Кіріспе

Дэвис округінің Принс Эдуард округілік мектеп кеңесіне қарсы іс (дело нөмірі: Civ. A. No. 1333; Сот шешімі: 103 F. Supp. 337 (1952)) – 1954 жылы АҚШ Жоғарғы Соты АҚШ мемлекеттік мектептеріндегі нәсілдік сегрегацияны ресми түрде жойған танымал «Браун білім беру кеңесіне қарсы» ісіне біріктірілген бес істің бірі болды. «Дэвис» ісі студенттер наразылығы арқылы бастау алған жалғыз іс еді. Бұл іс Вирджиния штатының Принс Эдуард округіндегі сегрегацияға қарсы бағытталған.

Өмірбаян

Р. Р. Мотон орта мектебі, Вирджиния штатының Фермвилл қаласындағы қара нәсілділерге арналған мектеп, 1923 жылы құрылған, қаржыландырудың жетіспеуінен қаулы жұмысты жағдайларға тап болды. Мектепте спорт залы, асхана және мұғалімдерге арналған дәретхана болмады. Мұғалімдер мен оқушылардың үстелдері мен тақталары болмады, ал сыныптардың көп болуына байланысты кейбір оқушылар негізгі мектеп ғимаратының сыртында тұрған, жөндеусіз, ескірген мектеп автобусында сабақ алуға мәжбүр болды. Мектептің қосымша қаржы сұранысын толыққанды ақ нәсілділерден тұратын мектеп кеңесі қабылдамады. Жауап ретінде 1951 жылдың 23 сәуірінде 16 жасар Барбара Роуз Джонс, Вернон Джонстың – белгілі қара нәсілді баптист пасторы және азаматтық құқықтар қозғалысының жетекшісінің қызы, студенттердің жалпы ереуіл ұйымдастырды. Ол мұғалімдерге арнайы хабарламаны тыңдау үшін оқушыларын аудиторияға шақыруды тапсырып, жазбаларды жасады. Мектеп оқушылары келгенде Джонс сахнаға шығып, мектептің нашар жағдайына наразылық білдіру үшін ереуілге шығуға көндірді. 450-ден астам оқушы мектеп басшыларының үйлеріне шерумен барды, бірақ олар оларды қабылдамай, мектептен шығарып тастаумен қорқытты. Бұл екі апталық студенттік наразылыққа әкелді. Осы оқиға туралы толық ақпарат Тейлор Бранчтың "Parting The Waters, America In The King Years 1954–63" кітабында кездеседі, ол 1988 жылы Simon and Schuster баспасынан шыққан. Кітапта мектеп директорына телефон арқылы полицияның оның екі оқушысын автобус аялдамасында ұстамақшы екені хабарланғаны айтылады. Ол бұл қоңырауды алдау ретінде танымай, қалаға кетіп қалды. Кейін ғана сыныптарға арнайы жиынға шақыру қағаздары жеткізілді. Директор келген соң, оқушыларды ереуілден бас тартуға көндіруге тырысты, бірақ олар бас тартты. Кітапта оқыту жағдайы туралы да басқаша мәлімет берілген. Онда кейбір сабақтар мектепке келген оқушылардың көптігіне байланысты салынған "үш уақытша шатырлы үйлерде" өткізілгені айтылады. Қыс айларында суық көп болғандықтан, мұғалімдер мен оқушылар пальтоларын киіп жүрді. Мектеп автобусында сабақтар өткізілмегені айтылса да, мектеп автобусы ақ нәсілділер мектебінен берілген және оны тарих пәнінің мұғалімі жүргізген. Ауданды Т. Джастин Мур, Арчибальд Г. ("Арчи") Робертсон және Джон У. Райли – Hunton, Williams, Gay, Powell & Gibson (қазір Hunton Andrews Kurth деп аталады) заң фирмасының өкілдері қорғады. Вирджиния штатының Бас прокуроры Дж. Линдсей Алмонд болды. Алғашқы талапкер 14 жасар Дороти Э. Дэвис, тоғызыншы сынып оқушысы еді. Сот ісі "Дороти Э. Дэвис және басқалар против Принс Эдвард округінің мектеп кеңесі, Вирджиния" деп аталды. Студенттердің талабы АҚШ округтік сотының үш судьядан тұратын алқасымен бірауыздан қабылданбады. "Біз ешқандай нәсілдің зардап шеккенін көрмедік", - деп шешті сот.

Соңы

Бұл шешім ақ Вирджиния тұрғындары арасында өте жағымсыз болды және олардың көптегені Массивті қарсылық деп белгіленген кезеңде барлық мүмкін жолдармен интеграцияға қарсы тұруға тырысты. Мектептер бірнеше жыл бойы бөлініп сақталды. 1959 жылы Дж. Линдсей Алмонд Вирджинияның губернаторы болды және соттағы үнемі жеңілістерге тап болғандықтан, ол сол штаттың бөлінген мектептер жүйесін таратып жіберді. Бірақ Принс-Эдвард округінің қадағалау кеңесі округтік мектеп кеңесіне ешқандай қаржы бөлмеді, нәтижесінде мектептерді біріктірудің орнына барлық мемлекеттік мектептер жабылды. Ақ студенттер көбінесе құрылған толықтай ақ жекеменшік мектептер болған "сегрегация академияларына" қатысты. Қара студенттер басқа жерде оқуға немесе білім алудан толығымен бас тартуға мәжбүр болды. Принс-Эдвард округінің мектептері 1959 жылдан 1964 жылға дейін бес жыл бойы жабық болды. 2008 жылы осы іс және оған себеп болған наразылық Вирджиния штатының Капитолийі аумағындағы Вирджиния азаматтық құқықтар ескерткішінде мәңгі есте қалды.