Кіріспе
Американдық футболшы (1973–2009)
Стивен ЛаТреал Макнейр (14 ақпан 1973 – 4 шілде 2009), «Эйр Макнейр» деген лақап атымен танымал, 13 маусым бойы Ұлттық футбол лигасы (NFL) құрамында ойнаған американдық футболшы. Ол мансабын «Хьюстон Ойлерс» командасымен бастады, кейін команда Теннесси штатының Нэшвилл қаласына көшірілді. Онда Макнейр «Теннесси Титанс» командасының бірінші басты квотербекіне айналды. Сонымен қатар, ол «Балтимор Рейвенс» командасында екі маусым ойнады. Макнейр университет футболында «Алкорн Стейт Брейвз» командасы үшін өнер көрсетті, ол 1994 жылы NCAA I АА дивизионындағы үздік ойыншы ретінде Уолтер Пейтон сыйлығын жеңіп алды. 1995 жылғы NFL драфтында «Ойлерс» командасы оны үшінші нөмірмен таңдады, 1997 жылы команданың тұрақты басты квотербекі болды (Теннессидегі алғашқы маусымы, бірақ ол Хьюстондағы екі маусымда алты ойынды бастаған), және 2005 жылға дейін «Титанс» командасының басты квотербегі болып қалды. 2005 жылғы маусымнан кейін Макнейр «Рейвенс» командасына ауыстырылды, онда ол зейнеткерлікке шыққанға дейін екі маусым ойнады. Макнейр «Титанс» командасымен плей-оффқа төрт рет қатысты, соның ішінде 2000 жылы Super Bowl XXXIV турниріне жолдама алды, ал 2006 жылы «Рейвенс» командасымен соңғы плей-офф ойынына қатысты. Макнейр үш рет Pro Bowl-ға шақырылды және 2003 жылы All-Pro және Co MVP атағын жеңіп алды. Макнейр AP NFL MVP сыйлығын жеңіп алған алғашқы афроамерикалық квотербек болды және Кэм Ньютон, Патрик Махоумс және Ламар Джексонмен бірге осы сыйлықты жеңген төрт ойыншының бірі болып табылады.
Ерте өмір
Макнейр 1973 жылдың 14 ақпанында Миссисипи штатының Маунт-Олив қаласында шағын қалайы шатыры бар үйде дүниеге келді. Оның Фред, Джейсон, Майкл және Тим деген төрт бауыры болған. 1987 жылдың күзінде ол Маунт-Олив орта мектебіне бірінші курсқа түсті, онда футбол, бейсбол және баскетболмен қатар жеңіл атлетикамен де айналысты. Орта білім алу кезеңінде Макнейр Маунт-Олив Пирейтс командасын штаты бойынша өткен чемпионатқа жетектеді. Макнейр орта мектепте қауіпсіздік қорғаушысы ретінде де ойнады, ал 1990 жылы ғана 15 допты ұстап алып, мансабындағы жалпы санын 30-ға жеткізді, бұл Террел Баклидің Паскагула орта мектебінде көрсеткен нәтижесімен теңесті. All State құрамасына (шабуыл) іліккен Макнейр, Super Prep журналы бойынша (қорғаныс) All American атағын алды.
Колледж мансабы
Макнейрге бастапқыда Флорида университетінен толық стипендия ұсынылған, бірақ квотербек ретінде ойнағысы келген Макнейр тарихи қара университет болып табылатын және NCAA I АА дивизионында (қазіргі Футбол Чемпионатының бөлімшесі ретінде белгілі) Оңтүстік-Батыс Атлетикалық Конференциясында (SWAC) өнер көрсететін Алкорн Мемлекеттік Университетін таңдады. 1992 жылы Макнейр 3,541 ярдқа 29 тачдаун лақтырды және тағы 10 ұпай жинады. "Брейвз" 7–4 есебімен жеңіске жетті, соның ішінде "Грамблингке" қарсы өткен қайта матчта соңғы секундта жеңіске қол жеткізді. Сол ойында Макнейр жарақаттан кейін қайтып оралды және соңғы кезеңде есептен қалып қойған Алкорн Мемлекеттік университетінің "Тайгерлердің" территориясына терең енуіне көмектесті. Содан кейін, аяғына жарақат алған күйі, допты қолтығына қысып алып, жеңіс тудырған тачдаун үшін эндзонаға секірді. "Грамблингке" қарсы жеңіс "Брейвздің" I АА плей-оффына қатысуына жол ашты, онда олар сол кездегі Солтүстік-Шығыс Луизианаға қарсы шықты және 1992 жылдың 21 қарашасында "Индиандарға" 78–27 есебімен жеңіліске ұшырады. Макнейр 1993 жылы Алкорн Мемлекеттік университетінің тағы бір сәттілі жылға қол жеткізуіне көмектесті, "Брейвз" көрсеткішін 8–3-ке жеткізді, ал Макнейр 3,000-нан астам ярдқа 30 тачдаун лақтырды. Ол үшінші жыл қатарынан SWAC командасының бірінші құрамына енді. Өзінің соңғы курстық маусымында Макнейр 6,281 жарым-жарым метр (904 жүгіру және 5,377 лақтыру) және 56 тачдаун жинады. Оның жалпы шабуылдық көрсеткіші 11 ойында 571 ярд/ойынды құрады, бұл барлық дивизиондардағы бір ойынға арналған рекорд. Осының нәтижесінде ол оннан астам рекордты жаңартты және "All-American" атағын иеленді. Сонымен қатар, Макнейр I АА ең үздік ойыншысы ретінде Уолтер Пейтон сыйлығын жеңіп алды және Рашан Салам мен Ки Яна Картерден кейін Хейсман Трофи дауыс беруінде үшінші орынға ие болды. Макнейр Футбол Чемпионаты сериясында 15,010 лақтырылған ярдпен мансаптық рекордты орнатты, сондай-ақ 17,305 мансаптық ярдпен жалпы шабуылдық ярдтар бойынша дивизиондық рекордты жаңартты. Ол "Омега Пси Фи" бауырластығының мүшесі болды және адалдығын білдіре отырып, қолына "Omega Man" татуировкасын жасады. Макнейр қараша айында Кливленд Браунс командасына қарсы өткен төртінші тоқсанның соңғы екі сериясында ғана алаңға шықты. Маусым соңында ол Детройт Лайонс және Нью-Йорк Джетс командаларына қарсы қысқа ғана уақытқа пайда болды. 1996 жылы Макнейр 8 желтоқсанда 15-ші аптада Джексонвилл Джагуарс командасына қарсы ойынды бастағанға дейін Крис Чандлердің қосалқы құрамында қалды.
1997 жылғы маусым
1997 жылы Макнейрдің «Ойлерс» командасының негізгі ойыншысы ретіндегі алғашқы маусымы (команданың Теннесси штатындағы алғашқы жылы) командаға 8-8 есебін әкелді. Үй ойындары Мемфис қаласындағы «Либерти Боул» стадионында өтті. Макнейрдің 2665 ярдтық пасы 1993 жылы Уоррен Муннан бері «Ойлерс» командасы үшін бір маусымдағы ең жоғары көрсеткіш болды, ал оның 13 перехваты франшиза тарихындағы бір маусымдағы ең аз көрсеткішті құрады. Ол сонымен қатар команданы 8 тачдаунмен жүгіруде жетекшілік етті және 674 ярдпен жерде Эдди Джорджтан кейін екінші орынға ие болды, бұл сол кездегі NFL тарихында квотербектер арасында үшінші ең жоғары көрсеткіш еді.
1998 жылғы маусым
1998 жылы Макнейр мансабындағы ең көп пастың 492 әрекеті, 289 сәтті пасы, 3 228 ярд және 15 голы тіркелді, ол кезде «Ойлерс» командасы Нашвилл қаласында өнер табатын. Ол сондай-ақ, ұсталған доптар санын 10-ға дейін азайтты, бұл оның квотербек рейтингін 80,1-ге жеткізуге көмектесті.
1999 жылғы маусым: Супер Боул маусымы
Команда 1999 жылғы маусымда жаңа стадион, «Адельфия Колизей» дебютке шығарғанда, өз атын ресми түрде «Ойлерс»-тен «Титанс» деп өзгертті. Маусымның басында Макнейрге «Титанс» командасы «Цинциннати Бенгалс» командасын 36:35 есебімен жеңгеннен кейін қабынулы диск диагнозы қойылды және оған операция жасау қажет болды. Оның орнына, төрт жыл бұрын «Питтсбург Стиллерз» командасын Суперкубокқа жеткізген Нил О'Доннелл келді. Келесі бес ойында О'Доннелл «Титанс» командасын 4:1 есебімен жеңіске жеткізді. Макнейр «Сент-Луис Рамс» командасына қарсы қайта оралды, ал Макнейр бастаған кезде Теннесси соңғы тоғыз ойынның жетісінде жеңіске жетті, нәтижесінде 13:3 есебімен және AFC Central-де екінші орынды иеленді. «Титандар» плей-оффты үйде «Буффало Биллс» командасына қарсы «Wild Card» ойынында ашып, «Музыкалық қала кереметі» арқасында жеңіске жетті және ақырында «Рамс» командасымен реванш матчта Супер Боул XXXIV-ке өтті. «Титандардың» үшінші даусы кезінде Макнейр екі «Рамс» қорғаушысынан соққы алды, бірақ ол қалайда қашып, Кевин Дайсонға 16 ярдтық пас беріп, «Рамс» командасының 10 ярдтық сызығында бірінші даусты ұтып алды. Ойынның соңғы сәтінде Макнейр Дайсонға пас берді, бірақ Дайсон гол сызығын бұза алмады, нәтижесінде «Рамс» командасы жеңіске жетті. Макнейр 1999 жылғы маусымнан кейін 47 миллион АҚШ доллары тұратын жаңа алты жылдық келісімшартқа қол қойды.
20002001 жыл
Макнейр 2000 жылы барлық он алты ойында ойнады, бірақ «Стилерс» командасына қарсы жыл сайынғы екі ойынның біріншісінде негізгі құрамда ойнамады. Бұған себеп – ол өткен ойында «Канзас-Сити Чифс» командасын 17-14 есебімен жеңген кезде алған кеуде жарақаты болды. «Титандардың» демалыс аптасынан кейін Нил О’Доннелл өзінің бұрынғы командасына қарсы ойынды бастады, бірақ О’Доннелл үш рет допты жоғалтқаннан кейін, соңғы төрт минутта алаңнан шығарылды. Макнейр ойынға кіріп, Эрон Кинниге тачдаун берді; «Стилерс» командасының гол соғу әрекеті сәтсіз аяқталып, «Титандар» 23-20 есебімен жеңіске жетті. 2000 жылы 13-3 есебімен аяқталған маусымда «Балтимор Рейвенс» командасына плей-оффта жеңілгеннен кейін, Макнейр 2001 жылы кәсіби карьерасындағы ең өнімді жылын өткізді. 2001 жылы Макнейр карьералық рекордтық көрсеткіштерге ие болды: 3350 ярд, 264 нәтижелі пас, 21 тачдаун және 90.2 квотербек рейтингісі. Ол сонымен қатар команданың ең тиімді жүгірушісі болды, Джорджпен бірге клубтың үздік мергендер тізімінде бес голмен тең бөлісті. Pro Bowl ойынына алғаш рет шақырылған Макнейр иық жарақатына байланысты қатыса алмады.
2002 жылғы маусым
2002 жылы «Теннесси» командасы тұрақты маусымды 11–5 есебімен аяқтады және плей-оффқа қатысты. Дивизиондық раундта «Питтсбург Стиллерс» командасына қарсы Макнейр мансабындағы плей-оффтағы ең жоғары көрсеткіш – 338 ярдқа лақтырып, екі тачдаун мен екі перехват жасады, сондай-ақ 29 ярдқа жүгіріп, тағы бір ұпай жинады. Ойынның соңы даулы болды, себебі реттеу уақытының соңында жеңіс үшін гол соқпағаннан кейін, ал қосымша уақыттағы екінші сәтсіз соққы «Питтсбургтің» Деуэйн Вашингтонға қарсы жасаған ретсіз ойынға байланысты жазаланғандықтан жойылды. Соққышы Джо Недни қосымша уақыттың 2:15-інде 26 ярдтан ойынды жеңіп алды. «Стиллерс» командасының бас жаттықтырушысы Билл Каухер жеңіс үшін соққы жасамас бұрын үзіліс бергенін айтты. Макнейр мен «Титанс» командасы АФК чемпионатына жетті, бірақ «Супер Боулға» өте алмады, «Оукленд Рейдерс» командасына 41–24 есебімен жеңілді. 2002 және 2003 жылдар арасында Макнейр мас күйде көлік жүргізу және заңсыз қару ұстау (2003 жылдың мамырында) айыптарымен тұтқындалды. Оның қанындағы алкогольдің көрсеткіші 0,10-нан жоғары болды, ал көліктің алдыңғы бөлігінде 9 мм-лік тапанша табылды. Кейіннен оқиғаға байланысты барлық айыптар алынып тасталды. «Титанс» командасы 12–4 есебімен аяқтады, бұл көрсеткіш «Колтс» командасымен бірдей болды, бірақ «Индианаполис» «Теннессиге» қарсы екі жеңісінің арқасында АФК Оңтүстік дивизионының чемпионы атанды. Макнейр мен «Колтс» командасының квотербегі Пейтон Мэннинг 2003 жылғы маусымнан кейін NFL MVP атанды, ал «Титанс» командасы плей-оффта болашақ «Супер Боул» чемпионы «Нью-Ингленд Пэтриотс» командасына жеңілді. Макнейр 2003 жылғы маусымды пастың рейтингі бойынша лига көшбасшысы ретінде аяқтады және NFL тарихында 20,000 ярдқа лақтырып, 3,000 ярдқа жүгірген ең жас ойыншы болды.
2004-2005 жылдар
Макнейр 2004 жылғы маусымның төртінші ойынына көкірек сүйегіне соққы алғандықтан қатыса алмады, бұл жарақатты ол өткен аптада Джексонвилл командасына қарсы алған еді, және сол маусымда тағы бес ойын ғана ойнады. 2005 жылы арқасы ауырғандықтан 14 ойынға қатысты. Осы маусымды аяқтаған жарақаттар сериясы «Титандар» командасын 2006 жылғы маусым аралығында Макнейрді команда штабынан шеттетуге мәжбүр етті. Команда оған өз ғимаратында емделуге рұқсат бермеді, себебі жарақат алған жағдайда франшиза оған 23,46 миллион доллар төлеуге міндетті болар еді (оның шарты соншалықты жиі өзгертілгендіктен, оның жалақы төлемі басқаруға қиын жағдайға жеткен). Ойыншылар ассоциациясы оның атынан шағымданып, арбитр команда шартын бұзғанын анықтады, бұл ауысу мүмкіндігін ашты.
Балтимор қақпасы
2005 жылғы маусымнан кейін, 2006 жылдың 30 сәуірінде «Титандар» командасы Макнейр мен оның агенті Джеймс «Бус» Кукқа «Рейвенс» командасымен келісімге келу үшін сөйлесуге рұқсат берді. 2006 жылдың мамырында «Балтимор Сан» газеті «Балтимор Рейвенс» командасының Макнейрге қызығушылық танытқанын хабарлады. Лиганың бір дерек көзіне сәйкес, егер «Рейвенс» Макнейр үшін қанағаттанарлық сауда ұсынысын жасамайтын болса, «Титандар» оны шілде айының соңында басталатын жаттығу лагеріне дейін сақтап қалуы мүмкін деген болжамдар айтылды. Алайда, 2006 жылдың 7 маусымында екі команда Макнейрді 2007 жылғы НФЛ драфтының 4-ші турындағы таңдау құқығы үшін «Рейвенс» командасына жіберу туралы келісімге келді. 8 маусымда Макнейр Балтиморға ұшып барып медициналық тексеруден өтті және «Рейвенс» командасының жаңа ойыншысы ретінде таныстырылды.
2007 жылғы маусым
2007 жылдың 9 мамырында Макнейр Нэшвилл қаласында мас күйде көлік жүргізгені үшін ұсталды, бірақ ол сол кезде жүргізуші болмаған. Теннесси штатында көлік иесінің мас адамды көлік жүргізуге рұқсат етуі – құқық бұзушылық болып саналады. Макнейр өзінің жеке көлігінде жолаушы болып отырғанда, полиция көліктің жүргізушісін, Макнейрдің жекжаттысын, жылдамдық режимін бұзғаны үшін тоқтатты. Жүргізуші ессіздік тестінен өте алмады және мас күйде көлік жүргізгені үшін ұсталды; Макнейрге мас адамды көлік жүргізуге келісім бергені үшін айып тағылды. 2007 жылдың 10 шілдесінде Макнейрдің жекжаттысы абайсызда жылдамдықпен жүргеніне мойын бұрғаннан кейін, квотербекке тағылған айып алынып тасталды. 2007 жылы Макнейр 2-аптада "Джетс" командасына қарсы ойнамады, сол ойында "Рейвенс" 20:13 есебімен жеңіске жетті. Ол 3-аптада толыққанды ойын ойнамады, бірақ "Рейвенс" 26:23 есебімен жеңіске жетті. Макнейр маусымның қалған бөлігінде травмаға байланысты тоғыз ойынға қатыспады, барлығы алты ойынға ғана қатысты. 2007 жылғы маусымнан кейін ол карьерасын аяқтады.
Зейнеткерлік
NFL-де он үш маусым ойнағаннан кейін Макнейр 2008 жылдың сәуірінде кәсіби футболдан зейнетке шыққанын хабарлады. 2012 жылдың шілдесінде Football Nation сайтының мәліметінше, Макнейр NFL бірігуден кейінгі кезеңдегі 35-ші ең үздік квотербек деп танылды. Макнейрдің жейдесінің нөмірі 2019 жылдың 15 қыркүйегінде «Индианаполис Колтс» командасына қарсы өткен ойынның үзілісінде «Титанс» клубында мәңгілікке сақталды. Макнейр 2012 жылы Қара колледждер футбол даңқы залына, ал 2020 жылы Колледждер футбол даңқы залына енгізілді.
Негізгі маусым
Жыл Команда Ойындар Пастың нәтижесі Жүгіру Ойынға қатысу Бастап ойнаған Ойын нәтижесі Аяқталған Пас Тәуекел % Арттыру Орташа ТД Интерсепт Рейтинг Жүгіру Арттыру Орташа ТД 1995 HOU 4 2 2–0 41 80 51.3 569 7.1 3 1 81.7 11 38 3.5 0 1996 HOU 9 4 2–2 88 143 61.5 1,197 8.4 6 4 90.6 31 169 5.5 2 1997 TEN 16 16 8–8 216 415 52.0 2,665 6.4 14 13 70.4 101 674 6.7 8 1998 TEN 16 16 8–8 289 492 58.7 3,228 6.6 15 10 80.1 77 559 7.3 4 1999 TEN 11 11 9–2 187 331 56.5 2,179 6.6 12 8 78.6 72 337 4.7 8 2000 TEN 16 15 12–3 248 396 62.6 2,847 7.2 15 13 83.2 72 403 5.6 0 2001 TEN 15 15 7–8 264 431 61.3 3,350 7.8 21 12 90.2 75 414 5.5 4 2002 TEN 16 16 11–5 301 492 61.2 3,387 6.9 22 15 84.0 82 440 5.4 3 2003 TEN 14 14 10–4 250 400 62.5 3,215 8.0 24 7 100.4 38 138 3.6 4 2004 TEN 8 8 3–5 129 215 60.0 1,343 6.2 8 9 73.1 23 128 5.6 1 2005 TEN 14 14 4–10 292 476 61.3 3,161 6.6 16 11 82.4 32 139 4.3 1 2006 BAL 16 16 13–3 295 468 63.0 3,050 6.5 16 12 82.5 45 119 2.6 1 2007 BAL 6 6 2–4 133 205 64.9 1,113 6.4 2 4 73.9 10 32 3.2 0 Мансап 161 153 92–62 2,733 4,544 60.1 31,304 6.9 174 119 82.8 669 3,590 5.4 37
Маусымнан кейін
Жыл Команда Ойындар Пастың көрсеткіші Жүгіру көрсеткіші GP GS Есеп Cmp Att Пct Yds Avg TD Int Rtg Att Yds Avg TD 1999 TEN 4 4 3–1 62 107 57.9 514 4.8 1 2 65.7 30 209 7.0 3 2000 TEN 1 1 0–1 24 46 52.2 176 3.8 0 1 52.4 5 31 6.2 0 2002 TEN 2 2 1–1 48 80 60.0 532 6.7 3 2 81.9 13 82 6.3 3 2003 TEN 2 2 1–1 32 49 65.3 369 7.5 2 4 67.5 6 27 4.5 0 2006 BAL 1 1 0–1 18 29 62.1 173 6.0 0 1 49.9 1 6 6.0 0 Мансап 10 10 5–5 184 311 59.2 1,764 5.7 6 11 66.7 55 355 6.5 6
Жеке өмір
МакНейр 1997 жылдың 21 маусымынан бастап қайтыс болғанға дейін Мешель МакНейрмен үйленген болатын. Ол уақытын Миссисипидегі шаруашылық пен Теннесси штатының Нэшвилл қаласы арасында бөлісті. МакНейр жоғары мектепте "Air McNair" деген атпен белгілі болды. Ол Нэшвиллде Gridiron9 деп аталатын жеке мейрамханасын ашты. NFL ойыншысы Демарио Дэвис оның туысы еді.