Кіріспе

1995 жылы түсірілген апокалиптикалық әрекет фильмі, 1994 жылдың ортасына қарай 135 миллион долларға дейін өсті, ал соңғы шығындар шамамен 175 миллион долларға жетіп, сол кезде фильм өндірісі үшін рекордтық сома болды. Өндіріске нашар ауа-райы, қауіпсіздік мәселелері және толқындардың камера тобын орнынан ығыстыруы салдарынан қарапайым кадрларды түсіруде қиындықтар кедергі келтірді. Бір макеттік кеме күшті толқындарда батып, жөндеуден өтті. Ақырында өндіріс мерзімі шамамен үш айға ұзартылды, 96 күннен 150 күнге дейін. Гавайи штатының экономикасына осы масштабты фильм өндірісінің нәтижесінде 35 миллион доллардан астам қаржы қосылды. Өндірісте әртүрлі жеке су көліктері, әсіресе Kawasaki гидроциклі қолданылды. Кевин Костнер түсірілім алаңында 157 күн жұмыс істеді, аптасына алты күн. Бірде ол тримаранның мачтасына байланған күйі дауылға ілініп, қаза тапқанға азда-азда ғана жетті. Кәсіби серфинші Лэрд Гамильтон көптеген су көріністерінде Кевин Костнердің дублері болды. Гамильтон гидроциклмен түсірілім алаңына қатынайтын. Марк Ишемнің фильмнің шамамен 25 пайызына музыка жазылмаған, тек демо-нұсқалары ғана дайын болған партитурасы, Костнердің пікірінше, фильмнің футуристикалық және шымыр тонына қайшы келетін "тынышсыз және күңгірт" болғандықтан қабылданбады. Ишем қайтадан тырысуға ұсыныс білдірді, бірақ оған мүмкіндік берілмеді. Жаңа партитураны жазу үшін Джеймс Ньютон Говард шақырылды. Джосс Уидон соңғы сәтте сценарийді қайта жазу үшін түсірілім алаңына келді және кейін бұл уақытты "жеті апталық тозақ" деп сипаттады; жұмыс Костнердің идеяларын өзгертусіз өңдеуге келді. Jeanneau Advanced Technologies компаниясының көп корпустық бөлімшесі Lagoon жасаған жарыс тримаранынан шабыттандырылып, Marc Van Peteghem және Vincent Lauriot Prevost жекешеленген яхтаны жобалады, ал Францияда Lagoon компаниясы оны құрастырды. Екі нұсқасы жасалды: қашықтықтан түсіру үшін стандартты жарыс тримараны және жақын планға түсіру үшін әртүрлі эффектілермен жабдықталған трансформацияланатын тримаран. Бірінші тримаран 1994 жылдың 2 сәуірінде суға түсірілді және сол жылдың қыркүйегінде одан асып түсті. Кейін 2012 жылы Сан-Диегода сатылымға қойылған Loe Real атты жарыс тримараны ретінде қайта жаңартылды. Кевин Рейнольдс фильмнің шығуына дейін, шығармашылық шешімдері бойынша Костнермен болған қақтығыстардың нәтижесінде фильмнен бас тартты. Рейнольдс режиссер ретінде толық құқыққа ие болды. Олардың арасындағы қақтығыстарға қарамастан, режиссер мен актер шамамен екі онжылдықтан кейін History Channel арнасының "Hatfields & McCoys" мини-сериалында қайта жұмыс істеді.

Кассалық жинақ

Өндіріс бағасының күрт өсуі мен жоғары құнына байланысты, кейбір сыншылар оны "Фиштар" және "Кевиннің қақпасы" деп атады, бұл "Иштар" және "Көк қақпасы" фильмдерінің сәтсіздігін еске түсірді, дегенмен фильм кассада бірінші орынға шықты. "Су әлемі" алғашқы апта соңында 21,6 миллион доллар жинады. 172 миллион долларлық бюджетпен (маркетинг пен тарату шығындарын қоса есептегенде, жалпы шығын 235 миллион долларға жетті) фильм Солтүстік Америка кассасында 88 миллион доллар табалдырысын басып өтті. Фильм шетелде жақсы нәтиже көрсетіп, шетелдегі кассада 176 миллион доллар жинады, ал әлем бойынша жалпы сома 264 миллион долларды құрады. Дегенмен, бұл көрсеткіш студияның жұмсаған ақшасынан асып түссе де, кинотеатрлардың кассалық түсімнен алатын үлесін ескермейді, ол әдетте жартысына дейін жетеді.

Сыни жауап

Қазіргі заманда фильмге қатысты сын-пікірлер көбінесе аралас болды. Роджер Эберт "Су әлеміне" 4 жұлдыздың 2,5-ін берді және былай деді: "Қаржылық дауларды есепке алмағанда, "Су әлемі" – әдемі декорациялары, қызықты идеялары және есте қалатын бірнеше кадрлары бар лайықты футуристикалық әрекет фильмі. Ол жақсырақ болуы мүмкін еді, кейіпкерлерге көңіл бөлуге болатын еді. Көргеніңізге өкініш білдірмейтін, бірақ толыққанды ұсынуға қиын фильмдердің бірі." Оуэн Глейберман Entertainment Weekly журналында фильге "B" бағасын берді. Ол фильмнің үлкен бюджеті су үстінде салынған әлемнің сезімін шынымен жасағанымен, фильм көбінесе "Жол сарбазының" екінші тағайындалған көшірмесі болып көрінеді, әрекет сахналары әлсіз және баяу, ал жамандық тудырушылар көңіл көтермейді деп атап өтті. Ол Костнердің ойынын жоғары бағалады, бірақ фильмнің экологиялық мәселесіне қатысты ұстанымына тым мән берушілік танытты. Джеймс Берардинелли Reelviews Movie Reviews сайтында фильмнің аз ғана қолдаушыларының бірі болды, оны "Голливудтың қазіргі кезге дейінгі ең сәнді фильмдерінің бірі" деп атады. Ол былай деп жазды: "Сюжеті аса қызықты болмаса да, әрекеттері қызықты, және осы фильмді құтқарады. Ескі вестерндер мен Мел Гибсонның "Mad Max" фильмдерінің дәстүрінде, бұл фильм жақсы демалыс сыйлайды. Әрбір адам өз жұмысын жақсы атқарды, нәтижесінде көз және құлаққа ләззат сыйлайтын туынды пайда болды." Мик ЛаСалл фильмді үйге шығарылған күні шолып, оның кейбір жағымсыз сын-пікірлеріне лайық емес екенін айтты, себебі "шатасқан ниеттеріне және кейде баяу сахналарына қарамастан, "Су әлемі" екі сағаттан астам уақыт бойы қызықтыратын ерекше рухқа ие. Бұл – ұлылыққа ұмтылған, бірақ мақсатына жетпеген, алайда сақталған шынайы мүмкіндік." Ол фильмнің жекелеген сәттері жоғары амбицияларын орындағанымен, оның адал ниеттері мен көзге түсетін әсемдігінің арасындағы қайшылық оны толыққанды жетістікке жеткізбейтінін атап өтті. Rotten Tomatoes сайтында фильм 66 сынға негізделген 47% мақұлдау рейтингіне ие, орташа бағасы 5.5/10. Сайттың сыншыларының консенсусы: "Шығуы кезінде жағымсыз пікірлерге ұшырағанмен, "Су әлемі" – амбициялық, бірақ сәтсіз аяқталған фильм: әдемі сәттері мен көптеген абсурдты кадрлары бар керемет ғылыми-фантастикалық фильм." Metacritic 17 сыншының пікіріне негізделген 100 балдық шкала бойынша 56 бал берді, бұл "аралас немесе орташа сын" дегенді білдіреді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A+ - F шкаласы бойынша "B" бағасын берді. 2020 жылғы ретроспективада The Guardian газетінің Бен Чайлд оны "қайта қарауға лайық, культты ғылыми-фантастикалық классикасы" деп сипаттады. Ол сюжеттің көп бөлігінің логикасыз және абсурдты екенін, ал кейбір әрекет сахналарының "тынысы кететіндей амбициялық" екенін мойындады, бірақ олардың екеуі де қызығушылық пен B-фильмінің тартымдылығын ұсынады деп мәлімдеді.

Орындаушылар мен режиссердің қабылдауы

Кевин Костнер фильмге өте жақсы қарайтынын айтты: "Бұл шынымен ерекше, тартымды фильм. Әрине, ол кемшіліктері бар еді. Бірақ, жалпы алғанда, бұл өте шығармашыл, тартымды фильм. Ол өте берік." Денис Хоппер де оны жақсы көргенін айтты: "Менің ойымша, Waterworld Америка Құрама Штаттарында жаман қалыптасты, бірақ ол Еуропа мен Азияда өте жақсы қабылданды. Менің ойымша, студия өздеріне кесір келтірді, бюджеттен шығып кеткенін, тағы да басқаларын жариялады, бұл сәтсіздікке ұшырайды. Бәрі осы фильмді Америкада көрсетуден бұрын шықты. Бірақ маған ұнады." Кейіннен режиссер Кевин Рейнольдс: "Менің жеке пікірімше, бұл фильм жазғы блокбастерлерден артық не кем емес, ол орташа деңгейде. Оның кемшіліктері бар екенін жақсы білем, бірақ басқа жағынан алғанда, басқа ірі фильмдермен салыстырғанда жақсы жұмыс істейді деп ойлаймын. Бірақ соңында адамдар оның сәтсіздікке ұшырағанын қалады."

Марапаттар

+Су әлемі сыйлығының лауреаттары атаулары Номинация нәтижесіАкадемия сыйлығыҮздік дыбысСтив Маслоу, Грег Ландекер және Кит А. ВестерБритандық кино академиясы сыйлығыҮздік арнайы визуалды эффекттерМайкл Дж. МакАлистер, Брэд Куэн, Роберт Сперлок және Мартин БрезинАлтын малина сыйлығыЕң нашар фильмЧарльз Гордон, Джон Дэвис және Кевин КостнерЕң нашар режиссерКевин РейнольдсЕң нашар актерКевин КостнерЕң нашар қосалқы актерДэннис ХопперСатурн сыйлығыҮздік ғылыми-фантастикалық фильмҮздік костюмЖон БлумфилдҮздік DVD немесе Blu-ray арнайы басылым нұсқасы

Үй медиасы

Waterworld 1996 жылы 23 қаңтарда VHS және LaserDisc форматтарында шықты. 1997 жылдың 9 қыркүйегінде THX сертификатталған кең экранды VHS нұсқасы тұңғыш рет көрсетілді. Содан кейін фильм 1998 жылдың 1 қарашасында DVD, 2009 жылдың 20 қазанында Blu-ray және 2019 жылдың 9 шілдесінде 4K Blu-ray форматтарында жарық көрді.

Новелизация

Макс Аллан Коллинз фильмнің әлемі туралы толыққанды мағлұмат беретін романдық нұсқасын жазды, ол Arrow Books баспасынан шықты.

Комикстер

Кевин Кобасик салған "Waterworld: Children of Leviathan" атты төрт бөлімді мини-серия 1997 жылы Acclaim Comics баспасынан жарық көрді. Кевин Костнер комикстерде өзінің келбетін пайдалануға рұқсат бермегендіктен, Теңізшінің сырт келбеті басқаша. Оқиға Теңізшінің өмірінен бұрынғы жайттарды ашады, ол өзінің тегін және ерекшелігінің себебін анықтауға тырысады. Комикс мұзды қалқалардың еруі мен бүкіл әлемдік су тасқынының себептерін кеңейте түседі, сонымен қатар Диаконның "Smoker" ұйымын жабдықтайтын жаңа жау "Левиафанды" таныстырады. Комикс Теңізшінің мутациясы эволюция нәтижесінде емес, гендік инженерия арқылы тууы мүмкін екенін және оның шығу тегі фильмдегі балық аулау көрінесіндегі "Теңіз жегіш" теңіз құбыжынымен байланысты болуы мүмкін деген ойды қозғайды.

Бейне ойындар

Фильмге негізделген бейнеойындар Super NES, Game Boy, Virtual Boy және PC платформалары үшін жарық көрді. Genesis үшін де шығару жоспарланған, бірақ ол тоқтатылып, тек Sega Channel арқылы қолжетімді болды. Ойынның Sega Saturn нұсқасы да жоспарланған және дамысы аяқталған, алайда Genesis нұсқасы сияқты, ол да шығарылмай тоқтатылды. Super NES және Game Boy нұсқалары Ұлыбритания мен Австралияда ғана сатылды. Super NES және Virtual Boy нұсқаларын Ocean Software, ал PC нұсқасын Interplay шығарды. Ойынның Virtual Boy нұсқасы – жүйе үшін лицензияланған жалғыз фильмге негізделген ойын.

Флинбол

Фильм 1995 жылы Gottlieb Amusements (кейін Premier, екеуі де қазір тоқтатылған) компаниясымен пинбол машинасы ретінде шығарылды.

Темалық саябақтардың аттракциондары

Фильмге негізделген Universal Studios Hollywood, Universal Studios Japan және Universal Studios Singapore-да көңіл көтеруге арналған орындар бар. Шоу сюжеті фильм аяқталғаннан кейін басталады, Хелен Атоллға Құрғақ жердің бар екенін дәлелдейтін құжаттармен оралады, бірақ оны фильмдегі оқиғалардан аман қалған Диаконның ілесіп келгенін біледі. Содан кейін Теңізші келіп, Диаконды жеңіп, Хеленді Құрғақ жерге қайтаруға көмектеседі.

Телесериалдар

2021 жылдың шілдесінде Universal Cable Productions компаниясы Дэн Трахтенберг режиссерлік ететін жаңа телесериалды дамырып жатқаны хабарланды.