Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиялық ғалым, Корольдік қоғамның президенті (1936–2020)
Australian scientist, president of the Royal Society (1936–2020)
Мей Оксфордтағы Мертон колледжінің стипендиаты және Британ ғылым қауымдастығы кеңесіне тағайындалған мүше болды. Ол сондай-ақ Ғылым және Инженерлік істерді қолдау кампаниясының кеңесші кеңесінің мүшесі де болды.
May was a Fellow of Merton College, Oxford, and an appointed member of the council of the British Science Association. He was also a member of the advisory council for the Campaign for Science and Engineering.
Ерте өмір және білім
Мей 1936 жылдың 8 қаңтарында Сиднейде адвокат Генри Уилкинсон Мей мен Кэтлин Митчеллдің (қыз есімі МакКреди) отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы Мей жеті жасқа толғанда ажырасып кетті. Әкесі Солтүстік Ирландиядан шыққан, жақсы жағдайдағы орта тапқа жатқан адам болса, анасы шотланд инженерінің қызы еді. Мей Сидней ер балалар гимназиясында білім алды. Ол Сидней гимназиясының түлектер одағының қолдаушысы болды.
May was born in Sydney on 8 January 1936, to lawyer Henry Wilkinson May and Kathleen Mitchell (née McCredie), who divorced when he was seven years old. His father was of prosperous middle class Northern Irish origin, and his mother was the daughter of a Scottish engineer. May was educated at Sydney Boys High School. He was a patron of the Sydney High School Old Boys Union.
Мансап
Карьерасының басында Мей жануарлар популяциясының динамикасына және табиғи қоғамдастықтардың күрделілігі мен тұрақтылығы арасындағы байланысқа қызығушылық танытты. Ол математикалық әдістерді қолдану арқылы популяциялық биология саласында маңызды жетістіктерге қол жеткізді. Оның еңбектері 1970-1980 жылдары теориялық экологияның дамуында шешуші рөл атқарды. Сондай-ақ, ол осы құралдарды ауруларды және биологиялық әртүрлілікті зерттеуге де пайдаланды. Мей Гарвард университетінде қолданбалы математикадан Гордон Маккей лекциялық қызметін атқарды (1959–61) және 1962 жылы Сидней университетіне теориялық физикадан аға оқытушы, оқырман және профессор (1969–72) ретінде оралды. 1973 жылдан 1988 жылға дейін ол Принстон университетінде зоология профессоры болды және 1977–1988 жылдары Университет зерттеу кеңесінің төрағасы қызметін атқарды. 1988 жылдан 1995 жылға дейін ол Лондондағы Императорлық колледж және Оксфорд университетінде Корольдік қоғамның ғылыми-зерттеу профессоры болды, сондай-ақ Мертон колледжінің мүшесі және өнер магистрі дәрежесін алды. 1995–2000 жылдары Ұлыбритания үкіметінің бас ғылыми кеңесшісі және Ғылым және технология басқармасының басшысы, ал 2000–2005 жылдары Корольдік қоғамның президенті болды.
Early in his career, May developed an interest in animal population dynamics and the relationship between complexity and stability in natural communities. He was able to make major advances in the field of population biology through the application of mathematical techniques. His work played a key role in the development of theoretical ecology through the 1970s and 1980s. He also applied these tools to the study of disease and to the study of biodiversity. May was Gordon MacKay Lecturer in Applied Mathematics at Harvard University (1959–61) and returned to the University of Sydney (1962) as senior lecturer, reader, and professor (1969–72) in theoretical physics. From 1973 until 1988, he was Class of 1977 Professor of Zoology at Princeton University, serving as chairman of the University Research Board 197788. From 1988 until 1995, he held a Royal Society Research Professorship jointly at Imperial College London and the University of Oxford, where he became a fellow of Merton College and a Master of Arts. He was Chief Scientific Adviser to HM Government and head of the Office of Science and Technology (1995–2000), and president of the Royal Society (2000–2005).
Қоғамдық өмір
Мей Nuffield Foundation атқарушы сенімдісі, Ұлыбритания спорт институты басқармасының мүшесі, Гейтс Трасттың (Кембридж университеті) сенімдісі, Табиғи тарих мұражайы сенімділер кеңесінің төрағасы, Корольдік ботаникалық бақтардың (Кью) сенімдісі, Біріккен табиғатты қорғау комитетінің тәуелсіз мүшесі, Дүниежүзілік жабайы табиғат қорының сенімдісі, Британдық экологиялық қоғамның президенті және Климатты өзгерту жөніндегі комитеттің мүшесі болды. 1996 жылы Мей Иг Нобель сыйлықтарын британдық ғалымдарға беруді тоқтатуды сұрады, себебі бұл жағдай қоғамның құнды зерттеулерге немқұрайлы қарауына себеп болуы мүмкін (Иг Нобельге қатысты сын-пікірлерді қараңыз).
May held subsidiary appointments as executive trustee of the Nuffield Foundation, member of the board of the United Kingdom Sports Institute, foundation trustee of the Gates Trust (University of Cambridge), chairman of the board of trustees of the Natural History Museum, trustee of the Royal Botanic Gardens, Kew, independent member of the Joint Nature Conservation Committee, trustee of World Wildlife Fund UK, president of the British Ecological Society, and member of the Committee on Climate Change. In 1996, May asked Ig Nobel to stop awarding prizes to British scientists because this might lead the public to treat worthwhile research less seriously (see Criticism of Ig Nobel).
Климаттың өзгеруіне қатысты ынтымақтастық
11 жасынан бері атеист болған Мей, діннің климаттық өзгерістермен күресуде қоғамға көмектесуі мүмкін екенін айтты. Ол, фундаменталистік діннің қатаң құрылымына сіңіп кеткенін айта отырып, фундаменталистік емес діннің ынтымақтастыққа бағытталған жақтары климаттық өзгерістермен күресуге көмектесе алатынын мәлімдеді. Дінбасылардың адамдарды климаттық өзгерістерге қарсы күресуге ынталандыруының қажеттігі туралы сұраққа ол, мұның ең басты қажеттілік екенін баса айтты. Мей сондай-ақ, Жер бетінде жануарлар мен өсімдіктердің барлығын қамтитын шамамен 7 миллион түр бар екенін болжады.
Although an atheist since age 11, May stated that religion may help society deal with climate change. While referring to what he believed to be a rigid structure of fundamentalist religion, he stated that the co operational aspects of non fundamentalist religion may in fact help with climate change. When asked if religious leaders should be doing more to persuade people to combat climate change, he stated that it was absolutely necessary. May also estimated that there may be approximately 7 million species present in the Earth, both animal and plant combined.
Марапаттар мен құрметтер
Мей 1996 жылы Бакалавр кавалері, ал 1998 жылы Австралия орденінің серіктесі болып тағайындалды. 2001 жылы Лордтар палатасының тағайындаулар жөніндегі комиссиясының ұсынысы бойынша өмірлік теңеу болып тағайындалды. Ол осылайша жоғарылатылған алғашқы он бес теңнің бірі болды. "Вуллахраның бароны Мей" деген алғашқы таңдауы Австралия Премьер-Министрінің кеңсесінің Протокол бөлімінің қарсылығына тап болғаннан кейін, ол Оксфордшир графтығындағы Оксфордтың бароны Мей атағын таңдады. 2002 жылы ол "Құрмет орденінің" мүшесі атанды. 1977 жылы Америка өнер және ғылым академиясына, ал 1979 жылы Корольдік қоғамға сайланды. 1991 жылы Австралия ғылым академиясының корреспондент мүшесі, 1992 жылы АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі, 2001 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі, 1994 жылы Academia Europaea мүшесі, ал 2010 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс Корольдік қоғамының мүшесі болды. 2005 жылы Корольдік инженерлік академиясының құрметті мүшесі болып тағайындалды. Ол Уппсала (1990), Йель (1993), Сидней (1995), Принстон (1996) және Цюрихтің Эйдгеноссиш Техниш Хохсшуле (2003) университеттерінен құрметті диплом алды. Ол 1980 жылы Оксфорд университетінің Велдон мемориалдық сыйлығын, 1984 жылы МакАртур қорының сыйлығын, 1991 жылы Лондонның Линнеев қоғамының медалін, 1992 жылы Марш Кристиан сыйлығын, 1995 жылы Лондонның зоологиялық қоғамының Фринк медалін, 1996 жылы Крэффорд сыйлығын, 1998 жылы биологиялық әртүрлілік саласындағы Балзан сыйлығын, 2007 жылы Корольдік қоғамның Копли медалін және 2008 жылы Корольдік химия қоғамының Лорд Льюис сыйлығын алды.
May was appointed Knight Bachelor in 1996, and a Companion of the Order of Australia in 1998. In 2001, on the recommendation of the House of Lords Appointments Commission, he was created a life peer. He was one of the first fifteen peers to be elevated in this manner. After his initial preference for "Baron May of Woollahra" failed an objection from the Protocol Office of the Australian Prime Minister's Department, he chose the style and title Baron May of Oxford, of Oxford in the County of Oxfordshire. He was made a member of the Order of Merit in 2002. He was elected to the American Academy of Arts and Sciences in 1977 and to the Fellowship of the Royal Society in 1979. He became a Corresponding Fellow of the Australian Academy of Science in 1991, a Foreign Member of the United States National Academy of Sciences in 1992, a member of the American Philosophical Society in 2001, a member of the Academia Europaea in 1994, and Fellow of the Royal Society of New South Wales in 2010. In 2005 he was appointed an Honorary Fellow of the Royal Academy of Engineering. He received honorary degrees from universities including Uppsala(1990), Yale (1993), Sydney (1995), Princeton (1996), and the Eidgenössische Technische Hochschule Zürich (2003). He was awarded the Weldon Memorial Prize by the University of Oxford (1980), an Award by the MacArthur Foundation (1984), the Medal of the Linnean Society of London (1991), the Marsh Christian Prize (1992), the Frink Medal by the Zoological Society of London (1995), the Crafoord Prize (1996), the Balzan Prize (1998) for Biodiversity and the Copley Medal by the Royal Society (2007) and the Lord Lewis Prize by the Royal Society of Chemistry (2008).
Жеке өмір
1959-1961 жылдар аралығында Гарвард университетінің Инженерлік және қолданбалы физика бөлімінде Гордон МакКей атындағы қолданбалы математика лекторы болып докторантурадан кейінгі зерттеу жұмысын жүргізген Мей, әйелі Джудит Файнермен осы кезеңде танысты. Мейлердің Наоми есімді қызы болған.
During his postdoctoral research at the Division of Engineering and Applied Physics at Harvard University as Gordon MacKay Lecturer in Applied Mathematics, between 1959 and 1961, May met his wife, Judith Feiner, The Mays had a daughter, Naomi.