Мұзыка индустриясында жасырын төлемдер мен насибтау амалдары

Кіріспе

Музыканы, әсіресе музыкалық хабарларды ілгеріту үшін жасырын төлем жасау – бұл музыка индустриясында коммерциялық радиостанцияға төлемді жарияламастан әнді ойнатудың заңсыз тәжірибесі. АҚШ заңнамасына сәйкес, радиостанция эфирде ойнатылған әндерге төленген ақыны демеушілікпен таратылған эфир уақыты ретінде көрсетуі міндетті. Әннің танымалдылығы оның эфирде қанша рет ойналғанына байланысты болады, ал «пайола» осы көрсеткіштерге әсер ету үшін қолданылуы мүмкін. Федералды байланыс комиссиясы (FCC) «пайола»ны Демеушілерді анықтау қағидаларын бұзу деп санайды, бұл жарнамалық материалды тарату кезінде ақы төленгенін жариялауды талап етеді. «Пайола» термині «pay» және «ola» сөздерінің қосындысынан тұрады, соңғысы 20 ғасырдың басында Pianola, Victrola, Amberola, Crayola, Rock Ola, Shinola сияқты тауарлардың атауларында немесе Motorola сияқты радио жабдықтарын өндіруші брендтерде жиі кездесетін жұрнақ.

Тарих

1930 жылдарға дейін әннің танымалдылығының себептерін көпшілік тығырысқа біле қоймаған. NBC радио-телевизиялық бағдарламасы "Your Hit Parade" демеушісі болған жарнама агенттіктері ең үздік хиттерді анықтау үшін қолданылған нақты әдістерді жариялаудан бас тартты. Тек жалпы және тұманды мәлімдемелер жасалды: ең үздік хиттерді анықтау "радио сұраныстарын, ноталардың сатылуын, би залдарындағы танымал әндерді және джукбокс тізілімдерін" негізге алған. Алғашқы төлемдерді тоқтату әрекеттері баспагерлер тарапынан үнсіздікпен қарсы алынды. 1950 жылдардағы төлемдерге қатысты қудалау, ішінара, дәстүрлі музыка индустриясының жаңа келгендерге жасаған қарсылығы болды. Хит-радионың пайда болуы ән жазушылардың жалақысына және баспагерлердің табысына қауіп келтірді. 1950 жылдары тәуелсіз жазба компаниялары немесе музыка баспагерлері американдық радиода рок-н-роллды насихаттау үшін жиі төлемдерді пайдаланды. Бұл мәселеге жұмсалған ақша сомасы көбінесе жарияланбаған, бірақ Чикагодағы WAIT радиостансасының өкілі Фил Линд Конгресс тыңдауында бір жазбаны ойнағаны үшін 22 000 АҚШ доллары алғанын мәлімдеді.

АҚШ тергеулері және соңынан

АҚШ Конгресіндегі алғашқы «төлем» бойынша тергеулер 1959 жылы басталды, бұл АҚШ Сенатындағы параллель тергеудің нәтижесі болды. Дик Кларк та комитет алдында куәлік берді, бірақ музыка индустриясындағы үлесінен бас тарқандықтан жазадан құтылды. Тергеуден кейін радио диджейлер бағдарламалық шешімдер қабылдау өкілеттігінен айырылды және «төлем» жасау – құқық бұзушылық болып есептелді. Бағдарламалық шешімдерді қабылдау станция бағдарламалық директорларының жауапкершілігіне көшті. Дегенмен, бұл «төлем» процесін жеңілдетті: көптеген диджейлерге жете берудің орнына, жазба компаниялары станция бағдарламалық директорын ғана көндіруі керек болды. Компаниялар тәуелсіз үшінші тараптарды пайдалану арқылы «төлем» туралы айыптаулардан қашуға мүмкіндік алды (төменде қараңыз). 1976 жылы қалалық соул диджейі Фрэнки Кроккер «төлем» жасау ісі бойынша айыпталып, Нью-Йорк радиосынан кетуге мәжбүр болды, онда оның ықпалы ең жоғары болған. Кейіннен айыптаулар алынып тасталды және ол Нью-Йоркке оралып, MTV-де видеожүкбокс бағдарламасын жүргізді. 1990 жылдардың соңында музыкамен бөлісуге арналған веб-сайттар пайда болғаннан кейін тәуелсіз промоутерлердің күші әлсіреді және жазба компаниялары тікелей радиостанциялармен жұмыс істеуге қайта оралды.

Жұмыс істеу әдісі

Паёла музыкалық лейблдер өз артистерін ілгеріту үшін қолданылады және ақшалай сыйлықтар немесе басқа да өтемақы түрлерінде болуы мүмкін. Бұл жарнама сатып алуды, топтардың радиостанция демеушілігімен концерттер өткізуін, немесе радиостанцияларға "топпен кездесу" акцияларын ұйымдастыру үшін төлем жасауды қамтиды. Мұның орнына, топ радиостанцияның эфир тізіміне ілігіп немесе лейблдің жақсы танылмаған тобы эфир уақытын алуы мүмкін.

Үшінші тараптардағы заңсыздықтар

АҚШ төлем заңдарындағы заңсыздық – лейблдердің үшінші тарап немесе тәуелсіз промоутерді пайдалануы (тәуелсіз лейбл емес). Промоутерлер радиостанция директорларына өз клиенттерінің әртістерін станцияның плейлистіне қосу үшін «промоутерлік төлемдер» ұсынады, бұл Федералдық коммуникация комиссиясының (FCC) ережелерін айналып өтуге мүмкіндік береді. Бұл төлемдер төлем ережелерінен тыс деп есептелгендіктен, станциялар оны билік органдарына хабарлау қажет деп ойламайды. Бұл практика 1986 жылы «Жаңа төлем» деп аталған NBC News тергеуіне дейін кеңінен таралды, ол Конгресс тарапынан жаңа тергеулерді бастады. 2005 жылдың шілдесінде Спицердің кеңсесі Sony BMG Music Entertainment компаниясымен, 2005 жылдың қарашасында Warner Music Group компаниясымен және 2006 жылдың мамырында Universal Music Group компаниясымен соттан тыс келісімге келді. Үш конгломерат Нью-Йорк штатының коммерциялық емес ұйымдарына музыкалық білім беру және оны бағалау бағдарламаларын қаржыландыру үшін тиісінше 10 миллион, 5 миллион және 12 миллион доллар төлеуге келісті. 2006 жылы EMI 3,75 миллион доллар төледі. АҚШ-тағы төлемнің қазіргі формаларына қатысты алаңдаушылықтар тергеуді күшейтті, оның нәтижесінде FCC «заңсыздықтың» әлі де заң бұзушылық екенін анықтады. 2007 жылы төрт компания (CBS Radio, Citadel, Clear Channel және Entercom) 12,5 миллион доллар айыппұл төлеуге және үш жылға қатаң шектеулерді қабылдауға келісті, бірақ ешбір компания өзінің кінәлі екенін мойындамады. Құқықтық бақылаудың күшеюіне байланысты, ірі радиокомпаниялардың кейбіреуі (соның ішінде өнеркәсіптік алып Clear Channel) тәуелсіз промоутерлермен байланыс жасаудан бас тартады. Clear Channel Radio iHeartRadio арқылы «On the Verge» бағдарламасын іске қосты, ол станциялардан жаңа әртістерді насияттау үшін белгілі бір әнді кемінде 150 рет ойнатуды талап етті. Clear Channel желісінің жоғары деңгейдегі бренд-менеджерлері жүздеген әндерді тыңдап, оларды әртүрлі форматтардағы бес-алты сүйікті әнге дейін таңдап, оларды елдің әртүрлі аймандарына бағдарламалық директорларға жібереді. Бағдарламалық директорлар радио тыңдаушыларына ең ұнайтыны деп ойлаған әндерге дауыс береді. Бұл жарнамадан пайда тапқан әндер: Игги Азалияның «Fancy», Тинашенің «2 On», Энтони Льюистің «Candy Rain» және Жене Айконың «The Worst». Компанияның ұлттық бағдарламалық платформаларының президенті Том Поулман таңдалған әртістердің тек музыкасының сапасына негізделгенін, лейблдің қысымына емес екенін мәлімдеді. Spotify-да лейблдер әндерді пайдаланушылардың плейлисттерінде «Жарнамалық әндер» ретінде көрсету үшін төлем жасай алады. Пайдаланушылар өздерінің жеке кабинеттерінде бұл опцияны өшіруге болады.

A loophole in U. S. payola laws is for labels to utilize a third party or independent promoter (not to be confused with independent record label). The promoter would offer "promotion payments" to station directors for putting their client's artists on the station's playlist, sidestepping Federal Communications Commission (FCC) regulations. As it was seen as falling outside the payola rules, stations did not deem it necessary to report to authorities. This practice became widespread until a 1986 NBC News investigation called "The New Payola" instigated another round of Congressional investigations. Spitzer's office settled out of court with Sony BMG Music Entertainment in July 2005, Warner Music Group in November 2005 and Universal Music Group in May 2006. The three conglomerates agreed to pay $10 million, $5 million, and $12 million respectively to New York State non profit organizations that will fund music education and appreciation programs. EMI settled in 2006 for $3.75 million. Concerns about contemporary forms of payola in the US prompted an investigation during which the FCC established firmly that the "loophole" was still a violation of the law. In 2007, four companies (CBS Radio, Citadel, Clear Channel, and Entercom) settled on paying $12.5 million in fines and accepting tougher restrictions for three years, although no company admitted any wrongdoing. Due to increased legal scrutiny, some larger radio companies (including industry giant Clear Channel) now refuse to have any contact with independent promoters. Clear Channel Radio, through iHeartRadio, launched a program called On the Verge that required the stations to play a given song at least 150 times in order to give a new artist exposure. Brand managers at the top of the Clear Channel chain, after listening to hundreds of songs and filtering them down to about five or six favorites from various formats, send those selections to program directors across the country. These program directors vote on which ones they think radio listeners will like the most. Songs that benefited with the exposure were Iggy Azalea's "Fancy", Tinashe's "2 On", Anthony Lewis' "Candy Rain", and Jhené Aiko's "The Worst". Tom Poleman, president of national programming platforms for the company, stated that the acts selected are based solely on the quality of their music and not on label pressure. On Spotify, labels can pay for tracks to appear in user play lists as "Sponsored Songs". It is possible for users to opt out of this in their account settings.

Ақшаны адалдандыру схемасы ретінде

Мексикада, Оңтүстік Америкада және АҚШ-тың оңтүстік шекарасының кейбір аймақтарында, пайола заңсыз қызметтен түскен ақшаны жылу үшін қолданылады. Осы тәжірибеде, белгісіз "жаңа әртістер" кенеттен түрлі форматтарда пайда болып, күмәнді өндірушілер тарапынан белсенді түрде насихатталады, кейіннен музыкалық аренадан жоғалып кетеді немесе өнер есімін өзгертеді.

Сын

2007 жылдың 25 қыркүйегінде АҚШ Конгресі хип-хоп музыкасы тақырыбында тыңдау өткізді, ол «Имустан индустрияға: Стереотиптер мен қадір-қасиетті төмендетуші бейнелердің бизнесі» деп аталды. Өзінің куәлігінде Industry Ears медиалық бақылау тобының негізін қалаушы және президенті Лиза Фагер Бедиако хип-хоп музыкасына әйелдерге деген жеккөрушілік және нәсілшілдік стереотиптердің еніп кеткенін айтты, себебі жазбалар компаниялары, радиостанциялар және музыкалық бейнеарналар осындай материалды эфирге беруден пайда көреді, ал басқа материалды цензуралайды. Осы орайда Фагер былай деді:

«Пайола» енді эфир үшін бірнеше доллар алатын жергілікті диджей емес, ол – теңдестірілген мазмұнның болмауы мен салдары жоқ кемсітуші бейнелерді қолдайтын ұйымдасқан корпоративтік қылмыс.

Пайола практикасының сатирасы

1960 жылы Стэн Фреберг «Old Payola Roll Blues» деп аталатын екі жақты сингл арқылы «Payola Scandal» оқиғасын пародизациялады. Онда промоутер «Clyde Ankle» есімді қарапайым жасөспірімді «Obscurity Records» үшін «High School OO OO» әнін жаздырып, кейін диско-жокей сатып алмайтын жалған уәделермен джаз радиостанциясына ұсынуға тырысады. Бұл ән рок-қа қарсы позицияны білдіретін композициямен аяқталады, джаз бен свингке сәлемдеме жасайды және рок-н-ролл мен әуесқой кештерге қоштасады. Ванкувердің жаңа толқын тобы Payola$ өздерінің атауын 1970-жылдардың соңындағы панк жарылысы кезінде таңдады. Бұл практика Dead Kennedys тобының «Pull My Strings» әнінде сынға ұшырайды, ол «My Sharona» («My Payola») әнінің пародиязы болып табылады. «Hey, Mr. DJ, I Thought You Said We Had a Deal» әні осы практика туралы айтады. Бұл ән эфирде ойнау үшін ақша алған, бірақ уәдесін орындамай кеткен наив және тәжірибесіз музыканттың көзқарасынан баяндалады. Нил Янгтың 1983 жылғы «Everybody's Rockin'» альбомынан шыққан «Payola Blues» әнінде бұл практика сатиралық түрде көрсетілген. Ән «Бұл сен үшін, Алан Фрид» деп басталады, содан кейін «Сен бүгін жасаған істерің сені киелі қылар еді» деп жалғасады, бұл қазіргі (1980-жылдардағы) payola жемқорлығының 1950-жылдардағыдан гөрі үлкен екенін білдіреді. Payola Билли Джоэлдің «We Didn't Start the Fire» әнінде 1960 жылғы оқиғаларға қатысты жолдарда еске алынады. 1999 жылы Вашингтон округіндегі радиостанцияның диско-жокейлері Лу Беганың «Mambo Number 5» әнін эфирге енгізер алдында, оны ойнау үшін көп ақша алғанын жариялады. Алайда, егер олар әнді ойнау үшін ақша алған болса, бұл payola болар еді, себебі payola – бұл әнді ойнау үшін төлемді жарияламастан қабылдау. Егер әнді орындау алдында талант немесе станция төлем алғаны айтылса, әнді орындау және ақша алу заңды болып саналады және payola құрамына кірмейді. Payola 1972 жылы шыққан «The Harder They Come» фильмінде бейнеленген, онда дискі жасаушы емес, продюсер радиоэфирді бақылайды. Басты кейіпкердің (Джимми Клифф) хит-дискі жасау үшін құқықтарынан бас тартуға мәжбүр болған болашақ музыкант ретінде бейнеленуі дискі жасаушылар мен радио ди-джейлердің үстемдік ететін рөлін көрсетеді. Музыканттың ешқандай перспективасы болмайды және «Рокерлер» фильміндегідей өмір сүруі мүмкін. PBS Square One Television-тің Mathnet бағдарламасында детективтер Джордж Франкли мен Пэт Марсель «The Googols» деп аталатын ойдан шығарылған топ құрып, «Without Math» әнін жазды, содан кейін күдікті payola ісін тергеді. Компаниядағы белгілі бір әндердің сатылуының өсуіне себеп болған payola болмады деп шешім қабылданды.

In 1960, Stan Freberg did a parody on the Payola Scandal, by calling it "Old Payola Roll Blues", a two sided single, where the promoter gets an ordinary teenager, named Clyde Ankle, to record a song, for Obscurity Records, entitled "High School OO OO", and then tries to offer the song to a jazz radio station with phony deals that the disc jockey just won't buy it. It ends with an anti rock song, saying hello to jazz and swing, and goodbye to amateur nights, including rock and roll. The Vancouver new wave band the Payola$ chose their moniker during the punk explosion of the late 1970s. The practice is criticized in the chorus of the Dead Kennedys song "Pull My Strings", a parody of the song "My Sharona" ("My Payola") sung to a crowd of music industry leaders during a music award ceremony. The They Might Be Giants song "Hey, Mr. DJ, I Thought You Said We Had a Deal" is about the practice. It is narrated from the point of view of a naive and inexperienced musician who has been coerced by a disc jockey into paying for airplaythe disc jockey then disappears and does not deliver on his promise. The practice is satirized in song "Payola Blues" by Neil Young, from his 1983 album Everybody's Rockin'. It opens by saying "This one's for you, Alan Freed" and then states Cause the things they're doing today would make a saint out of you", implying that Payola corruption is bigger now (or was bigger in the 1980s) than it was in the 1950s. Payola is referenced in Billy Joel's song "We Didn't Start the Fire", during the verse dealing with the events of 1960. On a Washington, D. C. radio station in 1999, the disc jockeys announced that they were debuting the Lou Bega song "Mambo Number 5", by saying that they had accepted a large amount of payola to play the song. Ironically, if they had actually been paid to play the song on the air, it would not have been payola, because payola is the unannounced acceptance of a payment to run a song. If the song is identified before being played as being done because the talent or station is being paid to do so, the playing of the song and acceptance of money to do so is perfectly legal, and does not constitute payola. Payola was depicted in the film The Harder They Come, released in 1972, where a record producer, not the recording artist, controls the airwaves. The portrayal of its protagonist (Jimmy Cliff) as an aspiring musician who is forced to sign away his rights to make a hit record depicts the role of record producers and radio DJs as a dominance – the musician ends up with no aspirations or living the same lifestyle, as in the case of the film Rockers. In an installment of Mathnet from PBS's Square One Television, the detectives George Frankly and Pat Tuesday investigated a case of suspected payola by forming a fictitious group called "The Googols" and creating their own song titled "Without Math". Payola was eventually ruled out as a cause of increased sales of particular songs at a company.

АҚШ заңдарын сынға алу

FCC және 1934 жылғы Коммуникациялар туралы заңда payola (жарнама үшін төлем) бойынша қатаң талаптар мен ережелер бар. Олар талап етеді: эфирде материалды көрсету үшін төлемдер, қызметтер немесе басқа да құнды сыйақы алған немесе алуға келіскен телеарна қызметкерлері, бағдарлама өндірушілері, бағдарлама жеткізушілері және басқалар осы фактіні ашуға міндетті. Сыйақыны жариялау телерадио хабар таратушыларға аудиториясына материал үшін кім төлегенін және оның ақылы екенін білуге қажетті ақпаратты ұсынады. Заңның бұлыңғырлығы және заңдағы олқылықтың бір салдары – онлайн музыкамен бөлісу сайттарының арқасында осы ұғымның кеңеюі. 2009 жылы Jango сайты әндерді ойнау үшін төлем алғанын жариялап, жарнамалық төлемдерді заңды түрде қабылдау жоспарын жасады. "Топ 30 долларға бір музыкалық топ белгілі әртістер арасында 1000 рет ойнатылатын әнді сатып ала алады. Әртістер өздері қандай музыкамен бірге ойнағысы келетінін таңдайды".