Кіріспе

DOS-тың бұрынғы интерфейсі TopView – IBM-нің 1984 жылғы тамызда жариялаған, PC DOS үшін жасалған алғашқы объектіге бағытталған, көп тапсырмалы және терезелік жеке компьютерлік операциялық ортасы. IBM микрокомпьютер нарығына көп тапсырмалы ортаның қажет екенін анықтады. 1985 жылы TopView шығарылған кезде баспасөз бұл бағдарламалық құралдың IBM-нің IBM PC бақылауын күшейту жоспарының бастамасы болуы мүмкін деп болжады (IBM техникалық сипаттамаларды жариялағанмен), оған арналған, үлкен компьютерлерінде ұзақ жылдар бойы ұсынған меншік операциялық жүйе құру арқылы. TopView сонымен қатар IBM-ге жаңа IBM AT компьютерінің 80286 процессорының аппараттық көп тапсырмалы және қорғалған режимін қолдана алатын операциялық жүйесімен келмегеніне таңырқан клиенттерге қызмет көрсетуге мүмкіндік берді, себебі DOS және көптеген бағдарламалар әлі де 8086/8088 нақты режимінде жұмыс істеді. TopView-тің виртуалды жадты басқару мүмкіндіктеріне қарамастан, аппараттық шектеулер жаңа ортаның дамуын тежеді – 256 КБ жадысы бар базалық AT компьютерінде DOS және TopView жүктелгеннен кейін RAM-да 80 КБ ғана қолданба коды мен деректерге орын болды. Сол кездегі екі әдеттегі бағдарламаны жүктеу үшін 512-640 КБ жад ұсынылды. Бұл IBM XT компьютеріне орнатылатын ең жоғары жад көлемі болатын. Жүктелгеннен кейін TopView DOS пайдаланған жадтың көп бөлігін қайтарып алды, бірақ бұл саладағы сыншыларды толық қанағаттандыра алмады. TopView кез келген x86 процессорында нақты режимде жұмыс істеді және жақсы жазылған DOS бағдарламаларын (яғни, экранға тікелей жазбаған, бірақ BIOS int 10h және DOS int 21h функцияларын қолданған бағдарламаларды, мысалы, IBM Assistant Series өнімділік бағдарламалары) терезелер арқылы орындай алды. Жақсы жазылған бағдарламалар жүйелік қызметтерге және аппараттық құралдарға қол жеткізу үшін стандартты DOS және BIOS функцияларын шақыратын. Жаман бағдарламалар (мысалы, экранға тікелей жазатын бағдарламалар), Lotus 1-2-3, WordStar және dBase III сияқты TopView ортасында да жұмыс істеді, бірақ бүкіл экранды пайдаланды. Бағдарлама туралы ақпарат файлдары тұжырымы Digital Research операциялық жүйелерінде де қолданылды, мысалы Concurrent DOS, Multiuser DOS, Datapac System Manager және REAL/32; алайда, PIFED командасын пайдаланып, қажетті бағдарлама туралы ақпарат EXE немесе COM атқарылатын файлына тікелей енгізілді.

Нұсқалар тарихы

1986 жылы маусымда шыққан 1.1 нұсқасы IBM PC Network және IBM 3270 терминалдық эмуляциясын қолдауды қосты. Ең бастысы, резидент емес бағдарламаларды ауыстыру мүмкіндігі енгізілді – барлық компьютерлердегі қатты дискіге және 286 процессоры бар машиналардың жоғары жады аймағына. DOS пакеттік файлдарын қолдаудың бастапқыдағы нашар деңгейі жақсартылды. 1987 жылдың сәуірінде шыққан 1.12 нұсқасы жаңа IBM PS/2 сериясын, олардың DOS 3.30 операциялық жүйесін және жаңа PS/2 тышқандарын қолдайды. Бұрынғыдан айырмасы, енді төртке дейін сериялық портты пайдалануға болады.

Өлу және тоқтату

TopView бастапқыда күтілгеннен нашар сатылды, көптеген әлеуетті пайдаланушылар арзан, аз жадты және көп тапсырмалы ортаны қажет етпейтін Ready, Spotlight және Borland Sidekick сияқты тұрақты тапсырмаларды ауыстыруға қанағаттанды. TopView графикалық режимде (TOPVIEW /G) жұмыс істеді, бірақ бұл мүмкіндік сирек қолданылды. 1987 жылдың ортасына қарай IBM TopView-тен назарын аудара бастады және OS/2-ні әзірлеушілер мен соңғы пайдаланушыларға бірдей ұсынып насихаттады. OS/2 1.0 – бұл алдын ала көп тапсырмалы, көп жіпті операциялық жүйе, ол 80286 процессорлы PC/AT негізіндегі компьютерде бір реалды режимде және бірнеше 16 биттік қорғалған режимде сессияларды бір уақытта іске қосуға мүмкіндік берді. Бұл 1987 жылдың сәуірінде DOS-қа балама ретінде жарияланды және сол жылдың желтоқсан айында қолжетімді болды. 1988 жылдың қазан айында OS/2 1.1 нұсқасына графикалық пайдаланушы интерфейсі (Presentation Manager) қосылды. 1.1 Presentation Manager-мен немесе онысыз, сондай-ақ экран, пернетақта немесе тышқан интерфейсі қажет емес кіріктірілген жүйе ретінде де жұмыс істей алатын. IBM 1990 жылдың 3 шілдесінде TopView 1.12, соңғы нұсқасын сатуды ресми түрде тоқтатты. Кейін 1992 жылдың сәуірінде IBM OS/2 2.0-ны ұсынды, ол виртуалды 8086 режимін және Intel 80386 процессордың толық 32 биттік қолдауын қамтиды, тіпті DESQview және басқа да ұқсас орталарды артта қалдырды. OS/2 2.0 – бұл 386 процессор үшін 32 деңгейлі басымдықпен (уақытқа қатыстыдан бос уақытқа дейін) алдын ала көп тапсырмалы, көп жіпті операциялық жүйе болды. TopView IBM PC DOS 2.0-дан 5.0-ға дейінгі немесе MS DOS 2.0-дан 6.0-ға дейінгі нұсқаларын қажет етеді және жаңа нұсқалармен жұмыс істемейді. TopView-ке үлкен үлес қосқандар: Дэвид Моррилл ("TopView" кодының "Orion" кодолық атымен белгіленген "әкесі", GLASS жобасы Бока-Ратонға көшірілгеннен кейін), Деннис Маккинли (тапсырмаларды басқару), Росс Кук (жадты басқару), Боб Хоббс (TopView Toolkit) және Нил Уиттен (өнімді басқарушы). Билл Гейтс, Стив Баллмер, Гордон Летвин және басқа да Microsoft басшылары IBM атқарушы директоры Дон Эстридждің шақыруын қабылдап, IBM Бока-Ратонға TopView-тің арнайы көрсетілімін көруге барды. Гейтс Windows-тың көп тапсырмалы (Windows CPU-ны бөлісу үшін кооперативтік әдіс қолданды) және терезелік мүмкіндіктерінің (яғни терезелердің үстіне орналасуы және т.б.) TopView-тегіден кем екендігіне алаңдады. Гейтс TopView-те бірнеше Microsoft BASIC интерпретаторының бірнеше көшірмелері терезелерде (үстіне орналасып, қатар тұрып) көп тапсырмалы режимде жұмыс істейтінін көрді. Кейіннен Microsoft MS DOS 4.0-тың көп тапсырмалы нұсқасын шығарды, ол осы кездесуден алынған тәжірибеге негізделген. TopView-тің әзірленуі үшін Microsoft-пен бірлескен даму туралы келісім болмаса да, Эстридж Уиттеннен (Уиттеннің және TopView командасының қарсылығына қарамастан) TopView-тің барлық бастапқы коды мен құжаттамасын Microsoft-қа беруін сұрады. Кездесуден кейін көп ұзамай Эстриджтің өтініші орындалды. Гейтс код пен құжаттаманы Нейтан Майрвольд басқаратын топқа берді. Код Гейтстің талаптарына сәйкес өңделгеннен кейін, ол компанияны сатып алды. Өнімнің өзі, Mondrian, ешқашан шығарылмады. Алайда Гейтс команда мүшелеріне Microsoft-та маңызды лауазымдар берді. Бұл Microsoft-пен бірлескен даму келісіміне (бұрын тек DOS-ты қамтыған келісім) OS/2-ні бірлесіп әзірлеуге әкелді (келісім 1990 жылға дейін сақталды). Мұның бәрі 1969 жылы АҚШ-тың IBM-ге қарсы монополияға қарсы сот ісіне жауап беру үшін жасалды. 1982 жылы сот ісі тоқтатылса да, IBM он жылдан астам уақыт бойы монополияға қарсы мәселелермен күресті және 90-жылдардың басында-ортасында заңдық қиындықтардан құтыла алмады. 1990 жылдың маусым айында FTC Microsoft пен IBM арасындағы компьютерлік бағдарламалық қамтамасыз ету нарығындағы ықтимал келісімді тергеді.

Қабылдау

InfoWorld 1985 жылы TopView-ді "әдемі емес, қарапайым бағдарлама, тым көп жадты пайдаланады" деп сипаттады. BYTE де TopView-тің жадты пайдалануын сынады, бірақ "IBM PC үшін жазылған көптеген бағдарламалар TopView-мен үйлесімді болатынын байқайсыз" деді. Арзан бағасы мен "жаңаша көп тапсырмалы мүмкіндіктерін" ескере отырып, журнал бұл бағдарлама "көптеген пайдаланушыларды қызықтырады" деп болжады. 1985 жылы Digital Research өздерінің көп тапсырмалы Concurrent DOS 4.1 жүйесін GEM интерфейсімен TopView-ге балама ретінде ұсынды.