Кіріспе

Америка футболшысы (1949 жылы туған), бұрынғы американдық футбол квотербегі.

Элиша Арчибальд Маннинг III (1949 жылғы 19 мамырда туған) – Американың бұрынғы футбол квотербегі, Ұлттық футбол лигасында (NFL) 13 маусым ойнады, негізінен 1971 жылдан 1982 жылға дейін «Нью-Орлеанс Сентс» командасы үшін. Ол сондай-ақ «Хьюстон Ойлерс» және «Миннесота Викингс» командаларында қысқа ғана уақыт ойнады. Колледж футболында «Оле Мисс Ребелс» командасының құрамында өнер көрсетті және 1989 жылы Колледж футболының Даңқ залына енгізілді. Маннинг – футбол династиясының әкесі, одан бұрын ұлдары Пейтон мен Илай сәтті NFL квотербектері болды.

Ерте өмір

Мэннинг Миссисипи штатының Дрю қаласында дүниеге келді. Ол футбол, баскетбол, бейсбол және жеңіл атлетикамен белсенді түрде айналысты. "Бадди" деп аталған әкесі Арчидің спортпен шұғылдануына қызығушылық танытты, бірақ жұмысының сипаты оған ойындарды көруге уақыт қалдырмады. Оның орнына Арчи III жергілікті орта мектептің спортшысы Джеймс Хобсоннан шабыт алды. Анасы "қандай спорт түрі болмасын, қандай деңгейде болмасын, барлық ойындарында қасырлы болды". Мэннинг Дрю орта мектебінде оқыды. Мэннинг төрт рет Бейсбол лигасының драфтына іліккен, алғаш рет 1967 жылы "Брейвз", екі рет "Уайт Сокс", ал соңғы рет 1971 жылы "Роялз" командасы оны таңдады. 1969 жылдың жазында оның әкесі Бадди Мэннинг өз өмірін өз қолымен аяқтады. Арчи жазғы демалысқа колледжден келген кезде әкесінің денесін бірінші болып тапты. "Мэннинг туралы кітап" атты деректі фильмде Мэннинг мектепті тастап, анасы мен қарындасына көмектесу үшін жұмыс іздеуді ойлағанын, бірақ анасы оны колледжге оралып, өркендеп келе жатқан футбол мансабын тоқтатудан бас тартуға көндіргенін айтты.

Колледж мансабы

Мэннинг Оксфордтағы Миссисипи университетінде оқыды және үш жыл бойы «Оле Мисс» командасының бас ойыншысы болды. Колледж футболының алғашқы ұлттық тікелей эфирінде (ABC, 4 қазан 1969 ж.), Мэннинг 436 ярдқа 3 тачдаун лақтырып, қосымша 104 ярдқа жүгірді, бірақ «Алабамадан» 33:32 есебімен жеңілді. Мэннингтің «Оле Мисс» құрамындағы соңғы екі маусымында команда 15–7 есебімен ойнады. Колледж карьерасында ол 4753 ярдқа 31 тачдаун (40 перехватқа қарамастан) лақтырып, 823 ярдқа жүгірді. 1969 жылы ол 14 гол соқты. 1969 және 1970 жылдары ол SEC құрамасының құрамына енді, ал оның 18-нөмірі бар футболкасы «Оле Мисс» университетінде мұрағатқа алынды. 1969 жылы Мэннинг Миссисипи штатының үздік спортшысы атанды және Оңтүстік-Шығыс конференциясының (SEC) ең құнды ойыншысы ретінде «Нэшвилл Баннер» жүлдесін алды, сондай-ақ «Уолтер Кэмп» мемориалдық жүлдесіне ие болды. 1969 жылы «Хейсман» жүлдесіне дауыс беруде төртінші орын алды, ал 1970 жылы үшінші орынға табан тіреді. 1970 жылы ол Миссисипидегі «Omicron Delta Kappa» қауымдастығына қабылданды. Мэннинг 1989 жылы Колледж футболының Даңқ залына енгізілді. «Оле Мисс» университетінің кампусында Мэннингтің естелігі құрметтеледі, оның футболка нөміріне орай жылдамдық шегі сағатына 18 мильге дейін белгіленген. «Оле Мисс» университетінде оқыған кезінде Мэннинг «Sigma Nu» бауырластығының мүшесі болды. Ол бірнеше басылымдарда 1950–1975 жылдар аралығындағы SEC-нің ғасыр ойыншысы деп танылды.

НФЛ мансабы

Мэннинг 1971 жылғы НФЛ драфтында екінші нөмірмен таңдалды және он маусым бойы «Нью-Орлеанс Сэйнтс» командасы үшін өнер көрсетті. «Сэйнтс» сапында өткен кезінде команда тоғыз маусымды жеңіліспен аяқтады. Олар тек 1979 жылы ғана .500 көрсеткішіне жетті, бұл дивизионда үшінші орыннан жоғары көтерілген жалғыз маусым болды. Дегенмен, ол НФЛ әріптестері тарапынан жоғары бағаланды. Мысалы, Мэннинг «Сэйнтс» сапында 337 рет құлатылса да, 2007 жылы «Sports Illustrated» журналының аға жазушысы Пол Циммерман бұл көрсеткіш одан да жоғары болуы керек деп мәлімдеді. Циммерманның сөзінше, қарсыластардың қорғаныс шебі, әсіресе Джек Янгблуд және дивизиондағы басты бәсекелес «Рэмс» командасы, нашар қорғалған Мэннингке көңіл жасығандықтан, оны барынша күшпен ұрмады. Мэннинг өзі Янгблудтың мейірімділігін бағалағандай көрінді. 1974 жылғы 23 қыркүйекте «Los Angeles Times» газетіне берген сұхбатында ол: «Рэмс» командасының алдыңғы қатарындағы төрт ойыншы – мен кездескен ең мықтылар. Янгблудтың мені құлатқан сайын көтеріп алып, жағдайды түзетуге тырысқанын айтуым керек» деді. Бүгін Мэннинг Янгблудтың мансабы оның көмегі болмағанда осы деңгейге жетпегенін әзілдеп айтады. Ол тіпті 2001 жылы Профутболдық Даңқ залына енген кезде Янгблудты өзінің ұсынушысы ретінде шақыруы керек еді дейді. «Мені құлатпағанда, ол мұнда кіре алмас еді» деді ол. 1972 жылы Мэннинг лигадағы пастардың берілу саны және аяқталу көрсеткіші бойынша көш бастады, сондай-ақ Ұлттық Футбол Конференциясында пастардың ұзындығы бойынша жеңіліссіз болды. Бірақ команданың көрсеткіші 2–11–1 болды. 1976 жылы оң иығына жасалған операциядан кейін Мэннинг толық маусымды өткізіп, сол маусымның екінші жартысын команданың радиокомментаторы Дик Буткус кенеттен қызметтен кеткеннен кейін радиокабинада өткізді. 1978 жылы ол UPI ұйымы тарапынан «Жылдың үздік ойыншысы» атанды, себебі «Сэйнтс» командасын 7–9 есебімен жеңіске жеткізді. Сол жылы Арчи UPI және «The Sporting News» басылымдарының таңдауы бойынша All NFC құрамына енді. Мэннинг 1978 және 1979 жылдары Про Боулға шақырылды. Ол мансабын «Хьюстон Ойлерс» (1982–1983) және «Миннесота Викингс» (1983–1984) командаларында аяқтады. 13 жылдық мансабында ол 3642 пастың 2011-ін аяқтады, 23911 ярдқа, 125 тачдаунға және 173 перехвату жетті. Ол сондай-ақ 2197 ярдқа жүгіріп, 18 тачдаун соқты. Оның 2011 аяқталған пасы НФЛ тарихында 17-орынды иеленді. Оның негізгі құрамдағы көрсеткіші 35–101–3 (26,3%) болды, бұл кем дегенде 100 ойынға қатысқан QB-лар арасындағы ең нашар көрсеткіш. Ол жеңіске жетіп, плей-оффқа қатыспаған командада ойнап зейнеткерлікке шықты. Шындығында, ол НФЛ-де ресми плей-офф ойынына қатыспай 10 немесе одан да көп жыл ойнаған аз ғана ойыншылардың бірі. «Сэйнтс» командасы Мэннингтің 8-нөмірін 1982 жылғы маусымның ортасынан бері қайта қолданбады. Ол ресми түрде зейнеткерлікке жіберілмесе де, оны ешбір «Сэйнтс» ойыншысы кимейтіні көптен бері белгілі.

Тұрақты маусым

Жыл Команда Ойындар Пастың жалпы саны GP GS Есептеме Cmp Att Пct Yds Avg TD Int Lng Rtg 1971 NO 12 10 3−5−2 86 177 48.6 1,164 6.6 6 9 63 60.1 1972 NO 14 14 2−11−1 230 448 51.3 2,781 6.2 18 21 66 64.6 1973 NO 13 13 5−8 140 267 52.4 1,642 6.1 10 12 65 65.2 1974 NO 11 11 3−8 134 261 51.3 1,429 5.5 6 16 79 49.8 1975 NO 13 13 2−11 159 338 47 1,683 5.0 7 20 71 44.3 1976 NO 0 0 Жарақат салдарынан ойнамады 1977 NO 10 9 1−8 113 205 55.1 1,284 5.0 8 9 59 68.8 1978 NO 16 16 7−9 291 471 61.8 3,416 7.3 17 16 71 81.7 1979 NO 16 16 8−8 252 420 60 3,169 7.5 15 20 85 75.6 1980 NO 16 16 1−15 309 509 60.7 3,716 7.3 23 20 56 81.8 1981 NO 12 11 3−8 134 232 57.8 1,447 6.2 5 11 55 63.61982 NO 1 0 — 1 7 14.3 3 0.4 0 2 3 0.0 HOU 6 5 0−5 67 132 52.8 877 7.0 6 6 54 71.31983 HOU 3 3 0−3 44 88 50 755 8.6 2 8 47 49.2 MIN 2 0 — 0 0 0.0 0 0.0 0 0 0 0.0 1984 MIN 6 2 0−2 52 94 55.3 545 5.8 2 3 56 66.1 Мансап 151 139 35−101−3 2,011 3,642 55.2 23,911 6.6 125 173 85 67.1

НФЛ-ден кейінгі мансап

Мэннинг өзінің үйін Нью-Орлеанда құруды жалғастыруда, бірақ ол сонымен қатар Миссисипи штатының Оксфорд қаласында пәтерге ие, ол «Катрина» даулынан кейін көшіп келді. Ол «Сэйнтс» командасының радио және теледидар хабарларын талдаушы ретінде қызмет етті және CBS Sports телеарнасының колледж футболы трансляцияларында комментатор болып жұмыс істеді. Арчи сондай-ақ Оңтүстік-Шығыс Луизианадағы өнімдердің жарнамалық өкілі ретінде танымал, онда ол көптеген жанкүйерлер арасында әлі де сүйікті тұлға. Үш ұлы – Купер, Пейтон және Илаймен бірге Арчи әр жазда «Мэннинг Пассинг Академиясын» ұйымдастырады. Бұл лагерьге 8-12 сыныптардың оқушылары, мектеп тренерлері және колледж студенттері қатысады. 2007 жылы Мэннинг Америкалық скауттар ұйымынан «Күміс бұқа» сыйлығын алды. «Күміс бұқа» – жастарға ұлттық деңгейде көрсетілген қызметі үшін берілетін ең жоғары награда. 2007 жылы Мэннинг «Delivery Intercept» қызметін насихаттау үшін United Parcel Service конкурсының өкілі болып тағайындалды. Ол UPS Delivery Intercept Challenge бейнеконкурсының жарнамалық кампаниясында пайда болды, онда орта және жастар лигасының ойындарынан футболды ұстап алудың бейнежазбалары көрсетілді. Конкурстың жүлдесі ретінде Мэннингпен бірге өткізілетін пикник және Мэннингтің автографы бар футболдар ұсынылды. 2013 жылдың қазан айында Мэннинг Колледж футболы плей-оффын іріктеу комитетінің алғашқы 13 мүшесінің бірі болып таңдалды. Ол Колледж футбол Даңқы залының үш мүшесінің бірі. 2014 жылы денсаулығына байланысты Колледж футбол плей-офф комитетінен кетіп қалды. Мэннинг «Manning's Sports Bar and Grill» атты футбол тақырыбындағы ресторанның иесі, ол Харраның Нью-Орлеан қаласында орналасқан.

Отбасы

Арчи Мэннинг Оливия Мэннингке үйленген. Олар Оле Мисс университетінде оқып жүргенде танысты. Олардың үш ұлы бар: Купер, Пейтон және Илай. Купер жоғары мектептің соңғы курсында омыртқаның тарылуы (спинальдық стеноз) диагнозын алды, осының салдарынан футбол карьерасын аяқтауға мәжбүр болды. Пейтон 18 жыл НФЛ-де ойнап, екі Супер Боул жеңіп алды және көптеген марапаттардың ішінде бес рет НФЛ-дің ең құнды ойыншысы атанды. 2021 жылы Профутбол даңқы залына енгізілді. Илай 16 жыл НФЛ-де ойнап, 2008 және 2012 жылдары екі Супер Боул жеңіп алды, сондай-ақ екі матчтың да ең құнды ойыншысы болып танылды. Купердің ұлы Арч, 2023 жылғы түлектердің арасында ең бағалы мектеп квотербегі, қазір Техас университетінің футбол командасында жаңадан келген ойыншы.