Кіріспе

Дискілерді клондау және сақтық көшірме жасау құралы, сақтық көшірмелеу бағдарламалық жасақтамасы. GHOST (жалпы аппараттыққа бағытталған жүйелік көшіру үшін аббревиатура), қазір Symantec™ GHOST Solution Suite (GSS) for enterprise – Мюррей Хасзард 1995 жылы Binary Research үшін әзірлеген дискілерді клондау және сақтық көшірме жасау құралы. 1998 жылы технологияны Symantec сатып алды. Сақтық көшірмелеу және деректерді қалпына келтіру мүмкіндігі Symantec System Recovery (SSR) арқылы алмастырылды. 2019 жылы Broadcom компаниясы Symantec корпоративтік қауіпсіздік бизнесін сатып алды.

Ерекшеліктері

GHOST операциялық жүйені орнату шешімі ретінде таныстырылады. Оның деректерді түсіру және орналастыру ортасы Windows PE ортасына жүктелуді қажет етеді. Бұл ISO (DVD-ге күйдіру үшін) немесе USB арқылы жүктелетін дискіні жасау арқылы іске асырылады, ол клиентке автоматтандыру папкасы ретінде орнатылады немесе PXE сервер арқылы жеткізіледі. Бұл жүйеден тыс қалпына келтіру немесе бейнелеу үшін ортаны қамтамасыз етеді. GHOST жеке файлдарды қалпына келтіру үшін резервтік томды қоса алады. GHOST бір томның мазмұнын екінші томға немесе томның мазмұнын VMDK немесе VHD форматындағы виртуалды дискіге көшіре алады. Алғашқыда GHOST тек FAT файлдық жүйені қолдады, бірақ сектордан секторға көшіру арқылы басқа файлдық жүйелерді көшіре алатын (көлемін өзгерте алмайтын). GHOST 1996 жылы NTFS қолдауын қосты және Windows NT жүйелерін бір-бірінен ажыратуға мүмкіндік беретін қауіпсіздік идентификаторын (SID) өзгерту үшін Ghostwalker бағдарламасын ұсынды. Ghostwalker Windows NT компьютерінің атын өзінің интерфейсінен өзгерте алады. GHOST 1999 жылы EXT2 файлдық жүйесіне, ал кейіннен EXT3 үшін қолдау қосты. EXT4 қолдауы 2017 жылдың қыркүйегінде қосылды (тек Enterprise нұсқасы үшін).

Ерте нұсқалары

Бинарлық зерттеулер GHOST-ты Жаңа Зеландияның Окленд қаласында жасады. Symantec компаниясы сатып алғаннан кейін, бірнеше функция (мысалы, басқа тілдерге аударма) басқа жерге көшірілді, бірақ негізгі даму 2009 жылдың қазанына дейін Оклендте қалды, содан кейін көп бөлігі Үндістанға көшірілді. 20/20 Software компаниясы әзірлеген технологиялар 2000 жылдың сәуірінде Symantec компаниясы оны сатып алғаннан кейін GHOST-қа енгізілді.

GHOST 1.0 және 2.0

GHOST 1.0 және 1.1 1996 жылы шығарылды, одан кейін сол жылы 2.0 (2.07) нұсқасы жарық көрді. Бұл нұсқалар толық дискілерді ғана көшіруге мүмкіндік берді. Олар IBM XT компьютерінде және қосымша жадсыз жұмыс істей алды. Сондай-ақ, OS/2 жүйесімен де үйлесімді болды.

GHOST 3.1 -тің сипаттамасы

1997 жылы шыққан 3.1 нұсқасы жеке бөлімдерді клондауды қолдайды. GHOST дискіні немесе бөлімді басқа дискіге немесе бөлімге, немесе бейне файлға көшіре алады. GHOST көшірмені немесе бейнені сол машинадағы екінші дискіге, параллельді немесе желілік кабель арқылы қосылған басқа машинаға, желілік дискіге немесе таспалық дискіге жазуға мүмкіндік береді. 3.1 нұсқасы 286 процессорын және XMS-ті пайдаланады, сонымен қатар OS/2 жүйесінде де жұмыс істей алады.

GHOST 7.0 / GHOST 2002

2001 жылдың 31 наурызында жарық көрген Norton GHOST 7.0 нұсқасы (бөлшек сауда) Norton GHOST 2002 Personal Edition деп сатылды.

GHOST 7.5

2001 жылдың 14 желтоқсанында жарық көрген GHOST 7.5 виртуалды бөлімді – Windows файлдық жүйесінде файл түрінде сақталатын нақты DOS бөлімін құрайды. Бұл жүйелік басқаруды едәуір жеңілдетті, себебі енді пайдаланушылар өздері бөлім кестелерін орнату қажеттілігінен құтылды. GHOST 7.5 CD-R дисктеріне бейнелерді жаза алады. Келесі нұсқалар DVD дисктерін жазу мүмкіндігіне ие.

Symantec GHOST 8.0- дың нұсқасы

GHOST 8.0 тікелей Windows жүйесінен іске қосылады. Ол BartPE жүктелетін дискісі сияқты жүктелетін медиа құрылғыларына орнатуға өте ыңғайлы. Корпоративтік нұсқасы TCP/IP арқылы бір абонентке, көп абонентке және өзара байланыс арқылы деректерді жіберуді қолдайды. GHOST 8.0 NTFS файлдық жүйені қолдайды, алайда NTFS DOS бағдарламасынан қолжетімді емес.

DOS-тан ауысу

Ghost-тың желіден тыс нұсқасы, орнатылған операциялық жүйе орнына жүктелетін құралдардан іске қосылатын болғандықтан, бастапқыда 16 биттік DOS ортасының көнеріп қалғандығына байланысты көптеген драйверлерді қолдау қиындықтары туды. DOS-та драйверлерді таңдау және конфигурациялау бастапқыда оңай болған жоқ, ал дискеталардағы шектеулі орын бірнеше түрлі дискі контроллерлерін көшіруді қиынға соқты, олардың ішінде әртүрлі SCSI, USB және CD-ROM дискілері болды. Тәуірді қолдау мүмкін болды, бірақ драйверлерге арналған орын шектеулі болғандықтан көбінесе қалдырылатын. Кейбір құрылғылар, мысалы USB, көбінесе USB 2.0 сияқты жаңа мүмкіндіктерді пайдаланбай, тек 1.0 жылдамдығымен жұмыс істеді және бірнеше минутта жасалатын жұмысты сағаттап істеуге мәжбүр болды. DOS-ты қолдау азайып бара жатқандықтан, жаңа аппараттық құралдар үшін DOS-қа арналған драйверлерді табу қиын болды. GHOST-қа балама дисктік кескіндер DOS-тың құлдырауына байланысты FreeBSD, Linux немесе Windows PE сияқты басқа қалпына келтіру орталарына көшті, олар қазіргі драйверлерді әзірлеуге сүйене отырып, дискі контроллерлерінің жаңа үлгілерін кескіндеуге мүмкіндік алды. Дегенмен, үйлесімді аппараттық конфигурацияларда GHOST-тың DOS нұсқасы *nix негізіндегі кескіндер мен сақтық көшірме құралдарының көпшілігінен әлдеқайда жылдам жұмыс істейді. GHOST 8 және одан кейінгі нұсқалары Windows бағдарламалары болып табылады; сондықтан олар Windows PE, BartPE немесе Hiren's BootCD-де іске қосылып, стандартты десктоп компьютері сияқты бірдей қосылып-қосылатын драйверлерді пайдалана алады, бұл GHOST-тың аппараттық қолдауын әлдеқайда жеңілдетеді.

Norton GHOST 2003 бағдарламасы

Norton GHOST 2003, Ghost бағдарламасының жеке пайдалануға арналған нұсқасы, 2002 жылдың 6 қыркүйегінде жарық көрді. Norton GHOST 2003 дербес өнім ретінде қолжетімді болды, сонымен қатар Norton SystemWorks 2003 Professional жинағының құрамына енді. Ghost-тың қарапайым, корпоративтік емес нұсқасы Norton GHOST 2003 консольді қамтымайды, бірақ GHOST операцияларын бағдарламалауға және жүктелетін GHOST дискетін жасауға Windows интерфейсін ұсынады. Жүйені виртуалды бөлімге қайта жүктеу қажет, бірақ пайдаланушы DOS-пен тікелей жұмыс істеуі қажет емес. Symantec компаниясы 2006 жылдың басында Norton GHOST 2003 үшін LiveUpdate қолдауын тоқтатты.

PowerQuest компаниясын сатып алу

2003 жылдың соңында Symantec дискіні көшіру саласындағы ең ірі бәсекелесі PowerQuest компаниясын сатып алды. 2004 жылдың 2 тамызында Norton GHOST 9.0, Ghost-тың жаңа тұтынушылық нұсқасы ретінде шығарылды, ол PowerQuest-тің Drive Image 7 нұсқасына негізделген және Windows жүйесінің тікелей бейнелеуін (Live imaging) қамтамасыз етеді. GHOST 9 PowerQuest (v2i) файл форматын қолдануын жалғастырады, яғни ол Ghost-тың бұрынғы нұсқаларымен кері үйлесімді емес. Дегенмен, GHOST 9 қалпына келтіру дискісінде GHOST 8.0 нұсқасы бар, ол бұрынғы GHOST қолданушыларын қолдау үшін қосылған. PowerQuest компаниясын сатып алғаннан кейін GHOST екі код базасына бөлінді. Тұтынушыларға арналған желі PowerQuest-тің V2I технологиясын пайдаланады, ал кәсіптік желі бастапқы GHO форматын негізге алады.

Norton GHOST 9.0 (GHOST 2003-ті қамтиды)

GHOST 9.0 2004 жылдың 2 тамызында жарық көрді. Ол GHOST 2003-тен тұтынушылық өнімдер желісінде бірнеше жағынан маңызды айырмашылықтарды ұсынады: ол Symantec компаниясының PowerQuest-ті сатып алуы нәтижесінде пайда болған DriveImage/V2i Protector өнімінің толығымен жаңа код базасын қолданады. Бұл бағдарламаны нысаналық жүйеге орнату қажет Windows бағдарламасы. Windows іске қосылған күйде де, DOS режимінде тікелей жүктеліп іске қосылғанда ғана емес, кескіндер жасау мүмкіндігі бар. Аралық кескіндер (соңғы кескіннен бергі өзгерістерді ғана қамтитын) қолдау көрсетіледі. Толыққанды жұмыс істеу үшін өнімді белсендіру қажет. GHOST 9 дискісіндегі жүктемелі орта тек бар резервтік көшірмелерді қалпына келтіру үшін ғана қолданылады. Оны жаңа кескіндер жасау үшін пайдалануға болмайды. GHOST 9 ескі gho форматындағы дискілік кескіндерді қолдамайтындықтан, осы ескі кескіндерге қол жеткізуі қажет болған пайдаланушылар үшін бөлшек сауда жиынтығында GHOST 2003 дискісі де қоса берілген. Symantec GHOST 9-дың GHOST 2003-ке қарағандағы шектеулерін жеткілікті түрде түсіндірмеді, нәтижесінде GHOST 9 сатып алған көптеген клиенттер бұрынғы нұсқаның мүмкіндіктерін (мысалы, жүктемелі GHOST ортасынан кескіндер жасау, орнату қажеттілігінің болмауы және өнімді белсендіру қажеттілігінің болмауы) күткендіктен көңілі толмады.

Norton GHOST 10.0 бағдарламасы

2005 жыл шамасында жарық көрген. CD, DVD, Iomega Zip және Jaz дискілерінде, сондай-ақ IEEE 1394 (FireWire) және USB жаппай сақтау құрылғыларында бейнелер жасауды қолдайды. Maxtor OneTouch түймелері арқылы бейнелерді шифрлауды және Maxtor сыртқы қатты дискілерін қолдайды. GHOST 10.0 бұрынғы нұсқалармен үйлесімді, бірақ келешек нұсқалармен емес.

Norton Сақтау және қалпына келтіру 1.0 (GHOST 10.0)

Norton Save And Restore 1.0, 2006 жылдың ақпан айында жарық көрген, Ghost бағдарламасының жеке тұлғаларға арналған қайта аталған нұсқасы еді. Ол GHOST 10.0 қозғалтқышын қолданып, жеке файлдарды сақтықтап алу және қалпына келтіру мүмкіндігін ұсынатын қосымша мүмкіндіктермен жабдықталған.

Norton GHOST 12.0 бағдарламасы

GHOST 12.0 (сәуір 2007) жаңартылған және кеңейтілген пайдаланушы интерфейсімен Windows Vista қолдауын қамтиды. Ол толық жүйе резервтік көшірмесін және жеке файлдар мен папкаларды резервтік көшіруді қолдайды. Бұл нұсқада "LightsOut Restore" мүмкіндігі бар, ол Windows RE-ге ұқсас дискідегі бағдарламалық қалпына келтіру ортасынан жүйені қалпына келтіреді, соның арқасында жүктелетін дискіні пайдаланбастан қалпына келтіруге болады. Жүйе іске қосылғанда, мәзір операциялық жүйені немесе LightsOut қалпына келтіру ортасын таңдауды ұсынады. LightsOut қалпына келтіру Ghost жиынтығымен бірге келетін ISO бейнесін толықтырады. Онда жұмыс істейтін операциялық жүйесіз жүйені қалпына келтіруге арналған қалпына келтіру ортасы бар.

Norton Сақтау және қалпына келтіру 2.0 (GHOST 13.0)

NSR 2.0, Norton GHOST 12-ге қарағанда азырақ мүмкіндіктерге ие. NSR 2.0 бір реттік сақтық көшірме жасау, файлдар мен папкаларды сақтық көшірмелеу, жеңілдетілген кестелеу редакторы, Maxtor OneTouch интеграциясы және өңдеуге болатын Symantec қалпына келтіру дискісін ұсынады. Бұл нұсқа Windows XP және Vista опералық жүйелерінің 32 және 64 биттік нұсқаларын қолдайды.

Norton GHOST 14.0- дың нұсқасы

14.0 нұсқасы (қараша 2007) резервтік көшірме жасау үшін Volume Snapshot Service (VSS) қызметін пайдаланады және резервтік көшірмелерді FTP-сайтына сақтай алады. GHOST, Symantec компаниясының бүкіл әлемдегі зиянды бағдарламалардың қызметін қадағалайтын ThreatCon қызметіне қосыла алады және белгілі бір қауіп деңгейіне жеткен кезде ұлтама резервтік көшірмелерді жасайды. Басқа мүмкіндіктерге желілік сақтау құрылғыларына сақтық көшірме жасау мүмкіндігі және 16 ТБ дейінгі NTFS бөлімдерін қолдау кіреді. GHOST желі арқылы 12.0 немесе одан кейінгі нұсқадағы басқа орнатуларды басқара алады. Бұл нұсқа енді GHO кескін файлдарын ашуды қолдамайды. Ол кескіндерді v2i форматында сақтайды. Norton GHOST арқылы жасалған ұлтама резервтік көшірме кескіндері бастапқы толық резервтік көшірмемен (v2i файл кеңейтімдерімен) бірге тек iv2i файл кеңейтімдерімен сақталады. Ескі gho кескін файлдарын GHOST Explorer жеке құралы арқылы қалпына келтіруге болады.

Ұсынысты тоқтату

Norton GHOST 2013 жылдың 30 сәуірінде тоқтатылды. Чат арқылы қолдау және білім базасы 2014 жылдың 30 маусымына дейін қолжетімді болды. Ал алынып тасталғанға дейін, деректерді сақтау және апат жағдайында қалпына келтіруге арналған бағдарламалық қамтамасы ретінде сипатталды.

Symantec GHOST Solution Suite 1.0 (GHOST 8.2) нұсқасы

2004 жылғы 15 қарашада жарық көрген GHOST корпоративтік нұсқасы Symantec GHOST Solution Suite 1.0 деп қайта аталды. Бұл өнімнің жеке тұлғаларға арналған және бизнес-нұсқалары арасындағы айырмашылықты нақтылауға көмектесті. Symantec компаниясының мәлімдемесіне сәйкес, Symantec GHOST және Norton GHOST – әртүрлі технологияларға негізделген және әртүрлі командалармен әзірленген екі жеке өнім желісі. Бұл 2006 жылғы ақпан айында GHOST 10.0 негізіндегі жеке сақтық көшірме жасау бағдарламасы – Norton Save And Restore (сондай-ақ Norton Backup And Restore деп те аталады) шығуымен одан әрі нақтыланды.

Symantec GHOST Solution Suite 1.1 (GHOST 8.3) -нің негізгі функциялары

GHOST Solution Suite 1.1 2005 жылдың желтоқсан айында жарық көрді. GHOST Solution Suite 1.1 – Ghost бағдарламасының, Symantec Client Migration (пайдаланушы деректері мен параметрлерін көшіру құралы) және бұрынғы PowerQuest бағдарламасымен теңдес DeployCenter (PQI кескіндерін қолдана отырып) жаңартылған нұсқаларының жиынтығы. Ол 2 ГБ-тан асатын кескін файлын жасауға мүмкіндік береді. (GHOST 8.2 және одан ертерек нұсқаларында мұндай кескін файлдары автоматты түрде екі немесе одан көп бөлікке бөлінеді, сонда әр бөліктің максималды көлемі 2 ГБ болады.) Басқа жаңа мүмкіндіктердің қатарында өндіріс құралдарының кеңейтілген жиынтығы және «жалпы жүктеу дискісін» құру мүмкіндігі бар.

Symantec GHOST Solution Suite 2.0 (GHOST 11.0) -ның негізгі нұсқасы

GHOST Solution Suite 2.0 2006 жылдың қараша айында жарық көрді. Бұл нұсқа өнімділіктің айтарлықтай жақсаруын қамтамасыз етеді, сонымен қатар NTFS кескіндерін өңдеу мүмкіндігін ұсынады. Бұл нұсқа Windows Vista, Windows-тың x64 нұсқалары және GUID Partition Table (GPT) дискілерін де қолдайды. Дегенмен, бағдарламалық қамтамасыз ету кеңейтілген микробағдарлама интерфейсі (EFI) микробағдарламасы бар жүйелерді толыққанды қолдамайды. GHOST 11.0 GHOST кескін форматынан (.gho, .ghs) және шикі кескіндерден (.img, .raw) сақтау және қалпына келтіруді қолдайды.

Symantec GHOST Solution Suite 3.x (GHOST 12.0) нұсқасы

GSS 3.0, оның ішінде GHOST 12.0 және Deployment Solution 6.9, 2015 жылдың наурыз айында жарияланды. GSS 3.1, оның ішінде GHOST 12.0 және Deployment Solution 6.9, 2016 жылдың 7 наурызында шығарылды. GSS 3.2, оның ішінде GHOST 12.0 және Deployment Solution 6.9, 2017 жылдың 18 мамырында шығарылды. 2017 жылдың 22 қыркүйегінде шыққан 3-ші жаңарту ext4 файлдық жүйесіне қолдау қосты. GSS 3.3, оның ішінде GHOST 12.0 және Deployment Solution 6.9, 2018 жылдың 31 қазанында шығарылды. Бұл нұсқа GHOST Solution Suite Web Console, iPXE, Windows Server 2016, Smart raw imaging және 4K жергілікті дискілерге қолдау қосты.