Кіріспе

Британдық химик (1944 жылы туған)
аустралиялық ғалым

Мэри Дорин Арчер, Вестон-супер-Маре бароншасы (; 22 желтоқсан 1944 жылы туған) – күн энергиясын түрлендіру саласындағы британдық ғалым. Ол Консервативтік партияның бұрынғы төрағасының орынбасары Джеффри Арчерге үйленген. Арчер қазіргі Бэкингем университетінің канцлері.

Ерте өмір және білім

Мэри Уиден 1944 жылдың желтоқсан айында Суррей графтығының Эпсом қаласында дүниеге келген. Ол Харрольд Н. Уиденнің, тіркелген есепшінің және Дорин Кокстың кіші қызы болды. Ол Оксфордтың Сент-Анн колледжінде химияны оқығанға дейін Челтенхэм әйелдер колледжінде білім алды. Содан кейін ол Лондондағы Императорлық колледжде физикалық химиядан докторлық диссертациясын қорғады. Оның диссертациясы "Органикалық емес қосылыстардың гетерогенді катализі" деп аталып, 1968 жылы тапсырылды.

Мансап

Арчер 1968-1971 жылдары Оксфордтың Сент-Хильда колледжінде кіші ғылыми қызметкер болды. Содан кейін 1971/72 оқу жылында Оксфордтың Сомервилл колледжінде химия пәнінен уақытша лекциятор болып жұмыс істеді. 1984 жылдан 1991 жылға дейін Кембридждегі Фицвильям мұражайының трасты директоры болды. 1988 мен 1995 жылдар аралығында Mid Anglia Radio plc компаниясының атқарушы емес директоры қызметін атқарды. Ол бірінші альт партиясын орындайды және 1992 жылы «Рождестволық ән» деген атпен Рождестволық әндер жинағынан CD шығарды. 1988 жылы Арчер Ллойдс сақтандыру компаниясы кеңесіне мүше болып кірді, ал келесі жылы Ллойдс қиын жағдайлар комитетінің төрағасы болды. 1988 жылдан 2000 жылға дейін ғимараттардағы энергияны тиімді пайдалануды қолдаған Ұлттық энергия қорының төрағасы болды. Кейін ол қорының президенті болып, қазіргі уақытта оның меценаты болып табылады. Сонымен қатар, ол Ұлыбритания Күн энергетикасы қоғамының (UK ISES) президенті. Уиден Энергетика институтының мүшесі және 2002 жылы институттың Мелчетт медалімен марапатталды. 2012 жылға дейін 10 жыл бойы Кембридж университетінің ауруханалары NHS Foundation Trust (Адденбрук және Рози ауруханаларын біріктіретін) төрағасы болды, бұрын ол атқарушы емес директор (1993–1999) және Адденбрук ауруханасы NHS Trust төрағасының орынбасары (1999–2002) қызметін атқарған. 2005-2008 жылдар аралығында жергілікті простата қатерлі ісігі (немесе БПЖ) бар пациенттерге шешім қабылдауға көмектесетін NHS қаржыландырған жаңа жобаны жетекшілік етті. 2007 жылы Ирландия химия институтының Ева Филбин сыйлығымен марапатталды және 1997 жылдан 2015 жылға дейін ACT (Addenbrooke's Charitable Trust) төрағасының орынбасары болды. Қазіргі уақытта ол Адденбрук ауруханасында және Англияның онкологиялық желісінде көкбауыр қатерлі ісігімен ауыратын пациенттер үшін онлайн PDA және ақпараттық/консультациялық материалдар жасау тобын басқарып отыр. 2020 жылдың 24 ақпанында Арчер Бэкингем университетінің канцлері болып тағайындалды. Арчер 1990 жылдан 2000 жылға дейін Ғылым мұражайы тобының мүшесі болды және 2015 жылы оның төрағасы болып тағайындалды.

Құрметтер

Арчер Ұлттық денсаулық сақтау жүйесіне көрсеткен қызметтері үшін 2012 жылғы туған күніне арналған наградалар бойынша Британ империясы орденінің Дама Командоры (DBE) дәрежесіне ие болды. 2013 жылдың желтоқсанында Кембриджде Адденбрук жолын аурухананың Рози бөліміне қарама-қарсы оңтүстік жағымен байланыстыратын жаңа жол ашылды. Бұл жол бұрынғы төрағаның еңбектерін құрметтеу үшін Dame Mary Archer Way деп аталды.

Жеке өмір

Ол 1966 жылғы шілдеде Джеффри Арчерге үйленді, оны Оксфорд университетінде кездестірді, онда ол білім беру саласында дипломдық білім алған. Олардың Уильям және Джеймс есімді екі баласы бар. Арчерлер Кембридждің жанындағы Грантчестердегі Ескі Пасторлық үйінде тұрады. 1974 жылдың жазында Арчерлер қаржылық дағдарысқа тап болды, Джеффри нашар инвестициядан 400 000 фунт стерлингтен астам соманы жоғалтты. Банкроттық қаупіне тап болған Арчерлер Болтондегі үлкен үйінен көшіп кетуге мәжбүр болды. Мэри Кембридж университетінде оқытушылық қызметке орналасты, бұл оның күйеуінің жазушы ретінде табысқа жетуімен бірге оларды қаржылық қиындықтан құтқарып қалды. 2001 жылы Джеффри Арчер 1987 жылғы сот процесінде жалған куәлік бергені және сот ісін бұрмалағаны үшін қудаланғанда, ол Олд Бейлиде қорғау куәгері ретінде сөйледі. Джеффри Арчер кейін жалған куәлік бергені және сот ісін бұрмалағаны үшін сотталып, түрмеге қамалды. Сот судьясы Поттс Мэри Арчердің куәлігінің дұрыстығына күмән келтіріп, оның да жалған куәлік берген болуы мүмкін екенін айтты. 2003 жылы ол бұрынғы жеке көмекшісі Джейн Уильямсқа құпиялылықты бұзғаны үшін сотқа шағым түсірді. Арчер Уильямсқа қарсы мәңгілік тыйым салу және 2500 фунт стерлингтік өтемақы алды, өйткені ол Арчер отбасы туралы құпия құжаттарды заңсыз пайдаланған және жеке ақпаратты бұқаралық ақпарат құралдарына сатуға келісім жасаған, содан кейін бұл ақпарат "Sunday Mirror" газетінде жарияланды. Уильямс Арчерді әділетсіз босату туралы шағыммен өндірістік трибуналға шағымданған болатын. 2002 жылы трибунал шағымын қабылдамады. 1991 және 1999 жылдар аралығында ол Челтенхэм әйелдер колледжінің кеңесінде отырды.