Whole Foods Market: Американдық табиғи тағамдар желісінің тарихы

Whole Foods Market – АҚШ-тың табиғи және органикалық өнімдер желісі, Amazon еншісінде. 500+ дүкен, салауатты тағамдар, органикалық өнімдер таңдаулы.

27 мин оқу

100%

Дереккөз: Whole Foods Market — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Amazon компаниясының еншілес компаниясы Amazon Whole Foods Market, Inc. – американдық табиғи және органикалық азық-түлік супермаркеттерінің желісі. Штаб-пәтері Техас штатының Остин қаласында орналасқан бұл американдық көпұлттық супермаркеттер желісі гидрогенделген майлар мен жасанды түсқоспалар, хош иістендіргіштер және консерванттардан таза өнімдерді сатады. АҚШ-та USDA сертификаты бар органикалық азық-түлік дүкені ретінде танымал, бұл желі органикалық таңдауымен әйгілі. 2019 жылғы мәліметтерге сәйкес, Whole Foods-тың Солтүстік Америкада 500-ден астам және Ұлыбританияда жеті дүкені бар. Amazon компаниясы 2017 жылдың 28 тамызында бұл компанияны 13,7 миллиард долларға сатып алды.

Алғашқы жылдар

1978 жылы Джон Макки мен Рене Лоусон отбасы мен достарынан 45 000 доллар қарыз алып, Техастың Остин қаласында SaferWay деп аталатын шағын вегетариандық табиғи азық-түлік дүкенін ашты (атауы Safeway-дің пародиязы). Олар пәтерінде азық-түлік сақтап жүргені үшін үйден шығарылғаннан кейін, дүкенде тұруға шешім қабылдады. Бұл үйді коммерциялық мақсатта пайдалануға рұқсат берілгендіктен, онда душ кабинесі болмады, сондықтан олар ыдыс жуу машинасына қосылған шланг арқылы сумен жуынып, тазаланды. Екі жылдан кейін Макки мен Лоусон Крейг Веллер мен Марк Скилзбен серіктестік құрып, SaferWay-ді соңғысының Clarksville Natural Grocery дүкенімен біріктірді, нәтижесінде алғашқы Whole Foods Market дүкені ашылды, онда ет өнімдері де болды. 19 қызметкері бар бұл дүкен сол кездегі стандартты денсаулық сақтау дүкендерімен салыстырғанда үлкен болды. 1981 жылдың 25 мамырында Остинді 70 жылдық тарихындағы ең зардапты су тасқыны шарлады. Whole Foods дүкенінің тауарлары жойылды, көптеген жабдықтар зақымдалды. Зардап шамамен 400 000 долларға бағаланды, ал Whole Foods Market-тің сақтандыру полисі болмады. Тұрушылар, көршілер және қызметкерлер зақымды жөндеуге және тазалауға көмектесті. Кредиторлар, жеткізушілер және инвесторлар қалпына келтіруге көмектесті, ал дүкен 28 күннен кейін қайта ашылды. 1984 жылдан бастап Whole Foods Market Остиннен бастап Хьюстон мен Далласқа, содан кейін 1988 жылы The Whole Food Co. сатып алу арқылы Нью-Орлеанға кеңейді. 1989 жылы компания Батыс жағалауына кеңейіп, Калифорния штатының Пало-Альто қаласында дүкен ашты. Компания 1992 жылдың 23 қаңтарында алғашқы рет акцияларын таратты (IPO). Жаңа дүкендер ашумен қатар, компания 1990-шы жылдар бойы басқа табиғи азық-түлік желілерін сатып алып, қарқынды өсімді ынталандырды: Солтүстік Каролинаның Wellspring Grocery дүкені, Массачусетс және Род-Айленд штаттарының Bread & Circus дүкендері (2003 жылы жабылды), Лос-Анджелестің Mrs. Gooch's Natural Foods Markets дүкендері, Солтүстік Калифорнияның Bread of Life дүкендері, Шығыс жағалауы мен Орта Батыстағы Fresh Fields Markets дүкендері, Флориданың Bread of Life дүкендері, Детройт аймағындағы Merchant of Vino дүкендері және Бостонның Nature's Heartland дүкендері. Компания 1997 жылы Allegro Coffee Company компаниясын сатып алды. Компанияның 100-ші дүкені 1999 жылы Калифорния штатының Торранс қаласында ашылды. Компания үшінші онжылдығын қосымша сатып алулармен бастады. Біріншісі – 2000 жылы Солтүстік Калифорнияда Food for Thought деген атпен бизнес жүргізген Natural Abilities. Сол кездегі компания президенті Крис Хит және Оңтүстік Калифорния аймағының президенті Рич Кандифф кеткеннен кейін Джон Макки Солтүстік-Шығыс аймағының президенті А.С. Галлоны және Солтүстік Калифорния аймағының президенті Уолтер Роббты бірлескен бас операциялық директорларға (COO) көтерді, жақын арада оларға бірлескен президенттік лауазымдар қосты. Бұл үш жаңа аймақтық президенттің тағайындалуына және компания үшін жаңа дәуірге әкелді. Дэвид Лэннон Солтүстік-Шығыс аймағының президенті болды, Энтони Гилмор Оңтүстік-Батыс аймағының президенті болды, ал Рон Мегехан Солтүстік Калифорния аймағының президенті болды. 2001 жылы Whole Foods Манхэттенге де көшіп келді. Кейін сол жылы Кен Мейер жаңа құрылған Оңтүстік аймақтың президенті болды және Whole Foods Market Гарридің фермерлер нарығының активтерін сатып алды, оған Атлантадағы үш дүкен кірді. 2002 жылы компания Солтүстік Америкада кеңейтуді жалғастырды және Онтарионың Торонто қаласындағы алғашқы дүкенін ашты. Одан әрі кеңейе отырып, 2003 жылы Сиэтлдің Select Fish дүкені сатып алынды. 2004 жылдың соңында Whole Foods соңғы екі жылда 188 миллион доллар пайда тапқанын хабарлады. 2005 жылы Whole Foods Остин қаласының орталығындағы флагмандық дүкенін ашты. Компанияның бас кеңсесі дүкеннің үстіндегі кеңселерге көшірілді. Whole Foods 2008 жылы Гавайиде алғашқы дүкенін ашты, ал 2008 жылы Грузия штатының Браселтон қаласында оңтүстік-шығыс тарату орталығын ашты, оны компанияның алғашқы «жасыл тарату орталығы» деп атады. Жаңа сатып алулармен қатар, мысалы, 2014 жылы Чикагодағы жеті Dominick's Finer Foods дүкенін сатып алу, Whole Foods басқа компанияларға дүкендерді сатты. Мысалы, 35 Генридің фермерлер нарығы мен Sun Harvest Market дүкендері 2007 жылы Лос-Анджелестегі азық-түлік дүкенінің Smart & Final Inc. еншілес компаниясына 166 миллион долларға сатылды. Whole Foods 2017 жылдың қыркүйегінде Буффало қаласының маңындағы Амхерст қаласында Батыс Нью-Йорктегі екінші дүкенін ашты. 2017 жылдың қаңтар айында компания оңтайландыру науқанының бір бөлігі ретінде Эверетт, Ландовер және Атлантадағы қалған үш аймақтық асханаларды жабатынын хабарлады. Amazon Whole Foods клиенттеріне, сондай-ақ Amazon Prime тіркелгісі барларға азық-түліктерді онлайн тапсырыс беруге және оларды дүкеннен тегін алуға мүмкіндік береді. 2019 жылдың қаңтарында Amazon бұрын қызмет көрсетілмеген аймақтарға кеңейтуді жеңілдету үшін Sears Holdings компаниясынан бұрынғы Sears және Kmart дүкендерін сатып алу жоспарларын жариялады, ол 2018 жылдың 15 қазанында 11-тарау бойынша банкроттықтан қорғануға өтініш берді. Бұл бос орындар Whole Foods Market дүкендерін құру үшін бұзылып немесе қайта жаңартылады. 2019 жылдың сәуір айында Whole Foods Оңтүстік-Шығыстағы ең ірі дүкенін Атланта қаласының орталық бөлігінде ашты. Үш қабаттан тұратын дүкенде бургерлер, Allegro Coffee дүкені және шатыр террасасы бар.

In 1978, John Mackey and Renee Lawson borrowed $45,000 from family and friends to open a small vegetarian natural foods store called SaferWay in Austin, Texas (the name being a spoof of Safeway). When the two were evicted for storing food products in their apartment, they decided to live at the store. Because it was zoned for commercial use, there was no shower stall, so they bathed using a water hose attached to their dishwasher. Two years later, Mackey and Lawson partnered with Craig Weller and Mark Skiles to merge SaferWay with the latter's Clarksville Natural Grocery, resulting in the opening of the original Whole Foods Market, which included meat products. At and with a staff of 19, the store was large in comparison to the standard health food store of the time. On May 25, 1981, the most damaging flood in 70 years devastated Austin. Whole Foods' inventory was ruined, and most of the equipment was damaged. The loss was approximately $400,000, and Whole Foods Market had no insurance. Customers, neighbors, and staff assisted in repairing and cleaning up the damage. Creditors, vendors, and investors assisted in the recovery, and the store reopened 28 days later.]] Beginning in 1984, Whole Foods Market expanded from Austin, first to Houston and Dallas and then to New Orleans with the purchase of The Whole Food Co. in 1988. In 1989, the company expanded to the West Coast with a store in Palo Alto, California. The company made its initial public offering on January 23, 1992. While opening new stores, the company fueled rapid growth by acquiring other natural foods chains throughout the 1990s: Wellspring Grocery of North Carolina, Bread & Circus of Massachusetts and Rhode Island (banner retired in 2003), Mrs. Gooch's Natural Foods Markets of Los Angeles, Bread of Life of Northern California, Fresh Fields Markets on the East Coast and in the Midwest, Bread of Life of Florida, Detroit area Merchant of Vino stores, and Nature's Heartland of Boston. The company purchased Allegro Coffee Company in 1997. The company's 100th store was opened in Torrance, California, in 1999. The company started its third decade with additional acquisitions. The first was Natural Abilities in 2000, which did business as Food for Thought in Northern California. After the departure of then company president Chris Hitt and regional president Rich Cundiff, Southern California region, John Mackey promoted A. C. Gallo, president of the Northeast region, and Walter Robb, president of the Northern California region to co COO and soon after added the titles of co president. This led to the promotion of three new regional presidents and a new era for the company. David Lannon became president of the Northeast region, Anthony Gilmore became president of the Southwest region, and Ron Megehan became the Northern California region, president. In 2001, Whole Foods also moved into Manhattan. Later that year, Ken Meyer became president of the newly formed South region and Whole Foods Market acquired the assets of Harry's Farmers Market, which included three stores in Atlanta. In 2002, the company continued its expansion in North America and opened its first store in Toronto, Ontario. Further continuing its expansion, Select Fish of Seattle was acquired in 2003. In late 2004, it was reported that Whole Foods had "cleared $188 million in profits in the last two years." In 2005, Whole Foods opened its flagship store in downtown Austin. The company's headquarters moved into offices above the store. Whole Foods opened its first store in Hawaii in 2008 and in 2008 it also opened a southeast distribution center in Braselton, Georgia, calling it the first "green distribution center" for the company. Along with new acquisitions, such as the 2014 purchase of seven Dominick's Finer Foods locations in Chicago, Whole Foods has also sold stores to other companies. For example, 35 Henry's Farmers Market and Sun Harvest Market stores were sold to a subsidiary of Los Angeles grocer Smart & Final Inc. for $166 million in 2007. Whole Foods opened its second store in western New York in Amherst, a suburb of Buffalo in September 2017. As part of a streamlining campaign, in January 2017, the company reported that it would close three remaining regional kitchens in Everett, Landover and Atlanta. Amazon plans for Whole Foods customers who also have an Amazon Prime account to be able to order groceries online and then pick them up in store for free. In January 2019, to facilitate expansion into previously unserved areas, Amazon announced plans to acquire some former Sears and Kmart locations from Sears Holdings, which filed for Chapter 11 Bankruptcy protection on October 15, 2018. These vacant locations would be demolished or remodeled to create new Whole Foods Market locations. In April 2019, Whole Foods opened its largest store in the Southeast in Midtown Atlanta. The three level store has a burger restaurant, an Allegro Coffee shop, and a rooftop terrace.

Халықаралық кеңею

Whole Foods 2002 жылы Канада нарығына Торонто қаласы арқылы кірді. 2013 жылы Whole Foods Канадада тағы шамамен 40 дүкен ашуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Ол кезде Канадада 9 Whole Foods дүкені болды. 2017 жылдың қаңтарына дейін Whole Foods-тың дүкендерінің саны 467-ге жетті, оның ішінде 9 дүкені Ұлыбританияда, 12 дүкені Канадада, ал қалғаны АҚШ-та орналасқан. 2017 жылдың қаңтарында Whole Foods 2015 және 2016 жылдарға жоспарланған Калгари және Эдмонтон қалаларында дүкен ашу жоспарларын тоқтатып, күшін жойғанын хабарлады. 2020 жылдың наурыз айында АҚШ-та 487, Канадада 14, ал Ұлыбританияда 7 дүкен жұмыс істеді. 2007 жылдың маусым айында компания Батыс Лондондағы Кенсингтон Хай-стритіндегі ескі Баркерс универмагының орнында үш қабаттан тұратын алғашқы толыққанды дүкенін ашты, қазіргі таңдағы әлемдегі ең ірі дүкені осы. Компания басшылары Ұлыбритания бойынша 40-қа дейін дүкен ашу мүмкін екенін мәлімдеді. Алайда, 2008 жылдың қыркүйегінде Whole Foods Market қаржылық қиындықтарға тап болғаннан кейін Fresh & Wild дүкендерінің саны 4-ке дейін азайды, барлығы Лондонда орналасқан. Бристольдегі бас дүкені «пайдалылық мақсатына жете алмағандықтан» жабылды. 2008 жылдың 28 қыркүйегіне дейінгі кезеңде Ұлыбританиядағы еншілес компания 27 миллион фунт стерлингтік үлкен құнсыздану мен жаһандық рецессия қаупінің күшеюіне байланысты 36 миллион фунт стерлинг шығынға ұшырады. Бірақ 2011 жылы дүкендер желісіне тұтынушылар қайта оралғандықтан, әлемдік сатылым әр қаржылық тоқсан сайын 8% өсті. 2011 жылдың 16 қарашасында Глазго қаласының Гиффнок ауданында алғашқы шотланд дүкені ашылды, бірақ 2017 жылдың қараша айында компанияның Челтенхэм дүкенімен бірге қайта құрылымдау жоспары аясында жабылды. Whole Foods Market Inc. қазіргі уақытта жеті Whole Foods дүкенін басқарады: Камден Таун, Клэпхам Джанкшн, Кенсингтон, Пикадилли Цирк, Ричмонд, Стоук Ньюингтон және Фулхэм.

Wild Oats Markets компаниясын сатып алу және монополияға қарсы шағым

2007 жылдың 21 ақпанында Whole Foods Market, Inc. және Wild Oats Markets Inc. компаниялары бірігу туралы келісімге қол қойғанын жариялады. Келісімге сәйкес, Whole Foods Market, Inc. Wild Oats Markets Inc. компаниясының акцияларын қолма-қол ақшамен $18.50 бағамен сатып алуды ұсынды, бұл толық есептелген акциялар бойынша шамамен $565 миллионды құрады. Аталған келісім бойынша Whole Foods Market, Inc. 2006 жылдың 30 қыркүйегіндегі есеп бойынша Wild Oats Markets Inc. компаниясының шамамен $106 миллиондық таза қарызын да қабылдайтын болды. 2007 жылдың 27 маусымында Федералды сауда комиссиясы (FTC) Whole Foods Market, Inc. компаниясының Wild Oats Markets Inc. компаниясын сатып алуына қатысты әкімшілік шағымдама ұсынды. Шағымдамаға сәйкес, FTC бұл мәміленің бүкіл ел бойынша премиум табиғи және органикалық супермаркеттер нарығындағы екі ірі бәсекелес арасындағы бәсекелестікті жойып, федералды монополияға қарсы заңнаманы бұзады деп санайды. FTC мәміле орын алған жағдайда Whole Foods Market компаниясы бағаларды көтеріп, қызмет сапасын төмендетуі мүмкін екенін мәлімдеді. Whole Foods Market және Wild Oats компаниялары FTC-нің шағымдамасына қарсы күресу ниеттерін білдірді, ал мәселе бойынша сот отырысы 2007 жылдың 31 шілдесі мен 1 тамызында өткізуге жоспарланды. Бас директор Джон Маккей FTC-нің позициясына қарсылығын түсіндіру үшін блог жетегін бастады. Маккейдің блогта жариялаған қосымша жазбалары FTC-нің Whole Foods Yahoo! инвестициялық хабарламалар тақтасында "Rahodeb" псевдонимімен қалдырған өте субъективті пікірлерін қамтитын құжаттарды жариялағаннан кейін белгілі болды. Бұл жағдай, Құпиялылықты қамтамасыз ету ережесінің (Regulation Fair Disclosure) 2000 жылғы заңын бұзу мүмкіндігін анықтаған Қағаз бағалы құндылықтар комиссиясының (SEC) тергеуіне себеп болды. SEC 2008 жылдың 25 сәуірінде Маккейді тағылған айыптардан босатты. 2008 жылдың 29 шілдесінде Колумбия округінің апелляциялық соты округтік соттың бірігуге рұқсат беру туралы шешімін күштен шығарды. Апелляциялық сот "премиум табиғи және органикалық супермаркеттер" ("PNOS"), Whole Foods және Wild Oats сияқты, барлық азық-түлік дүкендерінің ерекше қосалқы нарығын құрайды деп шешті. Сот "міссияға бағытталған" тұтынушыларға (әлеуметтік және экологиялық жауапкершілікке баса назар аударатындарға) бірігудің кері әсер ететінін, себебі FTC ұсынған нақты дәлелдер Whole Foods компаниясының бірігу аяқталғаннан кейін бағаларды көтеруге ниеттенгенін көрсеткенін мәлімдеді. Өз кезегінде Whole Foods компаниясы сот шешіміне қарсы күресу мақсатында Портленд аймағында орналасқан New Seasons Market компаниясына тиесілі қаржылық есептерді, нарық зерттеулерін және болашақ стратегиялық жоспарларды сотқа шақыртты. 2009 жылы Whole Foods Wild Oats желісін сатуға келісім берді.

On February 21, 2007, Whole Foods Market, Inc. and Wild Oats Markets Inc. announced the signing of a merger agreement under which Whole Foods Market, Inc. would acquire Wild Oats Markets Inc.'s outstanding common stock in a cash tender offer of $18.50 per share, or approximately $565 million based on fully diluted shares. Under the agreement, Whole Foods Market, Inc. would also assume Wild Oats Markets Inc.'s net debt totaling approximately $106 million as reported on September 30, 2006. On June 27, 2007, the Federal Trade Commission (FTC) issued an administrative complaint challenging Whole Foods Market, Inc.'s acquisition of Wild Oats Markets Inc. According to the complaint, the FTC believed that the proposed transaction would violate federal antitrust laws by eliminating the substantial competition between two close competitors in the operation of premium natural and organic supermarkets nationwide. The FTC contended that if the transaction were to proceed, Whole Foods Market would have the ability to raise prices and reduce quality and services. Both Whole Foods Market and Wild Oats stated their intention to oppose the FTC's complaint vigorously, and a court hearing on the issue was scheduled for July 31 and August 1, 2007. CEO John Mackey started a blog on the subject to explain his opposition to the FTC's stance. Further blogging by Mackey was revealed when the FTC released papers detailing highly opinionated comments under the pseudonym "Rahodeb" that he made to the Whole Foods Yahoo! investment message board. This became the subject of an investigation when the Securities and Exchange Commission (SEC) noted that the Regulation Fair Disclosure law of 2000 may have been violated. The SEC cleared Mackey of the charges on April 25, 2008. On July 29, 2008, the Court of Appeals for the District of Columbia overturned the district court's decision to allow the merger. The Court of Appeals ruled that "premium natural, and organic supermarkets" ("PNOS"), such as Whole Foods and Wild Oats, constitute a distinct submarket of all grocers. The court ruled that "mission driven" consumers (those with an emphasis on social and environmental responsibility) would be adversely affected by the merger because substantial evidence by the FTC showed that Whole Foods intended to raise prices after the consummation of the merger. As part of its effort to combat the ruling, Whole Foods subpoenaed financial records, market studies, and future strategic plans belonging to New Seasons Market, a regional competitor based in the Portland area. In 2009, Whole Foods agreed to sell the Wild Oats chain.

2017 жылдан қазіргі уақытқа дейін: Amazon еншілес компаниясы

2017 жылдың ақпан айында Whole Foods Market тоғыз дүкенді жабуды және табиғи тағдарүлік компаниясы күшейген бәсекелестік пен сатудың баяулауына байланысты жылдық қаржылық болжамын төмендетті. 2017 жылдың сәуір айының соңында Whole Foods сатылымның бес кезекті тоқсандық төмендеуін хабарлады және компания тоғыз дүкенді жабуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді: Колорадо мен Калифорнияда екі-екіден, ал Джорджия, Аризона, Юта, Нью-Мексико және Иллинойс штаттарында бір-бір дүкеннен. Кірістің төмендеуіне жаяу өтімнің азаюы және басқа супермаркеттердің ұқсас қызметті төмен бағамен ұсынуы себеп болды. 2017 жылдың 15 маусымында Amazon Whole Foods Market-ті сатып алу туралы хабарлады, бұл Amazon-ның электрондық коммерция активтеріне 400-ге жуық физикалық дүкенді қосты. Бұл мәміле 13,7 миллиард долларға бағаланды және жарияланғаннан кейін Whole Foods акцияларының құнының өсуіне әкелді. 2018 жылы Whole Foods Market бос Sears және Kmart дүкендерін иелену және оларды қайта жаңарту мүмкіндігін қарастырды, себебі Sears Holdings Corporation, екі желінің де иесі, қазан айында банкроттыққа өтініш берді. 2022 жылдың сәуір айында Техас штатының Остин қаласындағы Whole Foods тұтынушыларға алақандарын сканерлеу арқылы тауар сатып алуға мүмкіндік берді. Жүйе клиенттің дебеттік немесе кредиттік картасына қосылған Amazon One жүйесін пайдаланды. 2022 жылдың 1 қыркүйегінде Джон Маккей 1980 жылы құрылғаннан бері компанияның бас атқарушы директоры (CEO) лауазымынан қанағаттанды, ал оның орнына Джейсон Бюхель келді. Бұрын Бюхель 2013 және 2019 жылдар аралығында атқарушы вице-президент және бас ақпараттық офицер (CIO) лауазымында қызмет еткен, содан кейін 2019 жылдан 2022 жылға дейін бас операциялық директор (COO) болып жұмыс істеді. 2024 жылдың 15 наурызында Whole Foods Market Ұлыбританиядағы Фулхэм және Ричмонд дүкендерін, сондай-ақ Дартфордтағы логистикалық орталығын жабу туралы хабарлады. Amazon-ға тиесілі супермаркет сонымен қатар Лондонның Челси ауданындағы Кингс-роудта жаңа дүкенді жалға алуға келісім жасағанын мәлімдеді, оның 2025 жылы ашылуы күтілуде.

Өнім сапасы

Whole Foods Market тек өзі жасаған «табиғи» сапа стандарттарына сай келетін өнімдерді сатады, бұл дүкен минималды өңделген тағамдарды, гидрогенделген майларсыз, сондай-ақ жасанды дәмдеуіштер, бояулар, тәттілендіргіштер, консерванттар және олардың онлайн «Қабылдамауға тиіс тағам ингредиенттері» тізімінде көрсетілген тағы да көптеген заттарсыз деп анықтайды. Whole Foods Market АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) оларды жеуге қауіпсіз деп тапса да, клондалған жануарлардың немесе олардың ұрпақтарының еті мен сүтін сатуға ниеттенбейтінін хабарлады. Компания сонымен қатар көптеген USDA сертификатталған органикалық тағамдар мен өнімдерді сатады, олар қоршаған ортаға ықыласпен қарау және экологиялық жауапкершілікке бағытталған. Жануарларды қорғау ұйымдарының сәтті әрекеттерінің нәтижесінде дүкендерде жануарларға қатыгездікпен қарау себепті, клеткаларда ұсталатын тауықтардың жұмыртқалары мен қаз бауырлары сатылмайды. Whole Foods Market веб-сайтында компанияның тағамдар, диеталық қосымшалар және жеке күтім өнімдерін сату критерийлері толыққанды сипатталған. «Авалон, Nature's Gate, Jason Natural Cosmetics, Kiss My Face және басқа да брендтердің органикалық шампуньдері мен лосьондарында мұнайдан алынған және басқа да синтетикалық немесе химиялық ингредиенттер болуы мүмкін, олар органикалық тағамдарға тыйым салынған», - деді Consumer Reports қызметкері, экологиялық денсаулық ғылымының маманы Урваши Ранган. Бұл себебі органикалық тағамдарды таңбалауды реттейтін федералдық ережелер косметикаға қолданылмайды. 2011 жылдың маусым айынан бастап Whole Foods Market дүкендерінде сатылатын жеке күтім өнімдері USDA Ұлттық органикалық бағдарламасының органикалық тағамдарға арналған стандарттарына сәйкес болуы тиіс болды. Бұл «органикалық» деп белгіленген өнімдерде кемінде 95% сертификатталған органикалық ингредиенттер болуын талап етті. 2013 жылдан бастап көптеген дүкендерде «клиенттердің салауатты тамақтану туралы сұрақтарына жауап беретін, ең қоректі ингредиенттерді таңдауға көмектесетін, қанағаттандырарлық салауатты рецепттерді ұсынатын» және «денсаулық мақсаттарыңызға сәйкес тамақтану жоспарын жасауға» көмектесетін команда мүшелері – Салауатты тамақтану мамандары жұмыс істейді.

Рейтингтік жүйелер

Whole Foods Market әртүрлі бөлімдер үшін бірнеше дүкен ішіндегі рейтингтік жүйелерді әзірледі, бұл клиенттеріне тауар сатып алуда толық ашықтықпен қамтамасыз етуге бағытталған. Теңіз өнімдері бөлімінде жабайыда ауланған теңіз өнімдері үшін тұрақтылық рейтингтік жүйесі бар, ал шаруашылықта өсірілген теңіз өнімдері үшін аквакультура стандарттарына сәйкес келу талап етіледі, екеуі де үшінші тараптан сарапшылардың бағалауы бойынша жүзеге асырылады. Ет бөлімі жануарлардың әл-ауқатына баса назар қойып, Global Animal Partnership серіктестігімен бірлескен рейтингтік жүйеге ие. Өнімдер бөліміндегі рейтингтік жүйе шаруашылық тәжірибелеріне негізделген, оған ферманың экологиялық жағдайы, ГМО ашықтығы, қызметкерлердің қауіпсіздігі және еңбекақысының өлшемдері кіреді. Азық-түлік бөлімі тазалау өнімдерінің қоршаған ортаға тигізетін әсерін бағалайтын Эко шкаласы жүйесін қолданады. Әрбір жүйе клиенттерге Whole Foods Market-те ең орынды шешімдерді қабылдауға көмектеседі. Басқа бөлімдерде де қосымша рейтингтік жүйелерді енгізу жұмыстары жүріп жатыр.

ГМО өнімдерін таңбалау

Whole Foods Market компаниясы 2018 жылға қарай клиенттеріне ГМО (генетикалық модификацияланған организмдер) өнімдерін таңбалауды ұсыну жоспарларын жариялады. ГМО ашықтығын қамтамасыз ету жұмысы барлық бөлімдерде жүргізілуде. Азық-түлік бөлімінде көп жылдар бойы ГМО-сыз жобамен расталған өнімдер ізделіп келді.

Сатып алу

Whole Foods Market жергілікті, аймақтық және халықаралық көтерме сауда жеткізушілері мен сатушылардан бөлшек саудаға арналған өнімдерді сатып алады. Көбінесе ірі сатушылар мен дистрибьюторлармен көлемдік жеңілдіктерді келісу үшін сатып алу аймақтық және ұлттық деңгейде жүзеге асырылады. Аймақтық және дүкен сатып алушылары жергілікті өнімдерге және аудандық нарық атмосферасын сақтау үшін қажетті ерекше өнімдерге назар аударады. Whole Foods компаниясы сапа стандарттарына сай жергілікті өндірушілерден өнім сатып алуға міндетті екенін, сонымен қатар өндірушілерден тікелей сатып алу бағдарламаларын ұлғайтып жатқанын мәлімдейді. Кейбір аймақтарда әр дүкен үшін жергілікті өнімдерді іздеумен айналысатын "із кезуші" деп аталатын қызметкер болады.

Бүкіл сауда кепілдігі

2007 жылдың сәуірінде Whole Foods Market «Whole Trade кепілдігін» іске қосты, бұл дамушы елдерден импортталатын өнімдерге қатысты этикалық нормалар мен әлеуметтік жауапкершілікті күшейткен сатып алу бағдарламасы. Оның талаптарына егінге әділ баға белгілеу, қоршаған ортаны сақтауға бағытталған шаралар, жұмысшылардың жалақысын және еңбек жағдайларын жақсарту, сондай-ақ «Whole Trade» сертификаты бар өнімдерден түскен табыстың бір пайызын дамушы елдердегі микроқаржы беру бағдарламаларын қолдау үшін Whole Planet Foundation-ға аудару кіреді. Компания 2007 жылы жариялаған мақсатына сәйкес, 2017 жылға қарай осы елдерден импортталатын өнімдерінің кем дегенде жартысын толық сертификаттауды көздеді.

Қажетті күш-жігер

Whole Foods Market компаниясы жылдық таза табысының кем дегенде бес пайызын қайырымдылыққа жұмсау саясатын ұстанады. Бұл міндеттің бір бөлігі жыл бойы белгілі бір "5% күндері" дүкендерде өткізілетін қайырымдастық акциялары арқылы орындалады. Ал қалғаны компанияның түрлі бағытталған жобаларынан келеді.

Қоршаған ортаға қатысу

1999 жылдың мамыр айында Whole Foods Market Marine Stewardship Council (MSC) ұйымына қосылды, ол болашақ ұрпақтар үшін балық қорларын сақтауға көмектесу мақсатында тұрақты балық шаруашылығын және жауапты балық аулау тәжірибесін әлем жүзінде ілгерілететін, коммерциялық емес, тәуелсіз, халықаралық ұйым. Компания 2000 жылы MSC сертификаты бар теңіз өнімдерін сатуды бастады, және MSC сертификаты бар балықтардың ассортименті үздіксіз кеңейіп келеді. Whole Foods АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің (EPA) "25 үздік жасыл энергия серіктесі" тізімінде үшінші орынға ие болды. Компания 2004 және 2005 жылдары EPA Green Power Award сыйлығын, ал 2006 және 2007 жылдары "Жыл серіктесі" сыйлығын алды. 2007 жылдың 8 қаңтарындағы Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің (EPA) баяндамасында Whole Foods Market ел бойынша жасыл энергияны екінші ең ірі сатып алушы деп тіркелді, оның іс-қимылдары электр энергиясын өндіру үшін жаңа жаңартылатын энергия көздерін дамытуға ықпал ететіні айтылды. EPA баяндамасы бойынша Whole Foods Market жылына 463,1 миллион киловатт-сағат энергия қолданады. Оның электр энергиясының 100 пайызы биомасса, геотермальдық, кішкентай гидроэлектростанциялар, күн және жел энергиясы көздерінен қамтамасыз етіледі.

Энергия

Whole Foods Market дүкеннің веб-сайтында энергия тиімділігін арттыру бойынша бірнеше бастамалар жарияланған, оның ішінде электр көліктерін зарядтау станцияларын орнату, күн энергиясын пайдалану, жасыл ғимараттарға сертификат алу, экологиялық тоңазытқыштарды қолдану және болашақтың азық-түлік дүкендерін жобалау. 2006 жылы Whole Foods Market бөлшек саудагерлердің және Fortune 500 компанияларының алғашқыларының бірі болып, жаңартылатын энергия сертификаттарын (REC) сатып алып, шығарындыларының 100% өтеді. Бұл сатып алу және жалпы REC-терге қатысты күмәнді пікірлер онлайн кеңістікте жиі кездеседі. Harvard Business Review жазғандай, «Осы REC-терді сатып алуға төленген қаражат, теория бойынша, таза электр энергиясын өндірудің жоғары құнын субсидиялап, осы баламаны бәсекеге қабілетті етеді немесе жаңартылатын энергияны көбірек өндіруге ықпал ететін нарықтық механизм құрайды». REC-тер арқасында пайда тапқан жел электр станциялары өндірген энергия дәл сол электр желісі арқылы таратылады, ол дәстүрлі отыннан өндірілген энергиямен бірге жүреді, бұл REC-тердің тиімділігін бағалау мен өлшеуді қиындатады. Энергия саясатын зерттеуші Майкл Гилленвотер «АҚШ-тың жасыл энергия нарығының қосымша жел энергиясын өндіруге көмектесетініне сену қиын» дейді. 2022 жылғы зерттеу көрсеткендей, REC сатып алу осы экологиялық тауардың шығарындыларды азайту тұрғысынан нақты құнын арттырады. Whole Foods Market-те UTC қуатты отын ұяшықтарымен толығымен жұмыс істейтін бірнеше дүкен бар. Компанияның Миссисипи штатындағы бір орны Amazon қаржылаған жергілікті жел электр стансасынан дүкеннің энергия қажеттіліктерін қамтамасыз етуді жоспарлап отыр. Солтүстік Каролина штатының Рали қаласындағы Whole Foods Market-тің зерттеуіне сәйкес, компания АҚШ Энергетика департаментінің Коммерциялық ғимараттармен әріптестік бағдарламасымен бірлесіп, өте энергия тиімді ғимаратты жоспарлау және құрылысын бағалау жұмыстарын жүргізді, егер жоба сәтті аяқталса, оны басқа да орналасқан жерлерге енгізуді көздеді. Whole Foods Market сонымен қатар Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің GreenChill бағдарламасымен жұмыс істеп, тоңазытқыш газдардың шығарындыларын азайтуда. Тоңазыту өте көп энергияны қажет етеді, сондықтан компания ең көп қолданылатын тоңазытқыш газдарға қарағанда жаһандық жылыну әлеуеті 68% төмен тоңазытқыш газдарды қолдануға көшті. Whole Foods компаниясы SolarCity компаниясымен 100 дүкенге дейін күн панельдерін орнату туралы келісімге келді. 2015 жылы компания күн энергиясын орнату саны бойынша 25 үздік компанияның қатарына енді. Whole Foods 2010 мен 2021 жылдар аралығында энергия тұтынуын 21% қысқартты. Whole Foods Market энергия саласындағы бастамаларын бүкіл әлемге таратуда. Компанияның коммерциялық емес ұйымы Whole Planet, кедейлікті жеңілдетуге бағытталған, сонымен қатар климаттың өзгеруіне қарсы күреске де қатысады. 2023 жылы компания Сьерра-Леонеде күн энергиясы жинағыштарын таратуға қаржылай көмек көрсететінін хабарлады, бұл энергияны «Төлеген сайын пайдалан» моделі арқылы қолжетімді етеді.

Whole Foods Market claims several energy efficient initiatives on the store website, including installing electric vehicle charging stations, harnessing solar energy, achieving green building certificates, using green refrigeration, and designing grocery stores of the future. In 2006 Whole Foods Market was amongst the first retailers, and the first Fortune 500 company, to offset 100% of their emissions by purchasing Renewable Energy Credits (RECs). Skepticism surrounding this purchase and RECs as a whole have been prevalent online. Harvard Business Review writes that “the money paid to purchase those RECs, in theory, subsidizes the higher cost of producing clean electricity, making this alternative competitive, or creates a market mechanism that will cause more renewables to be produced.” The energy produced by wind farms that are benefactors of RECs is distributed to the same power grid as energy from fossil fuels, making the success of RECs difficult to track and quantify. Energy policy researcher Michael Gillenwater states that “claims that the U. S. green power market result in additional wind power lack credibility.” A 2022 study found that the purchasing of RECs inflates the actual value of this environmental commodity in terms of limiting emissions. Whole Foods Market also has several stores that function entirely on UTC power fuel cells on site. One of the company's Mississippi locations plans on utilizing a local wind farm funded by Amazon to source the store’s energy needs. In the case study of a Raleigh, North Carolina Whole Foods Market, the company worked with the U. S. Department of Energy’s Commercial Building Partnerships to plan and evaluate the construction of an extremely energy efficient building, which if successful, would have been rolled out to other locations. Whole Foods Market is also working with the Environmental Protection Agency's GreenChill program to reduce refrigerant emissions. Refrigeration is extremely energy intensive, leading the company to start using a refrigerant with a 68% lower global warming potential than the most commonly used refrigerants. Whole Foods signed an agreement with SolarCity to install solar panels on up to 100 stores. In 2015 the company was named in the top 25 companies by number of solar installations. Whole Foods also reduced their energy usage by 21% between 2010 and 2021. Whole Foods Market extends their energy initiatives globally. The company’s non profit organization, Whole Planet, which aims to alleviate poverty also pertains to climate mitigation. In 2023 the company announced that they would fund the distribution of solar home kits across Sierra Leone, making energy more accessible with a Pay as you Go model.

Пластикті жою

2008 жылдың қаңтар айында Whole Foods Market АҚШ-тағы тұңғыш супермаркет болып, қоршаған ортаны қорғау және ресурстарды сақтау мақсатында бір рет қолданылатын пластикалық азық-түлік қаптарын жоюға міндеттенді. Көптеген дүкендер тұтынушыларға пластикалық қаптарын қайта өңдеуге тапсыру үшін жинау орталықтары ретінде қызмет етеді. 2008 жылдың 22 сәуірінде, Жер күнінде компания барлық дүкендерде бір рет қолданылатын пластикалық азық-түлік қаптарын тоқтатып, олардың орнына қайта пайдаланылатын қаптарды немесе қайта өңделген қағаздан жасалған қағаз қаптарды ұсынды. Компания сонымен қатар негізінен қайта өңделген бөтелкелерден жасалған, үлкен, түрлі-түсті "Better Bags" азық-түлік қаптарын сатуды бастады. Қадімгі қағаз/пластик жүйесінен қайта пайдаланылатын қаптарға көшу компанияның "BYOB – Bring Your Own Bag" деп аталатын жобасы ретінде іске асырылды. Бұл науқанның мақсаты – пластикалық қаптарды жою арқылы ластануды азайту және қаптарды қайта пайдалануға 5-10 центтік "қайтару" арқылы ынталандыру есебінен қалдықтарды азайту. Дегенмен, компания жеміс-көкөніс бөлімінде бір рет қолданылатын пластикалық қаптарды әлі де ұсынады және тұтынушылар мен Amazon Prime Now сатып алушыларының оларды жиі пайдалануына тосқауыл қоймайды.

Жануарларды емдеу

Whole Foods 2005 жылдың қаңтар айында басқа өндірушілерге жануарларды табиғи және адал тұрғысынан өсіру тәжірибесін жетілдіруге көмектесу үшін Animal Compassion Foundation қорынын құрды. 2014 жылдың 5 желтоқсанында ұйымның тіркеуі тоқтатылды. 2008 жылы Whole Foods Global Animal Partnership (G.A.P.) ұйымын құрды және "барлық жаңа сиыр, шошқа, тауық, түйе және қоян еті (кошерлік түйе мен тауықтан басқа) ұйым белгілеген 100-ден астам жануарлардың қамын ойлау стандарттарына сәйкес сертификатталуы керек" деді. Whole Foods 2006 жылдың маусым айында тірі лобстерлер мен крабтарды сатуды тоқтату туралы хабарлады, бірақ 2007 жылдың ақпан айында Мэн штатының Портленд қаласындағы дүкеніне "адамгершілік стандарттарына" сай келетіндігі үшін ерекшелік жасады. Лобстерлер ыдысқа үйіліп салынбай, жеке-жеке бөлімдерге орналастырылады, ал қызметкерлер оларды судың қайнаған қазанға тірідей түсірмей, 120 вольттық ток соққысын беретін құралды қолданады. Бұл шешімді бұрынғы лобстер аулаушысы Тревор Корсон Жаңа Англия дәстүрін жоятыны және адамдардың тағамдары қайдан келетінімен байланысын үзеді деп сынады. 2022 жылы Whole Foods тұрақтылық мәселелері мен киттерге қауіп төнуіне байланысты Мэн лобстерін сатуды уақытша тоқтататынын мәлімдеді. 2014 жылдың мамыр айында Whole Foods өзінің 12 нарықтық аймағының 5-інде қоян етін сату үшін пилоттық бағдарламаны іске қосты. АҚШ-та үй қояндылары ең көп таралған үй жануарларының сегізіншісі болып табылатындықтан және мысықтар мен итттермен бірге құтқарылып, баспана берілген жануарлар екендігіне байланысты, бұл шешім вегетариандық белсенді House Rabbit Society және олардың қолдаушылары Whole Foods-ты бүкіл ел бойынша бойкоттауға себеп болды. 2014 жылдың маусым айында Whole Foods отбасылық қоян етін өндіретін Oz Family Farms компаниясына қаржылық грант берді. 2015 жылдың қаңтар айында Direct Action Everywhere (DxE) желісі аясында ұйымдасқан белсенділер тобы Солтүстік Калифорниядағы Whole Foods компаниясына жұмыртқа жеткізетін фермадан тауықтардың жағдайын бейнеге түсірді. Видеода тығыз, лас тауық үйлері мен жарақат алған құстар көрсетілді. DxE көптеген комиссиялар ферманы "Certified Humane" деп танығанмен, тауықтардың әл-ауқатының күрт нашарлағанын мәлімдеді. 2015 жылы жануарлардың құқығын қорғайтын PETA және DxE ұйымдары Whole Foods компаниясының жануарлардың қамын ойлау стандарттарын сынап, Whole Foods жеткізушілерін жануарларға қатыгездік жасауда айыптады. Тергеу нәтижелері жарияланғаннан кейін PETA басқа жануарларды қорғау ұйымдарымен бірге Whole Foods компаниясына хат жолдады, онда "Кішіпейілділік маскисімен жасырынып, Whole Foods жануарларға қарсы зорлық-зомбылықтан пайда табуда" делінді. PETA негізін қалаушы Ингрид Ньюкирк Whole Foods компаниясының жануарлардың қамын ойлауын сынап, олардың сәтсіздігі жануарлардың қамын ойлаудың орнына жануарлардың құқықтарын қорғау қажеттігін көрсетеді деп мәлімдеді. Whole Foods компаниясының саясатын жануарлардың құқығын қорғау позициясына сатқындық деп санайтын Гари Л. Франсионе сияқты аболиционистік вегандар тарапынан қатаң сынға ұшырады. 2015 жылы PETA-ның Whole Foods компаниясының шошқа етін жеткізуші Sweet Stem Farm LLC компаниясының Ланкастер округінде жүргізген тергеуі барысында видеода шошқалар қараңғы құрылыста тұрғаны, оларға ашық ауаға шығуға рұқсат берілмегені көрсетілді. Кейбір жануарлар ауру немесе жарақаттанған күйінде құлақтарынан көтеріліп, өлі күйінде сүйретіліп әкетілді. Whole Foods компаниясы мәлімдемесінде G.A.P. бағдарламасына адал екенін атап өтті және жеткізушіге барғаннан кейін "PETA мәлімдеген мәселелерді көрмеді". Whole Foods компаниясының тағы бір жеткізушісі Plainville Farms 2021 жылы PETA-ның тергеуінен шыққан видеоны жариялағаннан кейін G.A.P. бағдарламасынан шеттетілді. Видеода Пенсильвания штатындағы фермалардағы жұмыскерлер түйелерді тепкілеп, таптап, лақтырып жатқаны көрсетілді. Құқық қорғау органдары он екі адамды 141 жануарларға қатыгездік жасағаны туралы айыптады, соның ішінде алты қылмыстық құқық бұзушылық бар, бұл АҚШ-тағы фабрикалық фермадағы жануарларға қатыгездік жасау бойынша ең көп айыптама болып табылады. Плейнвилл тергеуге ынтымақтасатынын айтты, бірақ PETA компаниясы халықты түйелердің өсірілуі туралы толық хабардар етуге жеткілікті күш жұмсамайтынын мәлімдеді. Екі адам кінәсін мойындап, 2023 жылы сотталды. Сондай-ақ 2023 жылы PETA Whole Foods компаниясын Тайландтан келген кокос сүтін сатуды тоқтатуға шақырды. Бұл наразылық акциясы бірнеше жылдық тергеуден кейін басталды, онда PETA Тайландтағы маймылдар сағаттап биік ағаштарға көтеріліп, сүт, ұн және май сияқты өнімдерді өндіру үшін пайдаланылатын кокосты жинауға мәжбүр екенін анықтады. 2022 жылдың қарашасында PETA видео жариялады, онда маймылдар ағаштарға шынжырланып, кокосты жинауға мәжбүр болды және жұмыскерлер олардың кейбіреулерін ұрып-сапалап жатқаны көрсетілді. Тайланд елшілігі содан кейін әлем бойынша 25 000-нан астам саудагер Тайландтан келген кокос сүтін сатуды тоқтатқанын хабарлады.

Whole Foods created the Animal Compassion Foundation in January 2005 to help other producers evolve their practices to raise animals naturally and humanely. On December 5, 2014, the organization registration was canceled. In 2008, Whole Foods created the Global Animal Partnership (G. A. P.) and says that "all fresh beef, pork, chicken, turkey and lamb (except kosher turkey and chicken) must be certified to meet 100+ animal welfare standards" set by the organization. Whole Foods announced in June 2006 that it would stop selling live lobsters and crabs, but in February 2007, made an exception for a Portland, Maine, store for its ability to meet "humane standards." The lobsters are kept in private compartments instead of being piled on top of one another in a tank, and employees use a device that gives them a 120 volt shock so that they are not boiled alive in a pot of water. This decision was criticized by ex lobsterman Trevor Corson as damaging a New England tradition and as removing people's connection to where their food comes from. In 2022, Whole Foods said it would temporarily stop selling Maine lobsters due to sustainability issues and a possible risk to whales. In May 2014, Whole Foods launched a pilot program to sell rabbit meat in 5 of its 12 market regions. Because domestic rabbits are the eighth most common pet in the United States as well as an animal rescued and sheltered alongside cats and dogs, this decision triggered a nationwide boycott of Whole Foods by the vegetarian activist House Rabbit Society and their supporters. In June 2014 Whole Foods awarded a financial grant to Oz Family Farms, a family owned rabbit meat business. In January 2015, a group of activists organized under the network Direct Action Everywhere (DxE) released a video of laying hens from a Northern California farm that supplies eggs to Whole Foods. In the video, which featured footage of crowded, dirty henhouses and injured birds, DxE contended that the hens' welfare was severely compromised, even though numerous boards had labeled the farm as "Certified Humane." In 2015, animal rights groups People for the Ethical Treatment of Animals (PETA) and DxE released investigations criticizing Whole Foods animal welfare standards and accusing Whole Foods suppliers of animal cruelty. After the release of its investigation, PETA joined other animal welfare organizations in a letter to Whole Foods, writing that "Under the guise of compassion, Whole Foods is profiting from violence against animals." PETA co founder Ingrid Newkirk also criticized Whole Foods' animal welfare, arguing that supposed welfare failures indicate a need for animal rights rather than welfare. Whole Foods has come under harsh criticism from abolitionist vegans such as Gary L. Francione who view the company's policies as a betrayal of the animal rights position. In 2015, during a PETA investigation of Whole Foods pork supplier Sweet Stem Farm LLC, in Lancaster County, Pennsylvania, video showed pigs living in a dark structure, not allowed access to the outdoors. Some animals were shown lifted by their ears, lying sick or injured, and hauled away dead. In a statement, Whole Foods cited a commitment to their G. A. P. program and, after visiting the supplier, "did not see the issues PETA alleged." Another Whole Foods supplier, Plainville Farms, was suspended from the G. A. P. program following the release of a video from a 2021 PETA investigation, showing turkeys being kicked, stomped and thrown by workers at Pennsylvania farms. Law enforcement charged twelve men with 141 counts of animal cruelty, including six felonies, which marks the largest number of animal cruelty charges in a U. S. factory farm case. Plainville said it would cooperate with the investigation, but PETA said the company was not doing enough to keep the public informed about how turkeys are raised. Two of the men charged pleaded guilty and were sentenced in 2023. Also in 2023, PETA called on Whole Foods to stop selling coconut milk from Thailand. The protest campaign followed a multi year investigation, where PETA revealed that monkeys in Thailand are forced to climb tall trees for hours and to pick coconuts used to produce products such as milk, flour and oil. In November 2022, PETA released video showing monkeys chained to trees and forced to pick coconuts and workers beating some of them. The Thai Embassy subsequently reported that more than 25,000 retailers worldwide had since stopped carrying coconut milk from Thailand.

Токсиндер

2004 жылдың қаңтар айында Калифорнияда Экологиялық жұмыс тобы мен Экологиялық денсаулық орталығы ласось өндірушілерге қарсы улануға қарсы сот ісін бастау ниеті туралы хабарлама жолдады. Бұл, көбінесе, Whole Foods компаниясының қатысуымен байланысты болды, соның ішінде компанияның тұтынушыларды балықта қатерлі ісік тудыруы мүмкін, полихлорирленген бифенилдер (ПХБ) деп аталатын қауіпті химиялық заттардың бар екендігі туралы ескертпегеніне назар аудару. 2006 жылдың ақпан айында Whole Foods акционерлері компаниядан өнімдерінде табылған улы химиялық заттар туралы есеп беруді сұраған қаулы ұсынды. Бисфенол А (БПА) сияқты заттар, балаларға арналған бөтелкелер мен кеселер сияқты өнімдерде кездеседі, және олар туралы пікірлер қарама-қайшы. Whole Foods енді БПА-дан жасалған бөтелкелер мен балалар кеселерін сатпайды. Қытайдан теңіз өнімдерін импорттау қауіпсіздігіне қатысты алаңдаушылықтардың артуына байланысты, 2007 жылдың 10 шілдесінде The Washington Post басылымы Whole Foods компаниясы Қытайдан шамалы көлемде мұздатылған креветка импорттайтынын, бұл компанияның жалпы теңіз өнімдері сатылымының 2% -дан аспайтынын хабарлады. Whole Foods өкілі мәселеге қатысты: "Бізді 2 проценттен аспайтын үлес алаңдатпайды. Біз үшін бұл әдеттегі жағдай".

Марапаттар мен мойындау

Whole Foods Market 1998 жылы тізім құрылғаннан бастап 2014 жылы 44-орынға дейін Fortune журналының жыл сайынғы "Жұмыс істеуге ең жақсы 100 компания" тізіміне үздіксіз еніп келді. Бұл желі әлеуметтік жауапкершілік саласында көптеген наградаларға ие болды, оның ішінде 2006 жылы Harris Interactive / The Wall Street Journal жүргізген сараптамада бірінші орынды алды, ал британдық сауда журналы The Grocer оны сол жылы "Әлемдегі ең ұлы азық-түлік сауда желісі" деп таныды. Сонымен қатар, компания Corporate Responsibility Officer басылымының "100 үздік корпоративтік азамат" тізіміне бірнеше рет енді. 2014 жылы Supermarket News Whole Foods-ты "Солтүстік Американың ең ірі 75 сауда желісі" тізімінде 19-шы орынға қойды.

Еңбек қатынастары және кәсіподақтарға қарсы белсенділік

Компанияның негізгі құндылықтарының арасында "команда мүшелерінің бақыты мен жетістіктерін қолдау" делінген. Компания жұмыскерлерге деген қарым-қатынасының еңбек одақтарының қажеттігін тудырмайтынын мәлімдейді: АҚШ-тағы дүкендерінде 800 сағат жұмыс істегеннен кейін, толық жұмыс күнімен жұмыс істейтін қызметкерлер өздері үшін айлықтан бастап 20 доллардан сақтандыру полисін алуға мүмкіндік алады, ал әйелі мен тәуелділері үшін қосымша төлем қабылданады. Қызметкерлер сондай-ақ компания қаржыландыратын жеке денсаулық шотына қол жеткізе алады, ал көптеген дүкендерде бастапқы жалақы өте бәсекеге қабілетті. Whole Foods-тың денсаулық сақтану жоспары жоғары шегерімдерімен ерекшеленеді – жалпы медициналық шығындар үшін 2000 доллар және рецепттер үшін 1000 доллар. Дегенмен, қызметкерлер қызмет еткен жылдарына байланысты жеке денсаулық қорынан жылына 300 доллардан 1800 долларға дейін алады. Қызметкер шегерімді төлегеннен кейін, сақтандыру жалпы медициналық шығындардың 80% және рецепттерді жабады, бірақ ешқандай психикалық ауру түрлерін жаппайды. Бас директор Маккей The Wall Street Journal газетіндегі мақаласында (АҚШ-та United Health Care арқылы ұсынылатын) қызметкерлеріне арналған сақтандыру бағдарламасына назар аударды. Мақалада ол компаниясының сақтандыру жоспарын "Affordable Care Act" баламасы деп атады. Макки өзінің мақаласында жалпы жабылуға деген қарсылығын былай түйіндеді:

Тәуелсіздік жариянамасын және Конституцияны мұқият оқығанда денсаулық сақтауға, тамаққа немесе баспанаға құқық табылмайды. Өйткені мұндай құқық жоқ. Бұл "құқық" Америкада ешқашан болған емес. Джон Маккидің денсаулық сақтау жөніндегі ұстанымына жауап ретінде Facebook-та "Whole Foods-ты бойкоттау" парақшасы құрылды. Либертариандық көзқарасты ұстанатын Макки еңбек одақтары басшылық пен жұмысшылар арасында қарым-қатынасты шиеленістіретініне сенеді. 2002 жылы Висконсин штатының Мэдисон қаласында одақ құруға жасалған әрекет дүкен басшылығының қарсылығына ұшырады, ал еңбек белсенділері Whole Foods-ты одақтарды таратуға тырысқаны үшін айыптады. Мэдисон дүкенінің қызметкерлері одақ құруға дауыс берді. Содан кейін Whole Foods қызметкерлерімен келісімдерге отырудан бас тартты. Бір жылдан кейін компания одақты тіркеуден шығаруға кірісті. Whole Foods Market дүкендерін одақтастыруға жасалған басқа да әрекеттер сәтсіз аяқталды. Whole Foods бүкіл ел бойынша науқанды бастады, онда жұмысшылардан "Одақтар туралы хабардар ету оқуына" қатысу талап етілді, оқулар PowerPoint презентацияларымен толықтырылды. Whole Foods United Farm Workers (UFW) ұйымының шаруалардың мүддесін қорғау науқанына қолдау көрсетпегені үшін сынға ұшырады. 1990 жылдардың соңында UFW бірнеше супермаркет желілерін жемістер жинаушылардың жалақысын және еңбек жағдайларын жақсартуға уәде беруге көндірді. Whole Foods орнына шаруаларға "Ұлттық 5% күнін" өткізу арқылы жанама түрде қолдау көрсетуді жөн көрді, онда күндік сатудың бес пайызы – 125 000 доллар – шаруаларға әлеуметтік қызметтер көрсететін ұйымдарға аударылды. 2015 жылдың 28 қыркүйегінде Whole Foods 1,500 жұмыс орнын қысқартуды жариялады, бұл оның жұмыс күшінің 1,6 пайызын құрайды, бұл бағаны төмендету мақсатында жасалды. Келесі екі айда жойылған жұмыс орындары аймақтық және дүкендердегі қызметкерлер арасынан алынды. Whole Foods 2016 жылдың 23 мамырында еңбек қатынастары жөніндегі кеңесші, яки "одақтарды таратушы" Kulture Consulting, LLC компаниясын жалдады. Бұл Флоридадағы Whole Foods дистрибуциялық орталығында өткен одақ сайлауына жауап ретінде жасалды. Ұлттық еңбек қатынастары кеңесінің (NLRB) мүшесі 2007 жылы ұйымдастыру науқаны кезінде Kulture компаниясының бас директоры және негізін қалаушы Питер Лист "жұмыскерлерді 'әрекет етуге' итермелеуге тырысып, 'құқыққа қарсы' әрекеттер жасады" деп мәлімдеді. 2019 жылдың қыркүйегінде Whole Foods жартылай штатты қызметкерлердің денсаулық сақтану жәрдемақысын қысқартатынын жариялады, бұл жұмыс күшінің 2% -ына, яки 1900 қызметкерге әсер етті.

A careful reading of both the Declaration of Independence and the Constitution will not reveal any intrinsic right to health care, food, or shelter. That's because there isn't any. This "right" has never existed in America. A "Boycott Whole Foods" page on Facebook was created in response to John Mackey's position on health care. Mackey, a libertarian, believes that unions facilitate an adversarial relationship between management and labor. An attempt at unionizing in Madison, Wisconsin, in 2002 was met with resistance from store management, and Labor activists accused whole Foods of union busting. Employees at the Madison store voted in favor of unionization. Whole Foods then refused to bargain with its employees. After a year, the company moved to decertify the union. Further attempts at unionizing Whole Foods Market stores have been unsuccessful. Whole Foods launched a nationwide campaign, requiring workers to attend "Union Awareness Training," complete with PowerPoint presentations. Whole Foods was criticized for its refusal to support a campaign by the United Farm Workers (UFW) on behalf of agricultural workers laboring on strawberry farms. During the late 1990s, the UFW persuaded several supermarket chains to sign a pledge in support of improved wages and working conditions for strawberry pickers. Whole Foods chose instead to support the farm workers indirectly by holding a "National 5% Day" where five percent of that day's sales – $125,000 – was donated to organizations that provide social services to farmworkers. On September 28, 2015, Whole Foods announced layoffs of 1,500 jobs, 1.6 percent of its workforce, to lower prices. Over the next two months, the eliminated jobs would come from regional and store positions. Whole Foods hired the Labor Relations Consulting or "union busting" company Kulture Consulting, LLC on May 23, 2016. This was in response to a union election at a Whole Foods distribution center in Florida. A member of the National Labor Relations Board (NLRB) wrote that Kulture's CEO and founder Peter List had "in his effort to 'persuade' workers engaged in 'patently unlawful' activities" during a 2007 organizing campaign. In September 2019, Whole Foods announced it would cut the health benefits of part time workers, affecting 2% of the workforce or 1,900 employees.

Қызметкерлер құрылымы мен мәдениеті

Whole Foods Market он екі географиялық аймақтан құралған, олардың әрқайсысының өз президенті, аймақтық басқару тобы, дүкен деңгейіндегі жетекшілер және дүкен деңгейіндегі команда мүшелері бар. Whole Foods компаниясында жұмыс істеудің 4 деңгейлі иерархиясы бар: дүкендегі жұмыс, құрылыстардағы жұмыс, аймақтық кеңселер және жаһандық бас кеңсе.

Қызметкерлерге берілетін жеңілдіктер мен ынталандырулар

Қызметкерлерге өнімдер туралы білуге көмектесу үшін компания менторлық бағдарламаны енгізді және оқытуға көмек ретінде "Whole Foods Market University" деп аталатын онлайн порталды әзірледі. Ішкі тілде "менеджерлер" орнына "команда жетекшілері" деп аталады, ал дүкендер кейде бәсекелес командаларға сыйлықтар ұсынады. 2012 жылғы деректерді талдау 2014 жылы Whole Foods Market компаниясының 401(k) жинақтау бағдарламасы бойынша "ең жомарт компаниялардың қатарында" екенін көрсетті. Whole Foods Market қызметкерлеріне жеңілдіктер қарастырылған; барлық қызметкерлерге дүкендегі барлық тауарларға 20% стандартты жеңілдік мөлшері беріледі, ал жыл сайын өткізілетін дене шынықтыру және денсаулық тексерулерінің нәтижесіне қарай 30% дейін жеңілдік алуға болады. Бұл тексерулер қызметкердің өз еркімен жүргізіледі.

Компанияның құрылымы

Whole Foods Market әрқайсысы әртүрлі өнімге маманданған он жеті компаниядан құралған. 1990 жылдары жаңа дүкендер ашылып тұрғанда, басқа табиғи тағамдар сататын дүкендер де көлденең интеграция үшін сатып алынды. Бұл Федералды сауда комиссиясының Wild Oats компаниясымен болашақ бірігуге қарсы шығуына әкелді, себебі ол антимонополиялық заңдарды бұзып, денсаулыққа пайдалы тағамдар нарығында бәсекелестікті жойып, бағаларды көтеріп тастады.

Еншілес компаниялар мен жеткізушілер

Whole Foods Market тараптандырылған сатып алу жүйесіне негізделген. Әрбір жеткізуші ГМО емес және әділ сауда сияқты корпоративтік стандарттар бойынша аймақтық деңгейде бекітіледі. Жеке дүкендер одан кейін қандай бекітілген өнімдерді қамтитынын өздері шешеді. Олар UNFI компаниясымен айналымды 10 жылдық тарату келісіміне ие.

365 Whole Foods Market бойынша

2015 жылдың маусым айында компания "365 By Whole Foods Market" деп аталатын, жас буынға бағытталған және неғұрлым қолжетімді нұсқасын жариялады. Цифрлық баға таңбаларын пайдаланумен қатар, дүкен ішіндегі хабарласу смартфон қосымшасы арқылы жүзеге асырылды. Дүкендердің мақсаты – қалдықсыз өндіріс болды, оған артық қалған тағамды қайырымдылыққа беру, LED шамдарды пайдалану және көмірқышқыл газымен жұмыс істейтін тоңазытқыш жабдықтарды орнату кірді. Джефф Турнас бұл бөлімнің президенті болды. "365 By Whole Foods Market" дүкенінің алғашқысы 2016 жылдың мамыр айында Лос-Анджелестің Сильвер-Лейк ауданында ашылды. 2018 жылдың желтоқсан айында Атланта және Джорджия штатының Декатур қаласында бірдей уақытта он бірінші және он екінші дүкендер ашылды. Amazon өздерінің Whole Foods компаниясын сатып алған кезде барлығы 12 дүкен ашылған еді, содан кейін тізбектің өсуі тоқтатылды. 2017 жылдың шілдесінің басына қарай жиырма екі "365" дүкені әртүрлі сатыларда құрылыс кезеңінде болды, бірақ Amazon компаниясының балама компанияны сатып алу мүмкіндігі туралы жаңалықтардан кейін көптеген құрылыс алаңдарындағы жұмыс тоқтатылды, және құрылыстың қайта басталатыны туралы ақпарат болған жоқ. 2019 жылдың қаңтар айында "365 by Whole Foods Market" концепциясы тоқтатылатыны, бірақ бар дүкендер ашық болатыны жарияланды. Келесі айда барлық "365" дүкендері жыл соңына дейін қалыпты Whole Foods дүкендеріне айналатындығы туралы хабарланды. Шақырылған тізбек көп бұрын жойылған болса да, Whole Foods компаниясы "365 by Whole Foods Market" тауарлық атауын Whole Foods және Amazon үшін төмен бағалы тағамдардың жеке бренді ретінде пайдаланады.

Күнделікті дүкен

2024 жылдың наурызында Whole Foods Манхэттенде жаңа форматтағы, жылдам қызмет көрсететін дүкендер желісін ашуды жариялады. Бұл дүкендер бұрынғы форматтардан әлдеқайда кіші болып, шамамен және арасындағы ауданда орналасады. Бастапқыда оларда тез дайындалған тағамдар, дайын тағамдар (соның ішінде бутербродтар), апталық қажеттіліктер, маусымдық өнімдер, нан, алкоголь, ет және теңіз өнімдері, сондай-ақ дүкен ішіндегі шырын мен Java бөлімі болады. Juice & Java клиенттерге кофе, шай және смузи сияқты тапсырыс бойынша дайындалған сусындармен қатар, сорпа, бутербродтар мен десерттерді ұсынады. Жаңа дүкендер тығыз бейіттелген қалалық аймақтарда ашылады. Whole Foods бұрын да шағын аудандағы дүкендер концепциясын сынаған. 2019 жылы Whole Foods Челсиде "Whole Foods Market Daily Shop" деп аталған, қысқа мерзімге ғана жұмыс істеген шағын дүкендер концепциясын сынақтан өткізген.