саясаткер.

Академиялық мансап

Чолич философия мамандығы бойынша магистратураны бітірген және филология ғылымдарының докторы. Белград университетінде осман тілі мен палеография профессоры, сондай-ақ Белград университетінің филология факультетінде түрік тілін оқытатын доцент; ал Приштинада философия факультетінде шақырылған лекторы болып жұмыс істеді. Ол өзін "шынайы православиелік христиан" деп жариялайды. Чолич Федералды парламент депутаты және Сербия Демократиялық партиясының негізін қалаушылардың бірі болды. Ол ағылшын және француз тілдерін еркін меңгерген.

Саяси өмір

2004 жылғы наурыз айында Чолич Білім және спорт министрі болып тағайындалды. Консервативті үкімет реформашыл үкіметті алмастырған кезде доктор Чолич бұрынғы үкімет жасаған өзгерістерді өзгерту және кері қайтару жұмыстарын жүргізді. Чолич 2004 жылдың қыркүйегінде серб мектептеріне эволюция теориясын оқытуды тоқтатуды бұйырғанда дау тудырды, егер олар жаратылыстану ілімін енгізбесе. Зерттеушілер, мұғалімдер, Сербия Ғылым және өнер академиясы, 40-қа жуық үкіметтік емес ұйым және адам құқықтары жөніндегі топтар, соның ішінде ЮНИСЕФ мұндай қадамға алаңдаушылықтарын білдірді. Көптеген наразылықтардан кейін 9 қыркүйекте Премьер-министр Воислав Коштуница бұл шешімді кері қайтарып, Чоличтің орнына басқа адам тағайындалатынын жариялады. 2004 жылғы 16 қыркүйекте ол Коштуницамен өткен кездесуден кейін отставкаға кетті. 2004 жылғы қазан айында оның орнына Слободан Вуксанович келді. 2006 жылғы маусымда ол «Путь» (Жол) атты кітап жариялады, онда білім министрі ретіндегі әрекеттерін қырағылықпен қорғады. Кітабының ресми тұсаукесерінде ол қызмет еткен кезеңде серб білім беру жүйесін реформалауды талап еткен шетелдік кеңесшілерге неге сонша қысым көрсеткендерін сұрағанда, оларға білімді адамдар емес, сантехниктердің қажет екенін айтқандарын мәлімдеді. 2019 жылғы қарашада профессор Милан М. Ćirković псевдонаука туралы сұхбат берді. Ол Чоличтің қысқа мерзімді қызметіне тоқталып, Дарвинизмді алып тастағаны үшін оның «жаһандық жаратылыстану қозғалысының журналдары мен кітаптарында қаһарман ретінде бейнеленгенін» айтты. Чолич жауап хат жолдап, Ćirković-тің кейбір псевдонаукалар өмірге қауіпті деген пікірін атап өтті, бірақ ол оны жалған медицина, шарлатандық және вакцинаға қарсы қозғалыстар сияқты басқа да ағымдарға қатысты қолданған. Чолич былай деп жазды: «Біздің «өмірге қауіп төндіретін псевдонауканың» жақтастары мен олардың – маңызды ғалымдардың арасындағы айырмашылық – түсініксізді түсінікті деп санайтындардан айырмашылығы, біз түсініксізді шынымен түсініксіз деп қабылдаймыз. Олар шектеулі ғылымға сеніп, біз шектеулі адам санасына көнбес «суперғылымға» сенеміз. Ал, 8-сыныпта Дарвиннің маймылынан «ұрлаған» биология сабақтарына келсек, мен оларды бұрынғы сабаққа қостым: Отбасы және денсаулық – салауатты отбасы. Отбасының рөлі. Қылмыстық әрекеттер. Есірткіге тәуелділік ауруларын шектеу және емдеу».

Čolić was named Minister of Education and Sport in March 2004. As a conservative government superseded a reformist one, Dr. Čolić worked to alter and reverse changes from the previous government. Čolić garnered controversy in September 2004 when she ordered Serbian schools to suspend the teaching of evolution unless they introduced creationism. Researchers, teachers, the Serbian Academy of Science and Arts and some 40 non government organisations and human rights groups voiced their concern over such a move, including UNICEF. After widespread protest, on September 9, Prime Minister Vojislav Koštunica reversed the decision and announced that Čolić would be replaced. On September 16, 2004, she resigned after a meeting with Koštunica. Slobodan Vuksanović replaced her in October 2004. In June 2006 she published a book titled Put (path), staunchly defending her actions as a minister of education. During the official promotion of her book, she claimed that during her tenure, when she asked foreign advisors why they pushed so hard for the reform of Serbian education, she was told that they need plumbers, not educated people. In an interview in November 2019, professor Milan M. Ćirković discussed pseudoscience. He mentioned Čolić's short ministerial stint, adding that because of her removal of Darwinism, she was "depicted as a heroine in the magazines and books of the global creationist movement". Čolić responded with a letter, underlining Ćirković's claim that some pseudoscience are life threatening, though he specifically used it for other movements like pseudo medicine, quackery and antivaxers. Čolić wrote: "difference between us adherents of the "life threatening pseudoscience", and them serious scientists, is that we accept that incomprehensible is indeed incomprehensible, unlike them who claim that incomprehensible is comprehensible. They unlimitedly believe in limited science, and we believe in super science impervious to the limited human mind. As for the two 8th grade biology lessons in elementary school which I "plucked" from Darwin's ape, I added them to the previous lesson: Family and health healthy family. Role of the family. Delinquency. Restraining and treatment of addiction illnesses."