Дискілік операциялық жүйелер тарихы және түрлері

Кіріспе

Операциялық жүйенің түрі. Дискілік операциялық жүйелер ең жалпы мағынада.

Дискілік операциялық жүйе (DOS) – дискет, қатты дискік немесе оптикалық дискі сияқты дискілік сақтау құрылғысында орналасқан және оны пайдалана алатын компьютерлік операциялық жүйе. Дискілік операциялық жүйе сақтау дискісінде файлдарды ұйымдастыру, оқу және жазу үшін файлдық жүйені, сондай-ақ осы дискіде сақталған бағдарламаларды жүктеу және іске қосу құралдарын қамтамасыз етеді. Қатаң айтқанда, бұл анықтама басқа да мүмкіндіктерді қамтымайды, сондықтан ол Microsoft Windows сияқты күрделі операциялық жүйелерге қолданылмайды және көбінесе операциялық жүйелердің ескі буынды түрлеріне ғана қатысты болады. Мейнфреймдер, миникомпьютерлер, микропроцессорлар және үй компьютерлері үшін дискілік операциялық жүйелер әдетте жүктеу процесінің бір бөлігі ретінде дискілерден жүктеледі.

Тарих

Алғашқы компьютерлер дискілер, дискеталар немесе қазіргі заманғы флэш-жадтан бұрын пайда болды. Олардың орнына кідіріс желілері, негізгі жад, перфокарталар, перфоленталар, магниттік ленталар және магниттік барабандар сияқты алғашқы сақтау құрылғылары қолданылды. Алғашқы микрокомпьютерлер мен үй компьютерлері қағаз лентасын, аудио кассета лентасын (мысалы, Канзас-Сити стандарты) немесе мүлдем тұрақты жадты пайдаланбады. Тұрақты жад болмаған жағдайда, бағдарлама мен деректерді енгізу алдыңғы панельдегі түймелер арқылы тікелей жадқа немесе компьютерлік терминал немесе пернетақта арқылы жүзеге асырылды, кейде ROM-дағы BASIC интерпретаторымен басқарылатын. Қуат өшірілгенде, барлық ақпарат жойылады. 1960 жылдардың басында дискілер үлкеніп, қолжетімдірек болғанда, түрлі мейнфреймдер мен миникомпьютерлер дискілік операциялық жүйелерді енгізіп, дискілерді пайдалану үшін қолданыстағы операциялық жүйелерді өзгертті. Қатты дискілер мен дискеталар жүйелі және басқа деректерді сақтау блогына жылдам қол жеткізуді басқару үшін бағдарламалық жасақтаманы қажет етеді. Көптеген микрокомпьютерлер үшін кез келген дискілік диск қосымша құрылғы болып саналды. Жүйелер ленталық дискпен немесе мүлдем сақтау құрылғысысыз жұмыс істей алатын. Операциялық жүйенің дискілік операциялық жүйе бөлігі тек дискілік диск қолданылғанда ғана қажет болды. IBM System/360 мейнфреймдерін жариялаған кезде дискілік операциялық жүйе тұжырымы толыққанды қалыптасқан еді. IBM кіші жүйелер үшін Basic Programming Support (BPS/360) және TOS/360 ұсынғанмен, олар бағыттан тыс болды және көптеген клиенттер DOS/360 немесе OS/360 қолданды. 1970-ші және 1980-ші жылдардың соңындағы көптеген үй және жеке компьютерлер дискілік операциялық жүйені пайдаланды, көбінесе атында "DOS" болып келетін және әрбір қауымдастықта жай ғана "DOS" деп аталатын: Commodore 8 биттік жүйелері үшін CBM DOS, Atari 8 биттік компьютерлері үшін Atari DOS, TRS 80 үшін TRS DOS, Apple II үшін Apple DOS және ProDOS, ал IBM PC үйлесімділері үшін MS DOS. CP/M де дискілік операциялық жүйе болып табылады, атауында "DOS" аббревиатурасы болмаса да. Дискілік операциялық жүйе әдетте дискіден жүктеледі, бірақ ерекшеліктер бар, мысалы, Commodore 64 және VIC 20 үшін Commodore дискілері DOS-ты ROM-да сақтайды. AmigaDOS көбінесе ROM-да, Kickstart микропрограммасының бір бөлігі ретінде орналасқан (кейбір таңдалған нұсқалары дискіден де жүктеледі).

Early computers predate disk drives, floppy disks, or modern flash storage. Early storage devices such as delay lines, core memories, punched cards, punched tape, magnetic tape, and magnetic drums were used instead. Early microcomputers and home computers used paper tape, audio cassette tape (such as Kansas City standard), or no permanent storage at all. Without permanent storage, program and data entry is done at front panel switches directly into memory or through a computer terminal or keyboard, sometimes controlled by a BASIC interpreter in ROM. When power is turned off, any information is lost. In the early 1960s, as disk drives became larger and more affordable, various mainframe and minicomputer vendors introduced disk operating systems and modified existing operating systems to use disks. Hard disks and floppy disk drives require software to manage rapid access to block storage of sequential and other data. For most microcomputers, a disk drive of any kind was an optional peripheral. Systems could be used with a tape drive or booted without a storage device at all. The disk operating system component of the operating system was only needed when a disk drive was used. By the time IBM announced the System/360 mainframes, the concept of a disk operating system was well established. Although IBM did offer Basic Programming Support (BPS/360) and TOS/360 for small systems, they were out of the mainstream and most customers used either DOS/360 or OS/360. Most home and personal computers of the late 1970s and 1980s used a disk operating system, most often with "DOS" in the name and simply referred to as "DOS" within their respective communities: CBM DOS for Commodore 8 bit systems, Atari DOS for the Atari 8 bit computers, TRS DOS for the TRS 80, Apple DOS and ProDOS for the Apple II, and MS DOS for IBM PC compatibles. CP/M is also a disk operating system, despite not having the "DOS" acronym in the name. A disk operating system is usually loaded from a disk, but there are exceptions, such as Commodore's disk drives for the Commodore 64 and VIC 20 which contain the DOS in ROM. AmigaDOS also mostly resides in ROM, as a part of a Kickstart firmware (a few select versions are also loaded from disk).