Кіріспе
Жаңа Зеландия крикетшісі
Иан Дэвид Стокли Смит (28 ақпан 1957 жылы туған) – Жаңа Зеландия крикет және регби комментаторы, сондай-ақ бұрынғы крикетші. Ол 1980-ші жылдардың және 1990-шы жылдардың басында Жаңа Зеландия құрамасы үшін қақпашы ретінде ойнады.
Ерте өмір
Иан Смит Жаңа Зеландияның Нельсон қаласында, гольф ойнауды ұнататын отбасында дүниеге келді. Олар оның бір жасында Вангануиге, ал сегіз жасында Веллингтонға көшіп келді. Смит алғаш рет осы жерде Мирамар Парк Крикет Клубында крикет ойнады. Бастапқыда ол "кейбір соққыларды орындайтын" спиннер болды. Ол Веллингтон бастауыш мектептері командасының мүшесі болды, Солтүстік арал бастауыш мектептері командасына іріктелді және 1969 жылы Солтүстік аралдың 12 жасқа дейінгі футбол командасының капитаны болды. Орта мектепте оқыған жылдары ол Палмерстон-Нортқа көшіп, қақпашы ретінде ойнауға көңіл бөлді. 1978 жылы ол Жаңа Зеландияның Нейпирде Пәкістанға қарсы өткізген тестілік матчында қосалқы ойыншы ретінде ойнады және 100 NZ$ төленгеніне қуанды. Ойыннан кейін оның машинасы бұзылып, жөндеуге 99,95 NZ$ жұмсалды.
Отандық мансап
Иэн Смит 1978 жылы келемелі ағылшын командасына қарсы алғаш рет «Central Districts» сапында ойнады. «Central Districts» атынан «Canterbury» командасына қарсы өткен төртінші ойынында Ричард Хэдли тастаған қысқа добынан есінен танып құлады. Смит жарақат алып кетті, бірақ келесі күні қайта оралды және 60 ұпай жинады. 1982/3 маусымында «Central Districts» үшін өте жақсы ойын көрсетіп, үш жүздік соқты (Оклендке қарсы 145, «Northern Districts» командасына қарсы 111 және 143 ұпай).
Халықаралық мансап
Ян Смит 1980 жылы Австралияға саяхат жасаған кезде алғаш рет Жаңа Зеландия құрамасына шақырылды, бұрын Жаңа Зеландия жас құрамасы үшін ойнаған болатын. Жаңа Зеландия үшін оның алғашқы ойыны Викторияның Country XI командасына қарсы болды. Ол Брисбендегі "Габба" стадионындағы алғашқы сынақ ойынына тізімге енбеді, бірақ Уоррен Лис бірінші күні таңертең фитнес-тесттен өте алмағандықтан, Смит сынақ командасына қосылды, Ланс Кернстен кейін орын алды. Сонымен қатар, ол тестілік матчтарда тоғызыншы нөмірде ойнаған ойыншы үшін ең жоғары ұпай жинау рекордын иеленеді – 1990 жылы Эден-паркте Үндістанға қарсы 136 доптан 173 ұпай. Ойын барысында ол Атул Вассаннан алты доптан тұратын бір ойыннан ең көп ұпай (24 ұпай) жинау рекордын бөлісіп иеленді.
Крикеттен кейін
Смит крикетпен айналысуын тоқтатып, банк саласында жұмыс істегеннен кейін телерадио хабарларын тарату саласына ауысты. Ол Radio Live SPORT радиосында таңғы бағдарламаның жүргізушісі болды және Sky Sport телеарнасының комментаторы ретінде жұмыс істеді (Жаңа Зеландияда регби және крикет ойындарына түсіндірме берді). Крикет комментаторы ретінде ол World Twenty20 және Крикет әлем чемпионаты сияқты көптеген ICC турнирлерінде теледидарлық түсіндірмелер жасады, соның ішінде Лордс стадионындағы финалда Англия мен Жаңа Зеландия тең түскендегі шешуші соңғы допты түсіндірді. Смиттің Англияның әлем чемпионатын «барлық шекараның ең кішкентай айырмасымен, ең-ең кішкентай айырмасымен» жеңгені туралы айтқан сөзі ағылшын крикетінде мәшһүр болды. Ол Жаңа Зеландияның Англияға сапары кезінде Ұлыбританияда Sky Sports және Test Match Special телеарналарында қонақ комментаторы ретінде де пайда болды. Ол Nine Network және Fox Sports телеарналарында австралиялық крикет туралы хабарлар беруге де қатысады, бірақ Spark Sport телеарнасының жергілікті матчтарында көрінбейді. Смит 2011 жылы Жаңа Зеландиядағы регби әлем чемпионатының эфирін жүргізуге белсенді қатысты. 2020 жылдың сәуір айында Смит Жаңа Зеландия крикетінің ең жоғары наградасын – крикетке ең үлкен үлес қосқаны үшін Берт Сатклиф медалін жеңіп алды. 2023 жылдың қаңтарында Смит 23 жылдық еңбек еткеннен кейін Sky Sport телеарнасынан кетті. Смит кеткендері туралы: «Sky TV қазір өзгере бастады, бұл ескі, күнге күйген мен үшін алыс жатқан жаңа бейне», – деді.
Оның ұлы Джаррод Смит – футболшы, Жаңа Зеландия құрама командасының құрамында ойнаған.
Құрметтер мен марапаттар
1994 жылғы Жаңа жылдық құрметтеулерде Смит Британ империясы орденінің мүшесі атанды, крикетке қосқан қызметі үшін. 2020 жылдың сәуір айында Жаңа Зеландия Крикеті оған крикетке үздік қызметтері үшін Берт Сатклиф медалін табыс етті.