Кіріспе
Канмор – Канаданың Альберта провинциясындағы қала, Калгаридің шамамен батысында, Банф ұлттық паркінің оңтүстік-шығыс шекарасының жанында орналасқан. Ол Альбертаның Роки тауларындағы Боу аңғарында жатыр. Қала батысында және оңтүстігінде Кананаскис аймағымен, ал солтүстігінде және шығысында Бигхорн №8 муниципалды ауданымен шектеседі. 2020 жылы халқы 14 798 адамды құрайтын Канмор Альберта провинциясының тоғызыншы ең ірі қаласы болып табылады.
Тарих
Канмор 1884 жылы Канадалық Тынық мұхиты темір жолының директоры Дональд А. Смит (кейін 1-ші Барон Страткона және Маунт-Роял) ресми түрде атады. Ол Шотландияның Малкольм III-нің есімімен аталған, оны сондай-ақ Канмор деп те атаған. Канмор атауы гаэль тіліндегі *ceann mòr* сөзінен шыққан, яғни "Ұлы басшы" деген мағынаны білдіреді. 1886 жылы Виктория патшайымы қалаға көмір өндіруге рұқсат берді, ал 1887 жылы №1 шахта ашылды. 1890 жылдарға қарай, Негізгі көшеде Солтүстік-Батыс Монтты полициясының казармасы салынып, бірақ 1927 жылы ол босатылды. Ғимарат 1989 жылы қайта жаңартылып, қазір Канмор мұражайы мен Геоғылым орталығының қамқорлығында. Канмордағы көмір өндіру саласы 20 ғасырдың басында қарқынды дамыды. 1965 жылы 2000 халқы бар Канмор қала болып тіркелді. 1970 жылдарға қарай көмірге деген сұраныс азайды, ал 1979 жылы Canmore Mines Ltd. қызметін тоқтатты. Алберта провинциясы қолданған қауіпсіздік және жерді қалпына келтіру саясатының нәтижесінде, келесі жылы шахта құрылыстарының көп бөлігі бұзылып, бүгінде шам үйі мен бірнеше шахта кіреберістері ғана сақталған. Канмордың экономикалық болашағы 1980 жылдардың басында Калгари қаласы 1988 жылғы Қысқы Олимпиаданы қабылдайтыны және Канмор скандинавиялық жарыстарға төңкерілгені жарияланғанға дейін күңгірт болатын. Бұл туризмнің өсуіне әкеліп, Канмор бүгінгі танымал демалыс орнына айнала бастады. Канмор қонақ үйі 1890 жылы бас көшеде салынды. 2015 жылы ғимарат мұра нысаны деп танылды және оны қалпына келтіру жұмыстары жүргізілуде. Қонақ үй 2010 жылдың қазан айында 120 жылдығын тойлады.
Климат
Канмордың климаты Альбертаның басқа аймақтарына қарағанда салыстырмалы түрде жұмсақ. Онда Экология және климатты өзгерту Канадасының (Environment and Climate Change Canada) ауа райын бақылау станциясы жоқ, бірақ жақын маңдағы Банф қаласында қаңтар айындағы орташа ең жоғары температура төмен, ылғалдылығы да салыстырмалы түрде төмен. Жаз қысқа, күндізгі температуралар аралығында өзгереді.
Экономика
Кенмор қаласы бастапқыда көмір кендеріне тәуелді болды. 1988 жылғы Қысқы Олимпиада экономиканы қайта жандандырып, құрылыс және туризм кірісіне негізделген жоғары сапалы тұрғын және демалыс орнына айналуының алғышартын жасады.
Өнер және мәдениет
Канморда бір мұражай бар, ол Канмор музейі және геоғылыми орталығы (CMAGS), 7-ші авеню мен 9-шы көшесінің қиылысында, Канмор қалалық орталығында орналасқан. 2006 жылы музей Канмор қаласымен қызмет көрсету туралы келісімге келді, оған сәйкес музей "қаланың мұрасын сақтаушы болып, оның артефактілерін, мұрағаттарын күтіп ұстау және сақтау, сондай-ақ мұраны дамыту және осы мұраны көрмелер мен интерпретациялық бағдарламалар арқылы тұрғындар мен қонақтарға жыл бойы түсіндіру" міндетін алды. Қаланың көптеген жазушылары, суретшілері мен фотографтары бар. Канмор аймағында "Брокбек тауы", "Қорқынышпен өлтірілген Джесси Джеймс", "Ашық дала", "Қабырға", "Күзгі аңыздар", "Шанхай түскісі", "Құпия Аляска", "Қар иттері", "Эвервуд" сериалының пилоттық эпизоды, "Біздің соңғымыз" және тағы да басқа көптеген фильмдер мен сериалдар түсірілді. Қалаға сондай-ақ Корольдік Канадалық Әуе күштерінің сатиралық театрының көрнекті өкілі, марқұм Джон Морган, "Канморлық Майк" атты бір буынды кейіпкері арқылы да танымал болды.
Биіктік орны
Elevation Place 2013 жылдың сәуірінде Канмор қаласының жаңа демалыс орталығы ретінде ашылды. Құрылысы 2012 жылы Канмор демалыс орталығының (қаланың бұрынғы демалыс орталығы) жанында басталды. Орталықта 8 жолақты 25 метрлік жүзу бассейні, Walltopia компаниясы жасаған әлемдік деңгейдегі альпинизм қабырғасы, екі кардио бөлмесі, күштік жаттығулар бөлмесі және түрлі фитнес бағдарламалары бар. Elevation Place қалалық кітапхана мен жергілікті сурет галереясына да үй иесі болып табылады.
Канмор Солтүстік орталығы
Канмор Нордикалық орталығы 1988 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары үшін салынған. Мұнда шаңғы тебу, биатлон, скандинавиялық комбинация және көзі нашар шаңғы тебу жарыстары өткізілді. Canmore Nordic Centre шаңғышылар, тау велосипедшілер, моноциклшілер, жол жүгірушілер, роллерлы шаңғышылар және жаяу жүргіншілер үшін әлемдік деңгейдегі жолдарды ұсынады. Сондай-ақ, дискі гольф алаңдары мен бағдарлау спортымен айналысуға мүмкіндік бар. Орталық провинциялық парк мәртебесіне ие және Альберта парктері басқарады. Жаңартылған жолдар туралы ақпарат алу үшін қараңыз. Жергілікті Альберта жастар хоккей лигасының командасы – Канмор Иглз. 2001 жылы Канмор тұрғыны және «Иглз» командасының қақпашысы «Дабл Блокер» Дэн Блэкберн Ұлттық хоккей лигасына «Нью-Йорк Рейнджерс» командасы үшін ойнауға шақырылды. Екі мәрте Стэнли кубогының жеңімпазы Брейден Пойнт та «Бүркіттер» командасында ойнаған. Жергілікті жасөспірімдер хоккей командасы – Канмор Иглз. «Mystery, Alaska» (1999) хоккей фильмі Канморда түсірілген. Канмор – Канада ұлттық шаңғы және биатлон командаларының ресми үйі. Бұл, Канмор Нордикалық орталығымен бірігіп, қала екі спорт түріндегі жас спортшыларды тартатын орталыққа айналды. Жыл бойы қалада және айналасында толық және жартылай уақытпен жаттығатын спортшыларды көруге болады. 2006 жылдың 22 ақпанында Канмор тұрғыны Чандра Кроуфорд Италияның Турин қаласында өткен 2006 жылғы Қысқы Олимпиадада әйелдер арасында 1,1 километрге шаңғы тебуден алтын медаль жеңіп алды. 2002 жылғы Солт-Лейк-Ситиде өткен Қысқы Олимпиадада әйелдер арасында шаңғымен қуу жарысында алтын медаль жеңіп алған Бекки Скотт та Канморда тұрады. Канмор Нордикалық орталығы көптеген ірі спорттық іс-шараларды қабылдайды. Жазғы маусымда тау велосипед жарыстары (оның ішінде 2009 жылғы Дүниежүзілік 24 сағаттық чемпионат және 2010 жылғы Канада ұлттық чемпионаттары) өтеді. Қыс мезгілінде бұл орында түрлі шаңғы жарыстары ұйымдастырылады, олар жергілікті жарыстардан бастап 2005, 2008, 2009, 2012 және 2016 жылдарғы FIS әлем кубогына дейін жетеді. Канмор Юнайтед – өте танымал және сәтті жергілікті футбол командасы, жазғы Боу Вэлли футбол лигасына, сондай-ақ Британдық Колумбия, Саскачеван және Альбертадағы турнирлерге қатысады. Канмор жасөспірімдер коньки тебу паркі 2009 жылдың жазында салынды.
Медиа
Қаланың басты газеттері – «Рокки Маунтин Аутлюк» және «Боу Вэлли Крэг энд Каньон», олар 2013 жылы «Канмор Лидер» мен «Банф Крэг энд Каньон» газеттерін өздеріне қосты. Канмор қаласынан хабар тарататын жалғыз радиостанция – «CHMN FM», ол «Rogers Media» компаниясы басқаратын ересектерге арналған заманауи музыкалық станция. Бұрын «Much Music» телеарнасының жүргізушісі болған Брэдфорд Хоу 2000 жылы «MuchMusic VJ Search» байқауында жеңіске жеткенге дейін «Rogers» компаниясына тиесілі «Mountain FM» (106.5 FM жиілігінде хабар таратады) радиостанциясында жұмыс істеген.
Тұрғын үй
Жаңа жобалардың, үлестік жобалардың және демалысқа арналған пәтерлердің көпшілігі тұрақты даму принциптерін ескере отырып салынған. 2006 жылы «Үш әпке тауы» ауылының даму жобасы Солтүстік Америкадағы ең үздік тұрақты даму жобасы деп танылып, халықаралық наградаға ие болды. Айынышты жағдай, жобаның «болашақ жер активтерінің» жаңа иелері әлемдік экономикалық дағдарыстан кейін өздерінің қаржылық міндеттемелерін орындамай, 2009 жылдың көктемінде болашақ даму үшін арналған жерлерді уақытша басқаруға беруге себеп болды. Бірақ бұл жобаның ағымдағы дамуына әсер етпейді, ал ұзақ мерзімді даму жаңа меншік иелерімен жалғастырылатын болады. 2010 жылдың басында бірнеше жобалар тіріліп келе бастады және жылжымайтын мүліктің бағасы қалпына келе бастады. 2014 жылдың маусым айындағы мәліметтерге сәйкес, CMHC көктемгі есебінде Канморда жалға берілетін тұрғын үйлердің бос тұру көрсеткіші Канада бойынша ең төмен деңгейде тіркелді. Бұл өз кезегінде тұрғын үй нарығына әсер етіп, бағаларды өсірді. Мұнай өнеркәсібінің жандануы және Калгариден екінші үй алуға ниеттенген адамдардың нарыққа оралуы тұрғын үй нарығының ғана емес, қалпына келуін, сонымен қатар 6 жылдық ең төменгі көрсеткішке жеткенін көрсетеді. Қала ішінде геотермалдық энергияны пайдаланатын бірнеше ғимараттар бар, ал қаланың жаңа муниципалдық қызметтер ғимараты Альбертада LEED Silver сертификатын алған алғашқы ғимарат болып табылады. Дегенмен, жергілікті ландшафттың өте күрделі болуына байланысты, әрбір адам өз жеке меншігінде күн немесе жел энергиясын пайдаланатын құрылғыларды орната алмайды. Сондай-ақ, қағидалар өте қатаң, ал «эстетикалық өзгерістер» көбінесе қабылданбайды. Канморда қолжетімді бағада тұрғын үй табу өте қиын, ал үй жануарлары бар немесе отбасылық жұптар баспана табуда қиындықтарға тап болуы мүмкін. Тұрғын үй тапшылығын азайту мақсатында Канмор бірнеше қолжетімді тұрғын үй жобаларын іске қосты. 2000 жылы Канмор қаласы сау және теңгерімді қоғамды құру үшін тұрғын үй мәселелерін шешуге бағытталған Канмор қауымдық тұрғын үй корпорациясын (CCHC) құрды. CCHC тұрақты қолжетімді тұрғын үй (PAH) бағдарламасын басқарады, ол 41 меншік және 60 жалға берілетін тұрғын үй бірліктерін қамтиды, олардың бағасы мен жалдау төлемі нарықтық бағадан төмен. Mountain Haven Co operative Homes Ltd өзінің жеке PAH жобасын басқарады, ол 44 меншік және меншік емес (жалға алудан меншікке көшу) бірліктерді ұсынады.
Инфрақұрылым
Денсаулық сақтау Канмор қалалық ауруханасында көрсетіледі. Қозғалыс Roam transit көлігімен жүзеге асырылады.